ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού
Το πρωτόθρονο και σεβάσμιο Οικουμενικό Πατριαρχείο έχει να επιδείξει μια πλειάδα Πατριαρχών, οι οποίοι κοσμούν το αγιολόγιο της Εκκλησίας μας. Ανάμεσά τους ο ηρωικός ιερομάρτυρας και εθνομάρτυρας άγιος Γρηγόριος Ε΄. Πρόκειται για μια από τις ηρωικότερες μορφές του Γένους μας, ο οποίος διέπρεψε και ως λαμπρός εκκλησιαστικός άνδρας και ως συνεπής εθνικός ηγέτης.
Γεννήθηκε στη Δημητσάνα το 1745 από τον Ιωάννη και την Ασημίνα Αγγελόπουλου. Το βαπτιστικό του όνομα ήταν Γεώργιος. Το 1767 πήγε στη Σμύρνη κοντά στο θείο του Μελέτιο, όπου φοίτησε στην εκεί περίφημη Ευαγγελική Σχολή. Μετά παρακολούθησε ανώτερα μαθήματα στην Πάτμο από τον Δανιήλ Κεραμέα. Αφού ολοκλήρωσε τις σπουδές του γύρισε στη Μονή των Στροφάδων, όπου εκάρη μοναχός, λαμβάνοντας το μοναχικό όνομα Γρηγόριος. Αργότερα τον κάλεσε ο Μητροπολίτης Σμύρνης Προκόπιος, ο οποίος τον χειροτόνησε διάκονο και στη συνέχεια πρεσβύτερο, επιδεικνύοντας μεγάλο ιεραποστολικό ζήλο και ασκώντας τεράστιο φιλανθρωπικό έργο. Η φήμη του ως ανερχόμενη σπουδαία εκκλησιαστική προσωπικότητα δεν άργησε να φανεί. Στις 19 Αυγούστου του 1785 εξελέγη Οικουμενικός Πατριάρχης και παρέμεινε στον πατριαρχικό θρόνο ως το Δεκέμβριο του 1798, οπότε η Υψηλή Πύλη τον καθαίρεσε και τον εξόρισε στο Άγιο Όρος, ως ανίκανον να διατηρήσει την υποταγή των χριστιανικών λαών στην τουρκική εξουσία. Κατά την παραμονή του εκεί ως ασκητής, μυήθηκε με ενθουσιασμό στην Φιλική Εταιρεία από τον φιλικό Ιωάννη Φαρμάκη στα 1818, και υποσχέθηκε να δώσει ακόμα και τη ζωή του στην υπόθεση της ελευθερίας του υποδούλου Γένους. Την ίδια χρονιά κλήθηκε και πάλι στον Οικουμενικό θρόνο, για να παραμείνει ως το μαρτυρικό του θάνατο.
Όλοι οι ιστορικοί της εποχής του περιγράφουν τον Γρηγόριο ως έναν ταπεινό και πράο άνθρωπο, ο οποίος όμως έκρυβε στην ψυχή του τεράστιο ψυχικό μεγαλείο, ηρωισμό και αυταπάρνηση. Και στις δύο σύντομες περιόδους της πατριαρχίας του υπέδειξε ασυνήθιστο ζήλο για την ανόρθωση της Εκκλησίας. Φρόντισε για την εκλογή αξίων και μορφωμένων ιεραρχών και για την κατάρτιση και επιμόρφωση του κλήρου. Υπήρξε αγαπητός σε όλους, ακόμη και στους Οθωμανούς, για την ακεραιότητα του χαρακτήρα του και το ήθος του. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, ιδιαίτερα κατά τη δεύτερη περίοδο της πατριαρχίας του, να τον εμπιστεύεται η Υψηλή Πύλη και να μπορούν να οργανώνονται οι υπόδουλοι Χριστιανοί για την επανάσταση. Οι ιστορικοί αναφέρονται επίσης και για τη φλογισμένη καρδιά του για την πατρίδα και το υπόδουλο Γένος. Μέσα από τα γραπτά του και κύρια τις επιστολές του φαίνεται ότι ανυπομονούσε να δει την πολυπόθητη ελευθερία. Χρησιμοποίησε δε κάλλιστα την διπλωματική του ικανότητα και δεξιοτεχνία ώστε να διευκολυνθεί ο ξεσηκωμός, χωρία όμως να υπάρξουν αντίποινα και σφαγές στον άμαχο πληθυσμό, για τον οποίο ένοιωθε υπεύθυνος για τη ζωή του.
Όταν ο Αλέξανδρος Υψηλάντης κήρυξε την επανάσταση στη Μολδοβλαχία, κλήθηκε ο Πατριάρχης από το Σουλτάνο να δώσει εξηγήσεις, ως υπεύθυνος προς την Υψηλή Πύλη για τις πράξεις των χριστιανών επαναστατών. Ο Γρηγόριος, με μια διπλωματική κίνηση, έπεισε το Σουλτάνο ότι δεν είχαν την έγκρισή του και εξέδωσε ψεύτικο αφορισμό εναντίον τους. Αυτό καθησύχασε το Σουλτάνο, έσωσε από τη γενική σφαγή χιλιάδες αμάχους χριστιανούς και έδωσε την ευκαιρία στους επαναστάτες να οργανωθούν καλλίτερα. Μάλιστα ο ίδιος ο Υψηλάντης κατάλαβε τον διπλωματικό ελιγμό του Πατριάρχη και θεώρησε τον αφορισμό ψεύτικο, αποτέλεσμα βίας της Υψηλής Πύλης. Σε μυστική επιστολή του το Δεκέμβριο του 1820 προς τον επίσκοπο Σαλώνων Ησαΐα, διευκρινίζει ότι ο αφορισμός ήταν εικονικός και προέτρεπε τους προεστούς να ετοιμάζονται για την επανάσταση. Σε επιστολή του επίσης προς τον Επίσκοπο Παλαιών Πατρών Γερμανό τόνιζε ότι συμφωνεί με την ίδρυση «Σχολής» στο Μοριά. Με τη λέξη «Σχολή», υπονοούσαν και οι δύο την Ελληνική Επανάσταση και μάλιστα οι Φιλικοί όρισαν ως επιστάτες της «Σχολής» τον Οικουμενικό Πατριάρχη Γρηγόριο και τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων Πολύκαρπο.
Αλλά δεν άργησε να διαρρεύσει στην Υψηλή Πύλη η μυστική εθνική δράση του Γρηγορίου. Κάποιοι τον συμβούλευσαν να φύγει για να σωθεί. Εκείνος αρνήθηκε ηρωικά και υποσχέθηκε να δώσει τη ζωή του για το Χριστό και την ελευθερία της πατρίδος. Ενσάρκωνε εκείνη την κρίσιμη στιγμή ολόκληρο το υπόδουλο Γένος. Στις 10 Απριλίου 1821, ανήμερα του Πάσχα, συνελήφθη και απαγχονίστηκε ως «άπιστος της Υψηλής Πύλης και συμμέτοχος και πρωταίτιος των ταραχών». Το άψυχο σώμα του έμεινε κρεμασμένο επί τρεις ημέρες στην κεντρική πύλη του Πατριαρχείου. Κατόπιν αγοράστηκε από τους Εβραίους, βεβηλώθηκε, σύρθηκε στους δρόμους της Πόλης και ρίχτηκε στο Βόσπορο. Το βρήκε ο Κεφαλλονίτης πλοίαρχος Μ. Σκλάβος, το οποίο μετέφερε στην Οδησσό, όπου τάφηκε με τιμές ιερομάρτυρα. Το 1871 μεταφέρθηκαν τα τίμια λείψανά του στην Ελλάδα και εναποτέθηκαν στον Μητροπολιτική ναό Αθηνών. Το 1921 ανακηρύχτηκε άγιος και η μνήμη του εορτάζεται στις 10 Απριλίου.
Χριστιανομάχοι και εθνομηδενιστές παραχαράσσοντας βάναυσα την ιστορία, κατασυκοφαντούν τον άγιο Ιερομάρτυρα και Εθνομάρτυρα Γρηγόριο ως ανθέλληνα και προδότη της Πατρίδος. Παραβλέπουν το συνολικό έργο του μεγάλου άνδρα και στέκονται στον δήθεν αφορισμό της Επανάστασης. Δεν είναι σε θέση να δουν, ή το χειρότερο, δεν θέλουν να δουν, τους σωτήριους ελιγμούς του Γρηγορίου, οι οποίοι έσωσαν από τις σφαγές χιλιάδες αθώους και ωφέλησαν την Επανάσταση, διότι έδωσαν πολύτιμο χρόνο στους επαναστάτες να οργανωθούν. Φτάνουν δε στην έσχατη κατάντια να θεωρούν τη μεγάλη εκούσια θυσία του ως «ξεκαθάρισμα λογαριασμών» του με τους Τούρκους! Αυτό είναι δυστυχώς ένα μικρό δείγμα της αγνωμοσύνης μας προς τους δημιουργούς της εθνικής μας υπόστασης και ελευθερίας!

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Όσιος Παΐσιος: Οι ψυχές των κεκοιμημένων

- Γέροντα, οι υπόδικοι νεκροί μπορούν να προσεύχωνται; - Έρχονται σε συναίσθηση και ζητούν βοήθεια, αλλά δεν μπορούν να βοηθήσουν τον εαυτό τους. Όσοι βρίσκονται...

Ο εορτασμός των oνομαστηρίων του Μητροπολίτη Σύρου Δωροθέου Β’

Στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος τελέσθηκε σήμερα το πρωί, επι τη ιερά μνήμη του Αγίου Ιερομάρτυρος Δωροθέου, Επισκόπου Τύρου, Θεία Λειτουργία...

Βουλευτής της Μεσσηνίας για την καταβολή εφάπαξ στους ιερείς

Ερώτηση για το εφάπαξ των ιερέων κατέθεσε ο βουλευτής Γιάννης Λαμπρόπουλος ζητώντας να καταβάλλεται σε 70χρονους ιερείς χωρίς να απαιτείται η αποχώρησή τους από...

Δεκαετής Θεοφιλής Αρχιερατεία Μητρ. Λαγκαδά Ιωάννη (2010 – 2020)

ΔΕΚΑΕΤΗΣ ΘΕΟΦΙΛΗΣ ΑΡΧΙΕΡΑΤΕΙΑ ΤΟΥ ΣΕΒ. ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΛΑΓΚΑΔΑ, ΛΗΤΗΣ ΚΑΙ ΡΕΝΤΙΝΗΣ κ.κ. ΙΩΑΝΝΟΥ (2010 – 2020) Πρωτ. Αναστασίου Παρούτογλου, Γενικού Αρχιερατικού Επιτρόπου, Ιεράς Μητροπόλεως Λαγκαδά, Λητής και Ρεντίνης «Οὐ γάρ διδάσκων μόνον,...

Συναξάρι 6ης Ἰουνίου – Σάββατον πρό τῆς Πεντηκοστῆς

Μητροπολίτου Φαναρίου Ἀγαθαγγέλου Γενικοῦ Διευθυντοῦ Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος †Τῇ ἡμέρᾳ αὐτῇ, μνείαν πάντων τῶν ἀπ' αἰῶνος κοιμηθέντων εὐσεβῶς, ἐπ' ἐλπίδι ἀναστάσεως ζωῆς αἰωνίου, οἱ...

10ετης επέτειος ενθρονίσεως Μητροπολίτου Λαγκαδά Ιωάννη

Για φωτογραφικό υλικό πατήστε εδώ. Επ΄ ευκαιρία της σημερινής Επετείου της συμπληρώσεως 10 ετών από της Ενθρονίσεως του, εις τον Θρόνο της Ιεράς Μητροπόλεως Λαγκαδά...

Εθιμοτυπική επίσκεψη του Αρχιεπισκόπου στο Ελεγκτικό Συνέδριο

Ρεπορτάζ: Μάκης Αδαμόπουλος Φωτογραφίες: Χρήστος Μπόνης Εθιμοτυπική επίσκεψη στο Ελεγκτικό Συνέδριο πραγματοποίησε σήμερα το πρωί ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος, όπου τον...

Προσκυνητές από την Αθήνα επισκεύτηκαν το Μητροπολιτικό Παρεκκλήσιο στην Κόρινθο

Προσκυνητές από την Αθήνα επισκεύτηκαν σήμερα Παρασκευή, 5 Ιουνίου 2020, το Μητροπολιτικό Παρεκκλήσιο της Αγίας Φωτεινής της Σαμαρείτιδος, προκειμένου να προσκυνήσουν την Εικόνα της...

Πάτρα: Ζήτησε να εξομολογηθεί και έκλεψε την Παντάνασσα

Περί ὣραν 12:45 εἰσῆλθε ἂγνωστος στόν Ἱερό Ναό Παντανάσσης Πατρῶν, ὁ ὁποῖος ἐζήτησε ἀπό τόν νεωκόρο πληροφορίες γιά νά ἐξομολογηθῇ. Καθ’ ἣν στιγμήν...

Λόγω “Κορονοϊού” δεν θα γίνουν Βαπτίσεις στον Άη Συμιό τη Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος

Η Ιερά Μητρόπολις Αιτωλίας και Ακαρνανίας ανακοινώνει ότι το μυστήριο του Βαπτίσματος που πραγματοποιούνταν στην Ιερά Μονή Αγίου Συμεών Μεσολογγίου, την Δευτέρα του Αγίου...

Κυριότερες Σατανιστικὲς ἐκκλησίες καί ὁμάδες τῶν Σατανιστῶν

του Αρχιμ. Γρηγορίου Κωνσταντίνου, Δρ. Θεολογίας  Κυριότερες Σατανιστικὲς ἐκκλησίες καί ὁμάδες τῶν Σατανιστῶν εἶναι οἱ ἀκόλουθες: α) Τό Τάγμα τοῦ Ναοῦ τῆς Ἀνατολῆς (ΟΤΟ) Τό τάγμα αὐτὸ (Ordo...

Μονή Αγίας Τριάδας Τζαγκαρόλων: Με μεγάλη προσφορά στην Κρήτη

Η Μονή Αγίας Τριάδας, ή Μονή Τζαγκαρόλων όπως επίσης είναι γνωστή, είναι ένα  από τα πιο εντυπωσιακά μοναστήρια που θα δείτε στην Κρήτη. Η Μονή...

Επιτρέπεται να τελεστεί βάπτιση στη θάλασσα;

Πρωτοπρ. Νεκτάριος Μαρκάκης Αφορμή για τη δημοσίευση των παρακάτω σκέψεων, δόθηκε από το αίτημα μερικών ανθρώπων, να βαπτιστούν τα παιδιά τους στη θάλασσα, αφού ήδη...

Ἡ οἰκολογική κρίση ἀντικατοπτρίζει τήν ἐσωτερική πνευματική κρίση τοῦ ἀνθρώπου

Ὡς ἐμεγαλύνθη τά ἔργα Σου, Κύριε, πάντα ἐν σόφίᾳ ἐποίησας (Ψαλμός ΡΓ’) Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, Ἡ 5η Ἰουνίου ἔχει θεσμοθετηθεῖ ἀπό τόν ΟΗΕ, ἤδη ἀπό το...

Διαμαρτυρία της Μητροπόλεως Περιστερίου για συκοφαντικό δημοσίευμα

Ἐν Περιστερίῳ, τῇ 4ῃ Ἰουνίου 2020 Ἡ Ἱερά Μητρόπολις Περιστερίου ἐξ ἀφορμῆς δημοσιεύματος με τίτλο «Ξεσηκωμός τῶν πιστῶν γιά τήν Μητρόπολη Περιστερίου», πού ἀναρτήθηκε τήν...