Όταν η μόδα και η άγνοια επιβάλλουν την εκκοσμίκευση και αλλοίωση των Ιερών Μυστηρίων!
*Του πρωτοπρεσβύτερου και εφημέριου του Ι.Ν Αγίων Ταξιαρχών Ταξιάρχη Ιστιαίας Ευβοίας Στέφανου Στεφόπουλου
Δυστυχώς στις μέρες μας , 2.026 χρόνια μετά την Γέννηση του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ακόμα κυριαρχούν μεταξύ του λαού μας πολλές δεισιδαιμονίες αλλά και άφθονη άγνοια όσον αφορά στα Ιερά Μυστήρια – κατεξοχήν δε το Ιερό Βάπτισμα.
Ένα βασικό στοιχείο , έστω κι αν από μόνο του δεν επικυρώνει την εγκυρότητα του βαπτίσματος, είναι τα γνωστά μας “μαρτυρικά”.
Τα μαρτυρικά της βάπτισης δεν είναι απλώς ένα όμορφο αναμνηστικό.
Είναι ένα μικρό σύμβολο της μεγάλης στιγμής του Αγίου Βαπτίσματος και γι’ αυτό αξίζει να έχουν τη μορφή και τη θέση που τους αρμόζει.
Το μαρτυρικό παραδοσιακά δίνεται στους καλεσμένους ως ένδειξη ότι έγιναν μάρτυρες του Μυστηρίου της Βάπτισης. Γι’ αυτό και το πιο ταιριαστό είναι να φοριέται στην καρδιά, με μια μικρή καρφίτσα, όπως έχει καθιερωθεί μέσα στην ορθόδοξη παράδοση.
Αυτό, βεβαίως, προϋποθέτει ότι οι συμπαριστάμενοι και -ιδανικά- και συμπροσευχόμενοι προσκεκλημένοι προσέχουν τα του μυστηρίου και δεν θεωρούν την βάπτιση μιά κοινή κοινωνική εκδήλωση και γιά το λόγο αυτό το μόνο που δεν προσέχουν είναι τα λόγια των ευχών και τα τελούμενα υπό των κληρικών.
Το μαρτυρικό δεν είναι βραχιολάκι, ούτε μπρελόκ, ούτε ένα απλό αξεσουάρ. Ούτε πρέπει να συνδυάζεται με μάτια/ματόχαντρες, σύμβολα που ανήκουν σε λαϊκές δοξασίες και δεισιδαιμονίες , οι οποίες με τη σειρά τους χαρακτηρίζονται από την Εκκλησία μας ως “πομπές του Διαβόλου” . Δεν έχουν καμμία σχέση με τη χριστιανική πίστη.
Η προστασία και η ευλογία του παιδιού δεν εξαρτώνται από ένα «μάτι», αλλά από την πίστη, την προσευχή και τη χάρη του Θεού.
Ένα όμορφο, λιτό μαρτυρικό, φορεμένο κοντά στην καρδιά, μπορεί να θυμίζει σε όλους το ουσιαστικό νόημα της ημέρας, ότι δηλαδή το παιδί βαπτίστηκε στο όνομα της Αγίας Τριάδας και έγινε μέλος της Εκκλησίας.
Μάλιστα, τα παλιά χρόνια , ευλαβείς πιστοί και κάποιοι πολύ σωστά ως τις μέρες μας, τοποθετούσαν όλα τα μαρτυρικά από τις βαπτίσεις που καλούντο σε ένα κουτάκι και το τοποθετούσαν στο προσκυνητάρι τους, δίπλα στις εικόνες.
Κι αυτό γιατί πίστευαν πως εν ώρα κρίσεως θα ζητούσε ο Κύριος λόγο γιά όλα αυτά τα μαρτυρικά-μαρτυρίες και απέδιδαν ιερότητα σ αυτά.
Γιατί το μαρτυρικό δεν είναι απλώς κάτι που παίρνουμε μαζί μας από τη βάπτιση. Είναι ένα μικρό σημάδι μνήμης, πίστης και συμμετοχής στο Μυστήριο — και γι’ αυτό αξίζει να παραμένει στην καρδιά και όχι απλώς στο χέρι, στο λαιμό ή στα κλειδιά.
Η κακώς εννοούμενη μόδα, όμως, και η ελαφρότητα με την οποία αντιμετωπίζουν το θέμα και ο λαός μας και οι διάφοροι τεχνίτες και έμποροι καθιέρωσαν σχεδόν τα τελευταία χρόνια τα μαρτυρικά , από ιερά και συμβολικά αντικείμενα να μετατρέπονται σε κοσμήματα μάλλον. Οπως βραχιόλια, μενταγιόν, ακόμα και μπρελόκ.
Με μιά μικρή μόνο και εξαιρετικά διακριτική παρουσία ενός σταυρού μικρού μεγέθους ώστε να μπορεί μετά κάποιος να τα φοράει καθημερινά ως “μοδάτα αξεσουάρ”.
Είναι εξαιρετικά λυπηρό το γεγονός πως ως μόδα προωθούνται τα μαρτυρικά, απογυμνωμένα από την ιερότητα και τους συμβολισμούς τους.
Ένα απλό παράδειγμα παραθέτουμε στη συνέχεια γιά να καταδειχθεί το πρόβλημα και πώς αυτή όλη η παρανόηση τελικά αποιεροποιεί το συγκεκριμένο απαραίτητο υλικό της βάπτισης και πώς εκκοσμικεύεται το φρόνημα και οι επιλογές των καταναλωτών διά λανθασμένων θεωριών που διακινούνται στις εξειδικευμένες αυτές σελίδες.
(Δεν παραθέτουμε τα στοιχεία αυτά προκειμένου να μειώσουμε καθ οιονδήποτε τρόπο τους επαγγελματίες αλλά γιά να προστατεύσουμε το ορθόδοξο πλήρωμα , όπως μας υπαγορεύει η συνείδηση και η αποστολή μας!)
k…….ia.gr:
“Γύρω από αυτό το κεντρικό σύμβολο προστίθενται κορδέλες, χάντρες, ματάκια ή άλλα διακριτικά στοιχεία που δένουν με το γενικό ύφος της βάπτισης…”
Οι χάντρες και ειδικά τα “ματάκια” συνιστούν δεισιδαιμονίες που η Εκκλησίας μας χαρακτηρίζει και “πομπή του Διαβόλου” την οποία νωρίτερα αποτάχθηκε ο ανάδοχος. “Αποτάσση τω Σατανά…και πάση τη πομπή αυτού;…Αποτάσσομαι”.
Ας μην ακυρώνουμε, λοιπόν, τις υποσχέσεις μας προς τον Θεό!
Συνεχίζει η ιστοσελίδα με τα είδη των μαρτυρικών.
“Μαρτυρικά πέτου.
Τα μαρτυρικά πέτου είναι η πιο κλασική και διαχρονική επιλογή… Είναι ιδανικά όταν θέλετε κάτι λιτό…”.
“Μαρτυρικά βραχιόλι.
Τα μαρτυρικά βραχιόλι είναι μια πιο μοντέρνα και πρακτική λύση. Επειδή φοριούνται στο χέρι, οι καλεσμένοι τα κρατούν συχνά και μετά τη βάπτιση, δίνοντάς τους χρηστική αξία στην καθημερινότητα. Ταιριάζουν υπέροχα σε πιο σύγχρονες, παιχνιδιάρικες βαπτίσεις…”.
“παιχνιδιάρικες βαπτίσεις”; Μπορεί να χαρακτηρίζεται, κυρίες και κύριοι, το ιερό μυστήριο του Βαπτίσματος ως “παιχνιδιάρικο”; Βλέπετε πόσο χαμηλά ρίχνετε την ιερότητα, βορρά στη μόδα και την άγνοια αν μη το αμαρτωλό κέρδος;
“Μαρτυρικά μπρελόκ.
Τα μαρτυρικά μπρελόκ συνδυάζουν το σύμβολο της βάπτισης με ένα αντικείμενο που χρησιμοποιείται καθημερινά. Μπαίνουν στα κλειδιά ή στην τσάντα και θυμίζουν για καιρό την όμορφη μέρα. Είναι δημοφιλής επιλογή ακριβώς γιατί δύσκολα ξεχνιούνται σε ένα συρτάρι…”.
Μα αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα . Ότι συνδυάζουμε τα ιερά σύμβολα της πίστεώς μας (π.χ. τον Τίμιο Σταυρό) με αντικείμενα της καθημερινότητας ενώ η Εκκλησία μας , και διά των ιερών της μυστηρίων, μας καλεί να τα αφήσουμε αυτά πίσω να μη μας δεσμεύουν γιά να προχωρήσουμε στην πνευματική μας ζωή.
“Μαρτυρικά κολιέ.
Τα μαρτυρικά κολιέ είναι μια κομψή πρόταση, ειδικά για βαπτίσεις κοριτσιών. Φοριούνται ως μικρό κόσμημα και δίνουν μια πιο εκλεπτυσμένη νότα…”!!!
Και συνεχίζει η παραπληροφόρηση (κατ επίγνωσιν ή ου, τις οίδεν;).
“Πώς να επιλέξετε τα κατάλληλα.
Η επιλογή των μαρτυρικών γίνεται πιο εύκολη αν κρατήσετε στο μυαλό σας μερικά απλά πράγματα. Πρώτα, σκεφτείτε το θέμα και τα χρώματα της βάπτισης, ώστε τα μαρτυρικά να δένουν αρμονικά με την μπομπονιέρα, το προσκλητήριο και τη λαμπάδα. Έπειτα, αναλογιστείτε ποιο είδος ταιριάζει στο ύφος σας, το λιτό πέτου για κάτι παραδοσιακό ή το βραχιόλι και το μπρελόκ για κάτι πιο μοντέρνο που θα κρατήσουν οι καλεσμένοι…”
Δηλαδή, όχι μόνο μετατρέπεται η Βάπτιση σε ένα κοινό κοσμικό κοινωνικό γεγονός αλλά και προσαρμόζεται σε ακραίες εκκοσμικευμένες επιλογές και προτιμήσεις ανάλογα με το “θέμα και χρώμα” της Βάπτισης;
Και τι σημαίνει “θέμα” της Βάπτισης;
Δηλαδή αν το “θέμα” είναι ο Μπάτμαν (Θου Κύριε!) , ή η Σταχτοπούτα τότε προσαρμόζεται και το μαρτυρικό;
“Ποια μαρτυρικά κρατούν περισσότερο οι μένοι;
Τα μαρτυρικά με χρηστική αξία, όπως το βραχιόλι και το μπρελόκ, είναι πιο πιθανό να μείνουν στην καθημερινότητα των καλεσμένων, σε αντίθεση με τα πιο διακοσμητικά…”.”
Διαφωνούμε ριζικά με την αυθαίρετη αυτή τοποθέτηση και καλούμε τους εμπόρους, σχεδιαστές, βιοτέχνες, και λοιπούς σχετικούς επαγγελματίες να μη καταστρατηγούν την Παράδοση της Εκκλησίας μας, από την οποία μάλιστα βιοπορίζονται, και που συχνα αγγίζει τις δογματικές και θεολογικές αλήθειες και να ενημερώνονται επαρκώς και αρμοδίως απο τα κατάλληλα πρόσωπα ώστε να μη εκκοσμικεύεται και ενίοτε να μη γελοιοποιείται το ιερό μυστήριο του Βαπτίσματος με αλλόκοτες μόδες και δεισιδαιμονίες.
Τα μαρτυρικά δεν συνιστούν όρο εγκυρότητος του μυστηρίου αλλά είναι απαραίτητα καθώς οι καλεσμένοι δεν τυγχάνουν απλά συμπαρόντες αλλά μαρτυρούν περί των τετελεσμένων.
Γι αυτό και οφείλουν να παρακολουθούν με προσοχή τα τελούμενα και να συμμετέχουν προσευχητικά.
Δεν είναι συνεπώς ερώτημα το αν τα επιλέγουν ή όχι οι γονείς ή οι ανάδοχοι αλλά όταν τα προμηθεύονται να έχουν κατά νου ότι το εκκλησιαστικό αυτό έθιμο δεν συνιστά μιά κοινή εθιμοτυπική πρακτική εμπορικού χαρακτήρα.
Αντίθετα , είναι μιά πράξη που μπορεί να κατανοηθεί μέσα στο πατερικό πλαίσιο της βαπτισματικής θεολογίας, όπου το Βάπτισμα συνδέεται άρρηκτα με τον Σταυρό του Χριστού (γι αυτό πρέπει να φοριέται πάντα ως Σταυρός ή εστω Κωνσταντινάτο) , την σφραγίδα του Αγίου Πνεύματος, την ομολογία πίστεως και τέλος το μαρτύριο.
