Μέ ἐπιτυχία πραγματοποιήθηκε τή Δευτέρα 16 Μαρτίου ἡ καθιερωμένη ἐαρινή Σύναξη τῶν Κατηχητῶν καί Κατηχητριῶν τῶν Ἐνοριῶν τῆς Μητροπόλεώς μας στόν Ἱερό Ναό Ἁγίου Παντελεήμονος Τραχώνων (Ἁλίμου).
Ἡ Σύναξη ξεκίνησε στίς 6.00 μ.μ. μέ τήν τέλεση τῆς κατανυκτικῆς Ἀκολουθίας τοῦ Μεγάλου Ἀποδείπνου. Ἐν συνεχείᾳ ὁ Σεβασμ. Μητροπολίτης μας κ. Συμεών παρουσίασε τόν εἰσηγητή, Πανοσιολ. Ἀρχιμανδρίτη π. Γεννάδιο Κουτσόπουλο, Ἱεροκήρυκα καί Ὑπεύθυνο Νεότητας τῆς Ἱ. Μητρ. Μεσογαίας καί Λαυρεωτικῆς, ὁ ὁποῖος ἀνέπτυξε τό θέμα «Πῶς θά μιλήσουμε στά παιδιά γιά τήν ἱερά Ἐξομολόγηση».
* * *
Ἀρχικά, ὁ εἰσηγητής π. Γεννάδιος ἐπικεντρώθηκε στήν προσέγγιση τοῦ μυστηρίου τῆς ἐξομολόγησης στό πλαίσιο τῆς κατηχητικῆς διακονίας, χωρισμένη σέ τρεῖς βασικούς ἄξονες: τή θεολογική βάση, τίς πρακτικές προτάσεις γιά τά παιδιά καί τή σημασία τῆς προσωπικῆς πείρας τῶν διδασκόντων.
α) Θεολογική θεμελίωση καί ἡ ἔννοια τῆς ἁμαρτίας: Ἡ μετάνοια περιγράφεται ὡς μία πανανθρώπινη καί διαχρονική ἀνάγκη τοῦ ἀνθρώπου νά ἐξηλεωθεῖ καί νά βρεῖ τή συνείδησή του. Ἡ ἁμαρτία ὁρίζεται θεολογικά ὄχι ἁπλῶς ὡς μία ἀστοχία, ἀλλά ὡς ἀποστασία καί ἐπανάσταση τοῦ πλάσματος ἔναντι τοῦ Δημιουργοῦ.
Οἱ ἐντολές τοῦ Θεοῦ παρομοιάζονται μέ τίς «προδιαγραφές τοῦ κατασκευαστῆ» πού ἐξασφαλίζουν τήν ὑγεία τῆς ψυχῆς καί τοῦ σώματος, τήν ἐλευθερία καί τήν εὐτυχία. Ἡ παραβίαση αὐτῶν τῶν προδιαγραφῶν ὁδηγεῖ ἀναπόφευκτα στή φθορά καί τόν θάνατο, ὅμως ὁ Θεός, μέσω τοῦ Χριστοῦ, προσέφερε τή δυνατότητα τῆς ἀληθινῆς μετάνοιας. Τό μυστήριο τῆς ἐξομολόγησης ἱδρύθηκε ἀπό τόν ἴδιο τόν Κύριο μετά τήν Ἀνάστασή Του, ὅταν ἔδωσε στούς Ἀποστόλους τήν ἐξουσία «τοῦ δεσμεῖν καί λύειν» ἁμαρτίες.
β) Πρακτικές προσεγγίσεις γιά τά παιδιά: Ἡ κατήχηση πρέπει νά προσαρμόζεται ἀνάλογα μέ τήν ἡλικία τῶν παιδιῶν, χρησιμοποιώντας εἰκόνες καί παραδείγματα: Εἰκόνες γιά μικρά παιδιά: Ἡ ψυχή παρομοιάζεται μέ τά ὁλόλευκα ροῦχα τοῦ βαπτίσματος πού λερώνουν καί χρειάζονται πλύσιμο, ἤ μέ τό βάρος μιᾶς ἀσήκωτης σχολικῆς τσάντας πού νιώθουμε τήν ἀνάγκη νά ἀφήσουμε στήν ἄκρη γιά νά τρέξουμε ἐλεύθερα.
Κατόπιν ἀξιοποιοῦμε τίς διδακτικές ἱστορίες: Χρησιμοποιοῦμε παραδείγματα ἀπό τήν Ἁγία Γραφή, ὅπως ἡ πτώση τῶν πρωτοπλάστων (γιά τό θέμα τῶν δικαιολογιῶν), ὁ Δαβίδ, ὁ Νεεμάν ὁ Σύρος καί ἡ παραβολή τοῦ Ἀσώτου Υἱοῦ (ἀπό τήν Καινή Διαθήκη).
Ἐπίσης, ἡ χαρά στόν οὐρανό: Εἶναι σημαντικό νά τονίζεται στά παιδιά ὅτι ἡ μετάνοιά τους προκαλεῖ πανηγύρι στόν οὐρανό καί μεγάλη χαρά στούς ἀγγέλους.
Τέλος, ἔχουμε τά παραδείγματα Ἁγίων: Ἀναφέρεται ἡ ὁσία Μαρία ἡ Αἰγυπτία καί ὁ ὅσιος Παΐσιος, ὁ ὁποῖος χρησιμοποιοῦσε τήν εἰκόνα τοῦ σκαλίσματος τοῦ κήπου γιά νά περιγράψει τήν ἐξομολόγηση ὡς τήν ἀφαίρεση τῶν «ἀγκαθιῶν» πού πνίγουν τήν ψυχή.
γ) Προετοιμασία καί ὑπέρβαση δισταγμῶν: Ὁ π. Γεννάδιος ὑπογραμμίζει τήν ἀνάγκη γιά διάκριση κατά τήν προετοιμασία τῶν παιδιῶν: Ἀποφυγή καταλόγων ἁμαρτημάτων. Ἡ χρήση ἕτοιμων καταλόγων θεωρεῖται ἐπικίνδυνη, καθώς μπορεῖ νά διδάξει στά παιδιά ἁμαρτίες πού δέν γνωρίζουν.
Τρεῖς ἄξονες ἐξέτασης: Προτείνεται στά παιδιά νά σκέφτονται τή σχέση τους μέ τόν Θεό (προσευχή, ἐκκλησιασμός), τή σχέση τους μέ τούς ἄλλους (τσακωμοί, ἀδικία) καί τή σχέση μέ τόν ἑαυτό τους (ζήλεια, ἐσωτερικοί λογισμοί).
Ἡ διαδικασία στό πετραχήλι: Πρέπει νά ἐξηγεῖται στά παιδιά ὅτι ὁ ἱερέας εἶναι ὁ ὁρατός μάρτυρας, ἀλλά ὁ Χριστός εἶναι αὐτός πού ἀκούει καί συγχωρεῖ, κάνοντας τήν ψυχή ἀνάλαφρη καί ξεκούραστη.
Τελειώνοντας τήν εἰσήγησή του ὁ π. Γεννάδιος ἐπισήμανε τήν προσωπική πείρα καί τόν Πνευματικό ὡς ὁδηγό. Τόνισε πώς οἱ κατηχητές καί οἱ ἱερεῖς δέν μποροῦν νά μιλήσουν ἀποτελεσματικά γιά τήν ἐξομολόγηση ἄν δέν ἔχουν οἱ ἴδιοι προσωπικό βίωμα μετάνοιας καί τακτικῆς συμμετοχῆς στό μυστήριο. Ἡ ἐξομολόγηση ἀποτελεῖ τό θεμέλιο γιά τήν πνευματική πρόοδο τοῦ παιδιοῦ μέσω τῆς σύνδεσης μέ ἕναν πνευματικό πατέρα, ὁ ὁποῖος θά εἶναι ὁ σταθερός ὁδηγός του σέ κάθε βῆμα τῆς ζωῆς του.
* * *
Μετά τήν εἰσήγηση ὑπῆρξε ἡ δυνατότητα γιά γόνιμο καί ἐποικοδομητικό διάλογο μέ τούς Κατηχητές καί τίς Κατηχήτριες. Ἀκολούθησε μικρή δεξίωση στή μεγάλη αἴθουσα κάτωθεν τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ, ὅπου ἀναχωρώντας οἱ Κληρικοί καί οἱ Κατηχητές ἔλαβαν ὡς προσφορά ἀπό τόν Σεβασμιώτατο τό βιβλίο «111 Ἱστορίες: Μάχες ζωῆς χαμένες ἤ κερδισμένες», ὅπου παρατίθονται ἱστορίες, εἰδικά γιά τά νέα παιδιά, πού ξανοίγονται στή ζωή, ὥστε νά προβληματιστοῦν καί νά ὠφεληθοῦν (ἐκδ. Ἐπιστροφή, Ναύπλιο 2025).
