Η Εταιρεία Βυζαντινών και Ιστορικών Μελετών Νομού Πρεβέζης τιμά τη συμπλήρωση διακοσίων (200) ετών από τον μαρτυρικό θάνατο του Εθνομάρτυρα Επισκόπου Ρωγών και Κοζύλης Ιωσήφ, εξέχουσας εκκλησιαστικής και εθνικής προσωπικότητας της προεπαναστατικής και επαναστατικής περιόδου. Ο Επίσκοπος Ιωσήφ συγκαταλέγεται μεταξύ των ανώτερων κληρικών που συνέδεσαν άρρηκτα την πνευματική τους αποστολή με τον Αγώνα του Έθνους για ελευθερία, αναδεικνυόμενος σε σύμβολο θυσίας, πίστης και εθνικής ευθύνης.
Κατά την ποιμαντική του διακονία ως Επίσκοπος Ρωγών και Κοζύλης, υπηρέτησε μια εκτεταμένη γεωγραφική περιοχή της Ηπείρου, η οποία περιλαμβάνει και περιοχή που σήμερα αντιστοιχεί στο Νομό Πρέβεζας. Σε εποχή έντονων πολιτικών αναταραχών και κοινωνικών δοκιμασιών, ανέπτυξε σημαντική εκκλησιαστική και εθνική δράση, λειτουργώντας όχι μόνο ως πνευματικός καθοδηγητής, αλλά και ως φορέας ενίσχυσης της εθνικής συνείδησης του υπόδουλου πληθυσμού. Η παρουσία του στην περιοχή του σημερινού Νομού Πρέβεζας σηματοδότησε ιστορικά τον τοπικό εκκλησιαστικό και αγωνιστικό βίο, αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα στη συλλογική μνήμη.
Κατά την περίοδο της Ελληνικής Επανάστασης, ο Ιωσήφ τάχθηκε ενεργά στο πλευρό των αγωνιζόμενων Ελλήνων. Η δράση του κορυφώθηκε κατά την τρίτη πολιορκία του Μεσολογγίου (1825–1826), όπου παρέμεινε έως το τέλος, προσφέροντας πνευματική στήριξη και εμψύχωση στους πολιορκημένους. Ως ανώτατος εκκλησιαστικός παράγοντας, τέλεσε ιερές ακολουθίες, ενίσχυσε το ηθικό των μαχητών και του άμαχου πληθυσμού, και στάθηκε δίπλα στους υπερασπιστές της πόλης στις πιο κρίσιμες στιγμές της πολιορκίας.
Κατά τη δραματική Έξοδο του Μεσολογγίου, επέλεξε να παραμείνει στο πλευρό των εγκλωβισμένων, αρνούμενος να εγκαταλείψει το ποίμνιό του. Ο μαρτυρικός του θάνατος, υπό συνθήκες υψίστης αυτοθυσίας, επισφράγισε την πορεία του και τον καταξίωσε στο πάνθεον των Εθνομαρτύρων του Ελληνισμού. Η θυσία του αποτελεί συνειδητή πράξη πίστης και εθνικής προσφοράς, ενισχύοντας τον συμβολισμό της Εξόδου ως κορυφαίας στιγμής του Αγώνα.
Με αφορμή τη συμπλήρωση διακοσίων ετών από τον μαρτυρικό του θάνατο, η Εταιρεία, με πλήρη επίγνωση της ιστορικής της αποστολής, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους θα αναπτύξει ένα πρόγραμμα δράσεων και εκδηλώσεων, με στόχο την διάδοση του έργου και της θυσίας του Επισκόπου Ιωσήφ.
Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, καθοριστική υπήρξε η συμβολή του Προέδρου της Εταιρείας, κ. Ευάγγελου Κατσίμπρα, ο οποίος με διαρκείς πρωτοβουλίες ανέδειξε την ιστορική παρουσία και τη σημασία του Επισκόπου Ιωσήφ στην περιοχή του σημερινού Νομού Πρέβεζας όπου ασκούσε την ποιμαντική του διακονία. Υπό την καθοδήγησή του διοργανώθηκαν εκδηλώσεις στο ιστορικό Κάστρο των Ρωγών, αναπτύχθηκαν και πραγματοποιήθηκαν δημοσιεύματα, που συνέβαλαν ουσιαστικά στη γνωστοποίηση και εδραίωση της ιστορικής μνήμης του Εθνομάρτυρα Ιωσήφ.
Ιδιαιτέρως, στο πλαίσιο των επετειακών δράσεων, τελετή τιμής και μνήμης για τον Εθνομάρτυρα Επίσκοπο Ρωγών και Κοζύλης Ιωσήφ θα διοργανωθεί από την Εταιρεία στο ιστορικό Κάστρο των Ρωγών την Κυριακή 29 Μαρτίου 2026, ημέρα μείζονος εθνικού και θρησκευτικού συμβολισμού, προσδίδοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στον επετειακό χαρακτήρα του Έτους Μνήμης.
