Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ. Τιμόθεος, το εσπέρας της Παρασκευής 14 Μαρτίου 2025, χοροστάτησε στην ακολουθία του Μικρού Αποδείπνου και έψαλλε τους Β΄ Χαιρετισμούς προς την Κυρία Θεοτόκο στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Τ.Κ. Μαυρομματίου.
Στην περιεκτική του ομιλία προς το εκκλησίασμα, αμέσως μετά τους Χαιρετισμούς, ο Σεβασμώτατος Μητροπολίτης μας κ. Τιμόθεος ανέφερε χαρακτηριστικά:
“Δεύτερη Παρασκευή της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Συγκεντρωθήκαμε στους ναούς μας, όπως έχουμε συνηθίσει και τελέσαμε την ακολουθία του Μικρού Αποδείπνου και ψάλλαμε τους Χαιρετισμούς εις το πανυμνημένο πρόσωπο της Παναγίας Μητέρας μας, Μητέρας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και Μητέρας όλων μας. Αυτή είναι η δεύτερη σειρά των έξι Οίκων, των έξι χαιρετισμών, όπως λέγονται, αναφέρεται στη Γέννηση του Κυρίου μας Ιησού Χριστού.
Ξεκινάει από το γράμμα “ήτα” της ελληνικής αλφαβήτου: «Ἤκουσαν οἱ ποιμένες των Ἀγγέλων ὑμνούντων τὴν ἔνσαρκον Χριστοῦ παρουσίαν». Ομιλεί, λοιπόν, για τη Γέννηση του Ιησού Χριστού και για όσα είδαν και άκουσαν αυτοί οι ταπεινοί άνθρωποι της εποχής εκείνης, οι ποιμένες, οι οποίοι έβοσκαν τα κοπάδια τους και είδαν πράγματι να ανοίγει ο ουρανός και άγγελοι του Θεού να ανεβαίνουν και να κατεβαίνουν, επιβεβαιώνοντας το θαύμα. Στο ταπεινό σπήλαιο της Βηθλεέμ φανερώθηκε η Θεία πραγματικότητα: ο Θεός Λόγος προσέλαβε την ανθρώπινη φύση και γεννήθηκε ως τέλειος άνθρωπος. Αυτή η σειρά των Οίκων εξιστορεί αυτό το θείο γεγονός, το οποίο απόψε διαβάσαμε και με πολλή ευσέβεια και ευλάβεια προσφέραμε ως ύμνο στο πρόσωπο της Παναγίας Μητέρας του Κυρίου μας.
Και εξυμνήσαμε, όχι μόνον τον ζώντα τον Κύριόν μας, τον Ιησού Χριστό, αλλά και την Παναγία Μητέρα, την Υπερευλογημένη, την Θεοτόκο και Μητέρα του Φωτός, Την οποίαν Την τιμούμε και ενώπιον της οποίας προσευχόμαστε στα ιερά Της Εικονίσματα, για να προσκυνήσουμε και να προσφέρουμε τον ύμνο, την τιμή και τη δοξολογία. Να ψελλίσουμε ενώπιόν Της τον πόνο και τη θλίψη μας, την προσευχή μας ή και τη χαρά μας, να Την ευχαριστήσουμε και να Την δοξολογήσουμε.
Και πράγματι, στο ιερό πρόσωπο της Παναγίας Μητρός του Κυρίου μας, καταφεύγουμε όλοι, προσπαθώντας – ή μάλλον οφείλουμε να προσπαθούμε – να αγωνιστούμε, να επιτύχουμε και να βιώσουμε την εν Χριστώ ζωή, με ταπείνωση, πίστη και αφοσίωση.
Ένας από τους πρώτους στίχους των Οίκων προς την Παναγία Μητέρα του Κυρίου είναι: «Χαῖρε, Ἀμνοῦ καὶ Ποιμένος Μῆτηρ, χαῖρε, αὐλὴ λογικῶν προβάτων…». Σε αυτόν τον στίχο υπάρχει μία διαφοροποίηση: η Παναγία αποκαλείται Μητέρα του αμνού αλλά και του ποιμένα. Διότι ο Χριστός είναι ο αμνός, ο οποίος προσφέρεται και θυσιάζεται για τη σωτηρία όλων μας. Αυτή η αλήθεια επιβεβαιώνεται και φέτος, καθώς πορευόμαστε μέσα στην Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή προς το Πάθος και τον Σταυρικό Του θάνατο. Ο προφήτης Ησαΐας, ο μεγαλοφωνότατος των προφητών, μας ομολογεί: «Και ως αμνός άμωμος εναντίον του κείροντος αυτόν άφωνος, ούτως ουκ ανοίγει το στόμα αυτού»(Ησ. 53, 7). Ο Χριστός προσφέρεται ως τέλεια θυσία, ως ο άμωμος αμνός, αλλά ταυτόχρονα είναι και ο ποιμένας των ψυχών και των σωμάτων μας, ο Δημιουργός του κόσμου, της ψυχής μας και Καθοδηγητής της ζωής μας. “Εἰς νομάς χαρισμάτων» μέσα στη ζωή δηλαδή, όπως ακριβώς ο ποιμένας φροντίζει τα πρόβατά του, το ποίμνιό του, και το καθοδηγεί για να σώζεται και να το βγάλει στη βοσκή, έτσι ακριβώς και ο Χριστός μεριμνά για όλους εμάς, για τη σωτηρία μας και για τον αγιασμό μας.
Και βέβαια, αφού η μητέρα του Φωτός, του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, γέννησε Θεόν σεσαρκωμένον, τον Αμνό και Ποιμένα μας, γίνεται και Εκείνη αυλή των λογικών προβάτων. Τι σημαίνει τώρα αυτό; Πολύ ωραία αυτή η εικόνα και αυτή η παρομοίωση, ότι η Παναγία είναι η αυλή όπου υπάρχουν, ενυπάρχουν μέσα σε αυτήν την αυλή, τα λογικά πρόβατα. Η αυλή, γνωστό σε όλους μας, είναι ο χώρος, ο οικείος μας χώρος, ο δικός μας χώρος, όπου χωράμε και είμαστε μέσα σε αυτόν τον χώρο. Και όχι μόνο χωράμε και είμαστε μέσα σε αυτόν τον χώρο, αλλά προφυλασσόμαστε μέσα σε αυτόν τον χώρο.
Τα λογικά πρόβατα, εμείς δηλαδή, είμαστε στην αυλή της Παναγίας, η οποία μας προστατεύει, μας σκεπάζει, μας δημιουργεί προϋποθέσεις για τη σωτηρία μας, για τη μετάνοιά μας, για την κατά Χριστόν ζωή μας. Να αφεθούμε δηλαδή στον Κύριο της Δόξης, και ο Χριστός να ποιμαίνει τις καρδιές μας, ως ο μοναδικός Ποιμένας, ο οποίος είναι παράλληλα Ποιμένας αλλά και Αμνός, ο οποίος θυσιάζεται για μας. Και αυτή είναι η μεγαλειότητα του Θεού.
Γι’ αυτό και μέσα στα Ευαγγέλια που θα ακούσουμε – και τη Μεγάλη Εβδομάδα – θα αναφέρεται στους μαθητές Του και σε εκείνους που άκουγαν τη διδασκαλία Του. Και τι τους έλεγε; «Οὐκέτι λέγω ὑμᾶς δούλους… ὑμεῖς δὲ φίλοι μου ἐστέ.» (Ιω. 15,15). «Δεν σας λέγω ότι είστε δούλοι μου, είστε δικοί μου άνθρωποι». Και αυτή η ουσιαστική σχέση με τον Θεό, επιβεβαιώνεται σε αυτό. Ότι ενώ είναι ο Αμνός ο προσφερόμενος για τη σωτηρία μας, ανέβηκε στον Σταυρό για να χύσει το τίμιο Αίμα Του, να εξαλείψει τις αμαρτίες μας, τα πάθη μας, τις αδυναμίες μας, να μας χαριτώσει και να μας δώσει μοναδική ζωή και σωτηρία. Παράλληλα, γίνεται και ο Ποιμένας μας, ο Προστάτης μας, ο Καθοδηγητής μας, Αυτός που μας οδηγεί στη ζωή.
Βλέπετε ότι στην καθημερινότητά μας οι προκλήσεις είναι πολλές. Και δυστυχώς έχουμε μάθει να ζούμε με αυτές τις προκλήσεις. Θα πει κάποιος: “Τι μπορούμε να κάνουμε;” Πολλά μπορούμε να κάνουμε! Το πρώτο είναι να μεταμορφώσουμε τη ζωή μας. Και αφού πρώτα τη μεταμορφώσουμε κατά Χριστόν, να μεταμορφώσουμε και τη ζωή των άλλων. Να βιώνουμε δηλαδή την παρουσία του Θεού και να αγωνιζόμαστε, να υπάρχουμε οντολογικώς μέσα σε αυτή την αυλή των λογικών προβάτων.
Λογικά πρόβατα είμαστε εμείς οι άνθρωποι, αφού Ποιμένα μας έχουμε τον Ιησού Χριστό. Δεν μας το λέει αυτό για να μας μειώσει και να μας ταπεινώσει, αλλά για να μας δείξει τη στοργή Του και να μας προσφέρει όμορφες, ζωντανές εικόνες, εικόνες της εποχής εκείνης, που κι εμείς, λίγο – πολύ, ακόμα συναντούμε στις περιοχές μας. Αν και σήμερα, πολλές από αυτές τις εικόνες φθίνουν και χάνονται… Δυστυχώς, όχι μόνο από τις φυσικές καταστροφές, αλλά και από τη διάθεση και τη σκέψη των ανθρώπων. Από το πώς διαχειρίζονται τη ζωή τους και τα πράγματά τους, νομίζοντας ότι μπορούν να δημιουργήσουν άλλες προϋποθέσεις.
Σήμερα το πρωί, ερχόμενος από την Αθήνα, μιλούσα στο τηλέφωνο με μία συνεργάτιδα που έχω στην Ιερά Σύνοδο. Είναι γραμματέας στην Επιτροπή Μεταναστών και έχει κάνει μία πολύ ωραία κοινωνιολογική-ιστορική μελέτη και μου ανέφερε κάτι που δεν το είχα σκεφτεί. Όταν την δεκαετία του ’50 και του ’60 οι άνθρωποί μας έφευγαν και πήγαιναν μετανάστες στην Ευρώπη για μία “καλύτερη ζωή” – στην Αμερική ή στην Αυστραλία – και τελικά, τι ζωή έβρισκαν; Πήγαιναν και γίνονταν λαντζέρηδες, δούλευαν στα ορυχεία του Βελγίου… Ποια καλύτερη ζωή; Και μάλιστα, όλο αυτό το προωθούσε και η κοινωνία και οι συγγενείς και το κράτος. Άνοιγαν τα σύνορα για να φεύγουν οι άνθρωποι από αυτόν τον τόπο! Και εκείνοι, νομίζοντας πως θα τρώνε με “χρυσά κουτάλια”, έβρισκαν τελικά δυσκολίες και κόπους.
Βλέπετε λοιπόν, πόσος παραλογισμός υπάρχει στη ζωή των ανθρώπων! Δεν το είχα σκεφτεί αυτό, αλλά εκείνη, ως κοινωνική επιστήμονας, έχει κάνει μία πολύ ενδιαφέρουσα κοινωνική και ιστορική μελέτη και μου ανέφερε τα βασικά σημεία, ώστε να μπορέσουμε να εγκρίνουμε την εργασία της και να την αποστείλουμε στην Ιερά Σύνοδο και όπου αλλού χρειάζεται, ως τεκμήριο της κοινωνικής καταστάσεως εκείνης της εποχής.
Έχουμε κάνει έναν ιδεατό κόσμο… Έναν ψεύτικο κόσμο! Και ενώ έχουμε εδώ τον Αμνό, τον Κύριό μας, τον Ποιμένα μας, τον Ιησού Χριστό, μέσα στην αυλή της Παναγίας, η οποία μας μεταδίδει την αγάπη Της, την τρυφερότητά Της, την υποστήριξή Της, την προστασία Της, εμείς, πολλές φορές, ζούμε μακριά από Αυτόν. Και όχι μόνο ζούμε μακριά, αλλά πολλές φορές υβρίζουμε και τον Θεό. Και είναι εύκολο να υβρίζεις τον Θεό… Γιατί ο Θεός δεν ανταποκρίνεται στις ύβρεις. Θυμηθείτε: επάνω στον Σταυρό, ανταπέδωσε στις ύβρεις; Όχι. Αντιθέτως, συγχωρούσε τους υβριστές Του.
Όμως, εάν η σχέση μας με τον Θεό δεν οικοδομηθεί ουσιαστικά, αν δεν θεμελιωθεί πάνω στη μοναδική αλήθεια του Χριστού, δεν θα έχει κανένα αποτέλεσμα. Και το πρόσωπο που επιβεβαιώνει αυτή τη σχέση είναι η Μητέρα Του Θεού και Μητέρα δική μας. Δεν είναι Θεός – είναι άνθρωπος, μία γυναίκα, μία μάνα, όπως είναι όλες γυναίκες και οι μάνες του κόσμου. Όπως είναι η μητέρα σας, η αδελφή σας, η σύζυγός σας. Μία τέτοια γυναίκα ήταν.
Αλλά όταν την επισκέφθηκε ο Αρχάγγελος Γαβριήλ, δεν αντιστάθηκε, δεν αμφισβήτησε. Παρεδόθη πλήρως εις το θέλημα του Θεού και είπε: «Ἰδοὺ ἡ δούλη Κυρίου· γένοιτό μοι κατὰ τὸ ῥῆμά σου» (Λουκ. 1,38). Και αυτή η υποταγή Της, αυτή η υποταγή στο θέλημα του Θεού, αντέστρεψε τους όρους της ανθρωπίνης υπάρξεως και την ανέδειξε Κυρία Θεοτόκο, την έκανε Παναγία! Η ολότητα της αγιότητος φανερώθηκε στο ιερό Της πρόσωπο. Και διαμέσου Αυτής, μας επιβεβαιώνεται η σχέση μας με τον Θεό και η σωτηρία μας. Αν γίνουμε δεκτικοί της χάριτός Της, αν Την εντάξουμε στη ζωή μας, τότε θα Την αισθανθούμε να ψιθυρίζει ειρηνικά στην καρδιά μας, να γαληνεύει τη σκέψη μας, να αγιάζει τον νου μας, την διάθεσή μας και να προετοιμάζει τη σωτηρία μας.
Γι’ αυτό σας παρακαλώ πολύ, τις υπόλοιπες εβδομάδες της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής, να ζούμε όλοι μας κατά Χριστόν, να έχουμε μετάνοια, να πάμε στον πνευματικό και να εξομολογούμαστε, να νηστεύουμε, να εγκρατευόμαστε και να Κοινωνούμε το Σώμα και το Αίμα του Χριστού στη ζωή μας και τελειώνοντας, μαζί τους ιεροψάλτες μας, να ψάλλουμε όλοι μαζί, προς την Παναγία μας, μητέρας του Κυρίου, την Κεχαριτωμένη Κόρη, και να εξυμνήσουμε όλοι μαζί, όχι μόνο με τα χείλη μας, αλλά μέσα από την καρδιά μας, την ωραιότητα της Παρθενίας Της και το υπέλαμπρο της Αγνείας Της”.
