του Αρχιμ. Γρηγορίου Κωνσταντίνου, Δρ. Θεολογίας

Τυπικὰ ὄνειρα λογίζονται τὰ ὄνειρα τῶν ὁποίων ἡ βιωματικὴ ἐμπειρία ἀπαντᾶ στὸ ὑλικὸ ποὺ ἔχει δεῖ ἡ πλειοψηφία τῶν ἀνθρώπων ὁμοιότροπα καὶ μὲ σημασία ποὺ εἶναι κοινὴ σὲ ὅλους. 1ο Ἀναφέρεται: «ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ ΣΥΓΧΥΣΗΣ ΕΞ ΑΙΤΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΜΝΟΤΗΤΑΣ»

Τὸ ἐνδιαφέρον τῆς φροϋδικῆς ἑρμηνείας στρέφεται στὸ ὄνειρο ὅπου ἡ αἴσθηση τῆς γυμνότητας μᾶς ἀφήνει στενάχωρη ἐντύπωση, καὶ τὸ αἴσθημα ὅτι δὲν εἴμαστε ἱκανοὶ νὰ ἀλλάξουμε αὐτὴ τὴν κατάσταση στεναχώριας καὶ ντροπῆς. Μόνο σὲ αὐτὴ τὴν περίπτωση κρίνεται τὸ ὄνειρο ὡς τυπικό. Στὴν ἐμπειρία αὐτῶν τῶν ὀνειρικῶν παραστάσεων αὐτοὶ μπροστὰ στοὺς ὁποίους ντρεπόμαστε ἐπὶ τὸ πλεῖστον εἶναι ξένοι, ἀλλὰ οὔτε μᾶς χλευάζουν οὔτε μᾶς παρατηροῦν, ἀντιθέτως εἶναι ἀδιάφοροι. Τὸ ἀναμενόμενο εἶναι οἱ ξένοι νὰ μᾶς χλευάσουν ἢ νὰ ἐκνευριστοῦν μὲ αὐτὸ τὸ θέαμα, ὥστε νὰ ὑπάρχει συμφωνία μὲ τὸ αἴσθημα τοῦ ὀνειρεμένου. Ἐδῶ ὅπως ἀντιλαμβανόμεθα παρατηρεῖται μία σαφὴς ἀντίθεση.

Ὁ Φρόυντ προχωρᾶ στὴν ὑπόθεση ὅτι ἡ χλεύη τῶν ξένων παραμερίζεται ἀπὸ τὴν ἱκανοποίηση τῆς ἐπιθυμίας νὰ μὴν μᾶς χλευάσουν, ἀλλὰ στὸ ὅτι ἡ ντροπὴ παραμένει εἶναι ἕνα γεγονὸς ποὺ δὲν εἶναι σὲ θέση νὰ μᾶς ὑποδείξει πὼς αὐτὸ συμβαίνει καὶ σὲ ποιὰ μορφὴ. Ἀκολουθώντας τὴν ἀλληλουχία τῶν συνειρμῶν ὁ Φρόυντ κατέληξε ὅτι τέτοια ὄνειρα ἐμπεριέχουν κάποια «ἀνάμνηση τῆς πρώτης παιδικῆς ἡλικίας» ἀπὸ τὸ 4ο ἕως καὶ τὸ 5ο  ἔτος, καθότι σὲ αὐτὴ τὴν ἡλικία δὲν ὑπάρχει ἡ ντροπὴ τῆς γύμνιας. Ἡ ποιὸ συνήθισμενη ἀντίδραση ποῦ   συμβαίνει στὰ παιδιὰ νὰ γελοῦν ἀντὶ νὰ αἰσθάνονται τὴν ντροπή, ὁ Φρόυντ τὴν ὀνομάζει      ἡδονὴ τοῦ «ἐκθεσιασμοῦ[1]».

Στὸ φαινόμενο αὐτὸ τῆς παιδικῆς ἡλικίας ὁ Φρόυντ ἀποδίδει καὶ τὰ συμπτώματα τῶν παρανοϊκῶν ποὺ νομίζουν ὅτι τοὺς παρακολουθοῦν ὅταν ντύνονται ἢ καὶ τὸ ἀντίθετο, καὶ τῶν διεστραμμένων στοὺς ὁποίους οἱ συγκεκριμένες παιδικὲς παρορμήσεις μεταβάλλονται σὲ ἰδεοληπτικές καί  πρόκειται γιὰ τοὺς ἐκθεσιαστές. Αὐτήν τὴν κατάσταση τῆς παιδικῆς ἡλικίας χωρὶς τὴν ντροπὴ τὴν παραβάλλει μὲ τὸν παράδεισο. Ἡ ντροπὴ ἐμφανίζεται μὲ τό ξεκίνημα τῆς σεξουαλικῆς ζωῆς καὶ τὸν ἀναγκασμὸ τῆς συμμόρφωσης ποὺ ἐπιβάλλει ὁ πολιτισμός.

Ὁ Φρόυντ ἀναγνωρίζει ἕνα σκοπὸ στὸν παραπάνω ὀνειρικὸ τύπο ποὺ συνίσταται στὸ νὰ μᾶς φέρει σὲ αὐτὴ τὴν παραδεισένια κατάσταση,   ὑποστηρίζοντας πὼς οἱ ἐντυπώσεις τῆς παιδικῆς ἡλικίας μποροῦν νὰ ἀναπαραχθοῦν ὅποιο περιεχόμενο καὶ ἂν ἔχουν, ἡ δὲ αὐτὴ ἀναπαραγωγὴ εἶναι ἡ ἐκπλήρωση μιᾶς ἐπιθυμίας. «Τὰ ὄνειρα τῆς γυμνότητας λοιπὸν εἶναι ὄνειρα ἐκθεσιασμοῦ». Σὲ αὐτὰ ἀπουσιάζουν πρόσωπα ποὺ στὴν παιδικὴ ἡλικία κέντριζαν τὸ σεξουαλικὸ ἐνδιαφέρον. Ἐπίσης μέρος τῶν ὀνείρων τοῦ ἐκθεσιασμοῦ ἀποτελεῖ καὶ ἡ διαδικασία τῆς ἀπώθησης. Ὁ Φρόυντ διακρίνει στὰ ὄνειρα αὐτὰ μιὰ «σύγκρουση βουλήσεων» μεταξύ του συνειδητοῦ καὶ τοῦ ἀσυνειδήτου. Τὴν ἐντύπωση λύπης στὸ ὄνειρο τὴν χρεώνει στὸ δεύτερο ψυχικὸ σύστημα στὸ συνειδητό, καὶ συμβαίνει διότι ἡ εἰκόνα τοῦ ἐκθεσιασμοῦ δὲν κατόρθωσε νὰ παρασταθεῖ, καθότι ἡ λογοκρισία ἀπαιτοῦσε τὴ διακοπή του.

[1] Δημήτριος Τσιολακίδης, Τί εἶναι τὸ «Ὄνειρο Σύγχυσης», Πεμπτουσία  2015

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο [email protected] άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ ΕΠΙ ΤΗ ΕΟΡΤΗ ΤΗΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ 2022

 Αγαπητοί μου πατέρες και αδελφοί, παιδιά μου εν Κυρίω αγαπημένα. Γιορτή της Παναγιάς μας σήμερα. Και εμείς, συναγμένοι όλοι επί τω αυτώ, στην Παναγιά...

Προσκυνηματικός Περίπλους του Αγίου Όρους από την Ιερά Μητρόπολη Κίτρους

Προσκύνημα στο Άγιον Όρος διοργάνωσε η Ιερά Μητρόπολη Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος την Πέμπτη 11 Αυγούστου, που περιελάμβανε θαλάσσια περιήγηση της εσωτερικής πλευράς της...

Ολοκληρώθηκαν οι εωθινές και εσπερινές ευχαριστιακές Συνάξεις προς την Υπεραγία Θεοτόκο στην Μητρόπολη Πέτρας

Με κατάνυξη κι ευλάβεια προς το σεπτό πρόσωπο της Μητέρας και Οδηγητρίας πάντων των χριστιανών πραγματοποιήθηκαν οι καθημερινές Θείες Λειτουργίες και Ιερές Παρακλήσεις προς...

Ο Εσπερινός Της Αποδόσεως Της Μεταμορφώσεως Και Η Παράκληση Της Παναγίας Στο Μ. Μοναστήρι

Η Ακολουθία του Εσπερινού της απόδοσης της εορτής της Μεταμορφώσεως και της Μικρής Παράκλησης τελέσθηκε στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου Μεγάλου Μοναστηρίου, χοροστατούντος...

Η Αβάσταχτη Ελαφρότητα των Εντολών του Θεού

π. Δημητρίου Μπόκου  Κάποτε τὰ πουλιὰ περπατοῦσαν στὴ γῆ σὰν ὅλα τὰ ζῶα. Μιὰ μέρα ὅμως ὁ Θεὸς τοὺς εἶπε: «Πάρτε αὐτὰ τὰ φορτία καὶ πηγαίνετέ...

Τά Ἐγκώμια τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου στό Ἀντίρριο

Παρασκευή 12 Αὐγούστου, ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου κ. Ἱερόθεος τέλεσε τήν τελευταία γιά ἐφέτος ἱερά Ἀκολουθία τῆς Παρακλήσεως τῆς Θεοτόκου στόν...

«Ἐνώπιον κινδύνων καί δεινῶν» † Μητροπολίτης Πατρῶν Νικόδημος

«Δυσωπῶ, Παρθένε, λυτρωθῆναί με τῶν δεινῶν». – «Διάσωσον ἀπό κινδύνων τούς δούλους σου,  Θεοτόκε». – «Λύτρωσαι ἡμᾶς ἐκ κινδύνων,Θεοτόκε ἁγνή». Οἱ κίνδυνοι καί τά διάφορα...

Η Θεοτόκος είναι η ελπίς των απηλπισμένων

Την Παρασκευή 12 Αυγούστου 2022, το απόγευμα, στον Ενοριακό Ιερό Ναό του Αγίου Παντελεήμονος Περάνθης Άρτης, εψάλη ο Παρακλητικός Κανόνας προς την Υπεραγία Θεοτόκο,...

Εγκύκλιος του Μητροπολίτη Σπάρτης για την εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου

«Τάφος καί νέκρωσις οὐκ ἐκράτησεν…» Εὐλαβέστατοι κληρικοί καί Χριστιανοί μου Ἀγαπητοί, Οἱἱεροὶὑμνογράφοι τῆς Ἐκκλησίας καὶ σύμπασα ἡ χορεία τῶν μεγάλων πατέρων καὶ θεολόγων μὲ τὰ πνευματοκίνητα στόματα αὐτῶν καὶ μὲ τὸν θεοκίνητο ὀξυγράφο κάλαμό τους,...

Ο ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΚΟΝΤΑ ΣΤΟΥΣ ΓΕΡΟΝΤΕΣ ΤΗΣ Μ.ΠΟΛΕΩΣ

Το μεσημέρι της 12ης Αυγούστου 2022, ο Μακαριώτατος Πάπας και Πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ.Θεοδώρος Β’ επισκέφθηκε τους περιθαλπομένους γέροντες στον Ελληνικό Οίκο...

Ο ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ ΙΓΝΑΤΙΟΣ ΣΕ 60’’- ΚΥΡΙΑΚΗ Θ’ ΜΑΤΘΑΙΟΥ

Παρακολουθήστε το σύντομο βιντεάκι που ετοίμασε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού κ.Ιγνάτιος, για την Κυριακή Θ' Ματθαίου. "Θαρσεῖτε, ἐγώ εἰμι· μὴ φοβεῖσθε! Το πλοίο...

Ο ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ ΙΓΝΑΤΙΟΣ ΣΕ 60’’ – ΠΑΝΑΓΙΑ Η ΣΟΥΜΕΛΑ

Παρακολουθήστε το σύντομο βιντεάκι που ετοίμασε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού κ.Ιγνάτιος, με αφορμή τους εικονογραφικούς τύπους της Παναγίας μας. Σε αυτό το...

Ε’ Περίοδος Αγοριών στην Κατασκήνωση στο Ποσείδι

Ο Καλός Ποιμένας άνοιξε και πάλι τις πύλες του, με την Χάρη του Θεού και την ευλογία του Σεβασμιωτάτου μας, για τα αγόρια του...

Εγκαίνια Εξωκκλησίου στον Πτελεό

Τα Εγκαίνια του Ιερού Εξωκκλησίου της Μεταμορφώσεως του Κυρίου στον οικισμό Λεύκη Πτελεού τέλεσε σήμερα ο Σεβ. Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος, παρουσία των τοπικών Αρχών και των κατοίκων της περιοχής. Για...

Ο εορτασμός Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην Ι.Μητρόπολη Μεσσηνίας

Με ιδιαίτερη λαμπρότητα και κατάνυξη θα εορτασθεί και φέτος η Κοίμηση της Υπεραγίας Θεοτόκου, σε όλα τα Θεομητορικά Προσ­κυ­­νήματα της Ιεράς Μητροπόλεως Μεσσηνίας. Την Κυριακή...