του Αρχιμ. Γρηγορίου Κωνσταντίνου, Δρ. Θεολογίας

Τυπικὰ ὄνειρα λογίζονται τὰ ὄνειρα τῶν ὁποίων ἡ βιωματικὴ ἐμπειρία ἀπαντᾶ στὸ ὑλικὸ ποὺ ἔχει δεῖ ἡ πλειοψηφία τῶν ἀνθρώπων ὁμοιότροπα καὶ μὲ σημασία ποὺ εἶναι κοινὴ σὲ ὅλους. 1ο Ἀναφέρεται: «ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ ΣΥΓΧΥΣΗΣ ΕΞ ΑΙΤΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΜΝΟΤΗΤΑΣ»

Τὸ ἐνδιαφέρον τῆς φροϋδικῆς ἑρμηνείας στρέφεται στὸ ὄνειρο ὅπου ἡ αἴσθηση τῆς γυμνότητας μᾶς ἀφήνει στενάχωρη ἐντύπωση, καὶ τὸ αἴσθημα ὅτι δὲν εἴμαστε ἱκανοὶ νὰ ἀλλάξουμε αὐτὴ τὴν κατάσταση στεναχώριας καὶ ντροπῆς. Μόνο σὲ αὐτὴ τὴν περίπτωση κρίνεται τὸ ὄνειρο ὡς τυπικό. Στὴν ἐμπειρία αὐτῶν τῶν ὀνειρικῶν παραστάσεων αὐτοὶ μπροστὰ στοὺς ὁποίους ντρεπόμαστε ἐπὶ τὸ πλεῖστον εἶναι ξένοι, ἀλλὰ οὔτε μᾶς χλευάζουν οὔτε μᾶς παρατηροῦν, ἀντιθέτως εἶναι ἀδιάφοροι. Τὸ ἀναμενόμενο εἶναι οἱ ξένοι νὰ μᾶς χλευάσουν ἢ νὰ ἐκνευριστοῦν μὲ αὐτὸ τὸ θέαμα, ὥστε νὰ ὑπάρχει συμφωνία μὲ τὸ αἴσθημα τοῦ ὀνειρεμένου. Ἐδῶ ὅπως ἀντιλαμβανόμεθα παρατηρεῖται μία σαφὴς ἀντίθεση.

Ὁ Φρόυντ προχωρᾶ στὴν ὑπόθεση ὅτι ἡ χλεύη τῶν ξένων παραμερίζεται ἀπὸ τὴν ἱκανοποίηση τῆς ἐπιθυμίας νὰ μὴν μᾶς χλευάσουν, ἀλλὰ στὸ ὅτι ἡ ντροπὴ παραμένει εἶναι ἕνα γεγονὸς ποὺ δὲν εἶναι σὲ θέση νὰ μᾶς ὑποδείξει πὼς αὐτὸ συμβαίνει καὶ σὲ ποιὰ μορφὴ. Ἀκολουθώντας τὴν ἀλληλουχία τῶν συνειρμῶν ὁ Φρόυντ κατέληξε ὅτι τέτοια ὄνειρα ἐμπεριέχουν κάποια «ἀνάμνηση τῆς πρώτης παιδικῆς ἡλικίας» ἀπὸ τὸ 4ο ἕως καὶ τὸ 5ο  ἔτος, καθότι σὲ αὐτὴ τὴν ἡλικία δὲν ὑπάρχει ἡ ντροπὴ τῆς γύμνιας. Ἡ ποιὸ συνήθισμενη ἀντίδραση ποῦ   συμβαίνει στὰ παιδιὰ νὰ γελοῦν ἀντὶ νὰ αἰσθάνονται τὴν ντροπή, ὁ Φρόυντ τὴν ὀνομάζει      ἡδονὴ τοῦ «ἐκθεσιασμοῦ[1]».

Στὸ φαινόμενο αὐτὸ τῆς παιδικῆς ἡλικίας ὁ Φρόυντ ἀποδίδει καὶ τὰ συμπτώματα τῶν παρανοϊκῶν ποὺ νομίζουν ὅτι τοὺς παρακολουθοῦν ὅταν ντύνονται ἢ καὶ τὸ ἀντίθετο, καὶ τῶν διεστραμμένων στοὺς ὁποίους οἱ συγκεκριμένες παιδικὲς παρορμήσεις μεταβάλλονται σὲ ἰδεοληπτικές καί  πρόκειται γιὰ τοὺς ἐκθεσιαστές. Αὐτήν τὴν κατάσταση τῆς παιδικῆς ἡλικίας χωρὶς τὴν ντροπὴ τὴν παραβάλλει μὲ τὸν παράδεισο. Ἡ ντροπὴ ἐμφανίζεται μὲ τό ξεκίνημα τῆς σεξουαλικῆς ζωῆς καὶ τὸν ἀναγκασμὸ τῆς συμμόρφωσης ποὺ ἐπιβάλλει ὁ πολιτισμός.

Ὁ Φρόυντ ἀναγνωρίζει ἕνα σκοπὸ στὸν παραπάνω ὀνειρικὸ τύπο ποὺ συνίσταται στὸ νὰ μᾶς φέρει σὲ αὐτὴ τὴν παραδεισένια κατάσταση,   ὑποστηρίζοντας πὼς οἱ ἐντυπώσεις τῆς παιδικῆς ἡλικίας μποροῦν νὰ ἀναπαραχθοῦν ὅποιο περιεχόμενο καὶ ἂν ἔχουν, ἡ δὲ αὐτὴ ἀναπαραγωγὴ εἶναι ἡ ἐκπλήρωση μιᾶς ἐπιθυμίας. «Τὰ ὄνειρα τῆς γυμνότητας λοιπὸν εἶναι ὄνειρα ἐκθεσιασμοῦ». Σὲ αὐτὰ ἀπουσιάζουν πρόσωπα ποὺ στὴν παιδικὴ ἡλικία κέντριζαν τὸ σεξουαλικὸ ἐνδιαφέρον. Ἐπίσης μέρος τῶν ὀνείρων τοῦ ἐκθεσιασμοῦ ἀποτελεῖ καὶ ἡ διαδικασία τῆς ἀπώθησης. Ὁ Φρόυντ διακρίνει στὰ ὄνειρα αὐτὰ μιὰ «σύγκρουση βουλήσεων» μεταξύ του συνειδητοῦ καὶ τοῦ ἀσυνειδήτου. Τὴν ἐντύπωση λύπης στὸ ὄνειρο τὴν χρεώνει στὸ δεύτερο ψυχικὸ σύστημα στὸ συνειδητό, καὶ συμβαίνει διότι ἡ εἰκόνα τοῦ ἐκθεσιασμοῦ δὲν κατόρθωσε νὰ παρασταθεῖ, καθότι ἡ λογοκρισία ἀπαιτοῦσε τὴ διακοπή του.

[1] Δημήτριος Τσιολακίδης, Τί εἶναι τὸ «Ὄνειρο Σύγχυσης», Πεμπτουσία  2015

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Συναξάρι 18ης ᾿Ιανουαρίου

Μητροπολίτου Φαναρίου Ἀγαθαγγέλου Γενικοῦ Διευθυντοῦ Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος † Μνήμη τῶν ἐν ἁγίοις πατέρων ἡμῶν Ἀθανασίου καί Κυρίλλου, πατριαρχῶν Ἀλεξανδρείας. ῾Ο Μέγας Ἀθανάσιος ἐγεννήθηκε κατά...

Χειροτονία Πρεσβυτέρου από τον Μητροπολίτη Σύρου

Τηρουμένων όλων των ισχυόντων μέτρων υγειονομικής προστασίας, ο Σεβασμιώτατος κ. Δωρόθεος Β’ ιερούργησε σήμερα το πρωί στον Μητροπολιτικό Nαό της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, στην...

Φθιώτιδος Συμεών: «Η καρδιακή ένωση θεραπεύει την κοινωνική απομόνωση και την σωματική αποστασιοποίηση»

Πολλά μηνύματα με αναγωγές στην σύγχρονη πραγματικότητα  απέστειλε από τον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Λαμίας, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Φθιώτιδος κ. Συμεών ερμηνεύοντας...

«Μνημονεύετε Ψαρά και Μεσολόγγι!»

Με μια συμβολική κίνηση, ο Σεβασμιώτατος κ. Δωρόθεος Β’ σηματοδότησε σήμερα την έναρξη των εορταστικών εκδηλώσεων για την επέτειο των 200 χρόνων από την...

«Ο Αρχιεπίσκοπος και η Εκκλησία μας σέβονται έμπρακτα όλες τις γνωστές θρησκείες»

Από το Γραφείο Τύπου της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών ανακοινώνονται τα ακόλουθα: «Με όλα όσα είπε για το Ισλάμ ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος...

Στον Πανηγυρίζοντα Ναό του Αγιου Αντωνίου Αγιάς ο Μητροπολίτης Δημητριάδος

Στον Πανηγυρίζοντα Ιερό  Ναό του Αγίου  Αντωνίου  Αγιάς λειτούργησε σήμερα ο Σεβ. Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος, ημέρα κατά την οποία  η Εκκλησία μας εορτάζει την μνήμη των Αγίων...

Τον πολιούχο της Όσιο Αντώνιο τον Νέο πανηγύρισε η Βέροια

Κατά το διήμερο 16 και 17 Ιανουαρίου πανηγύρισε στη Βέροια ο πολιούχος της πόλεως, Όσιος Αντώνιος ο νέος. Δυστυχώς φέτος εξαιτίας της πανδημίας του κορωνοϊού...

Η Ισχύουσα ΚΥΑ για τη λειτουργία των Ναών και Μονών (Φ.Ε.Κ. Β΄ 89/16-1-2021)

Πρός τήν Ἱ­ε­ρά Ἀρ­χι­ε­πι­σκο­πή Ἀ­θη­νῶν καί τίς Ἱ­ε­ρές Μη­τρο­πό­λεις τῆς Ἐκ­κλη­σίας τῆς Ἑλ­λά­δος Θέμα: «Περί τῆς λει­τουρ­γί­ας τῶν Ἱ­ε­ρῶν Να­ῶν κα­τά τό χρονικό διάστημα ἀπό τήν 18η Ἰανουαρίου...

Μέγας Αντώνιος: Ο πρώτος ασκητής του Χριστιανισμού

Ο Μέγας Αντώνιος είναι Άγιος της Ορθόδοξης Εκκλησίας και ο πρώτος ασκητής του Χριστιανισμού, που θεμελίωσε τον υγιή Μοναχισμό. Έζησε στα χρόνια των αυτοκρατόρων...

«Τοῖς ἐρημικοῖς, ἄπαυστος ὁ θεῖος πόθος ἐγγίνεται»

Υπάρχουν στιγμές που προσπαθεί κανείς να αποτιμήσει και να περιγράψει συναισθήματα και αξίες, αλλά αδυνατεί η γλώσσα και τρέμει το χέρι. Και τούτο διότι,...

Γεώργιος ο Νεομάρτυρας: Πνευματικός καθρέπτης στα Ιωάννινα

του Σεβ. Μητροπολίτου Χριστόδουλου Μουστάκα Kαί πάλιν ἐφέτος μέ τή χάρη τοῦ Θεοῦ ἡ εὐκλεής πόλη τῶν Ἰωαννίνων, λάμπουσα ἀπό χαρά καί καυχόμενη, γιορτάζει τόν...

Πανηγυρικός Εσπερινός του πολιούχου της Βεροίας Οσίου Αντωνίου του Νέου

Το διήμερο 16 και 17 Ιανουαρίου η Βέροια εορτάζει και πανηγυρίζει τον προστάτη και πολιούχο της Όσιο Αντώνιο τον Νέο. Δυστυχώς φέτος εξαιτίας της...

Συναξάρι 17ης ᾿Ιανουαρίου

Μητροπολίτου Φαναρίου Ἀγαθαγγέλου Γενικοῦ Διευθυντοῦ Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος   † Μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν ᾿Αντωνίου τοῦ Μεγάλου. ῾Ο Μέγας Ἀντώνιος ἐγεννήθηκε περί τό 251 μ.Χ....

40ήμερο Μνημόσυνο Μητροπολίτου πρώην Τρίκκης και Σταγών Αλεξίου

Μέσα σε κλίμα βαθειάς συγκινήσεως τελέσθηκε το Σάββατο 16 Ιανουαρίου 2021 το πρωί η Θεία Λειτουργία και το τεσσαρακονθήμερο αρχιερατικό μνημόσυνο υπέρ αναπαύσεως της...

Κυκλοφόρησε το αφιερωματικό βιβλίο της I.M. Λαρίσης: «Δύο Φορές Το ‘21…»

Κυκλοφόρησε από την Ιερά Μητρόπολη Λαρίσης και Τυρνάβου σε συνεργασία με τις Εκδόσεις «Εν πλώ» το αφιερωματικό βιβλίο για την συμπλήρωση 200 ετών από...