O ΟΣΙΟΣ ΘΕΟΦΥΛΑΚΤΟΣ, ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΝΙΚΟΜΗΔΕΙΑΣ

Μητροπολίτου Φαναρίου Ἀγαθαγγέλου
Γενικοῦ Διευθυντοῦ τῆς Ἀποστολικῆς Διακονίας
τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος

 

† Μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Θεοφυλάκτου, ἐπισκόπου Νικομηδείας.

Ὁ Ὅ­σι­ος Θε­ο­φύ­λα­κτος κα­τα­γό­ταν ἀ­πό τήν Ἀ­να­το­λή καί ἔ­ζη­σε κατά τούς  χρό­νους του αὐ­το­κρά­το­ρος Λέ­ο­ντος τοῦ Δ΄ (775-780 μ.Χ.). Λό­γῳ τῆς με­γά­λης του παι­δεί­ας καί πρός συ­νέ­χι­σιν των σπου­δῶν του ἦλθε στήν Κωνσταντινούπολη, ὅ­που γρή­γο­ρα ἀ­πέ­κτη­σε φή­μη σο­φοῦ καί ἐδη­μι­ούρ­γη­σε φι­λι­κές σχέ­σεις μέ ἀ­νώ­τε­ρους κρα­τι­κούς λει­τουρ­γούς καί ἀ­ξι­ω­μα­τού­χους, κα­θώς καί μέ τόν με­τέ­πει­τα Πα­τρι­άρ­χη Τα­ρά­σι­ο, πού ἦ­ταν τό­τε πρω­το­ση­κρί­της[1].

Ὅ­ταν τό ἔτος  784 μ.Χ. ἐ­ξε­λέ­γη Πα­τρι­άρ­χης Κων­στα­ντι­νου­πό­λε­ως ὁ Τα­ρά­σι­ος, εἰς διαδοχήν τοῦ Πατριάρχου Παύλου, ὁ Ὅσιος Θε­ο­φύ­λα­κτος μα­ζί μέ τόν Μι­χα­ήλ, πού ἀρ­γό­τε­ρα ἔ­γι­νε Ἐ­πί­σκο­πος Συ­νά­δων, ἀπεστάλησαν ἀπό τόν Ταράσιο σέ κά­ποια μο­νή τοῦ Εὔ­ξει­νου Πό­ντου. Λί­γο ἀρ­γό­τε­ρα, πιθανόν περί τό ἔτος 800 μ.Χ., ἐ­ξε­λέ­γη ἐ­πί­σκο­πος Νι­κο­μή­δει­ας. Ἀ­πό τή θέ­ση αὐ­τή ὁ Ὅσιος Θε­ο­φύ­λα­κτος δι­έ­πρε­ψε σέ ἔρ­γα ἐκ­κλη­σι­α­στι­κῆς φιλανθρωπίας καί κοι­νω­νι­κῆς πρό­νοι­ας. Ἀνήγειρε να­ούς, τό μέγα νο­σο­κο­μεῖο τῶν Ἁγίων Ἀναργύρων Κοσμᾶ καί Δαμιναοῦ, γη­ρο­κο­μεῖ­α, πτω­χο­κο­μεῖ­α καί ἐδη­μι­ούρ­γη­σε λογία γι­ά τίς ἄ­πο­ρες χῆ­ρες καί τά ὀρ­φα­νά.  Ὁ ἴ­δι­ος δέ διακονοῦσε καί περιποιό-ταν τούς πάσχοντες ἀδελφούς του.

Ὅ­ταν ἀπέ­θα­νε ὁ Πατριάρχης Τα­ρά­σι­ος, ἐξελέγη στόν πατριαρχικό θρόνο ὁ Ἅ­γι­ος Νι­κη­φό­ρος Α΄ (806-815 μ.Χ.). Στή βα­σι­λεί­α ὑ­πε­ρί­σχυ­σε ὁ Λέ­ων Ε΄ ὁ Ἀρ­μέ­νι­ος (813-820 μ.Χ.), ὁ ὁποῖος ἐκι­νή­θη­κε κα­τά τῶν ἁ­γί­ων εἰ­κό­νων. Τότε πα­ρέ­λα­βε ὁ Ἅ­γι­ος Νι­κη­φό­ρος τόν Ὅσι­ο Θε­ο­φύ­λα­κτο, τόν Ἅγιο Αἰμιλιανό Κυζίκου, τόν Ἅγιο Εὐθύμιο Σάρδεων, τόν Εὐδόξιο Ἀμορίου, τόν Ἅγιο Μιχαήλ Συνάδων καί τόν Ἅγιο Ἰωσήφ Θεσσαλονίκης, ἀ­νέ­βη­κε στό πα­λά­τι καί ἔ­λεγ­ξε μέ ἁγιογραφικά χωρία τόν αὐτοκράτορα γιά τά δυσσεβῆ διδάγματα καί τήν εἰκονομαχική του διάθεση. Ἐπειδή ὁ αὐτοκρά-τορας ἔμενε ἀμετάπειστος, ὁ Ὅσιος Θεοφύλακτος ἔλαβε τό λόγο καί τοῦ εἶπε μέ παρρησία: «Γνωρίζω ὅτι καταφρονεῖς τήν ἀνοχή καί μακροθυμία τοῦ Θεοῦ. Ἀλλά θά ἔλθει σέ σένα ξαφνικά ὄλεθρος καί ἡ καταστρο-φή θά εἶναι ὅμοια μέ καταιγίδα».

 Ὁ αὐτοκράτορας ἐξαγριώθηκε καί τούς κατεδίκασε ὅλους σέ ἐξορία. Τόν μέν Πατριάρχη Νικηφόρο στή Χρυσούπολη, τούς ἄλλους Ἀρχιερεῖς σέ διαφορετικά μέρη καί τόν Ὅσιο Θεοφύλακτο στό Στρόβιλο[2], ὅπου ἐπί τριάντα ἔτη παρέμεινε μέ καρτερία καί ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη τό ἔτος 845 μ.Χ.

Μετά τήν κατάπαυση τοῦ διωγμοῦ, ἐπί τῆς εὐσεβεστάτης βασιλίσσης Θεοδώρας (842-857 μ.Χ.) καί τοῦ Πατριάρχου Μεθοδίου (842-846 μ.Χ.) τό ἱ­ε­ρό σκήνωμα αὐτοῦ ἀνακομίσθηκε στή Νι­κο­μή­δει­α, τό ἔτος 846 μ.Χ., καί ἐ­να­πο­τέ­θη­κε στό να­ό τῶν Ἁγίων Ἀναργύρων Κοσμᾶ καί Δαμιανοῦ, πού ὁ ἴ­δι­ος εἶχε οἰκοδομήσει.

Ὁ Ἅγιος Θεόδωρος ὁ Στουδίτης ἀποκαλεῖ τόν Ὅσιο Θεο-φύλακτο στῦλο ἀληθείας, Ὀρθοδοξίας ἑδραίωμα, φύλακα τῆς εὐσέ-βειας, στήριγμα τῆς Ἐκκλησίας[3].

    Μικρός ναός τοῦ Ὁσίου Θεοφυλάκτου ἀνηγέρθη στό παλάτι κατά τόν 10ο αἰώνα μ.Χ. ἴσως ἐπί αὐτοκράτορος Ρωμανοῦ Α΄ τοῦ  Λεκαπηνοῦ (920-944 μ.Χ.), πατέρα τοῦ Πατριάρχου Κωνσταντι-νουπόλεως Θεοφυλάκτου (931-956 μ.Χ.).

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἁγίου Ἀποστόλου Ἑρμοῦ.

Ὁ Ἀπόστολος ῾Ερμῆς μνημονεύεται στήν πρός Ρωμαίους Ἐπι-στολή τοῦ Ἀποστόλου Παύλου[4]. Κατά τήν παράδοση ἔγινε Ἐπί-σκοπος Δαλματίας. Στό Συναξάριον τῆς Κωνσταντινουπόλεως καλεῖται Ἕρμυλος. Στόν Παρισινό Κώδικα [5] ἡ μνήμη αὐτοῦ ἀναφέ-ρεται στίς 8 Ἀπριλίου μετά τῶν Ἀποστόλων Ἀγάβου,  Ἀσυγκρίτου, Ἐπαφρᾶ, Ἡρωδίωνος, Ρούφου καί Φλέγοντος,

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἁγίου μάρτυρος Δίωνος.

    Ὁ Ἅγιος Μάρτυς Δίων ἐτελειώθηκε διά μαχαίρας. 

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Δομετίου.

Ὁ Ὅσιος Δομέτιος ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη τό ἔτος 363 μ.Χ. 

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἁγίου ἱερομάρτυρος Κυρίλλου.

    Ὁ Ἅγιος Ἱερομάρτυς Κύριλλος ἦταν Ἐπίσκοπος καί ἐμαρτύ-ρησε στήν Ἀφρική κατ’ ἄγνωστο χρόνο[6].

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τῶν ἁγίων μαρτύρων Φηλικίτης, Ἑρε-νίας, Ρογάτου, Φήλικος, ἑτέρου Ρογάτου, Βεάτου, Οὐρβανοῦ, Σιλβανοῦ καί Μαμμίλου.

    Οἱ Ἅγιοι αὐτοί Μάρτυρες ἐμαρτύρησαν κατ’ ἄγνωστο χρόνο στήν Ἀφρική[7]. 

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Παύλου τοῦ Ὁμολογητοῦ.

Ὁ Ὅσιος Παῦλος ἔζησε κατά τόν 8ο καί 9ο αἰώνα μ.Χ. καί ἐξελέγη Ἐπίσκοπος Πλουσιάδος ἤ Προυσιάδος τῆς Βιθυνίας, τῆς καλουμένης πρίν Κίερος[8].

    Ὅταν ὁ Ὅσιος εἶδε τούς αἱρετικούς εἰκονομάχους νά μαί­νο­νται κα­τά τῆς Ἐκ­κ­λη­σί­ας τοῦ Χρι­στοῦ καί νά ἀ­να­τρέ­πουν τήν ὀρ­θή ἐ­κτέ­λε­ση τῶν θε­σμῶν καί τίς μορ­φές τῶν Ἁγίων καί νά κα­τα­στρέ­φουν τά ἀ­νά­γλυ­φα τῶν σε­πτῶν εἰ­κό­νων καί νά τίς ἀ­πα­λεί­φουν ἀ­πό τούς ἅ­γι­ους να­ούς, νά ζω­γρα­φί­ζουν ὅ­μως ἀ­ντί αὐ­τῶν μορ­φές θη­ρί­ων καί ὄρ­νε­ων καί ἑρ­πε­τῶν καί νά ἀ­να­τρέ­πουν τίς πα­ρα­δό­σεις τῶν θεί­ων Πα­τέ­ρων, ἀγωνίσθηκε μέ ἱερό ζῆλο κατά τῆς αἱρέσεως καί ὑπέρ τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως, ἐ­πι­λέ­γο­ντας κα­τα­πο­νή­σεις ὑ­πέρ τῶν ἁ­γί­ων εἰ­κό­νων καί ὑ­πέρ τοῦ ἴ­δι­ου τοῦ Χρι­στοῦ καί Θε­οῦ μας καί τῆς Πα­να­γί­ας μας, τῶν θεί­ων στή μορ­φή Ἀγ­γέ­λων καί ὅ­λων τῶν Ἁ­γί­ων. Γι­’ αὐ­τό ἀ­φοῦ ὑ­πέ­μει­νε πολ­λούς πει­ρα­σμούς γι­ά πολ­λά χρό­νι­α, καί ἀ­φοῦ μέ­χρι τέ­λους ἀ­γω­νί­σθηκε κα­λῶς, ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη. 

† Τῆ αὐτῆ ἡμέρᾳ, μνήμη τῶν ὁσίων πατέρων ἡμῶν Λαζάρου καί Ἀθανασίου, τῶν ἐκ Ρωσίας.

    Οἱ Ὅσιοι Λάζαρος καί Ἀθανάσιος ἔζησαν τόν 14ο καί 15ο αἰώνα μ.Χ. στή Ρωσία καί ἀσκήτεψαν στήν περιοχή τοῦ Μούρμαν-σκ. Ἐκοιμήθησαν ὁσίως μέ εἰρήνη.

† Τῆ αὐτῆ ἡμέρᾳ, ἡ σύναξις τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου τοῦ Σημείου, ἐν Κούρσκ τῆς Ρωσίας.

Ταῖς αὐτῶν ἁγίαις πρεσβείαις, ὁ Θεός, ἐλέησον ἡμᾶς. Ἀμήν!

 
[1] Πρῶτος τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν τῆς αὐτοκρατορίας.
[2] Παράλιο φρούριο, ἴσως ἐπί χερσονήσου. Κατά τίς σημειώσεις τοῦ πολυμαθοῦς τῶν μερῶν αὐτῶν γνώστου Ἰωάννου Σακελλίωνος, κεῖται ἀπέναντι τῆς νήσου Κῶ καί καλεῖται ἀπό τούς ντόπιους Βρυόκαστρο.
[3] Ὁ βίος τοῦ Ἁγίου Θεοφυλάκτου ἐδημοσιεύθηκε τό ἔτος 1932 ὑπό τοῦ Albert Vogt, S. Théophylacte de Nicomédia, στό Anallecta Bollandiana, τόμος Λ΄ (1932), σελ. 67-82.
[4] Ρωμ. 16, 14.
[5] 13, φ. 296.
[6] Ρωμαϊκό Μαρτυρολόγιο, σελ. 58.
[7] Ρωμαϊκό Μαρτυρολόγιο, σελ. 58.
[8] Τό ὄνομα αὐτό ἔφεραν δύο πόλεις τῆς Βιθυνίας ἀπό τό ὄνομα τοῦ βασιλέως Προυσίου Α΄ (236-180 π.Χ.), υἱοῦ τοῦ Ζήλα καί γαμβροῦ ἐπ’ ἀδελφῇ τοῦ βασιλέως τῆς Μακεδονίας Φιλίποου: Ἡ πρώτη, Προυσιάς ἐπί θαλάσσῃ, ἦταν στό μυχό τοῦ Κιανοῦ κόλπου τῆς Προποντίδος Κίος. Ἡ δεύτερη ἦταν ἡ Προυσιάς πρός Ὑπίῳ, ἡ λεγομένη καί Προυσίς, στόν Ὕπιο ποταμό, ἀντικαταστήσασα τήν Κίερο, πόλη ἐπίμαχο μεταξύ τῶν Βιθυνῶν καί τῶν κατοίκων τῆς Ἡρακλείας, ἡ ὁποία ἀπετέλεσε ὁριστικά μέρος τοῦ βασιλείου τῆς Βιθυνίας τό 185 π.Χ., ἔτος τῆς μετονομασίας της.

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Αγία Ειρήνη Χρυσοβαλάντου {28 Ιουλίου}

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - καθηγητού Πολλοί από τους αγίους μας έχουν τη φήμη των θαυματουργών, διότι αξιώθηκαν να προικιστούν από το Θεό να κάνουν...

Φθιώτιδος Συμεών: «Έρχονται σήμερα οι δασικοί χάρτες, για να εξαφανίσουν την ελάχιστη εναπομείνασα μοναστηριακή γη»

Στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα της Φθιώτιδας βρέθηκε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Φθιώτιδος κ. Συμεών το διήμερο 26 & 27 Ιουλίου για την εορτή του...

Πανηγυρικός Εσπερινός στην Ιερά Μονή της Αγίας Ειρήνης στα Αποίκια της Άνδρου

Η παλαίφατος γυναικεία Ιερά Μονή της Αγίας Μεγαλομάρτυρος Ειρήνης και της Οσίας Ειρήνης, Ηγουμένης της Ιεράς Μονής Χρυσοβαλάντου, στα Αποίκια της Άνδρου, εόρτασε απόψε...

“Μιμητὴς ὑπάρχων τοῦ ἐλεήμονος, Παντελεήμων Μάρτυς Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ…”

Στο Παρεκκλήσιο του Αγίου Παντελεήμονος, του Ιερού Ησυχαστηρίου της Παναγίας Γλυκοφιλούσης Ραψάνης , χοροστάτησε στον Όρθρο και τέλεσε τη Θεία Λειτουργία ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης...

Εκδημία Σεβ. Μητροπολίτου Κινσάσα κυρού Νικηφόρου

Το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής με βαθιά θλίψη και συνοχή καρδίας αναγγέλλει την προς Κύριον εκδημίαν του Σεβ. Μητροπολίτου Κινσάσα κυρού Νικηφόρου. Ο αείμνηστος...

Οἱ θεολογικές ἀνησυχίες τοῦ Ἡγουμένου π. Ἐφραίμ Βατοπαιδινοῦ

τοῦ Μητροπολίτου Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου Ἱεροθέου Ὁ Ἡγούμενος τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Βατοπαιδίου τοῦ Ἁγίου Ὄρους Ἀρχιμανδρίτης π. Ἐφραίμ πρόσφατα ξεπέρασε μιά μεγάλη δοκιμασία μέ τόν...

Ενθρόνιση Ηγουμένης στην πανηγυρίζουσα Ιερά Μονή Αγίου Παντελεήμονος Χρυσοκάστρου Παγγαίου

Με θρησκευτική κατάνυξη και με συρροή εκατοντάδων προσκυνητών εορτάσθηκε η μνήμη του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Παντελεήμονος του Ιαματικού, σύμφωνα με το Αγιορείτικο τυπικό, στην ομώνυμη...

Με κατάνυξη και βυζαντινή μεγαλοπρέπεια εόρτασε η Μονή του Αγίου Παντελεήμονος – Παναχράντου Άνδρου

Σήμερα το πρωί, στο Καθολικό της Μονής Παναχράντου-Αγίου Παντελεήμονος Άνδρου, στην οποία από αιώνων τεθησαύρισται η τιμία και χαριτόβρυτος Κάρα του Αγίου, τελέσθηκε Αρχιερατική...

Πολυαρχιερατικό Συλλείτουργο για τα Oνομαστήρια του Μητροπολίτου Βεροίας Παντελεήμονος

Την Τρίτη 27 Ιουλίου το πρωί με την ευκαιρία της εορτής του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Παντελεήμονος του Ιαματικού, κατά την οποία άγει τα ονομαστήρια του...

Η εορτή του Αγίου Παντελεήμονος στην Καλαμάτα

Στο Παρεκκλήσιο, της Ιστορικής Ιεράς Μονής Βελανιδιάς, το τιμώμενο επ’ ονόματι του Αγίου Παντελεήμονος του Ιαματικού, τίμησαν τον προστάτη τους Άγιο τα Μέλη της...

Η εορτή της Αγίας Οσιομάρτυρος Παρασκευής στην Ι.Μ. Γρεβενών

Την Κυριακή 25 Ιουλίου 2021, παραμονή της εορτής της Αγίας Οσιομάρτυρος Παρασκευής, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Γρεβενών κ. Δαβίδ, χοροστάτησε στους Πανηγυρικούς Αρχιερατικούς Εσπερινούς του...

Αρχιερατικό Συλλείτουργο στους Μολάους για την Πολιούχο Αγία Παρασκευή

Με την δέουσα εκκλησιαστική μεγαλοπρέπεια εόρτασε η ενορία των Μολάων την Πολιούχο και προστάτιδά της, Αγία Παρασκευή. Την κυριώνυμη ημέρα της εορτής τελέστηκε Αρχιερατικό...

Στο Ιερό Προσκύνημα των Τεμπών και στη Σπηλιά ο Μητροπολίτης Λαρίσης

Στο Ιερό Προσκύνημα της Αγίας Παρασκευής Τεμπών , χοροστάτησε στην Ακολουθία του Παρακλητικού Κανόνος της Αγίας Παρασκευής ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Λαρίσης και Τυρνάβου κ....

H εορτή της Κοιμήσεως της Αγίας Άννης στο Περιβόλι Γρεβενών

Την Κυριακή 25 Ιουλίου 2021, εορτή της Κοιμήσεως της Αγίας Άννης, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Γρεβενών κ. Δαβίδ, ιερούργησε στην Ιερά Μονή Αγίου Νικολάου Περιβολίου...

Πολυαρχιερατικός Εσπερινός Ονομαστηρίων Μητροπολίτου Βεροίας Παντελεήμονος

Τη Δευτέρα 26 Ιουλίου το απόγευμα τελέστηκε στον υπό κατασκευή Ιερό Ναό του Αγίου Λουκά του Ιατρού στην Ιερά Μονή Παναγίας Δοβρά Βεροίας, Πολυαρχιερατικός Εσπερινός επί τη...