Συναξάρι 25ης Μαρτίου

† Μνήμη τοῦ Εὐ­αγ­γε­λι­σμοῦ τῆς Ὑπεραγίας Θε­ο­τό­κου.

    Ἡ λει­τουρ­γι­κή πα­ρά­δο­ση καί ἡ ὀρ­θό­δο­ξη πνευ­μα­τι­κό­τη­τα το­πο­θε­τοῦν σέ ἰ­δι­αί­τε­ρη θέ­ση τήν ση­με­ρι­νή ἑ­ορ­τή τοῦ Εὐ­αγ­γε­λι­σμοῦ τῆς Θε­ο­τό­κου. Καί εἶ­ναι ἀ­λή­θει­α ὅ­τι οἱ θε­ο­μη­το­ρι­κές ἑ­ορ­τές πλου­τί­ζουν τήν λει­τουρ­γι­κή μας ζω­ή, γι­α­τί ὁ λα­ός τοῦ Θε­οῦ πά­ντο­τε ἀ­τε­νί­ζει μέ ἰ­δι­αί­τε­ρη ἀ­γά­πη καί σε­βα­σμό τήν με­σί­τρι­α τοῦ οὐ­ρα­νοῦ. Οἱ θε­ο­λο­γι­κοί λό­γοι καί ὕ­μνοι στήν Κυ­ρί­α Θε­ο­τό­κο εἶ­ναι σέ τε­λευ­ταῖ­α ἀ­νά­λυ­ση δο­ξο­λο­γί­α στόν Λό­γο τοῦ Θε­οῦ, πού ἔ­γι­νε ἄν­θρω­πος γι­ά τήν σω­τη­ρί­α τοῦ ἀν­θρώ­πι­νου γέ­νους.

    Τό μό­νο ὄ­νο­μα τῆς Θε­ο­τό­κου, Μη­τέ­ρα τοῦ Θε­οῦ, πε­ρι­έ­χει ὅ­λο τό μυ­στή­ρι­ο τῆς οἰ­κο­νο­μί­ας τῆς σω­τη­ρί­ας, λέ­γει ὁ Ἅ­γι­ος Ἰ­ωάν­νης ὁ Δα­μα­σκη­νός, καί ἀ­πο­δει­κνύ­ε­ται ἔ­τσι, ὅ­τι ἡ Μη­τέ­ρα τοῦ Χρι­στοῦ ἀ­πο­κα­λύ­πτε­ται στούς πι­στούς ὡς ἡ κα­τ’ ἐ­ξο­χήν μάρ­τυς τοῦ γε­γο­νό­τος ὅ­τι ὁ Θε­ός προ­σέ­λα­βε πρα­γμα­τι­κά τήν ἀν­θρώ­πι­νη φύ­ση, στήν ὁ­ποί­α ἄ­νοι­ξε τόν δρό­μο τῆς σω­τη­ρί­ας, σω­τη­ρί­α πού ἀ­πο­βαί­νει πρα­γμα­τι­κό­τη­τα, γε­γο­νός πού ση­μαί­νει τήν ἔ­λευ­ση τῆς Βα­σι­λεί­ας τοῦ Θε­οῦ. Σέ μία ὁμιλία του ὁ Βασίλειος Σελευκείας σημειώνει χαρακτη-ριστικά: “Θεοτόκος ἐστί τε καί λέγεται. Ἄρα τίς ἐστι ταύτης ὑψηλο-τέρα ὑπόθεσις;… ὡς γάρ οὐκ ἔστιν εὔκολον νοεῖν τε καί φράζειν Θεόν, μᾶλλον δέ καθάπαξ ἀδύνατον, οὕτως τό μέγα τῆς Θεοτόκου μυστήριον, καί διανοίας καί γλώττης ἐστίν ἀνώτερον. Ἐπεί οὖν Θεόν σαρκωθέντα τεκοῦσα Θεοτόκος ὀνομάζεται”[1].

Τό πρό­σω­πο τῆς Θε­ο­τό­κου δέν νο­εῖ­ται ἀ­νε­ξάρ­τη­τα ἀ­πό τό ἀν­θρώ­πι­νο γέ­νος. Ἡ Θε­ο­τό­κος εἶ­ναι ὁ ὑ­γι­ής καρ­πός τῆς ἀν­θρώ­πι­νης φύ­σεως καί ἡ κα­λύ­τε­ρη προ­σφο­ρά τῶν ἀν­θρώ­πων στόν Χρι­στό. Στήν προ­σφο­ρά ὅ­λης τῆς κτί­σε­ως συμ­με­τέ­χου­με καί ἐμεῖς μέ τήν Πα­να­γί­α. Ὁ ἁ­γι­ο­γρά­φος, ὅ­ταν ἁ­γι­ο­γρα­φεῖ στήν κόγ­χη τοῦ Ἱ­ε­ροῦ Βή­μα­τος τήν Πλα­τυ­τέ­ρα, δέν θέ­λει νά εἰ­κο­νί­σει μό­νο τήν Πα­να­γί­α, ἀλ­λά ὅ­λη τήν Ἐκ­κ­λη­σί­α πού ἔ­χει κέ­ντρο της τόν Χρι­στό. Ἡ Πα­να­γί­α ἔ­γι­νε Ἐκ­κ­λη­σί­α καί ἐ­γέν­νη­σε τήν Ἐκ­κ­λη­σί­α. Ὁ Ἅ­γι­ος Γρη­γό­ρι­ος ὁ Θε­ο­λό­γος λέ­γει ὅ­τι ὁ Κύ­ρι­ος «ἐ­ναν­θρω­πή­σας σάρ­κα Ἐκ­κ­λη­σί­ας προ­σέ­λα­βε». Εἶ­ναι δέ χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ὅ­τι ὁ Ἅ­γι­ος Κύ­ριλ­λος Ἰ­ε­ρο­σο­λύ­μων συν­δέ­ει τό πρό­σω­πο τῆς Θε­ο­τό­κου μέ τήν ἔν­νοι­α τῆς Ἐκ­κ­λη­σί­ας γι­’ αὐ­τό λέ­γει: «ὑ­μνοῦ­μεν τήν ἀ­ει­πάρ­θε­νον Μα­ρί­αν, δη­λο­νό­τι τήν ἁ­γί­αν Ἐκ­κ­λη­σί­αν».

Ἡ ἀ­να­φο­ρά, λοι­πόν, στήν Παρ­θέ­νο Μα­ρί­α ὑ­πεν­θυ­μί­ζει τήν χα­ρά τῆς λυ­τρώ­σε­ως τοῦ ἀν­θρώ­που ἀ­πό τόν Χρι­στό, γι­α­τί ἐ­κεί­νη ὑ­πη­ρέ­τη­σε πι­στά τό μυ­στή­ρι­ο τῆς σω­τη­ρί­ας μας. Ἡ ἁγνή καί ἄσπιλη Παρθένος, ἡ πιστή καί ταπεινή κόρη τῆς Βηθλεέμ, μπροστά στά μάτια τοῦ Θεοῦ εὑρέθηκε ὡς «ἡ μόνη ἐν γυναιξί εὐλογημένη καί κα-λή». Αὐτήν διάλεξε ὁ Οὐράνιος ὅταν ἦλθε τό πλήρωμα τοῦ χρόνου καί «ὁ Λόγος σάρξ ἐγένετο».  

Ὁ φι­λάν­θρω­πος καί ἐ­λε­ή­μων Θε­ός μας, πού πά­ντο­τε φρο­ντί­ζει τό γέ­νος τῶν ἀν­θρώ­πων, ἐ­πει­δή εἶ­δε τό ἔρ­γο πού ἔ­πλα­σε μέ τά χέ­ρι­α Του νά εἶ­ναι ὑ­πό­δου­λο στό δι­ά­βο­λο, θέ­λη­σε νά ἀ­πο­στεί­λει τόν Υἱ­ό Του τόν Μο­νο­γε­νή, τόν Κύ­ρι­ο μας Ἰ­η­σοῦ Χρι­στό, γι­ά νά τό ἀ­πο­λυ­τρώ­σει ἀ­πό τά χέ­ρι­α τοῦ δι­α­βό­λου. Ἐ­πει­δή ὅ­μως δέν θέ­λη­σε νά τό μά­θει, ὄ­χι μό­νο ὁ Σα­τα­νᾶς, ἀλ­λά καί οἱ ἴ­δι­ες οὐ­ρά­νι­ες δυ­νά­μεις, σέ ἕ­ναν ἀ­πό τούς Ἀρ­χαγ­γέ­λους, στόν ἔν­δο­ξο Γα­βρι­ήλ ἐ­κμυ­στη­ρεύθηκε τό μυ­στή­ρι­ο. Προ­οι­κο­νο­μεῖ δέ ὅ­τι ἡ Ἁ­γί­α Παρ­θέ­νος θά γεν­νή­σει ἁ­γνή καί κα­θα­ρή, γι­α­τί ἦ­ταν ἄ­ξι­α τέ­τοι­ου κα­λοῦ.

Ὅταν ὁ Θεός Πατέρας εὐδόκησε νά πραγματοποιήσει «τό χρόνοις αἰωνίοις σεσιγημένον μυστήριον», «τό μυστήριον τό κε-κρυμμένον ἀπό τῶν αἰώνων καί τῶν γενεῶν», τό μυστήριο τῆς Θείας Οἰκονομίας, γιά τή λύτρωση τοῦ ἀνθρωπίνου γένους, μόνο αὐτή ἐδέχθηκε τή θεία ἀποκάλυψη τοῦ μυστηρίου καί ἐκρίθηκε ἱκανή νά ὑπηρετήσει τό ἔργο τῆς σωτηρίας .

Μέ­σα στό χῶ­ρο τῆς Ἐκ­κ­λη­σί­ας, στήν πί­στη καί τή δο­γμα­τι­κή της δι­δα­σκα­λί­α, ὁ Εὐ­αγ­γε­λι­σμός εἶ­ναι τῆς «σω­τη­ρί­ας ἡ­μῶν τό κε­φά­λαι­ον καί τοῦ ἀ­π’ αἰ­ῶ­νος μυ­στη­ρί­ου ἡ φα­νέ­ρω­σις». Ὁ Ἄγ­γε­λος ἀ­να­κοι­νώ­νει καί εὐ­αγ­γε­λί­ζε­ται τήν θεί­α βου­λή. Ἀλ­λά ἡ Παρ­θέ­νος δέν σι­ω­πᾶ. Ἀ­ντα­πο­κρί­νε­ται στή θεί­α κλή­ση μέ τα­πεί­νω­ση καί πί­στη: «Ἰ­δού ἡ δού­λη Κυ­ρί­ου· γέ­νοι­τό μοι κα­τά τό ρῆ­μα σου»[2].

Ἡ θεί­α βου­λή γί­νε­ται δε­κτή καί βρί­σκει ἀ­ντα­πό­κρι­ση. Καί αὐ­τή ἡ ἀν­θρώ­πι­νη ἀ­ντα­πό­κρι­ση εἶ­ναι ὅ,τι ἀ­κρι­βῶς χρει­ά­ζε­ται σ’ αὐ­τό τό ση­μεῖ­ο. Ἡ ὑ­πα­κο­ή τῆς Πα­να­γί­ας ἀ­ντι­στα­θμί­ζει τήν ἀ­νυ­πα­κο­ή τῆς Εὔ­ας. Μ’ αὐ­τή τήν ἔν­νοι­α ἡ Παρ­θέ­νος εἶ­ναι ἡ δεύ­τε­ρη Εὔ­α καί ὁ Υἱ­ός της ὁ δεύ­τε­ρος Ἀ­δάμ. Ὅ­πως ἡ Εὔ­α ἐ­ξα­πα­τή­θη­κε ἀ­πό τό λό­γο ἑ­νός ἀγ­γέ­λου, γι­ά νά φύ­γει ἀ­πό τόν Θε­ό πα­ρα­βαί­νο­ντας τό λό­γο Του, ἔ­τσι ἡ Πα­να­γί­α ἐδέ­χθη­κε τόν Εὐ­αγ­γε­λι­σμό ἀ­πό τό λό­γο ἑ­νός Ἀγ­γέ­λου, ἔ­τσι ὥ­στε νά φέ­ρει τόν Θε­ό μέ­σα της, ὑ­πα­κού­ο­ντας στό λό­γο Του.

«Δι­ά τῆς Εὔ­ας ὁ θά­να­τος, δι­ά τῆς Μα­ρί­ας ἡ Ζω­ή», κη­ρύτ­τει ὁ Ἅ­γι­ος Ἱ­ε­ρώ­νυ­μος. Αὐ­τή ἡ ὑ­πα­κο­ή καί χα­ρού­με­νη ἀ­πο­δο­χή τοῦ λυ­τρω­τι­κοῦ σκο­ποῦ τοῦ Θε­οῦ ἦ­ταν μί­α πρά­ξη ἐ­λευ­θε­ρί­ας. Ἦ­ταν ἐ­λευ­θε­ρί­α ὑ­πα­κο­ῆς καί ὄ­χι πρω­το­βου­λί­α, ἐ­λευ­θε­ρί­α ἀ­γά­πης καί λα­τρεί­ας, τα­πει­νώ­σε­ως καί ἐ­μπι­στο­σύ­νης.

    Κα­τά τίς ἡ­μέ­ρες τῆς δη­μι­ουρ­γί­ας τοῦ κό­σμου, ὅ­ταν ὁ Θε­ός ἐ­ξέ­φε­ρε τό ζῶ­ντα καί πα­ντο­δύ­να­μο λό­γο Του «γεν­νη­θή­τω», ὁ λό­γος τοῦ Δη­μι­ουρ­γοῦ πα­ρή­γα­γε ἐ­ντός τοῦ κό­σμου τά ὄ­ντα· ἀλ­λά τήν ἡ­μέ­ρα ἐ­κεί­νη, ἡ ὁ­ποί­α δέν ἔ­χει τήν ὅ­μοι­ά της ἀ­πό τῆς ὑ­πάρ­ξε­ως τοῦ Κό­σμου, ὅ­ταν ἡ θεί­α Μα­ρί­α προ­σέ­φε­ρε τό σε­μνό καί ὑ­πά­κου­ο «Γέ­νοι­το», ὁ λό­γος τοῦ δη­μι­ουρ­γή­μα­τος κα­τέ­βα­σε στόν κό­σμο τό Δη­μι­ουρ­γό. Ἐ­δῶ ὁ Θε­ός καί πά­λι προ­φέ­ρει τό λό­γο του: «Θά συλ­λά­βεις, θά γεννήσεις υἱό καί θά τόν ὀνομάσεις Ἰησοῦ. Αὐτός θά γίνει μέγας καί θά ὀνομασθεῖ Υἱός τοῦ Ὑψίστου. Σέ Αὐτόν θά δώσει ὁ Κύριος ὁ Θεός τό θρόνο τοῦ Δαυῒδ, τοῦ προπάτορά Του. Θά βασιλεύσει γιά πάντα στούς ἀπογόνους τοῦ Ἰακώβ καί ἡ βασιλεία Του δέν θέ ἔχει τέλος»[3]. Ἡ Θεοτόκος ἀποδέχεται τό θέ­λη­μα τοῦ Θεοῦ καί τό ἀ­πο­τέ­λε­σμα θά εἶ­ναι τό­σο θαυ­μα­στό. Αὐ­τή ἡ ὑπακοή εἶναι ἡ με­γα­λει­ώ­δης δύ­να­μη εἶ­ναι ἡ κα­θα­ρά καί τέ­λει­α ἀ­φο­σί­ω­ση τῆς Μα­ρί­ας στόν Θε­ό, ἀ­φο­σί­ω­ση τῆς θε­λή­σε­ώς της, τῆς σκέ­ψε­ώς της, τῆς ψυ­χῆς της καί τῆς ὅ­λης ὑ­πάρ­ξε­ώς της καί ὅ­λων τῶν δυ­νά­με­ών της, ὅ­λων τῶν πρά­ξε­ών της, τῶν ἐλ­πί­δων της καί τῶν προσ­δο­κι­ῶν της.

    Οἱ ἀρχές τῆς ἑορτῆς τοῦ Εὐαγγελισμοῦ δέν εἶναι ἐπακριβῶς γνωστές. Τό γεγονός, ὅτι ἡ Ἁγία Ἑλένη ἔκτισε στή Ναζαρέτ βασιλική, στήν ὁποία περιελαμβανόταν κατά παράδοση ὁ οἶκος τῆς Θεοτόκου, στόν ὁποῖο αὐτή ἐδέχθηκε τόν Εὐαγγελισμό, ἐπέδρασε ἴσως στή σύσταση τοπικῆς ἑορτῆς.

    Οἱ  πρῶτες μαρτυρίες περί αὐτῆς εὑρίσκονται στόν Ἅγιο Πρόκλο, Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, τό 430 μ.Χ., καί  στό Πασχάλιον Χρονικόν (624 μ.Χ.), ὅπου χαρακτηρίζεται ὡς συστα-θεῖσα στίς 25 Μαρτίου ἀπό τούς θεοφόρους διασκάλους[4].

    Ἡ μεγαλοπρεπής πανήγυρη τοῦ Εὐαγγελισμοῦ ἐτελεῖτο ἀπό τούς Βυζαντινούς στό ναό τῶν Χαλκοπρατείων[5], ὅπου παρίστα-ντο καί οἱ αὐτοκράτορες. Κατά τόν 15ο αἰῶνα μ.Χ. ἡ Παννυχίδα ἐτελεῖτο στό παλάτι.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, ἡ σύναξις τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου τῆς Βάτου, ἐν τῷ ὄρει Σινᾶ.

Ἡ εἰκόνα τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου τῆς Βάτου τιμᾶται στή μονή τοῦ Ὄρους Σινᾶ.

Ἡ ἐκ Πνεύματος Ἁγίου[6] σύλληψη ἀπό τήν Ἁγία Παρθένο ἀποτελεῖ ὑπόθεση πού ὑπερβαίνει τά λεκτικά σχήματα, γιατό τό «σημεῖον» εἶνα ἀληθινά παράδοξο καί ὐπερμεγέθες. Τό μυστήριο τῆς ἄφθορης γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ ἀπό τήν Ὑπεραγία Θεοτόκο δέν νοεῖται ὡς μεμονωμένη καί ἀποκκομένη πραγματικότητα τῆς Καινῆς Διαθήκης. Ἀντίθετα, ἀποτελεῖ ἀποκάλυψη τῆς ἀλήθειας τοῦ τύπου[7], στόν ὁποῖο ἐπίστεψαν καί ἐπάνω στόν ὁποῖο ἐστηρίχθη-σαν οἱ Προφῆτες τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, γιά νά προδιατυπώσουν τήν ἔνσαρκη φανέρωση τοῦ Θεοῦ Λόγου στήν ἱστορία.

Ὁ Μωϋσῆς, ὅταν εἶδε τή βάτο νά φλέγεται, ἀλλά νά μήν καί-γεται, εἶπε: «Διαβάς ὄψομαι, τό μέγα ὅραμα τοῦτο». Ἡ διάβαση, σύμφωνα μέ τή διδασκαλία τοῦ Ἁγίου Κυρίλλου, Πατριάρχου Ἀλε-ξανδρείας, δέν εἶναι τοπική, ἀλλά χρονική, ἀφοῦ δηλώνει κίνηση καί παροδική διάβαση τοῦ χρόνου καί σημαίνει τήν κίνση ἀπό τό χρόνο τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης στό χρόνο τῆς Καινῆς Διαθήκης.

Ὅπως ἡ φλεγόμενη καί μή κατακαιόμενη βάτος ἔτσι καί ἡ Παρθένος Μαρία, ἄν καί γεννᾶ τό «Φῶς», ἐν τούτοις παραδόξως δέν «φθείρεται»[8].

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, ἡ σύναξις τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου τῆς Εὐαγγελιστρίας.

Ἡ ἱερά εἰκόνα τῆς Παναγίας τῆς Εὐαγγελίστριας φυλάσσεται στήν ὁμώνυμη  μονή τοῦ Ἁλιάρτου Βοιωτίας.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, ἡ σύναξις τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου τῶν Κηπουραίων.

Ἡ ἱερά εἰκόνα τῆς Παναγίας τῶν Κηπουραίων φυλάσσεται στήν ὁμώνυμη  μονή τῆς νήσου Κεφαλληνίας.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Σεννουφίου τοῦ Σημειοφόρου.

    Ἴσως ὁ Ὅσιος Σεννούφιος νά εἶναι ὁ ἀσκητής ἐκεῖνος τῆς Νι-τρίας, ὁ ὁποῖος εἶδε τήν ὀπτασία ἐκείνη τῆς εἰκόνος τοῦ Θεανδρικοῦ Προσώπου τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, γιά τήν ὁποία μᾶς ὁμι-λεῖ ὁ ἡγούμενος τῆς μονῆς τοῦ Ἀκαπνίου τῆς Θεσσαλονίκης Ἰγνά-τιος.

    Κατά τή διήγηση αὐτή, ὁ Ὅσιος Σεννούφιος ἀξιώθηκε νά δεῖ ὀπτασία καί νά ἀκούση φωνή, ἡ ὁποία τοῦ ἔλεγε: «Ἔξελθε ἀπό τή γῆ καί τοῦ κελλίου σου καί πήγαινε στό μοναστήρι τῆς μονῆς τῶν Λατόμων, στή Θεσσαλονίκη. Ἐκεῖ θά σέ δῶ». Μετέβη ἐκεῖ ὁ Ὅσιος, ἐρώτησε τούς μοναχούς τῶν Λατόμων, ἀλλά τέτοια εἰκόνα τοῦ Χρι-στοῦ δέν ἀξιώθηκε νά δεῖ. Ἔτσι ἐπέστρεψε στή Νιτρία. Καί πάλι ἡ φωνή τοῦ ἔδωσε ἐντολή νά μεταβεῖ στή Θεσσαλονίκη, ὅπου θά ἔβλεπε τήν εἰκόνα τοῦ Θεανθρώπου καί θά ἀπέθανε ἐκεῖ. Ὁ Ὅσιος ἔφθασε στή Θεσσαλονίκη καί ξαναπῆγε στή μονή, ὅταν ξαφνικά, κάποια ἡμέρα, ἔγινε σεισμός καί ἔπεσαν τά ἀσβεστώματα. Τότε ἀνεφάνηκε ἡ θαυμαστή εἰκόνα τοῦ Κυρίου.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τῶν ἁγίων μαρτύρων Θεοδοσίας καί Πελαγίας.

    Οἱ Ἁγίες Μάρτυρες Θεοδοσία καί Πελαγία ἐμαρτύρησαν στήν Καισάρεια τῆς Παλαιστίνης τό ἔτος 361 μ.Χ. καί ἐτελειώθησαν διά ξίφους.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἐκ δημίων ἁγίου μάρτυρος, τοῦ τόν Χριστόν ἐπιγνόντος.

    Ὁ Ἅγιος αὐτός Μάρτυς, πού ἦταν στόν πρότερό του βίο δήμιος, ἐγνώρισε τόν Χριστό, ὁμολόγησε τό Ὄνομά Του καί ἐτελειώ-θηκε μαρτυρικά. 

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Τίμωνος τοῦ Ἐρημίτου.

    Ὁ Ὅσιος Τίμων ἔζησε καί ἀσκήτεψε κατά τόν 10ο αἰώνα μ.Χ. Ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη[9].

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Παρθενίου τοῦ Κιέβου.

    Ὁ Ὅσιος Παρθένιος, κατά κόσμον Πέτρος Ἰβάνοβιτς Κρασνο-πέβκεφ, ἐγεννήθηκε στίς 24 Αὐγούστου 1790 στό χωριό Σόμοβο, πού ὑπαγόταν στό κτβερνεῖο τῆς Τούλα. Ἀσκήτεψε στή Λαύρα τῶν Σπηλαίων τοῦ Κιέβου καί ἔγινε μεγαλόσχημος μοναχός τό ἔτος 1838. Ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη τό ἔτος 1855.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρός ἡμῶν Τύχωνος, πατριάρχου Μόσχας.

    Ὁ Ἅγιος Τύχων ἐγεννήθηκε στίς 19 Ἰανουαρίου 1865 στήν πόλη Τοροπιέτς τῆς ἐπαρχίας Πσκώβ. Τό κατά κόσμον ὄνομά του ἦταν Βασίλειος Ἰβάνοβιτς Μπελλάβιν. Σέ ἡλικία 13 ἐτῶν παρα-κολουθεῖ τό ἐκκλησιαστικό σεμινάριο τοῦ Πσκώφ καί μετά 6 χρό-νια ἐγγράφεται στή θεολογική ἀκαδημία τῆς Ἁγίας Πετρουπόλεως. Σέ ἡλικία 26 ἐτῶν ἀκολουθεῖ τό μοναχικό βίο καί γίνεται μοναχός. Ἡ κουρά του ἔγινε στό παρεκκλήσι τῆς ἐκκλησιαστικῆς σχολῆς τοῦ Πσκώβ, ὅπου ἦταν καθηγητής. Τό μοναχικό του ὄνομα εἶναι Τύχων, πρός τιμήν ἑνός Ἁγίου τῆς Ρωσίας πού ἔζησε κατά τό 18ο αἰώνα, τοῦ Ἁγίου Τύχωνος τοῦ Ζαντόνσκ († 13 Αὐγούστου). Τό 1898, ἐκλέγεται Ἐπίσκοπος τῆς Μητροπόλεως τοῦ Χόμσκ καί ἕνα χρόνο ἀργότερα Ἐπίσκοπος τῶν Ἀλεουτιανῶν Νήσων τῆς Ἀλάσκας. Τό 1905 προάγεται σέ Ἀρχιεπίσκοπο τῆς πόλεως Ἱερο-σλάβ.

    Τό 1914 ξεσπᾶ ὁ Α´ παγκόσμιος πόλεμος. Ὁ Ἅγιος Τύχων ἐστάθηκε στό πλευρό τῆς πατρίδος του καί τοῦ ποιμνίου του. Ἡ προσφορά του εἶναι μεγάλη. Γι’ αὐτό, δυό χρόνια ἀργότερα, μετά τό θάνατο τοῦ Μητροπολίτου Μόσχας Μακαρίου, ἐκλέγεται Μητρο-πολίτης Μόσχας. Ὁ λαός ὑποδέχεται θριαμβευτικά τό νέο ποιμε-νάρχη του.

    Τό ἔτος 1917 γίνεται ἀνατροπή τοῦ καθεστῶτος ἀπό τούς Μπολσεβίκους. Τά πράγματα ἀλλάζουν. Ὁ Ἅγιος Τύχων καλεῖ τή Σύνοδο, γιά νά μελετήσει τήν κατάσταση καί νά ἐξετάσει τό θέμα σχέσεων Ἐκκλησίας καί κράτους. Στίς 28 Ὀκτωβρίου 1917, μπρο-στά στή θαυματουργή εἰκόνα τῆς Παναγίας τοῦ Βλαντιμίρ ἔγινε ἡ κλήρωση γιά τήν ἀνάδειξη τοῦ νέου πατριάρχου Μόσχας. Ὁ κλῆρος, τόν ὁποῖο ἐτράβηξε ὁ ἐρημίτης Γέροντας Ἀλέξιος[10], ἔπεσε στόν Ἅγιο Τύχωνα.

    Ὁ διωγμός ἀρχίζει. Ἡ Ἐκκλησία ὅμως παραμένει. Ὅ Ἅγιος Τύχων ἐβίωνε τήν πραγματικότητα τῆς Ἐκκλησίας παρά τίς ἀντί-ξοες περιστάσεις. Ἡ Ἐκκλησία δέν εἶναι παρελθόν, διότι εἶναι αἰώ-νιος καί ἀτελεύτητος. Ἡ Ἐκκλησία δέν εἶναι μουσεῖο, διότι δέν πε-θαίνει. Ἡ Ἐκκλησία εἶναι ἡ φυτεία τοῦ Θεοῦ, διότι, ὅπως προεφή-τευσε τό ἀψευδές στόμα  τοῦ Κυρίου «πῦλαι ἅδου οὐ κατισχύσου-σιν αὐτῆς». Ἡ Ἐκκλησία εἶναι, ὡς ὁ Ἱδρυτής αὐτῆς, ζωή καί ἀνάσταση.    Ὁ οἰκουμενικός διδάσκαλος, ὁ Ἰωάννης ὁ Χρυσόστο-μος, ἀναφέρει, ὅτι  «Ἐκκλησίας οὐδέν ἴσον. Ἡ Ἐκκλησία οὐδέποτε γηρᾶ. Τείχη, βάρβαροι καταλύουσιν, Ἐκκλησίας δέ οὐδέ δαίμονες περιγίγνονται. Καί ὅτι οὐ κόμπος τά ρήματα, μαρτυρεῖ τά πράγμα-τα. Πόσοι ἐπολέμησαν τήν ἐκκλησίαν καί οἱ πολεμήσαντες ἀπώ-λοντο;  αὕτη δέ ὑπέρ τούς οὐρανούς ἀναβέβηκε»”[11].

    Τό ἀείζωο τῆς Ἐκκλησίας ὑμνεῖ καί πάλι ἡ γλῶσσα τοῦ χρυ-σορρήμονος Πατρός πού λέγει: «Οὐδέν Ἐκκλησίας δυνατώτερον ἄνθρωπε…Ἡ Ἐκκλησία οὐρανοῦ ἰσχυροτέρα. Πόσοι τύραννοι ἠθέ-λησαν περιγενέσθαι τῆς Ἐκκλησίας; Ποῦ οἱ πολεμήσαντες; Ὑπέρ τόν ἥλιον λάμπει. Τά ἐκείνων ἔσβεσαν τά ταύτης ἀθάνατα»[12].

    Τό καθεστώς ἐπέφερε χωρισμό Ἐκκλησίας καί κράτους, κα-τήργησε ὅλα τά ἐκκλησιαστικά προνόμια, ἐπέβαλε τόν πολιτικό γάμο, ὀργάνωσε τήν ἀντιχριστιανική προπαγάνδα, ἐδήμευσε τήν ἐκκλησιαστική περιουσία, ἐξόρισε καί ἐδολοφόνησε χιλιάδες Χρι-στιανῶν, ἔκλεισε τούς ναούς, ἐξηφάνισε ἱερά λείψανα Ἁγίων.  Στό σφοδρό διωγμό ἐφονεύθησαν πάνω ἀπό 3.500 Ἐπίσκοποι καί ἱερεῖς, περί τίς δυό χιλιάδες μοναχοί, περί τίς τρεῖς χιλιάδες μοναχές.

    Τό Μπούτοβο, περιοχή πού βρίσκεται κοντά στή Μόσχα, γίνεται τόπο μαζικῶν ἐκτελέσεων Ἀρχιερέων, Κληρικῶν καί πιστῶν τῆς Ρωσικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, πού ἐμαρτύρησαν κατά τά ἔτη τοῦ διωγμοῦ στήν Ρωσία. Μεταξύ τῶν Ἁγίων Μαρτύρων πού ἐμαρ-τύρησαν στό Μπούκοβο ἦσαν καί δέκα Ἕλληνες Μάρτυρες. Τό Μπούτοβο, ὅπως καί ἡ Σιβηρία, τό Χαρκώβ καί τόσα ἄλλα μέρη, συμβολίζουν τόν τόπο μαρτυρίου τῶν Ἁγίων μας ὡς τόν ἀπεριόρι-στο χῶρο. Τό χῶρο ἐκεῖνο πού τόσο καλά περιγράφεται στήν νου-βέλλα τοῦ Τσέχωφ «Ὁ Ἐπίσκοπος». Διότι, μετά τό θάνατό τους οἱ Μάρτυρες τῆς πίστεως καί τῆς συνειδήσεώς τους, ἀπογυμνωμένοι ἀπό τίς γήϊνες ἰδιότητές τους καί κάθε τι που περιορίζει, δεσμεύει καί ἐπιβαρύνει, ξαναγίνονται νέοι καί χαρούμενοι, διασχίζουν τήν κοιλάδα τῆς ζωῆς καί ἀναπνέουν βαθειά, μέ τή χαρά τοῦ Θεοῦ, τό ἀπεριόριστο.

Κάτω ἀπό τό πρίσμα αὐτό κατανοοῦμε τήν εἰρηνική ἀντίστα-ση τοῦ Ἁγίου Πατριάρχου Τύχωνος σέ κάθε διοικητικό μέτρο τῆς ἐξουσίας, πάντα ξένο πρός τήν ψυχή, πού ἤθελε νά τήν περιορίσει, νά μειώσει τίς ἐλευθερίες της.

    Ὅ Ἅγιος Τύχων ἐπιτιμᾶ τό καθεστώς. Γι’ αὐτό καταδικάζεται σέ θάνατο. Τό Μάϊο τοῦ 1922 συλλαμβάνεται καί φυλακίζεται, ἀλλά μετά ἀπό ἕνα χρόνο ἐλευθερώνεται, ἀλλά περιορίζεται στή μονή Ντονσκόϊ καί ἐζοῦσε ὡς ἐλεύθερος πολιορκημένος. Ἡ ἀσθέ-νειά του τόν καταβάλει. Στίς 25 Μαρτίου 1925 ὁ Ἅγιος Πατριάρχης νοιώθει ὅτι τό τέλος πλησιάζει. Ἔκανε εὐλαβικά τό σταυρό του, εἶπε  «Δόξα Σοι, Κύριε» καί παρέδωσε τήν ἁγία ψυχή του στόν Θεό[13].

Ταῖς αὐτῶν ἁγίαις πρεσβείαις, ὁ Θεός, ἐλέησον ἡμᾶς. Ἀμήν!