Του π. Ηλία Μάκου
Η Αγία Φιλοθέη, που είναι πολιούχος της Αθήνας, είχε μια πολυκύμαντη ζωή με μαρτυρικό τέλος, που επιβραβεύτηκε από του Θεό με δύο αιώνιες σφραγίδες: Την αγιοποίηση και τη θαυματουργία.
Το λείψανό της σώζεται άφθαρτο, εκτός από το κεφάλι, φυλάσσεται στο Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών, και είναι πηγή χάρης για τους πιστούς, που το προσκυνούν με πολύ ευλάβεια.
Είναι χαρακτηριστικό ότι επί πολλές μέρες μετά την κοίμησή της ο τάφος της ευωδίαζε, όπως και το λείψανό της, όταν βρέθηκε, που ήταν πλημμυρισμένο με μύρο, απόδειξη ότι η απλή και ταπεινή ψυχή της ήταν ανοιχτή και φλογερή προς τον Κύριο.
Στο πατρικό της σπίτι βρισκόταν κρυμμένο, προκειμένου να μη κλαπεί και απωλεσθεί, το σκήνωμά της μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα, οπότε παραδόθηκε στην Αρχιεπισκοπή Αθηνών.
Στα τέλη της δεκαετίας του ’90 το «Σπίτι της Αγίας Φιλοθέης», όπως οι πιστοί το αποκαλούν, δηλαδή το αρχοντικό των Μπενιζέλων-Παλαιολόγων, παραχωρήθηκε με πρωτοβουλία του τότε Αρχιεπισκόπου Χριστοδούλου και του στενού συνεργάτη του π. Θωμά Συνοδινού, τότε Πρωτοσυγκέλου της Αρχιεπισκοπής, από το υπουργείο Πολιτισμού στην Αρχιεπισκοπή Αθηνών.
Από το 2006 προχώρησε η αποκατάστασή του, από ομάδα επιστημόνων, με επικεφαλής τον καθηγητή της Σχολής Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ Γιάννη Κίζη, που διήρκησε μερικά χρόνια.
Το κτιριακό συγκρότημα απέκτησε τη μορφή, που είχε τον 17ο αιώνα. Και το 2017 εγκαινιάσθηκε ως μουσείο από τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμο.
Στο κατώι υπάρχει στοά με κομψούς κυλινδρικούς κιονίσκους, που στηρίζουν απλές καμάρες, ενώ μια πέτρινη κλίμακα οδηγεί από την αυλή στο ανώι. Ένα από τα ελάχιστα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα της περιόδου της Τουρκοκρατίας και το παλαιότερο σπίτι της Αθήνας.
Η Αγία Φιλοθέη προέρχονταν από την ευλαβή οικογένεια των Μπενιζέλων και παρότι παντρεύτηκε στην ηλικία των 14 ετών, ο πόθος της να αφιερωθεί ολοκληρωτικά στο Θεό πραγματοποιήθηκε.
Μετά το θάνατο των γονιών της και του άνδρα της, έγινε μοναχή και μάλιστα έκτισε ολόκληρο μοναστήρι με πολλά κελιά, του Αγίου Ανδρέα, που δεν σώζεται σήμερα.
Έχοντας τρεις μεγάλους θησαυρούς, της προσευχής, της πνευματικής ζωής και των καλών έργων, προσέλκυσε 200 περίπου μοναχές και μπροστά στα μάτια των Τούρκων, για να στηρίξει τους σκλάβους, δημιούργησε και συντηρούσε νοσηλευτήρια, ορφανοτροφεία και σχολεία.
Με την προσευχή της ήταν σε «κοινωνία», ζωντανή και εγκάρδια και ολόψυχη επικοινωνία με την Πηγή της ζωής, με το Φως και την Αλήθεια.
Με την πνευματική της ζωή έκανε την πορεία της δυναμική, δημιουργική και πλουτοφόρα και έχτιζε τον πύργο της Βασιλείας του Θεού, της δικαιοσύνης, της αγάπης, της αδελφοσύνης.
Με τα καλά έργα έδινε, αλλά και έπαιρνε ψυχικό πλουτισμό. Τα καλά έργα της προς τους συνανθρώπους της ήταν καταθέσεις στον ουρανό. Τους ενίσχυε και τους οδηγούσε σε μετάνοια, σε ανάνηψη, σε σωτηρία.
Οι Τούρκοι δεν άντεξαν την προσφορά της στους υπόδουλους και στις 2 Οκτωβρίου του έτους 1588 μ.Χ., ενώ βρισκόταν σε ολονύκτια αγρυπνία στο ναΐσκο, που είχε ανεγείρει στα Πατήσια, την άρπαξαν και αφού την έδεσαν σε κολώνα, τη μαστίγωσαν σκληρά και την εγκατέλειψαν μισοπεθαμένη έξω από τη μονή της. Τελικά ήταν βαριά τα τραύματα και στις 19 Φεβρουαρίου του 1589 εξέπνευσε.
Αμέσως σχεδόν, μόνο λίγα χρόνια πέρασαν από την εκδημία της, την περίοδο 1595-1600 ανακηρύχθηκε αγία από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Ματθαίο τον Β΄, αφού οι μαρτυρίες για τα θαύματά της ήταν πολλές.
Προηγήθηκε εκτεταμένη αναφορά από τον Μητροπολίτη Αθηνών Νεόφυτο, όπου κυρίως τονιζόταν ότι το ευωδιαστό σώμα της έδινε ίαση σε αυτούς, που ζητούσαν θεραπεία από τις ασθένειες.
Η Αγία Φιλοθέη ζώντας κοντά στο Χριστό, βρήκε το νόημα της ύπαρξής της, την ελευθερία και την ευτυχία της, που αρνήθηκε να τα ανταλλάξει με οτιδήποτε άλλο, γι’ αυτό και μαρτύρησε.
Δεν υποδουλώθηκε στη σκληρή τυραννία της αμαρτίας, δεν αποξενώθηκε από το Θεό και έτσι και αγιοποιήθηκε και θαυματουργεί.
Και μας θυμίζει ότι σκοπός της είναι η αναζήτηση του Θεού και των ανυπέρβλητων αρετών Εκείνου.
Αν οι Χριστιανοί γίνουμε όπως μας θέλει ο Θεός, όπως το έπραξε η αγία Φιλοθέη, τότε δεν έχουμε να φοβόμαστε τίποτε, αφού οι αγροί της καρδιάς μας θα ενισχυθούν και θα καρποφορήσουν.
Στο δρόμο μας υπάρχει μεταξύ των πολλών αγίων και η μάρτυρας Φιλοθέη, που μας φωνάζει με ποικίλους τρόπους να έχουμε πίστη, που θα μας κάνει παιδιά του Θεού, που θα μας σώσει.
