Χθες το πρωί βρισκόμουν σε δημόσιο χώρο και υπηρεσία, όπου έγινε αναφορά για το Ψυχοσάββατο. Δέχθηκα μια ερώτηση από ένα νεαρό που άκουγε τη συζήτηση και ρώτησε το εξής:

«Πάτερ, σας ακούω που μιλήσατε για τις ψυχές και αν αυτές ξαναγυρίζουν στη γη ή φεύγουν μόνιμα. Να ρωτήσω κι εγώ εσάς, τι γνώμη έχετε για τους βρικόλακες;»

Στην αρχή μου φάνηκε αστεία η ερώτηση και μάλιστα δέχθηκε από τους παριστάμενους και παρατήρηση. Όμως, ο νεαρός μιλούσε σοβαρά και περίμενε με ενδιαφέρον την απάντηση του παπά. Η σύντομη συζήτηση, μου έδωσε αφορμή για το παρόν κείμενο. Η ερώτηση του νέου ήταν η ακόλουθη: «Πάτερ, όταν ένας άνθρωπος πεθάνει, η ψυχή φεύγει από τη γη ή γυρίζει πίσω μέχρι να περάσουν σαράντα μέρες; Γίνονται βρικόλακες οι ψυχές;»

Για ένα τόσο σοβαρό θέμα πρέπει να ανατρέξουμε αμέσως στην Αγία Γραφή κι έπειτα στους μεγάλους αγίους θεολόγους Πατέρες της Εκκλησίας μας. Στο ευαγγέλιο υπάρχει η παραβολή του πλουσίου και του φτωχού Λαζάρου1 που με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο μας δίνει σαφή απάντηση στο συγκεκριμένο ερώτημα. Και η καθαρή απάντηση είναι ότι η ψυχή δεν επιστρέφει στη γη μετά την έξοδό της από το σώμα. Ο Χριστός στην παραβολή δεν μιλάει για την Δευτέρα Παρουσία Του, αλλά για το διάστημα από το θάνατο του ανθρώπου μέχρι τη Δευτέρα Παρουσία. Το διάστημα αυτό η ψυχή ζει μόνη της και θα ενωθεί με το σώμα κατά την έλευση του Χριστού και την τελική κρίση. Η ψυχή του Λαζάρου μετά την έξοδό της από το σώμα του δεν έμεινε στη γη, αλλά μεταφέρθηκε από τους αγγέλους στην αγκαλιά του Αβραάμ. Ο Αβραάμ εδώ συμβολίζει τον Παράδεισο.

Παράδεισος είναι η ενδιάμεση κατάσταση από την κοίμηση του ανθρώπου μέχρι την Δευτέρα Παρουσία. Σε αυτήν την ενδιάμεση κατάσταση, Παράδεισος ή Άδης, ανάλογα με τον τρόπο που ζήσαμε ο άνθρωπος δεν χάνει την υπόστασή του. «Ορά τον Αβραάμ από μακρόθεν και Λάζαρον εν τοις κόλποις αυτού»2. Η ψυχή χωρίσθηκε από το σώμα και επήλθε ο θάνατος, αλλά ο άνθρωπος δεν χάθηκε. Έχει, θα λέγαμε, συνείδηση και αυτό φαίνεται από το ενδιαφέρον του πλουσίου για τους συγγενείς του. Η ψυχή, λοιπόν, ζει στην πνευματική κατάσταση που λέγεται Παράδεισος ή Άδης και δεν είναι στη γη.

Αυτήν την αλήθεια υποστηρίζουν και διδάσκουν και οι Πατέρες της Εκκλησίας μας με πρώτο τον Χρυσόστομο: «Μερικές φορές οι δαιμονισμένοι φωνάζουν πως εγώ είμαι η ψυχή του δείνα. Όμως, δεν είναι η ψυχή του αποθανόντος που φωνάζει, αλλά ο σατανάς που υποκρίνεται με σκοπό να εξαπατήσει εκείνους που τον ακούνε. Δεν είναι δυνατόν η ψυχή που αποχωρίζεται από το σώμα να περιπλανάται στη γη. Διότι οι ψυχές των δικαίων βρίσκονται στα χέρια του Θεού»3.

Ύστερα, λοιπόν, από αυτά δεν μπορεί ο χριστιανός να πιστεύει στις λαϊκές και αφελείς διηγήσεις και μυθοπλασίες για επιστροφή των ψυχών σαν φαντάσματα ή βρικόλακες. Η Αγία Γραφή τις απορρίπτει κατηγορηματικά.

Θα λέγαμε, επίσης, πως την ίδια πορεία εννοείται ακολουθούν και οι ψυχές των αμαρτωλών. Συνεχίζει ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος για το συγκεκριμένο θέμα: «Το ότι ούτε οι ψυχές των αμαρτωλών μπορούν να παραμείνουν στη γη, μας το λέει και πάλι η παραβολή του πλουσίου και του φτωχού Λαζάρου. Παρακαλούσε να γυρίσει στη γη να ενημερώσει τους συγγενείς του, αλλά δεν το πέτυχε. Γιατί αν αυτό ήταν δυνατό θα ερχόταν αυτός στη γη και θα έλεγε τα συμβαίνοντα εκεί». Επομένως, λέει ο άγιος, είναι φανερό ότι οι ψυχές μετά την αποδημία τους από τη γη οδηγούνται σε κάποια περιοχή, απ’ όπου δεν έχουν την δυνατότητα να επιστρέψουν σ’ αυτήν, αλλά περιμένουν την ημέρα της κρίσεως.

Και εδώ τίθεται ένα άλλο ερώτημα. Ο άνθρωπος πεθαίνει και το σώμα του διαλύεται. Γι’ αυτό είμαστε σίγουροι. Ποιός, όμως, μας βεβαιώνει ότι η ψυχή ζει μετά το θάνατο του ανθρώπου;

Ανατρέχουμε και πάλι στην Αγία Γραφή λόγω της σοβαρότητος του ερωτήματος. Έχουμε πολλά χωρία που μας δίνουν την απάντηση ότι η ψυχή ζει μετά το θάνατο.

Στο βιβλίο της Γενέσεως αναφέρεται ότι «ὁ Ἀβραὰμ ἀπέθανε καὶ προσετέθῃ τῷ λαῷ αὐτοῦ»4, δηλαδή στους προγόνους του.

Ο προφήτης Ηλίας ανέστησε το γιο της χήρας στα Σαρεπτά. Προσευχήθηκε στο Θεό και είπε: «Κύριε, ὁ Θεός, ἐπιστραφήτω δὴ ἡ ψυχὴ τοῦ παιδαρίου τούτου εἰς αὐτόν»5, και το παιδί έζησε.

Οι αναστάσεις που έκανε ο Χριστός: του Λαζάρου6, της κόρης του Ιαείρου7, του γιου της χήρας της Ναΐν8, μας αποδεικνύουν ότι οι ψυχές επέστρεψαν στο νεκρό σώμα και τότε αναστήθηκαν οι άνθρωποι.

Ο Χριστός απευθύνεται στο ληστή και του λέει: «Σήμερον μετ’ ἐμοῦ ἔση ἐν τῷ Παραδείσῳ»9. Ο ληστής βρισκόταν στο τέλος της επίγειας ζωής του. Επομένως, η ψυχή του ήταν εκείνη που θα πήγαινε με τον Χριστό στον Παράδεισο.

Με τις τέσσερις αυτές σύντομες αναφορές μας, δίνουμε την απάντηση ότι οι ψυχές ζουν μετά τον θάνατο. Κλείνουμε αυτήν την μικρή, αλλά διδακτική αναφορά, ευχαριστώντας τον νεαρό συμπολίτη μας, που μας έδωσε την ευκαιρία ώστε, με αφορμή την εορτή του Ψυχοσαββάτου να απαντήσουμε σε δυο συχνές νεανικές απορίες με τη βεβαιότητα και το κύρος της Αγίας Γραφής:

Πρώτον ότι οι ψυχές είναι ζωντανές και περιμένουν την Δευτέρα Παρουσία και την ανάσταση των νεκρών σωμάτων για να ενωθούν και να ζήσουν στην αιώνια Βασιλεία των Ουρανών και δεύτερον, ότι οι ψυχές δεν είναι στη γη, ούτε εμφανίζονται, αλλά αναχωρούν με τη συνοδεία των Αγγέλων ή των δαιμόνων για τον Παράδεισο και τον Άδη αντίστοιχα

† Αρχιμ. Ειρηναίου Λαφτσή

Ψυχοσάββατο 2 Μαρτίου 2019

1. Λουκ. 16, 19-31.
2.Λουκ. 16, 23.
3.Ιωάννου Χρυσοστόμου, Ομιλία ΚΗ’ στο Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον, 336D «Οὐδὲ γάρ ἔνι ψυχὴν ἀπορραγεῖσαν τοῦ σώματος, ἐνταῦθα πλανᾶσθαι λοιπόν. Δικαίων γὰρ ψυχαὶ ἐν χειρὶ Θεοῦ».
4.Γεν. 25, 4.
5.Γ’ Βασ. 17, 21-23.
6.Ιωάν. 11, 1-44.
7.Ματθ. 9, 18-19 και 23-25.
8.Λουκ. 7, 11-15.
9.Λουκ. 23, 43.

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Η εορτή του Αγίου Νικάνορος στην Αγκαθιά

Την Παρασκευή 7 Αυγούστου το πρωί ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων λειτούργησε και κήρυξε το θείο λόγο στον πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό Αγίου...

«Ἐνώπιον κινδύνων καί δεινῶν» † Μητροπολίτης Πατρῶν Νικόδημος

«Δυσωπῶ, Παρθένε, λυτρωθῆναί με τῶν δεινῶν». – «Διάσωσον ἀπό κινδύνων τούς δούλους σου,  Θεοτόκε». – «Λύτρωσαι ἡμᾶς ἐκ κινδύνων,Θεοτόκε ἁγνή». Οἱ κίνδυνοι καί τά διάφορα...

Επίσκεψη του Τούρκου Προξένου της Θεσ/νίκης στον Μητροπολίτη Λαρίσης

Ο Γενικός Πρόξενος της Τουρκίας Efe Ceylan με έδρα την Θεσσαλονίκη επισκέφθηκε εν νέου την πόλη της Λάρισας, προκειμένου να παραστεί στην αλλαγή και...

Με λαμπρότητα πανηγύρισε η ιστορική Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Βραγκιανών

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων κ. Τιμόθεος, την Πέμπτη 6 Αυγούστου 2020, ανήμερα της δεσποτικής εορτής της Μεταμορφώσεως του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος...

Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος για τις λιτανείες

Κατόπιν ερωτημάτων πολλών πιστών περί των ισχυουσών συστάσεων της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου σχετικώς προς την τέλεση των λιτανειών κατά την προσεχή περίοδο πληροφορούμε ότι...

O εορτασμός του Αγίου Νικάνορος στην Καστοριά

Το καύχημα του Καλλιστράτου Όρους και τον κτήτορα της Ιεράς Μονής Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Ζάβορδας τίμησε η ακριτική Καστοριά, εορτάζοντάς τον ως συμπολιούχο της...

Λαμπρά πανήγυρις Ιερού Προσκυνήματος Μεταμορφώσεως του Κυρίου Κουρτικίου

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων κ. Τιμόθεος, την Πέμπτη 5 Αυγούστου 2020, παραμονή της δεσποτικής εορτής της Μεταμορφώσεως του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος...

Πανηγυρικός Εσπερινός Αγίου Καλλινίκου Επισκόπου Εδέσσης στην Άρτα

Την Παρασκευή 7 Αυγούστου 2020, το απόγευμα, τηρηθέντων των μέτρων για την πρόληψη της Πανδημίας, στον Ενοριακό Ιερό Ναό του Αγίου Μαξίμου του Γραικού...

Η Παράκληση της Παναγίας στο Λιανοβέργι

Την Πέμπτη 6 Αυγούστου το απόγευμα ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων χοροστάτησε στον Μεθεόρτιο Εσπερινό και στην Παράκληση της Θεοτόκου στον πανηγυρίζοντα...

Η «κατοικία του Θεού» στα σπλάχνα της Παναγίας

Πόσα κείμενα έχουν γραφτεί για την Παναγία και πάλι είναι λίγα και πάντα θα είναι λίγα για να εγκωμιάσουν το τιμιώτατο Πρόσωπό της. Όμως...

Ακολουθία επί τη διασαλεύσει της Αγίας Τραπέζης στη Λήμνο

Χθες, κατά την μεγάλη δεσποτική εορτή του Θέρους, αυτήν της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Χριστού, έλαβε χώρα στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό της Αγίας Τριάδος, στη...

Παράκληση της Παναγίας στην Μητρόπολη Κορίνθου

Στο Μητροπολιτικό Παρεκκλήσιο της Αγίας Φωτεινής της Σαμαρείτιδος στην Κόρινθο τέλεσε ο Σεβ. Μητροπολίτης μας κ. Διονύσιος την Ι. Παράκληση το εσπέρας της Πέμπτης...

Η εορτή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στην Ι.Μ. Κορίνθου

Με την δέουσα Εκκλησιαστική μεγαλοπρέπεια εορτάστηκε κι εφέτος η Δεσποτική Εορτή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στην Ι. Μητρόπολη Κορίνθου. Συγκεκριμένα την παραμονή της Εορτής,...

Η εορτή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στην Ι.Μ. Θηβών

Η  Μεταμόρφωση του Σωτήρος Ιησού Χριστού εορτάσθηκε σε όλους τους Ιερούς Ναούς της Μητροπολιτικής μας περιφερείας με την συμμετοχή των πιστών. Ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης...

Ρασοφορία νέου Μοναχού στην Αγιά

Ένας ακόμη νέος Μοναχός πρόκειται να προστεθεί στην μοναστική οικογένεια της Τοπικής μας Εκκλησίας, συνεχίζοντας την μακρά παράδοση της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος και μάλιστα...