Είναι ίσως το μοναδικό μοναστήρι που έγινε σύμβολο και προκάλεσε το ενδιαφέρον ιστορικών και μη, κατά την περίοδο του εμφυλίου, με τη δράση εκεί ανταρτικών ομάδων. Οι μοναχοί που ζουν σήμερα εδώ αποφεύγουν να αναφέρονται στα γεγονότα εκείνης της περιόδου, καθώς έχουν ακουστεί διάφορα, έγιναν πολλά, τα οποία όμως πλέον αποτελούν αντικείμενο μελέτης και μόνο.

Εκτός των γεγονότων εκείνης της ταραγμένης περιόδου, το μοναστήρι της Αρτοκωστάς, ή Εορτακουστής ή Ορθοκωστάς, όπως έχει καθιερωθεί να λέγεται, είναι ένα από τα σημαντικότερα μοναστικά και λατρευτικά κέντρα της Κυνουρίας, που έχει διατηρήσει την παραδοσιακή του δομή.

Η μονή απέχει 12 χιλιόμετρα από το χωριό Αγιος Ανδρέας,21 χιλιόμετρα από το Αργος και  52χιλιόμετρα από το Λεωνίδιο. Παλαιότερα ανήκε στη μητρόπολη Μονεμβασίας, στην επισκοπή Ρέοντος και Πραστού. Σήμερα ανήκει στη μητρόπολη Μαντινείας και Κυνουρίας, πουέχει και την ευθύνη για τη λειτουργία της.

Κατά τον αγώνα του 1821, όπως όλα τα Τσακώνικα μοναστήρια βρέθηκαν  στον κύκλο των επιχειρήσεων (Πραστός- Τυρός, Σίταινα, Λεωνίδιο), έτσι και η Ορθοκωστά συμμετέχει ενεργά. Μάλιστα, ο ηγούμενος Ιωασάφ Κανέστρας συγκρότησε ειδικό ένοπλο σώμα, αποτελούμενο από 30 στρατιώτες, οι οποίοι συντηρούνταν με έξοδα της μονής.

Το ένοπλο σώμα της Ορθοκωστάς πήρε μέρος στην  άλωση της Τριπολιτσάς και την πολιορκία του Ναυπλίου, όπου μάλιστα σκοτώθηκαν και τρείς μοναχοί.

Το 1826 ο Ιμπραήμ πυρπόλησε το μοναστήρι, όπως έκανε με τα περισσότερα για τα οποία υπήρχαν πληροφορίες ότι έπαιρναν μέρος έμμεσα ή άμεσα στον αγώνα.

Από το 1864 η μονή εισέρχεται σε νέα εποχή, ενώ στις αρχές του 20ού αιώνα η Ορθοκωστά φαίνεται να έχει 20 μοναχούς.

Η διαδρομή της μονής μέσα στους αιώνες χωρίζεται σε τέσσερις φάσεις:

Η πρώτη χρονολογείται από τον 12ο αιώνα, όπου ιδρύεται για πρώτη φορά, όπως προκύπτει από τη χρονολόγηση της εικόνας της Παναγίας της Οδηγήτριας, που συνδέεται με το μοναστήρι και σήμερα σώζεται στη Βενετία.

Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία, την περίοδο 1380-1383 χρονολογείται η πρώτη εικόνα της Παναγίας από τον Ιωάννη τον  Κατακουζηνό.

Το 1424-1425 φαίνεται πως η μονή ανακαινίζεται από τον Ιωάννη Παλαιολόγο.

Το 1460 θεωρείται η πιθανή χρονολογία της καταστροφής της Κάτω Παναγιάς και η εικόνα της Παναγίας μεταφέρεται στο Ναύπλιο.

Το 1540 η εικόνα μεταφέρεται στη Βενετία.

Το 1617 «ο άρχων Μπελόκας ανεγείρει εξ ίδιων αναλωμάτων» τη νέα μονή.

Η δεύτερη φάση αρχίζει το 1711, όταν πραγματοποιείται η δεύτερη ανακαίνιση της μονής επί Ενετών, με έξοδα «των τριών αδελφών κυρ Ιωάννη Τρουχάνη  και Κωνσταντή και Γεώργη».

Η τρίτη περίοδος έχει να κάνει με την επανάσταση του 1821, όπου η μονή συμπαρίσταται με κάθε τρόπο και μέσο στον αγώνα και πυρπολείται το 1826 από τον Ιμπραήμ.

Η τέταρτη περίοδος αρχίζει το 1864 και φτάνει έως τις μέρες μας.Τότε, με απόφαση του υπουργείου Εκκλησιαστικών, ο εργολάβος Γιώργος Ανδρέου αναλαμβάνει την ανέγερση του ναού της μονής έναντι του ποσού των 8.800 δραχμών.

Εκτός της ιστορικής σημασίας της μονής, πολλά είναι τα ιερά κειμήλια που σώζονται ακόμη και στο εξωτερικό: Ενα από αυτά, που θεωρείται και σημαντικό έργο τέχνης, είναι η εικόνα της Παναγίας της βρεφοκρατούσας, η οποία όμως βρίσκεται στη Βενετία, στον ναό του San Samuele.

Πρόκειται για μια από τις τρείς εικόνες οι οποίες βρέθηκαν σε διαφορετικούς χρόνους στην Ιταλία. Οι άλλες δύο είναι η Παναγία η Νικοποιός, η οποία βρέθηκε από την Κωνσταντινούπολη στον Αγιο Μάρκο και η Παναγία από τον Χάνδακα της Κρήτης, η οποία μεταφέρθηκε στη Salute.

Στη Μονή υπάρχουν χειρόγραφα του 16ου και 18ου αιώνα, λείψανα αγίων και  κατάστιχα στα οποία αναφέρονται τα κειμήλια της μονής.Εφημερίδα «Κιβωτός της Ορθοδοξίας»

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

«Η επίδραση της Ελληνικής Επαναστάσεως στη Λογοτεχνία και στην Τέχνη»

Άρ­χι­σαν σή­με­ρα, 27 Νοεμ­βρί­ου 2020, στις 17:00, οι ερ­γα­σί­ες του Ι’ Δι­ε­θνούς Ε­πι­στη­μο­νι­κού Συ­νε­δρί­ου, το ο­ποί­ο δι­ορ­γα­νώ­νει διαδικτυακώς η Ι­ε­ρά Σύ­νο­δος της Εκ­κλη­σί­ας της...

Βελτιώνεται η πορεία της υγείας του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας

Ο Αρχιεπίσκοπος Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας κ. Αναστάσιος παραμένει εις κατ΄ οίκον περιορισμό στην Αθήνα. Οι μικροβιολογικές του εξετάσεις είναι άριστες. Με την...

Για 9η μέρα σε μονάδα αυξημένης φροντίδας ο Αρχιεπίσκοπος

Δείτε το βίντεο από το μεσημεριανό δελτίο ειδήσεων του OPEN. [youtube https://www.youtube.com/watch?v=Q52cLNTy9Ec]

Ὁ ἄνθρωπος πρέπει νὰ προετοιμάζεται γιὰ τὰ Χριστούγεννα καὶ πνευματικῶς, νὰ ἐξομολογεῖται καὶ νὰ βρίσκεται ἐν μετανοία…

«Δὲν ξέρω ἐσεῖς πῶς ἑτοιμάζεστε γιὰ τὰ Χριστούγεννα. Ἂν ἑτοιμάζεστε μόνο ὑλικῶς, μὲ ὅλο τὸ φορτίο τῶν ἁμαρτιῶν σας δηλ. ἀνεξομολόγητοι, κάνετε πολὺ λάθος....

Σε ηλικία 56 ετών εκοιμήθη σήμερα εν Κυρίω ο π. Ιωάννης Πρασσάς

Με βαθειά οδύνη η Τοπική Εκκλησία της Δημητριάδος ανακοινώνει την εκδημία του π. Ιωάννου Πρασσά, Εφημερίου του Ιερού Ναού Ευαγγελιστρίας Γερακαρίου Αγιάς Εκοιμήθη, ο...

Η εορτή του Αγίου Στυλιανού στην Καρδίτσα

Με την ευλογία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Θεσσαλιώτιδος κ.κ. Τιμοθέου, την Πέμπτη 26 Νοεμβρίου 2020, ιερά μνήμη του οσίου και θεοφόρου πατρός ημών Στυλιανού του...

Άγιος Παΐσιος: Πώς θα ζήσουμε πνευματικά τα Χριστούγεννα

«Ο Χριστός με τη μεγάλη Του αγάπη και με την μεγάλη Του αγαλλίαση που σκορπάει στις ψυχές των πιστών με όλες τις άγιες γιορτές...

Μονή Χρυσοπηγής στα Χανιά: Πνευματικό κέντρο της Κρήτης

Η Ιερά Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή Παναγίας Χρυσοπηγής, ένα από τα γνωστότερα γυναικεία μοναστήρια σήμερα στην Ελλάδα, βρίσκεται στα Χανιά της Κρήτης, σε απόσταση...

Αντιφατική η απόφαση της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Κύπρου

Με την ρέουσα εκκλησιαστική επικαιρότητα ασχολήθηκε η σημερινή εκπομπή «Πρωτοσέλιδο» με τον δημοσιογράφο Ανδρέα Δημητρόπουλο και ειδικότερα με το θέμα που προέκυψε σε σχέση...

Χριστούγεννα σε εποχή δυσθυμίας

Την 21η Νοεμβρίου ξεκινάμε στους ναούς να ψάλλουμε τις καταβασίες των Χριστουγέννων, «Χριστὸς γεννᾶται· δοξάσατε. Χριστὸς ἐξ οὐρανῶν· ἀπαντήσατε. Χριστὸς ἐπὶ γῆς· ὑψώθητε». Αυτήν την...

«Αν η ψήφος των Συνοδικών ήταν μυστική, τα αποτελέσματα θα ήταν διαφορετικά»

Tον διχασμό της Ιεράς Συνόδου αναφορικά με το Ουκρανικό ζήτημα επιβεβαίωσε η χθεσινή θυελλώδης συνεδρίαση των Αρχιερέων της Εκκλησίας της Κύπρου, σύμφωνα με τον...

Τα βάζει με τον Βαρθολομαίο ο Ρώσος Πρέσβης στην Κύπρο

Tην απόφαση χθες της Ιεράς Συνόδου στο ζήτημα της μνημόνευσης του Προκαθημένου της Εκκλησίας της Ουκρανίας, Επιφανίου σχολιάζει στο ΚΥΠΕ ο Πρέσβης της Ρωσίας...

Χωρίς την παρουσία πιστών η φετινή πανήγυρη του Πολιούχου της Σπάρτης

Δυστυχώς χωρίς την παρουσία πιστών εντός του περικαλλούς Ιερού Ναού τίμησε φέτος τον Πολιούχο της, Όσιο Νίκωνα τον ‘’Μετανοείτε’’, η Σπάρτη, λόγω των μέτρων...

14 επέτειος από της εγκαταστάσεώς του στον Αποστολικό θρόνο της Κορίνθου

Σε ανάμνηση της δεκάτης τετάρτης (14) επετείου από της εγκαταστάσεώς του στον Αποστολικό θρόνο της Κορίνθου ο Σεβ. Μητροπολίτης κ. Διονύσιος λειτούργησε σήμερα Πέμπτη,...

Τηρούμε τα μέτρα μέχρι να μας λυπηθεί και να μας ελεήσει o Θεός

Με αφορμή την ιδιαίτερη επιβάρυνση της περιοχής από την ραγδαία αύξηση των κρουσμάτων covid-19 η Ιερά Μητρόπολις Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας ανακοινώνει ότι στις...