Είναι ίσως το μοναδικό μοναστήρι που έγινε σύμβολο και προκάλεσε το ενδιαφέρον ιστορικών και μη, κατά την περίοδο του εμφυλίου, με τη δράση εκεί ανταρτικών ομάδων. Οι μοναχοί που ζουν σήμερα εδώ αποφεύγουν να αναφέρονται στα γεγονότα εκείνης της περιόδου, καθώς έχουν ακουστεί διάφορα, έγιναν πολλά, τα οποία όμως πλέον αποτελούν αντικείμενο μελέτης και μόνο.

Εκτός των γεγονότων εκείνης της ταραγμένης περιόδου, το μοναστήρι της Αρτοκωστάς, ή Εορτακουστής ή Ορθοκωστάς, όπως έχει καθιερωθεί να λέγεται, είναι ένα από τα σημαντικότερα μοναστικά και λατρευτικά κέντρα της Κυνουρίας, που έχει διατηρήσει την παραδοσιακή του δομή.

Η μονή απέχει 12 χιλιόμετρα από το χωριό Αγιος Ανδρέας,21 χιλιόμετρα από το Αργος και  52χιλιόμετρα από το Λεωνίδιο. Παλαιότερα ανήκε στη μητρόπολη Μονεμβασίας, στην επισκοπή Ρέοντος και Πραστού. Σήμερα ανήκει στη μητρόπολη Μαντινείας και Κυνουρίας, πουέχει και την ευθύνη για τη λειτουργία της.

Κατά τον αγώνα του 1821, όπως όλα τα Τσακώνικα μοναστήρια βρέθηκαν  στον κύκλο των επιχειρήσεων (Πραστός- Τυρός, Σίταινα, Λεωνίδιο), έτσι και η Ορθοκωστά συμμετέχει ενεργά. Μάλιστα, ο ηγούμενος Ιωασάφ Κανέστρας συγκρότησε ειδικό ένοπλο σώμα, αποτελούμενο από 30 στρατιώτες, οι οποίοι συντηρούνταν με έξοδα της μονής.

Το ένοπλο σώμα της Ορθοκωστάς πήρε μέρος στην  άλωση της Τριπολιτσάς και την πολιορκία του Ναυπλίου, όπου μάλιστα σκοτώθηκαν και τρείς μοναχοί.

Το 1826 ο Ιμπραήμ πυρπόλησε το μοναστήρι, όπως έκανε με τα περισσότερα για τα οποία υπήρχαν πληροφορίες ότι έπαιρναν μέρος έμμεσα ή άμεσα στον αγώνα.

Από το 1864 η μονή εισέρχεται σε νέα εποχή, ενώ στις αρχές του 20ού αιώνα η Ορθοκωστά φαίνεται να έχει 20 μοναχούς.

Η διαδρομή της μονής μέσα στους αιώνες χωρίζεται σε τέσσερις φάσεις:

Η πρώτη χρονολογείται από τον 12ο αιώνα, όπου ιδρύεται για πρώτη φορά, όπως προκύπτει από τη χρονολόγηση της εικόνας της Παναγίας της Οδηγήτριας, που συνδέεται με το μοναστήρι και σήμερα σώζεται στη Βενετία.

Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία, την περίοδο 1380-1383 χρονολογείται η πρώτη εικόνα της Παναγίας από τον Ιωάννη τον  Κατακουζηνό.

Το 1424-1425 φαίνεται πως η μονή ανακαινίζεται από τον Ιωάννη Παλαιολόγο.

Το 1460 θεωρείται η πιθανή χρονολογία της καταστροφής της Κάτω Παναγιάς και η εικόνα της Παναγίας μεταφέρεται στο Ναύπλιο.

Το 1540 η εικόνα μεταφέρεται στη Βενετία.

Το 1617 «ο άρχων Μπελόκας ανεγείρει εξ ίδιων αναλωμάτων» τη νέα μονή.

Η δεύτερη φάση αρχίζει το 1711, όταν πραγματοποιείται η δεύτερη ανακαίνιση της μονής επί Ενετών, με έξοδα «των τριών αδελφών κυρ Ιωάννη Τρουχάνη  και Κωνσταντή και Γεώργη».

Η τρίτη περίοδος έχει να κάνει με την επανάσταση του 1821, όπου η μονή συμπαρίσταται με κάθε τρόπο και μέσο στον αγώνα και πυρπολείται το 1826 από τον Ιμπραήμ.

Η τέταρτη περίοδος αρχίζει το 1864 και φτάνει έως τις μέρες μας.Τότε, με απόφαση του υπουργείου Εκκλησιαστικών, ο εργολάβος Γιώργος Ανδρέου αναλαμβάνει την ανέγερση του ναού της μονής έναντι του ποσού των 8.800 δραχμών.

Εκτός της ιστορικής σημασίας της μονής, πολλά είναι τα ιερά κειμήλια που σώζονται ακόμη και στο εξωτερικό: Ενα από αυτά, που θεωρείται και σημαντικό έργο τέχνης, είναι η εικόνα της Παναγίας της βρεφοκρατούσας, η οποία όμως βρίσκεται στη Βενετία, στον ναό του San Samuele.

Πρόκειται για μια από τις τρείς εικόνες οι οποίες βρέθηκαν σε διαφορετικούς χρόνους στην Ιταλία. Οι άλλες δύο είναι η Παναγία η Νικοποιός, η οποία βρέθηκε από την Κωνσταντινούπολη στον Αγιο Μάρκο και η Παναγία από τον Χάνδακα της Κρήτης, η οποία μεταφέρθηκε στη Salute.

Στη Μονή υπάρχουν χειρόγραφα του 16ου και 18ου αιώνα, λείψανα αγίων και  κατάστιχα στα οποία αναφέρονται τα κειμήλια της μονής.Εφημερίδα «Κιβωτός της Ορθοδοξίας»

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Συναξάρι 2ας Ἰουνίου

Μητροπολίτου Φαναρίου Ἀγαθαγγέλου, Γενικοῦ Διευθυντοῦ Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος † Μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρός ἡμῶν Νικηφόρου, πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, τοῦ Ὁμολογητοῦ. Ὁ Ἅγιος Νικηφόρος, ὁ...

Κυριακή των Aγίων 318 Θεοφόρων Πατέρων στην Ι.Μ. Θεσσαλιώτιδος

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ. Τιμόθεος, την Κυριακή Ζ΄ από του Πάσχα (των αγίων 318 θεοφόρων πατέρων της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου) 31 Μαΐου 2020, χοροστάτησε...

Μητρ. Κορίνθου: Οι Πιστοί οφείλουμε να υπακούμε στην Σύνοδο και στους Επισκόπους

Στον Ενοριακό Ι. Ναό Αγίου Νικολάου Κορίνθου λειτούργησε χθες Κυριακή, 31 Μαΐου 2020, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ. Διονύσιος, πλαισιούμενος από τους συνοδούς του...

Πένθιμες κωδωνοκρουσίες στον Ι.Ν. της Αγίας Μαρίνης Ηλιουπόλεως

Με πένθιμη κωδωνοκρουσία το μεσημέρι της 29ης Μαΐου 2020, ολοκληρώθηκαν οι εκδηλώσεις μνήμης για την αποφράδα ημέρα, στην εκκλησιαστική κοινότητα του ναού της Αγίας...

Αγρυπνία προς τιμήν του Αγίου Ιωάννου του Ρώσου στην Κόρινθο

Ιερά Αγρυπνία τέλεσε την Παρασκευή, 29η προς 30η Μαΐου 2020, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ. Διονύσιος στον Καθεδρικό Ι. Ναό του Αποστόλου Παύλου στην...

Συλλείτουργο Πατριάρχη Ιεροσολύμων, Μητροπολίτου Καπιτωλιάδος Ησυχίου

Τήν Κυριακήν, 18ην / 31η Μαΐου 2020, Κυριακήν τῆς μνήμης τῶν Ἁγίων Πατέρων τῆς Α΄Οἰκουμενικῆς Συνόδου, τῶν καταδικασάντων τόν Ἄρειον καί δογματισάντων τό ὁμοούσιον τοῦ Υἱοῦ...

Ἅγιος Κωνσταντίνος ὁ Νεομάρτυρας ὁ ἐξ Ἀγαρηνῶν (2 Ιουνίου)

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού Μεταξύ των χιλιάδων Νεομαρτύρων, οι οποίοι ομολόγησαν την πίστη τους στο Χριστό και έδωσαν τη ζωή τους, στα μαύρα...

Ευχαριστήρια επιστολή Μητροπολίτη Σπάρτης προς τους συμμετέχοντες στο οικογενειακό του πένθος

Θερμά Σᾶς εὐχαριστῶ γιά τήν ὁλόψυχη συμμετοχή Σας στό οἰκογενειακό μας πένθος. Τά ἐγκάρδια ἐπαινετικά λόγια Σας, γιά τόν ἀείμνηστο ἀδελφό μας, εἶναι πολύ παρηγορητικά...

Νέος Καθηγούμενος της Ι. Μονής Αγ. Βλασίου Στυλίδος ο Αρχιμ. Άγγελος Ανθόπουλος

Η αρχή του Θέρους ξεκίνησε για την Ιερά Μητρόπολη Φθιώτιδος με μία ιδιαίτερα ευλογημένη τελετή και με μία πολύ χαρμόσυνη είδηση.   Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης...

Μας χρειάζεται Χριστός και Ελλάδα, για να στερεώσουμε την καρδιά μας

Πριν δεκατρία χρόνια, το Σάββατο 2 Ιουνίου του έτους 2007, η Ιερά Μητρόπολη Αιτωλίας και Ακαρνανίας υποδέχθηκε, στην Ιερά Μονή Αγίου Κοσμά Αιτωλού στο...

Τα πρώτα εγκαίνια Ιερού Ναού από τον Σεβ. Μητροπολίτη Καλαβρύτων Ιερώνυμο

Με ιδιαίτερη ευλάβεια, λαμπρότητα και μεγαλοπρέπεια τελέστηκαν χθες, Κυριακή (31 Μαΐου), τα εγκαίνια του ιερού παρεκκλησίου του Αγίου Γεωργίου παλαιάς Κουλούρας Αιγίου, υπό...

Τους υπουργού Εθνικής Αμύνης και Υγείας θα δεχθούν οι Συνοδικοί Αρχιερείς

Στο πλαίσιο των Συνεδριών της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου για τον μήνα Ιούνιο, ο Μακαριώτατος Πρόεδρος, Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος και τα...

«H ποιμαντική εμπλέκεται με διάφορα προγράμματα, γιατί είναι μια ποιμαντική «που θέλει να ξεκουράζει τον άνθρωπο»

Ρεπορτάζ: Μάκης Αδαμόπουλος Φωτογραφίες: Χρήστος Μπόνης Ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών κ. Κώστας Καραμανλής επισκέφθηκε σήμερα το πρωί τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ....

Λαμπρά η πανήγυρις του Πανναξιακού Προσκυνήματος Παναγίας Αργοκοιλιωτίσσης

Την Κυριακή 31-5-2020 (Κυριακή των Αγίων Πατέρων) ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Παροναξίας χοροστάτησε της Ακολουθίας του Όρθρου, ευλόγησε τους προσφερθέντες Άρτους και ιερούργησε στον νέο...

Παναγία Πελεκητή: Η «βασίλισσα» των Αγράφων

Είναι ένα από τα μοναστήρια που ξεχωρίζουν. Το τοπίο, η αρχιτεκτονική του, η ιστορία του καθιστούν την Ιερά Μονή της Παναγίας Πελεκητής προσκυνηματικό κέντρο....