Θα περίμενε κανείς πως στη Βοιωτία με τα πάμπολλα χριστιανικά μνημεία, ανάμεσα στα οποία συγκαταλέγονται παγκοσμίως γνωστοί περικαλλέστατοι ναοί και περίλαμπρα καθολικά μοναστηριών, το κάλλος της βυζαντινής τέχνης θα εξαντλούνταν σε αυτά τα μνημεία, και οι οικοδομικές βάσεις θα ήταν μόνο για την υποστήριξη τούτων των μνημείων που σαν άτλαντες κλήθηκαν να κουβαλήσουν στις πλάτες τους.

Ο λόγος για τους υπόγειους ναούς δυο μοναδικών Καθολικών αρρήκτως συνδεδεμένων μεταξύ τους, της Μονής του Οσίου Λουκά και της Μονής του Αγίου Νικολάου Καμπιών. Αντιγραφή του πρώτου το δεύτερο, μικρογραφία το δεύτερο του πρώτου, πρότυπο του δευτέρου το πρώτο. Η ομοιότητα δεν σταματάει εδώ, αλλά συνεχίζεται και στη βάση. Στην Κρύπτη της Αγίας Βαρβάρας στηρίζεται το Καθολικό του Οσίου Λουκά, στην Κρύπτη της Αγίας Βαρβάρας στηρίζεται και το Καθολικό του Αγίου Νικολάου Καμπιών. Άλλωστε η Μονή Καμπιών ήταν μετόχι της Μονής του Οσίου Λουκά.

Η Κρύπτη της Αγίας Βαρβάρας της Μονής Οσίου Λουκά στηρίζει το ογκώδες οκταγωνικό Καθολικό με τον πεντάμετρο σε ύψος τρούλο. Θα περίμενε, λοιπόν, κανείς πως η βάση για να στηρίξει το βάρος ενός τόσο μεγάλου ναού αλλά και λόγω του επικλινούς εδάφους με τις συνεχείς στοές, θα υστερούσε σε τεχνική αρμονία και αρχιτεκτονική κομψότητα. Αψευδής, όμως, μάρτυρας η ίδια η Κρύπτη.

Δέκα σταυροθόλια έχει η Κρύπτη διακοσμημένα με σαράντα μορφές Αγίων σε σχήμα μεταλλίου. Όλη η οροφή της Κρύπτης δίχως σπιθαμή επίπεδης επιφάνειας· βάλθηκε η βυζαντινή τέχνη να λειάνει κάθε επίπεδη επιφάνεια της Κρύπτης στρογγυλεύοντάς την για να αντέξει το βάρος που κουβαλάει, λες κι από ’κει κάτω, από τη σκιά του μεγάλου ναού να θέλει να διδάξει τον καθένα μας: «λείανε την επίπεδη επιφάνειά σου και στρογγύλεψε τις αιχμηρές άκρες του εγωϊσμού σου και θα δεις πως θα μπορείς να σηκώνεις τα βάρη της ζωής και πως η καρδιά σου θα χωράει όλους και σε όλους». Τι πίστη! Τι τέχνη! Θεραποινίδα της πρώτης η δεύτερη.

Η Κρύπτη της Αγίας Βαρβάρας στεγάζει εντός της τον τάφο του ιδρυτή της Μονής, του Οσίου Λουκά, αφού στο χώρο αυτό ήταν το κελί του, όπου και ετάφη. Ενόσω ακόμη ο Όσιος Λουκάς ζούσε, άρχισε να κτίζει την Εκκλησία της Αγίας Βαρβάρας (σήμερα είναι αφιερωμένη στην Παναγία), την οποία τελείωσαν οι συμμοναστές του Οσίου δύο χρόνια μετά το θάνατό του. Δεν γνωρίζουμε πότε η Εκκλησία της Αγίας Βαρβάρας αφιερώθηκε στην Παναγία και αντίστοιχα η Κρύπτη στην Αγία Βαρβάρα. Πάντως ο Όσιος Λουκάς τιμούσε και ευλαβούνταν την μεγαλομάρτυρα Αγία Βαρβάρα.

Και η Κρύπτη κάτω από το Καθολικό του Αη Νικόλα στα Καμπιά κι αυτή είναι αφιερωμένη στην Αγία Βαρβάρα και πανομοιότυπη του Αη Λουκά. Αν το Καθολικό του Αγίου Νικολάου είναι αντιγραφή του Καθολικού του Οσίου Λουκά, η Κρύπτη είναι πιστή αντιγραφή του σχεδίου και της διάταξης της Κρύπτης του Οσίου Λουκά. Και ετούτη η Κρύπτη αποτελεί βάση για το λιθοδομημένο Καθολικό του Αγίου Νικολάου, που λόγω του επικλινούς εδάφους κλήθηκε να σηκώσει πάνω της όλο το βάρος του Ναού. Αποτελείται από δέκα άριστης τέχνης σταυροθόλια με νευρώσεις και κοσμείται με τοιχογραφίες του 13ου αιώνα. Είναι πιθανόν αφού πήρε το σχέδιο από την αντίστοιχη Κρύπτη του Οσίου Λουκά από εκεί να πήρε και την αφιέρωση στην Αγία Βαρβάρα.

Δύο Κρύπτες της Αγίας Βαρβάρας λίγα χιλιόμετρα μακρύτερα η μια από την άλλη βαστάζουν πάνω τους δυο λαμπρά Καθολικά παγκοσμίως γνωστά, τα οποία πολλά χρόνια μελετούσαν και για ακόμη περισσότερα θα μελετούν οι ερευνητές, θα θαυμάζουν οι περιηγητές και θα προσκυνούν οι προσκυνητές.

Επιμέλεια κειμένου: Αρετή Μουλαρά, Θεολόγος-M.Th.

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Η εορτή των Αγίων Αναργύρων στην Μητρόπολη Κορίνθου

Με πλήθος κόσμου πραγματοποιήθηκε κι εφέτος η πανήγυρις της μνήμης των Αγίων Αναργύρων, Κοσμά και Δαμιανού, των καταγόμενων από την Ρώμη, στην Ι. Μητρόπολη...

Δύο περιστατικὰ σὲ κοιμητήρια

Ἀρχιμ. Δανιήλ Ἀεράκη Δύο περιστατικὰ εἶναι ἡ ἀφορμὴ τῶν ὅσων θὰ σημειώσουμε. Καὶ τὰ δύο συνέβησαν σὲ χῶρο κοιμητηρίου. Τὸ πρῶτο: Βρισκόμουν σ'ἕνα κοιμητήριο, ἀναμένοντας...

Η εορτή των Αγ. Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού στην Ι.Μ. Θεσσαλιώτιδος

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων κ. Τιμόθεος, την Τρίτη 30 Ιουνίου 2020, παραμονή της εορτής των αγίων και ενδόξων αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού, χοροστάτησε...

6 χρόνια από την εις Επίσκοπον χειροτονία

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων κ. Τιμόθεος, την Τρίτη 30 Ιουνίου 2020, χοροστάτησε στην ακολουθία του Όρθρου και τέλεσε την Θεία Λειττουργία στον Ιερό...

Ο Άγιος Ιωάννης Μαξίμοβιτς {2 Ιουλίου}

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού Η ρωσική Ορθοδοξία έχει να παρουσιάσει ένα μεγάλο νέφος αγίων, το οποίο κοσμεί το αγιολογικό στερέωμα της Εκκλησίας...

Ο Γέρων Χριστόδουλος Οσιοσυμεωνίτης για τον Άγιο Καλλίνικο Εδέσσης

ΓΕΡΩΝ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ, ΚΑΘΗΓΟΥΜΕΝΟΣ ΣΤΑΥΡΟΠΗΓΙΑΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΟΣΙΟΥ ΣΥΜΕΩΝ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ 24 Ἰουνίου 2020 Πλήρης πνευματικῆς εὐφροσύνης ἀπὸ βάθους ψυχῆς δοξολογῶ τὸν Ἅγιο τῶν ἁγίων Παντοκράτορα Τριαδικὸ...

Ο εορτασμός των Αγίων Αναργύρων στην Ι.Μ. Χαλκίδος

Το απόγευμα της Τρίτης 30 Ιουνίου 2020, Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Χαλκίδος κ. Χρυσόστομος χοροστάτησε στον Εσπερινό του πανηγυρίζοντος Ι. Ναού Αγ. Αναργύρων Λουτρών Αιδηψού,...

Χειροτονία Πρεσβυτέρου από τον Μητροπολίτη Φθιώτιδος

Για φωτογραφικό υλικό πατήστε εδώ. Εορτάστηκε και εφέτος η εορτή των Αγίων Αναργύρων σε πολλά σημεία της Ιεράς Μητροπόλεως. Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ. Συμεών,...

Χειροτονία Διακόνου στον πανηγυρίζοντα Μητροπολιτικό Ναό των Αγ. Αναργύρων Ν. Ιωνίας

Με λαμπρότητα εορτάσθηκε η σεπτή μνήμη των Αγίων ενδόξων θαυματουργών και ιαματικών Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού στον ομώνυμο πανηγυρίζοντα Μητροπολιτικό Ναό στη Νέα Ιωνία. Ανήμερα...

Λαμπρή πανήγυρη Ι. Μονής Αγίων Αναργύρων Μελισσοτόπου

Με την δέουσα εκκλησιαστική λαμπρότητα που αρμόζει στην μεγάλη αυτή εορτή, αλλά και την ησυχαστική μοναστική τάξη, τελέστηκε η Πανήγυρη της παλαιφάτου και ιστορικής...

Βίος καί πολιτεία τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρός ἡμῶν Καλλινίκου Μητροπολίτου Ἐδέσσης, Πέλλης καί Ἀλμωπίας

ὑπό τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου Ἱεροθέου Τό Οἰκουμενικό Πατριαρχεῖο τήν 23η Ἰουνίου 2020 μέ ἀπόφασή του κατέταξε τόν Μητροπολίτη Ἐδέσσης, Πέλλης καί Ἀλμωπίας...

Ο Απόστολος Παύλος ετιμήθη «ἀντικρύ Χίου»

Μέ τήν βοήθεια τοῦ Θεοῦ ἑόρτασε καί ἐφέτος ἡ Ἱερά Μητρόπολις Χίου, Ψαρῶν καί Οἰνουσσῶν τήν ἑορτή τοῦ Ἀποστόλου Παύλου «ἀντικρύ Χίου»(Πράξ. κ΄,...

Ο Μητροπολίτης Καρυστίας στον εορτάζοντα ναό των Αγ. Αναργύρων στην γενέτειρα του

Με λαμπρότητα εορτάσθηκε η μνήμη των Αγίων και Θαυματουργών Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού στον πανηγυρίζοντα ιερό ναό του χωρίου Κοσμάς Κυνουρίας όπου και μετέβη...

Λαμπρός εορτασμός των Αγίων Αναργύρων στην ιστορική Ιερά Μονή στον Πάρνωνα

Την Τετάρτη 1η Ιουλίου 2020 η Εκκλησία μας τίμησε τη μνήμη των Αγίων Αναργύρων, Κοσμά και Δαμιανού. Στην Ιερά Μητρόπολη μας πανηγύρισε με εκκλησιαστική...

Πανηγυρικός Εσπερινός στον Μητροπολιτικό Ναό των Αγ. Αναργύρων στη Ν. Ιωνία

Με λαμπρότητα τελέσθηκε την Τρίτη 30 Ιουνίου 2020 ο Μέγας Πανηγυρικός Αρχιερατικός Εσπερινός επί τη σεπτή μνήμη των Αγίων ενδόξων θαυματουργών και ιαματικών Αναργύρων...