Μέσα στήν ἀναστάσιμη καί εὐφρόσυνη περίοδο τοῦ Πάσχα, μέ ἐκκλησιαστική λαμπρότητα, ἑορτάστηκε κι ἐφέτος ἡ μνήμη τῆς ἁγίας καί ἐνδόξου Μεγαλομάρτυρος καί Ἰσαποστόλου Φωτεινῆς τῆς Σαμαρείτιδος, πολιούχου καί προστάτιδος τῆς πόλεως τῆς Νέας Σμύρνης καί τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεώς μας.
Στήν ἐφετινή πανήγυρη οἱ προσκεκλημένοι Ἱεράρχες ἦταν οἱ Σεβασμιώτατοι Μητροπολίτες Σταγῶν καί Μετεώρων κ. Θεόκλητος καί Παραμυθίας, Φιλιατῶν καί Γηρομερίου κ. Σεραπίων.
Τό ἀπόγευμα τοῦ Σαββάτου στίς 7, τήν παραμονή τῆς ἑορτῆς, τελέσθηκε μέ κάθε ἱεροπρέπεια ὁ Μέγας Πανηγυρικός πολυαρχιερατικός Ἑσπερινός χοροστατοῦντος τοῦ Σεβασμ. Μητροπολίτου Παραμυθίας κ. Σεραπίωνος, ὁ ὁποῖος καί ἐκήρυξε τόν θεῖο λόγο μετά τήν προσφώνηση τοῦ Σεβασμ. Μητροπολίτου μας.
Ὁ Σεβασμ. Μητροπολίτης Παραμυθίας κ. Σεραπίων ἄρχισε τό κήρυγμά του προσφωνώντας τόν Σεβασμ. Μητροπολίτη Νέας Σμύρνης καί σεπτό καί πολιό Ποιμενάρχη τῆς θεοσώστου ἐπαρχίας τῆς Νέας Σμύρνης ὅσο καί τόν Σεβασμ. Μητροπολίτη Σταγῶν καί Μετεώρων κ. Θεόκλητο, τόν ἕτερο προσκεκλημένο, τούς σεβαστούς Πατέρες, τόν Δήμαρχο τῆς πόλεως, καθώς καί τούς λοιπούς ἐκπροσώπους τῶν τοπικῶν Ἀρχῶν καί τόν εὐλογημένο λαό τοῦ Θεοῦ. Μέ αἰσθήματα ἰδιαίτερης χαρᾶς συμμετέχει στήν φετινή Πανήγυρη τῆς ἁγίας ἐνδόξου καί ἰσαποστόλου Φωτεινῆς, τῆς πολιούχου καί προστάτιδος τῆς πόλεως ταύτης καί γι᾽ αὐτό ὀφείλει ἐγκάρδιες εὐχαριστίες στόν ποιμένα καί διδάσκαλο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Νέας Σμύρνης, στήν εὐγενική πρόσκληση τοῦ ὁποίου ὀφείλει τήν παρουσία του ἐδῶ.
«Ἡ Σαμαρείτις μέσα ἀπό τήν εὐαγγελική περικοπή πού θά ἀκούσουμε αὔριο ἀλλά ἤδη ἔχουμε ἀκούσει τά νοήματά του μέσα ἀπό τήν ὑμνολογία τῆς Ἐκκλησίας μας ἀπόψε στόν Ἑσπερινό, παρουσιάζεται «ὡς τύπος τοῦ πεπτωκότος κόσμου», ἡ ὁποία ἄν καί ἔφερε πάνω της τήν πληγή τῆς ἁμαρτίας ταυτοχρόνως διακρινόταν γιά τήν ἀληθινή της δίψα πού θά τῆς φέρει τήν ἀληθινή, τήν πραγματική, τήν ὄντως ζωή. Ἐμφανίζεται στά μάτια μας ὡς ἀλλόφυλη, ὡς ἀλλοεθνής καί ξένη ὡς πρός τίς ἐπαγγελίες καί τό σχέδιο τοῦ Θεοῦ γιά τούς ἀνθρώπους. Ἔτσι, μποροῦμε νά ποῦμε ὅτι στό πρόσωπό της πολύ εὔκολα ὁ καθένας μας διακρίνει τήν ἀπόσταση τοῦ ἁμαρτωλοῦ ἀνθρώπου ἀπό τήν ἁγιότητα, τοῦ εἰδωλολάτρη καί ἄρα ἄθεου ἀπό τόν περιούσιο λαό τοῦ Θεοῦ. Σέ ἐκεῖνο ὅμως τό σημεῖο φανερώνεται τό μυστήριο τῆς θείας συγκαταβάσεως. Γιατί ὁ Χριστός πάντοτε προπορεύεται ἐκεῖ ὅπου ὁ ἄνθρωπος ἀδυνατεῖ νά φτάσει μόνος του καί μετατρέπει τήν ἀποξένωση τοῦ πλάσματός Του σέ τόπο σωτηρίας.
Στό ἐρώτημα τῆς Σαμαρείτιδος περί τοῦ ὀρθοῦ τόπου τῆς προσκυνήσεως τοῦ Ἁγίου Θεοῦ, ὁ Χριστός μεταφέρει τό ἐρώτημα ἀπό τόν τόπο στόν τρόπο, μετατρέπει τόν ἄξονα ἀπό τό γεωγραφικό σημεῖο στό πνευματικό γεγονός. Στήν ἀπάντησή Του ὅτι ὁ Θεός πρέπει νά λατρεύεται «ἐν πνεύματι καί ἀληθείᾳ» σημαίνει ὅτι ἡ λατρεία πρός τόν ἅγιο Θεό, πρέπει νά εἶναι ἐμποτισμένη ἀπό τή χάρη τοῦ ἁγίου Πνεύματος, νά εἶναι θεμελιωμένη στό πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς πίστεώς μας. Ἑπομένως, ἡ χριστιανική λατρεία πού ὀφείλουμε πρός τόν ἅγιο Θεό δέν περιορίζεται σέ τύπους ἄνευ νοήματος, οἱ ἑορτές τῶν Ἁγίων δέν εἶναι μιά θρησκευτικότητα ἐξωτερική καί ἄκαρπη, ἀλλά εἶναι προσφορά, εὐχαριστία, συμμετοχή στά Μυστήρια, εἶναι κοινωνία ζωῆς μέ τόν ἅγιο Τριαδικό Θεό, ἀλλά καί πρόγευση τῆς οὐράνιας Βασιλείας.
Ὅταν ἡ Σαμαρείτις τοῦ κάνει λόγο γιά τόν ἐρχομό τοῦ Μεσσία, Ἐκεῖνος τῆς λέει: «Ἐγώ εἰμί ὁ λαλῶν σοι». Καί μέ τόν τρόπο αὐτό ἀποκαλύπτει ὅτι «οὗτος ἐστίν ἀληθῶς ὁ σωτήρ τοῦ κόσμου» καί δεύτερον ἀναγγέλλει ἐκείνη τή στιγμή ὅτι ἡ Ἐκκλησία δέν ζεῖ πλέον στόν χρόνο τῆς προσδοκίας, ἀλλά ἤδη ζεῖ τήν παρουσία τοῦ ἐρχομένου Νυμφίου Χριστοῦ. Ἡ Σαμαρείτις ἔρχεται στό φρέαρ μέ τή στάμνα, τό δοχεῖο της, μέ τό ὁποῖο ἔχει σκοπό νά κουβαλήσει νερό, γιά νά θεραπεύσει μιά ἀνθρώπινη ἀνάγκη, τή δίψα, καί ἀναχωρεῖ ἀφήνοντας τή στάμνα της, γεγονός βαθύτατα συμβολικό, γιατί ὁ ἄνθρωπος πού συναντᾶ τόν Ἰησοῦ Χριστό ἀποθέτει τά παλαιά στηρίγματα, τίς ψεύτικες βεβαιότητες καί τίς φθαρτές ἐξαρτήσεις τοῦ κόσμου τούτου, ἐπειδή ἔχει βρεῖ τόν θησαυρό τῆς ἀληθινῆς ζωῆς, τον Ἰησοῦ Χριστό.
Ἡ Σαμαρείτις μετά ἀπό αὐτή τη συνάτηση ἔγινε ἀπό τύπος τῆς ἁμαρτίας κυριολεκτικά τύπος τῆς Ἐκκλησίας, διότι ὅπως ἐκείνη δέχτηκε τόν λόγο τοῦ Ἰησοῦ, ἔτσι καί ἡ Ἐκκλησία δέχεται τό Εὐαγγέλιο, πού εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Χριστός. Καί ὅπως ἐκείνη ἀπαλλάχτηκε ἀπό τίς συνήθειες τοῦ παλαιοῦ ἀνθρώπου, ἔτσι καί ἡ Ἐκκλησία ἐξαγνίζει τά παιδιά της μέσα ἀπό τά ἱερά Μυστήρια, καί κυρίως μέσα ἀπό τό κορυφαῖο καί ἀνεπανάληπτο μυστήριο τῆς θείας Εὐχαριστίας. Καί ὅπως ἐκείνη ἔτρεξε πρός τούς συμπολίτες της νά τρέξουν γιά νά δοῦν τόν Χριστό, ἔτσι και ἡ Ἐκκλησία κινεῖται ἱεραποστολικῶς πρός τόν κόσμο. Καί δῶ στηρίζεται και ὁ χαρακτηρισμός πού τῆς ἔχει δώσει ἡ Ἐκκλησία ὡς ἰσαπόστολος, διότι πρίν ἀκόμη οἱ μαθητές τοῦ Κυρίου συνειδητοποιήσουν τό ἐκπληκτικό γεγονός πού συνέβαινε μπροστά τους, ἐκείνη ἔγινε ὁ κήρυξ τοῦ Χριστοῦ μεταφέροντας τό μήνυμα στήν πόλη της καί ὁδηγώντας πολλούς στή χριστιανική πίστη.
Τό μήνυμα αὐτό τῆς Σαμαρείτιδος προσλαμβάνει ἰδιαίτερο νόημα σέ μία πόλη ὅπως ἡ Νέα Σμύρνη, ἡ ὁποία θεμελιώθηκε πάνω στή δοκιμασία τοῦ ξεριζωμοῦ καί στηρίχθηκε πάνω στήν πίστη τῶν προσφύγων πατέρων μας, πού ἔφεραν μαζί τους ἱερές εἰκόνες, μνῆμες μαρτύρων, λειτουργικό ἦθος καί ἀκατάβλητη ἐλπίδα. Ἡ πολιοῦχος μεγαλομάρτυς ἁγία Φωτεινή ἀποτελεῖ γέφυρα μεταξύ Σμύρνης καί Νέας Σμύρνης, μεταξύ μνήμης καί προόδου, μεταξύ τοῦ πάθους καί τῆς Ἀναστάσεως. Ὁ περίφημος Ναός τῆς Ἁγίας Φωτεινῆς στή Σμύρνη ἀποτέλεσε τό κέντρο τῆς ἐκκλησιαστικῆς συνειδήσεως τῶν Σμυρνέων, ἀλλά καί τόν ἱερό τόπο, ὅπου ἡ τιμή τῆς Ἁγίας ἦταν συνυφασμένη μέ τήν καθημερινότητα τοῦ λαοῦ. Καί ὅταν ἦρθε ἡ ὥρα τῆς μεγάλης δοκιμασίας, τοῦ ξεριζωμοῦ, οἱ πρόσφυγες πού ἔφτασαν στήν Ἑλλάδα ἔφεραν μαζί τους την ἐκκλησιαστική παράδοση, τήν βαθιά σχέση τους μέ τήν Ἁγία Φωτεινή καί τή βεβαιότητα ὅτι ἡ πολιοῦχος τους θά συνοδεύει τόν λαό της στή νέα γῆ, στή νέα πορεία. Ἔτσι ἡ Ἁγία Φωτεινή ἀνεδείχθη φυσικῶς καί ἀβιάστως πνευματική μητέρα τοῦ ἰδίου λαοῦ. Ὁ περικαλλής ναός πού βρισκόμαστε σήμερα μαρτυρεῖ ὅτι ὁ πολιτισμός τῆς πίστεως μεταφέρεται ἀπό γενεά σέ γενεά. Ἔτσι γίνεται εὔκολα ἀντιληπτό ὅτι ὁ λαός ὅταν μένει ἑνωμένος μέ τόν Ἰησοῦ Χριστό, καί ἄν κάποτε χάσει τή χωρική του πατρίδα, οὐδέποτε ἀποκόπτεται ἀπό τίς ρίζες καί τήν ταυτότητά του.
Ἡ κάθε πανήγυρη σημαίνει συνάντηση τριῶν σημείων: τῆς Ἁγίας Φωτεινῆς, τῆς ἔνδοξης Σμύρνης καί τῆς Νέας Σμύρνης. Ἔτσι ἡ Ἁγία Φωτεινή γίνεται κρίκος τοῦ παρελθόντος, τοῦ παρόντος καί τοῦ μέλλοντος».
