Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,
‘’Ἔφθασε καιρός, ἡ τῶν πνευματικῶν ἁγώνων ἀρχή’’,
Εἶναι ἡ Μεγάλη Τεσσαρακοστή, ὁ εὐπρόσδεκτος καιρός, ὁ καιρός τῆς μετανοίας, πού γιά μιά ἀκόμη φορά μᾶς χαρίζει ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ.
Ἄς τόν ὑποδεχτοῦμε μέ χαρά καί ἄς τόν ἀξιοποιήσουμε φιλότιμα.
Ἡ Ἐκκλησία μας ὡς φιλόστοργη μητέρα καί νύμφη τοῦ Χριστοῦ μᾶς εἰσάγει στό κλίμα τῆς Θείας παρακλήσεως, τῆς συμφιλιώσεως τοῦ οὐρανοῦ καί τῆς γῆς. Ὅταν ὁ ἄνθρωπος εἰσέρχεται σ’ αὐτήν ἡρεμεῖ τό πνεῦμα του, βρίσκει μιά ὡριμότητα πνευματική.
Τήν περίοδο αὐτή ψάλλουμε στήν Ἐκκλησία, μεταξύ ἄλλων, τό Μεγάλο Κανόνα τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέου Κρήτης, ὅπου γίνεται λόγος γιά τά δάκρυα τῆς μετανοίας καί τόν κλαυθμό τοῦ πένθους, τόν πόνο τῶν τραυμάτων. Ὅμως, ἀκολουθεῖ ἡ ἀνάπαυση τῆς ψυχῆς καί ἡ ὑγιεία τοῦ πνεύματος. Ὑπάρχει ὁ πλάστης καί Σωτῆρας μας, ὁ ὁποῖος δέ μᾶς ἐγκατέλειψε, ἀλλά ἦλθε καί μᾶς ἔσωσε καί μᾶς χάρισε τήν ἀφθαρσία τῆς σαρκός.
Ὁ Θεός, ὡς πηγή παντός ἀγαθοῦ, χαρίζει σέ ὅλους ἕνα ἀκόμη δῶρο καί αὐτό ὀνομάζεται μετάνοια. Ὁ Θεός – Πατέρας θέλει πάντας σωθῆναι καί εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν. Εἶναι ὁ δρόμος γιά τήν κοινωνία μαζί Του. Στήν πορεῖα, ὅμως, αὐτή τοῦ ἀνθρώπου ὑπάρχει ἕνα βασικό ἐμπόδιο πού ὀνομάζεται ἁμαρτία. Συχνά ἐνδίδουμε στίς προκλήσεις της, αἰχμαλωτιζόμαστε ἐκούσια στό ζυγό τῶν ἁμαρτωλῶν παθῶν, καταπατοῦμε τό θέλημα τοῦ Θεοῦ. Ἡ ἀπάντησή μας, λοιπόν, στήν πρόσκληση τοῦ Θεοῦ προϋποθέτει στήν ἀρχή μιά μεταστροφή καί στή συνέχεια, σέ ὅλη τή διάρκεια τῆς ζωῆς μας μιά στάση μετανοίας. Μετάνοια ἐπομένως σημαίνει ὅτι ἀπομακρύνεται κανείς ἀπ’ ὅ,τι εἶναι κακό καί στρέφεται πρός τό Θεό. Αὐτό ἀκριβώς προσδιορίζει τήν οὐσία τῆς μεταστροφῆς, ἡ ὁποία συνεπάγεται ἀλλαγή συμπεριφορᾶς, νέο προσανατολισμό ὅλης τῆς ζωῆς καί τῆς διαγωγῆς μας.
Αὐτό φαίνεται ἐξάλλου στή σημασία πού προσδίδει ἡ Ἁγία Γραφή στά ρήματα μετανοῶ καί ἐπιστρέφω, τά ὁποῖα χρησιμοποιεῖ συχνά. Τό ρήμα μετανοῶ ἐκφράζει κυρίως τήν ἐσωτερική μεταστροφή, τήν ἀλλαγή τοῦ νοῦ καί τοῦ φρονήματος, ἐνῶ τό ρήμα ἐπιστρέφω δηλώνει περισσότερο μιά ἀλλαγή στήν πρακτική συμπεριφορά. Τήν ἔννοια τῆς μετάνοιας μᾶς βοηθάει νά ἐννοήσουμε ἕνας ὁρισμός τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τῆς Κλίμακος: ‘’μετάνοια εἶναι ἡ ἐπιστροφή στήν καθαρότητα καί τή χάρη πού εἴχαμε κατά τήν ὥρα τοῦ Ἁγίου Βαπτίσματος. Εἶναι μία νέα συνθήκη μέ τό Θεό γιά ἕνα νέο τρόπο ζωῆς, εἶναι ὁ καθαρισμός τῆς συνειδήσεώς μας’’. Μέ ἄλλα λόγια ἀποτελεῖ θεμέλιο τῆς χριστιανικῆς ζωῆς μας. Ἄν, λοιπόν, ἡ μετάνοια πρέπει νά σφραγίζει τή ζωή μας, πολύ περισσότερο ὀφείλουμε νά τή βιώνουμε τήν περίοδο τῆς Τεσσαρακοστῆς. Τό βαθύτερο νόημα τῆς μετάνοιας βρίσκεται σέ μία διπλή ἐπιδίωξη πού μᾶς ὑπενθυμίζει ὁ ἱερός ὑμνογράφος:’’ νά πετάξουμε ἀπό πάνω μας τά ἔργα τοῦ σκότους, τά σκοτεινά ἔργα τῆς ἁμαρτίας, τό ζυγό τῶν ποικιλωνύμων παθῶν καί νά ἐνδυθοῦμε τά ὅπλα τοῦ φωτός’’. Ὡς στρατιῶτες Ἰησοῦ Χριστοῦ (Β΄Τιμ. 2,3) ἔχουμε ἀνάγκη ὅπλων. Καί τά ὅπλα τῶν πιστῶν εἶναι οἱ χριστιανικές ἀρετές. Αὐτά ἀποτελοῦν τήν πανοπλία μας, μέ τήν ὁποῖα ἀντιμαχόμαστε τίς μεθοδεῖες, τά τεχνάσματα τοῦ διαβόλου.
Καί τό νά ντυθοῦμε τήν ἀρετή, δέ σημαίνει κάποια ἐξωτερική συμμόρφωση σέ μερικές ἐντολές, ἀλλά βαθιά ἀλλαγή τοῦ ἐσωτερικοῦ μας κόσμου. Ἔνδυμά μας τελικά εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Χριστός. Καί ἐνδυόμαστε τό Χριστό σημαίνει ὅτι ὁ Χριστός ἐνοικεῖ μέσα μας, ὅτι ζοῦμε ἑνωμένοι μαζί Του, ὅτι Τόν ἀκολουθοῦμε πιστά καί τηροῦμε μέ αὐταπάρνηση τίς ἐντολές Του.
Ἄς μᾶς ἀξιώσει ὁ Κύριος μέ τίς πρεσβεῖες τῆς Παναγίας Μητέρας Του καί τίς μεσιτεῖες πάντων τῶν Ἁγίων ‘’τόν ἁγῶνα τόν καλόν ἁγωνίσασθαι, τόν δρόμον τῆς νηστείας ἐκτελέσαι, τήν πίστιν ἀδιαίρετον τηρῆσαι, τάς κεφαλάς τῶν ἀοράτων δρακόντων συνθλᾶσαι, νικητάς τε τῆς ἁμαρτίας ἀναφανῆναι καί ἀκατακρίτως φθᾶσαι προσκυνῆσαι καί τήν Ἁγίαν Ἀνάστασιν’’.
Ἄς διαπλεύσουμε τό πέλαγος τῆς νηστείας μέ συντριβή καί ἐξομολόγηση, ὥστε νά φθάσουμε στή χαρά τῆς Ἀναστάσεως.
Διάπυρος πρός Κύριον εὐχέτης πάντων
Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
† Ο ΜΑΡΩΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ
ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ
