Μ. Φώτιος
Παρακάτω θα δούμε την ερμηνεία του ιερού Φωτίου στο εδάφιο του απ. Παύλου που γράφει στην επιστολή του προς τις εκκλησίες της Γαλατίας «ει δε αλλήλους δάκνετε και κατεσθίετε, βλέπετε μη υπ’ αλλήλων αναλωθήτε» (Γαλάτας 5,15).
«Επειδή ο Παύλος, του οποίου η γλώσσα είναι όργανο του παναγίου Πνεύματος, είπε, «Εσείς αδελφοί, έχετε κληθεί για την ελευθερία», και δίδαξε ότι δεν υπόκειται στη δουλεία της περιτομής ούτε σπαταλά τον καιρό του κάτω από το ζυγό του νόμου, για να μην νομίσουν ότι τους χαρίζει την ελευθερία και όσα δεν μπορούν να πράττουν, και την αφορμή της ελευθερίας την μετατρέψουν σε ύβρη της ελευθερίας, υποτασσόμενοι στην σάρκα, πρόσθεσε·
«Αλλά με την αγάπη να γίνετε δούλοι ο ένας στον άλλο». Κληθήκατε, λέγει, για ελευθερία· αποφύγετε τη δουλεία της σάρκας· η δουλεία της σάρκας και άλλα πάθη προξενεί και την κακία, αλλά βέβαια απωθεί και την αγάπη. Για να αφήσω λοιπόν τώρα τα άλλα, αυτό το πλήγμα που μας έρχεται από τη σάρκα, αυτό δηλαδή που νεκρώνει την αγάπη, μην υποχωρήσετε καθόλου και μη του δώσετε την αφορμή να σας πλήξει. Και αυτό θα γίνει πως; Αν είστε με την αγάπη δούλοι ο ένας του άλλου, γιατί η δουλεία μέσω της αγάπης είναι η εγγύηση της ουράνιας καθαρής ελευθερίας και εγκαθιστά μέσα στις καρδιές των ανθρώπων την ειρήνη.
Έπειτα, δείχνοντας ότι το να αγαπά κανείς τον πλησίον του όπως τον εαυτό του είναι το αποκορύφωμα και του νόμου, και αφού έτσι παρουσίασε το ύψος και την ωφέλεια της αγάπης από αυτά που συμβαίνουν ακολουθώντας τον ανθρώπινο βίο, περισφίγγει τη διδασκαλία. Επειδή δηλαδή οι πολλοί άνθρωποι δεν θέλουν τόσο πολύ να σωφρονίζονται με τους νόμους και τις εντολές που απειλούν με τις τελευταίες τιμωρίες, όσο από την τιμωρία από τα πρόσκαιρα και άμεσα, προσθέτει τη συμβουλή από αυτά. Εάν δεν σας συγκινεί ούτε η ελευθερία, ούτε το ότι έπρεπε να είστε από αγάπη δούλοι ο ένας του άλλου, ούτε ότι το πλήρωμα του νόμου είναι η αγάπη, αλλά θεωρώντας τα όλα αυτά ασήμαντα,«δαγκώνετε και κατατρώγετε ο ένας τον άλλο», τουλάχιστο, αν όχι κάτι άλλο, κατανοήστε αυτό, ότι η συμπεριφορά σας αυτή θα καταλήξει στην κατασφαγή και τον αφανισμό σας. Προφυλαχθείτε λοιπόν να μη ξεπέσετε από την αγάπη, γιατί το να ξεπέσετε από αυτήν σας σπρώχνει σε διαμάχες και φιλονικίες και σας κάνει να οπλίζεστε ο ένας εναντίον του άλλου, και αυτά από κοινού προετοιμάζουν την καταστροφή και την απώλειά σας. Εδώ παρενέβαλε την κατάλληλη στιγμή την αγάπη, αν και βέβαια προηγουμένως πρότεινε την απόρριψη της περιτομής και όλη η φροντίδα του ήταν συγκεντρωμένη σ’ αυτό το θέμα, για να μη συμβεί, αφού διαιρεθούν μεταξύ τους όσοι θεωρούσαν καύχημά τους την περιτομή και όσοι αποδέχονταν με θέρμη τα όσα νομοθετούσαν τα λόγια του Παύλου, να παραδώσουν τους εαυτούς τους σε στάσεις και ταραχές και διαμάχες, με τα οποία προξενείται και η αλληλοκαταστροφή που συνήθως βλέπουμε να ακολουθεί αργότερα».
(Έργα Μ. Φωτίου, ΕΠΕ 3, σελ. 23-27).
