ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

Μια πλειάδα αγίων της Εκκλησίας μας υπήρξαν βασιλείς, οι οποίοι υπερέβησαν την εγκόσμια δόξα και τον πειρασμό της εξουσίας και πολιτεύτηκαν σύμφωνα με τις επιταγές του Ευαγγελίου και προσάρμοσαν τη ζωή τους στη ζωή του Χριστού. Μια τέτοια αγιασμένη μορφή υπήρξε και η αγία Θεοδώρα η βασίλισσα της Άρτας.

Γεννήθηκε στα Σέρβια της Κοζάνης το 1210. Ο πατέρας της ονομαζόταν Ιωάννης Πετραλίφας και ήταν σεβαστοκράτορας και διοικητής της Θεσσαλίας και της Μακεδονίας. Η μητέρα του Ελένη ανήκε σε οικογένεια αριστοκρατών της Κωνσταντινουπόλεως. Η οικογένεια του πατέρα της ήλκε την καταγωγή του από την φημισμένη ιταλική οικογένεια των Πετραλίφα. Πρόγονός της υπήρξε ο Πέτρος di Alife, ο οποίος είχε πάρει μέρος στην Α΄ Σταυροφορία, τον 11ο αιώνα.

Ανάμεσα στα έτη 1224-1230 πέθανε ο πατέρας της και ανάλαβε την προστασία της ο Δεσπότης της Ηπείρου Θεόδωρος Άγγελος Κομνηνός – Δούκας. Πληροφοριακά αναφέρουμε ότι την εποχή αυτή δεν υφίσταται η βυζαντινή αυτοκρατορία, αφότου την κατέλυσαν οι σταυροφόροι της Δ΄ Σταυροφορίας (1204), αλλά κάποια βασίλεια – δεσποτάτα. Ένα από αυτά ήταν αυτό της Ηπείρου, που είχε έδρα την Άρτα. Οι Κομνηνοδούκες έφυγαν από την Κωνασταντινούπολη και ίδρυσαν το Δεσποτάτο της Ηπείρου το 1204.

Στα 1230 ο Θεόδωρος υπέστη ήττα από τους Βουλγάρους και γι’ αυτό αναγκάστηκε να παραδώσει την εξουσία στον ανεψιό του Μιχαήλ Β΄, γιο του Μιχαήλ Α΄ , ιδρυτή του Δεσποτάτου της Ηπείρου. Ο Μιχαήλ Β΄ γνώρισε την νεαρή Θεοδώρα και εντυπωσιάστηκε από την σπάνια ομορφιά της και από την πνευματική της καλλιέργεια και γι’ αυτό αποφάσισε να τη ζητήσει σε γάμο. Σύντομα παντρεύτηκαν και την ανέβασε ως βασίλισσα στο θρόνο του Δεσποτάτου της Ηπείρου. Οι χάρες της δεν άργησαν να γίνουν γνωστές στο παλάτι και στο λαό της Άρτας, ο οποίος εκδήλωνε με κάθε τρόπο την αγάπη του για την ευσεβή βασίλισσά του.

Αν όμως ο λαός εκτιμούσε, θαύμαζε και αγαπούσε την Θεοδώρα, ο βάναυσος, σκληρόκαρδος και φιλήδονος Μιχαήλ την αποστρέφονταν, διότι η σεμνή και ευσεβής  βασίλισσα δεν τον ακολουθούσε στις ατέλειωτες διασκεδάσεις και τις άκρατες φιληδονίες και απολαύσεις του. Μετά τη γέννηση του γιου τους Νικηφόρου ο Μιχαήλ, σύναψε σχέσεις με κάποια αρχόντισσα αρτινή, ονόματι  Γαγγρινή, την οποία λίγο αργότερα την εγκατέστησε στο παλάτι και έκανε μαζί της δύο νόθους γιους.

Η Θεοδώρα μη μπορώντας να αντέξει την ταπείνωση και την προσβολή αυτή   αποφάσισε να φύγει από το παλάτι, εγκαταλείποντας το θρόνο της στην ερωμένη του Μιχαήλ. Πήρε μάλιστα μαζί της και τον ανήλικο Νικηφόρο και έφυγε προς τα άγρια βουνά των Τζουμέρκων. Όπως αφηγείται ο βιογράφος της Θεοδώρας, κάποιος λόγιος μοναχός ονόματι Ιώβ, ο οποίος έζησε τον 17ο αιώνα, η αγία βασίλισσα, μαζί με το παιδί της τριγυρνούσε για πέντε ολόκληρα χρόνια στα κακοτράχαλα βουνά της Πίνδου, ζώντας σε πλήρη ένδεια. Τρέφονταν με άγρια χόρτα και στεγάζονταν στις σπηλιές των βουνών. Μάλιστα ο βιογράφος της την  αποκαλεί «λαχανευομένη», από την μοναδική τροφή της άτυχης αρχόντισσας και του παιδιού της.

Παρ’ όλα τα βάσανά της ουδέποτε γόγγυσε κατά του Θεού και ούτε στιγμή έχασε την βαθειά της πίστη στην πρόνοιά Του. Μετά από απίστευτες περιπέτειες, πέντε χρόνων, τη βρήκε κάποιος ενάρετος κληρικός, ο οποίος την περιμάζεψε στο χωριό Πρένιστα, το σημερινό ορεινό χωριό Κορφοβούνι της Άρτας.

Εν τω μεταξύ έγινε γνωστή η εύρεση της βασίλισσας στον πιστό και ευλαβή λαό της Άρτας. Η χαρά των αρτινών μετατράπηκε πολύ γρήγορα σε οργή κατά του μοιχού

Μιχαήλ. Εξαγριώθηκαν οι υπήκοοί του και απαιτούσαν την άμεση επιστροφή της Θεοδώρας στο παλάτι και την αποκατάσταση στο θρόνο της. Στην αρχή ο Μιχαήλ αγνοούσε τη λαϊκή κατακραυγή, αλλά όταν διαπίστωσε πως δεν ηρεμούσαν οι εξαγριωμένοι αρτινοί, αναγκάστηκε να την δεχτεί στο παλάτι, να την αποκαταστήσει στο θρόνο της και να διώξει τη μοιχαλίδα Γαγγρινή από τη βασιλική αυλή.

Μια νέα σελίδα ανοίχτηκε για την ευσεβή βασίλισσα. Μετά την περιπέτειά της, την οποία θεώρησε δοκιμασία από το Θεό, άρχισε ένα πρωτόγνωρο θεάρεστο και φιλάνθρωπο έργο. Κατόρθωσε επισης με την προσευχή και την επιμονή της να κάνει τον Μιχαήλ να μετανοήσει για την συζυγική του απιστία. Έκανε μαζί του άλλα τέσσερα παιδιά: τον Ιωάννη, το Δημήτριο, την Ελένη και την Άννα και έζησαν τα υπόλοιπα χρόνια τους θεοφιλώς.

Ο Μιχαήλ, μάλιστα, για να εξιλεωθεί για τον έκλυτο βίο του και την αμαρτία της μοιχείας κατά της Θεοδώρας, έκτισε ονομαστές Μονές και λαμπρές εκκλησίες στην Άρτα, τα οποία σώζοντα μέχρι σήμερα και προκαλούν το θαυμασμό μας. Ίδρυσε την Ιερά Μονή της Κάτω Παναγιάς, της οποίας κτήτορας φέρεται η Θεοδώρα. Την Ιερά Μονή παναγίας Βλαχερνών και την Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου στην παλιά κάτω πόλη της Άρτας.

Το 1270 πέθανε ο Μιχαήλ και η Θεοδώρα αποσύρθηκε στην Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου, όπου μόνασε για δέκα χρόνια, ως το θάνατό της το 1280, ή το 1281 και θάφτηκε στο νάρθηκα του ναού της Μονής, ο οποίος αφιερώθηκε κατόπιν σε αυτήν.

Οι ευσεβείς κάτοικοι της Άρτας και των γύρω περιοχών, την ανακήρυξαν αμέσως αγία, λόγω της πίστης της στο Θεό, της αγίας ζωής της και του μεγάλου φιλανθρωπικού της έργου. Η μνήμη της εορτάζεται στις 11 Μαρτίου και τιμάται ιδιαίτερα στην Άρτα, της οποίας είναι πολιούχος και προστάτης. Το τίμιο λείψανό της βρίσκεται σε μια κόγχη στα δεξιά του ναού , σε ασημένια λάρνακα. Κάθε χρόνο στην μνήμη της γίνεται λαμπρή λιτάνευση στην πόλη της Άρτας.

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Τι θα κάνουμε τη Μεγάλη Εβδομάδα;

ΜΗ­ΤΡΟ­ΠΟ­ΛΙ­ΤΟΥ ΝΕ­ΑΣ ΣΜΥΡ­ΝΗΣ Σ Υ Μ Ε Ω Ν Ἐν ὄ­ψει τῆς Ἁ­γί­ας καί Με­γά­λης Ἑ­βδο­μά­δος, τοῦ ἁ­γί­ου Πά­σχα —ἀλ­λά καί τῆς Δι­α­και­νη­σί­μου Ἑ­βδο­μά­δος—, θά...

Σας ἐρωτω· ἐὰν βγῇ ἕνα διάταγμα «Ὅποιος πάῃ στὴν ἐκκλησία, θὰ ἐκτελῆται», ποιός θὰ τὸ ἀψηφήσῃ; Οὔτε ὁ παπᾶς...

Ἕνα ἀπὸ τὰ γνωρίσματα τῶν ἁγίων εἶνε – ποιό; Τὸ εἶπε ὁ Χριστός· Ὅποιος μὲ ὁμολογήσῃ, θὰ τὸν ὁμολογήσω κ’ ἐγὼ μπροστὰ στὸν οὐράνιο...

«Καταιγιστική» επιστολή του Μητρ. Μεσογαίας στην Κεραμέως – Ούτε σε αθεϊστικά καθεστώτα η απαγόρευση της θείας λατρείας

Διαβάστε ολόκληρη την επιστολή του Σεβ. Μητροπολίτη Μεσογαίας και Λαυρεωτικής κ. Νικολάου, που απέστειλε στην κ. Νίκη Κεραμέως, Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων. ...

Ιερέας σε Μητσοτάκη – Σας τιμούν εικόνες με περιπολικά έξω από εκκλησίες;

Ο ιερέας Αναστάσιος Γκοτσόπουλος, κληρικός της Μητροπόλεως Πατρών, με ηλεκτρονικό μήνυμά του προς δεκάδες αποδέκτες, κοινοποιεί επιστολή του προς τον πρωθυπουργό της χώρας Κυριάκο...

Ἡ πανδημία τούτη εἶναι μιά συνηθισμένη χειμωνιάτικη καταιγίδα

Ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Ἠλείας κ. Γερμανός, ἐρωτηθείς ἀπό Δημοσιογράφο διά τίς ἐπιπτώσεις τῆς πανδημίας τοῦ κορονοϊοῦ στήν Ἐκκλησία μας ἐδήλωσε: Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, δηλαδή ὅλοι...

Επίκαιρες σκέψεις μιας Μοναχής

Οι Μοναχοί δεν πτοούνται ούτε με πανδημίες, ούτε με καραντίνες... Άλλωστε, η ζωή τους είναι μια ελεύθερη επιλογή διαρκούς καραντίνας, μακριά από τον κόσμο! Δοκιμασίες σαν...

Μέχρι νεωτέρας χωρίς προσκυνητές οι Μονές των Μετεώρων

Η Ιερά Μητρόπολη Σταγών και Μετεώρων έχοντας υπόψιν την απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού περί αναστολής λειτουργίας αρχαιολογικών χώρων και μουσείων, στα πλαίσια...

Εκοιμήθη Επίσκοπος προσβεβλημένος από τον κορονοϊό

Εκοιμήθη εν Κυρίω σε ηλικία 71 ετών, ο Πανιερ. Eπίσκοπος Βαλιέβου κ. Μιλούτιν, της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Ο μακαριστός Επίσκοπος  είχε προσβληθεί από τον κορωνοϊό...

Γνωστός ηθοποιός για τον κορονοϊό: «Όσο δεν ανοίγουν οι ναοί, τόσο θα παρατείνεται το κακό…»

Ο γνωστός Κύπριος ηθοποιός Μάριος Πετρίδης, που τον γνωρίσαμε μέσα από την σειρά του ΑΝΤ1 «Ρου Ματ»  ως Γιώργο Ιωάννου, με μια ανάρτησή του...
video

Η πανδημία θα τελειώσει κάποια στιγμή και πρέπει το τέλος της να μας βρει ενωμένους

  Συνέντευξη του Σεβ. Μητροπολίτου Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου κ. Ευγενίου, η οποία παραχωρήθηκε τη Δευτἐρα 30 Μαρτίου 2020, στον δημοσιογράφο κ. Γιάννη Καλαϊτζάκη και στο...

Κεκλεισμένων των θυρών και χωρίς πιστούς οι Ακολουθίες τη Μεγάλη Εβδομάδα

Οι Ακολουθίες τη Μεγάλη Εβδομάδα θα τελεσθούν κεκλεισμένων των θυρών, χωρίς πιστούς, μόνο από ένα Ιερέα και τον ψάλτη ανέφερε χαρακτηριστικά η υπουργός Παιδείας,...

Το μεγάλο «αγκάθι» της Δ.Ι.Σ.

Συνέρχεται μέσω τηλεδιασκέψεως, το απόγευμα της Τετάρτης 1ης Απριλίου 2020, η Διαρκής Ιεράς Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος της 163ης Συνοδικής Περιόδου. Σύμφωνα με πληροφορίες...

Η Εκκλησία δεν είναι μουσείο αλλά νοσοκομείο…

Συνεχιζομένων των περιοριστικών μέτρων λόγω της επιδημίας του κορωνοϊού ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου κ.  Δαμασκηνός προέστη των ιερών ακολουθιών της Δ´ Εβδομάδος...

«Δικαιούμαι να εκκλησιάζομαι» και «Προτιμώ να πεθάνω παρά να τρελαθώ»

Την Κυριακή 29 Μαρτίου 2020, αντικρύσαμε κάτι πρωτόγνωρο σε Ναό της Μητροπόλεως Ταμασού και Ορεινής. Μια κυρία, έξω από το Ναό, και μπροστά και...
video

«Μακάριοι οι πεινώντες και διψώντες την δικαιοσύνην, ότι αυτοί χορτασθήσονται»

Στον Ιερό Ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Βόλου, βρέθηκε και αυτό το απόγευμα Κυριακής Δ’ των Νηστειών 29/03/2020, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ.Ιγνάτιος,...