Την Κυριακή 3 Ιουλίου 2022 στο πλαίσιο σειράς εκδηλώσεων με κεντρικό θέμα την επέτειο 100 ετών από τη Μικρασιατική καταστροφή (1922-2022) η Ιερά Μητρόπολη Μονεμβασίας και Σπάρτης διοργάνωσε στο Αμφιθέατρο Ξηροκαμπίου ένα αφιέρωμα Μνήμης, Ιστορίας και Πολιτισμού για τη Μικρά Ασία.
Έπειτα από τις κατάλληλες αναφορές και προσφωνήσεις που απηύθηνε ο πανοσιολογιότατος αρχιμανδρίτης π. Ραφαήλ Τσάλτας ακολούθησε η κεντρική ομιλία του δημοσιογράφου και συγγραφέα Γεωργίου Ν. Παπαθανασόπουλου με θέμα «Από το δράμα των Μικρασιατών Ελλήνων 1914 – 1922, στη σημερινή πραγματικότητα».
Στην καθηλωτική του ομιλία ο συγγραφέας αναφέρθηκε όχι μόνο ιστορικά αλλά και βιωματικά στη Μικρά Ασία αφού είναι απόγονος Μικρασιατών. Τόνισε ότι η συνέχεια και η μνήμη είναι συστατικά της ύπαρξης του Έθνους μας, όπως και κάθε Έθνους. Ο επίλογος της ομιλίας του συγγραφέως προήλθε από το τέλος του βιβλίου του «Μέρες Αποκάλυψης στην Ιωνία – Το δράμα των Ελλήνων της Μικράς Ασίας 1914 – 1922» και περιείχε προσωπική εμπειρία του μέσω της γιαγιάς του, της Κυρά Βασιλείας.
Τη σκυτάλη για το δεύτερο μέρος παρέλαβε η Χορωδία Παραδοσιακής Μουσικής της Ιεράς Μητροπόλεώς μας υπό τη χοραρχία του κ. Νικολάου Ταπραντζή. ΗΧορωδία είναι νεότευκτη και συστήθηκε τον Οκτώβριο του 2021 με τις ευλογίες του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Μονεμβασίας και Σπάρτης κυρίου Ευσταθίου και παρουσιάστηκε στην εν λόγω εκδήλωση για πρώτη φορά στο κοινό. Στο παραδοσιακό τμήμα της Σπάρτης ενσωματώθηκε και το τμήμα της ενορίας «Γεννήσεως Θεοτόκου» Καστορίου. Πραγματοποιήθηκε μία νοητή «περιήγηση στον χρόνο» με τραγούδια γραμμένα από Μικρασιάτες στη Μ. Ασία, τραγούδια και αφηγήσεις που μας ταξίδεψαν με τον νου και την ψυχή στα μέρη όπου ο Ελληνικός Μικρασιατικός πολιτισμός άφησε ανεξίτηλο το στίγμα του. Η μουσική επένδυση του αφιερώματος πραγματοποιήθηκε από τους: Ηλία Μουδήλο στο λαούτο και την επιμέλεια των μουσικών της παράστασης, Γεώργιο Βούρθη στο βιολί και Λεωνίδα Κατσούλη στα κρουστά. Την επιμέλεια και παρουσίαση των παρεμβαλλόμενων κειμένων είχε η φιλόλογος κ. Βίκυ Σκάγκου, η οποία ήταν και η «ξεναγός» του νοητού χωροχρόνου του αφιερώματος.
Την εκδήλωση λάμπρυναν με την παρουσία τους ο -οικοδεσπότης της εκδήλωσης- Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Μονεμβασίας και Σπάρτης κ. Ευστάθιος, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Μάνης κ. Χρυσόστομος, εκπρόσωποι της πολιτείας, των Ενόπλων δυνάμεων, των Σωμάτων ασφαλείας, κλήρος και λαός. Λίγο πριν το πέρας της εκδήλωσης, προσκλήθηκε στο βήμα ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Μάνης κ. Χρυσόστομος, ο οποίος μας μετέφερε προσωπικά του βιώματα που συγκίνησαν όλους τους παριστάμενους στην όμορφη αυτή βραδιά.
Κατακλείοντας την αφιερωματική εκδήλωση ο Σεβασμιώτατος κ. Ευστάθιος ευχαρίστησε όσους λάμπρυναν την εκδήλωση με την παρουσία τους, τον κύριο Παπαθανασόπουλο για τη μεστή και συγκινητική ομιλία του, τα μέλη της χορωδίας που πραγματοποίησαν την πρώτη τους παρουσία, καθώς και όλους τους συντελεστές και φορείς που συνεργάστηκαν για την επιτυχή έκβαση του αφιερώματος. Τόνισε ότι δεν πρέπει να μιλούμε για ξεχασμένες πατρίδες, γιατί δεν είναι ξεχασμένες αλλά αλησμόνητες, πως πρέπει να μάθουμε καλά την ιστορία μας διότι δείχνει τα παθήματα της φυλής μας και, αν δεν τα μάθουμε, θα τα ξαναζήσουμε. Πρόσθεσε την ανάγκη να μάθουμε ποιοι μας αγαπούν και ότι η ανεξαρτησία και η ελευθερία μας εξαρτάται από εμάς τους ίδιους και από Εκείνον που για εμάς θυσίασε το Αίμα Του επάνω στον Σταυρό. Ολοκληρώνοντας, υπογράμμισε την ανάγκη παράδοσης της σωστής ιστορίας στις επόμενες γενιές διότι έχει να μας διδάξει πολλά, όχι μόνο για το παρελθόν, αλλά για το παρόν και το μέλλον.
