Το διήμερο 16 και 17 Σεπτεμβρίου εορτάστηκε στην Ιερά Μητρόπολη Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας η εορτή της Αγίας Σοφίας και των τριών θυγατέρων της Πίστεως, Ελπίδος και Αγάπης.
Την παραμονή της εορτής το εσπέρας ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων χοροστάτησε στον Πανηγυρικό Εσπερινό και κήρυξε το θείο λόγο στο Κουστοχώρι (Κατασκηνώσεις ΓΕΧΑ).
Ανήμερα της εορτής το πρωί ο Σεβασμιώτατος λειτούργησε και κήρυξε το θείο λόγο στον πανηγυρίζοντα επί τη εορτή της Αγίας Σοφίας Ιερό Ναό των Αγίων Αποστόλων Τριποτάμου.
Ο Σεβασμιώτατος στην ομιλία του στον Εσπερινό ανέφερε μεταξύ άλλων: Ἑορτάζει ἡ Ἐκκλησία μας τή μνήμη τῆς ἁγίας Σοφίας καί τῶν τριῶν θυγατέρων αὐτῆς, καί τό ὄνομά της ταυτίζεται μέ ἕνα ἀγαθό πού ἀναζητοῦμε οἱ ἄνθρωποι σέ κάθε ἐποχή, τή σοφία. Ἡ ἀναζήτηση αὐτή δέν εἶναι τυχαία, ἀλλά ἀποτελεῖ συστατικό στοιχεῖο τῆς φύσεως τοῦ ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος πλάσθηκε ἀπό τόν δημιουργό Θεό «κατ᾽ εἰκόνα καί καθ᾽ ὁμοίωσιν» του. Ὡς εἰκόνα Θεοῦ ἔχει ὁ ἄνθρωπος ὅλες τίς προϋποθέσεις γιά νά φθάσει στή σοφία, ἡ ὁποία καί ἀποτελεῖ μέρος τοῦ ἀληθινοῦ σκοποῦ τῆς ζωῆς τοῦ ἀνθρώπου, ὅπως αὐτός προσδιορίσθηκε ἀπό τόν Θεό, δηλαδή τῆς ὁμοιώσεώς του μέ τόν Θεό, ὁ ὁποῖος εἶναι ἡ ἀπόλυτη Σοφία.
Ἡ ἐμπλοκή τοῦ ἀνθρώπου μέ τήν ἁμαρτία καί ἡ ἀπομάκρυνσή του ἀπό τόν Θεό ὁδήγησαν τόν ἄνθρωπο στήν πεποίθηση ὅτι σοφία εἶναι ἡ κοσμική καί ἀνθρώπινη γνώση, τήν ὁποία καί ἐπιδιώκει μέ ζῆλο, παραθεωρώντας τή σημασία καί τή σπουδαιότητα τῆς θείας σοφίας, τήν ὁποία συγχέει μέ τή μωρία. Αὐτό ἀκριβῶς ἐννοεῖ ὁ ἀπόστολος Παῦλος ὅταν λέει ὅτι ὁ Σταυρός τοῦ Χριστοῦ ἀποτελεῖ γιά τούς Ἰουδαίους σκάνδαλο καί γιά τούς Ἕλληνες, δηλαδή γιά τούς ἐθνικούς, μωρία. Διότι, ὅταν ὁ ἄνθρωπος χάσει τήν ἐπαφή μέ τόν Θεό, χάνει καί τό σωστό κριτήριο νά ἐκτιμήσει καί νά ὑπολογίσει τήν ἀξία τῶν πραγμάτων, καί ὁμοιάζει μέ τά μικρά παιδιά πού ἑλκύονται ἀπό ὅ,τι γυαλίζει, ἔστω καί ἐάν αὐτό δέν ἔχει καμία ἀξία καί εἶναι ψεύτικο· καί ἀντίθετα ἀδιαφοροῦν γιά ὅ,τι ἔχει πραγματική ἀξία, ἀλλά ἡ ἐμφάνισή του δέν τά ἐντυπωσιάζει.
Αὐτό συμβαίνει καί μέ μᾶς σήμερα. Ἑλκυόμεθα καί ἐντυπωσιαζόμεθα ἀπό τήν ἐγκόσμια γνώση καί σοφία καί ἀδιαφοροῦμε γιά τή θεία καί τήν ἄνωθεν σοφία, ἡ ὁποία, ὅπως γράφει ὁ ἅγιος Ἰάκωβος ὁ ἀδελφόθεος εἶναι ἁγνή, εἰρηνική, ἐπιεικής, εὐπειθής, μεστή ἐλέους καί καρπῶν ἀγαθῶν, ἀδιάκριτος καί ἀνυπόκριτος.
Ἀσφαλῶς ἡ ἐπιδίωξη τῆς μιᾶς σοφίας δέν ἀκυρώνει οὔτε ἐμποδίζει τήν ἐπιδίωξη καί τῆς ἄλλης, διότι ὁ Θεός «ἔδωσεν ἀνθρώποις ἐπιστήμην ἐνδοξάζεσθαι ἐν τοῖς θαυμασίοις αὐτοῦ». Θά πρέπει ὅμως νά προσέχουμε, ὥστε ἡ ἐπιδίωξη τῆς ἀνθρωπίνης σοφίας νά μήν μᾶς ἀπομακρύνει ἀπό τήν καλλιέργεια τῆς θείας σοφίας, διότι τότε ἡ σοφία μετατρέπεται σέ μωρία καί οἱ σοφοί ἀποδεικνύονται ἄσοφοι ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. Ἀντιθέτως, ὅσοι εἶναι πραγματικά σοφοί τό ἀποδεικνύουν μέ τόν τρόπο πού συστήνει ὁ ἀπόστολος Ἰάκωβος: «Τίς σοφός καί ἐπιστήμων ἐν ὑμῖν; Δειξάτω ἐκ τῆς καλῆς ἀναστροφῆς τά ἔργα αὐτοῦ ἐν πραΰτητι σοφίας».
Αὐτή τή θεία σοφία διέθετε καί ἡ ἑορταζομένη ἁγία Σοφία· καί τό ἀπέδειξε μέ τά ἔργα καί τή ζωή της. Πιστή καί εὐσεβής ἀνέθρεψε τίς τρεῖς θυγατέρες της «ἐν παιδείᾳ καί νουθεσίᾳ Κυρίου». Τίς ἀνέθρεψε μέ τέτοιο τρόπο, ὥστε παρά τή νεαρή τους ἡλικία νά μποροῦν νά διακρίνουν ποιόν δρόμο ἔπρεπε νά ἀκολουθήσουν στή ζωή τους, νά μποροῦν νά ὑπερασπίζονται τήν πίστη τους μέ γενναιότητα καί θάρρος, καί νά ὑπομένουν τά μαρτύρια στά ὁποῖα τίς ὑπέβαλαν γιά νά ἀρνηθοῦν στόν Χριστό.
Ἔτσι, ἀπέδειξε ὅτι ὄχι μόνο ἡ ἴδια διέθετε τήν κατά Θεόν σοφία, ὥστε νά κατανοεῖ πώς δέν ἔχουν καμία ἀξία «τά παθήματα τοῦ νῦν καιροῦ πρός τήν μέλλουσαν δόξαν ἀποκαλυφθῆναι εἰς ἡμᾶς», ὅτι δηλαδή δέν ἔχουν ἀξία μερικά χρόνια ἐπίγειας ζωῆς μακρυά ἀπό τόν Χριστό σέ σύγκριση μέ τήν αἰώνια ζωή καί μακαριότητα πού χαρίζει ἡ πίστη σέ Ἐκεῖνον, ἀλλά μετέδωσε καί αὐτή της τή σοφία καί στίς νεαρές θυγατέρες της, πού ἀποδείχθηκαν πιό σοφές ἀπό τόν σοφό καί ἔμπειρο αὐτοκράτορα Ἀδριανό πού μάταια ἐπιχείρησε νά τίς μεταπείσει μέ τά βασανιστήρια.
Καί ἐάν οἱ τρεῖς νεαρές μάρτυρες, ἡ ἁγία Πίστις, ἡ ἁγία Ἐλπίς καί ἡ ἁγία Ἀγάπη, ἀπέδειξαν τήν κατά Θεόν σοφία τους μέ τήν ὁμολογία καί τό μαρτύριό τους, ἡ μητέρα τους ἡ ἁγία Σοφία τήν ἀπέδειξε μέ τήν εὐσεβῆ ἀνατροφή τῶν παιδιῶν της, μέ τήν ὁμολογία τῆς πίστεώς της ἀλλά καί μέ τήν καρτερία μέ τήν ὁποία ὑπέμενε τό μαρτύριο τῶν τριῶν θυγατέρων της, καρτερία, ἡ ὁποία τήν ἀνέδειξε καί ἐκείνη μάρτυρα, γιατί εἶναι ὄντως μαρτύριο νά παρακολουθεῖ μιά μητέρα τό μαρτύριο τῶν παιδιῶν της καί νά τά παροτρύνει σ᾽ αὐτό.
Ἄν ὁ κόσμος καί ἡ κοινωνία μας δοκιμάζεται σήμερα ἀπό ποικιλώνυμες κρίσεις, πού ἐπιτείνονται καί ἀπό τήν κρίση πού προκαλεῖ ἡ πανδημία τοῦ κορωνοϊοῦ, δέν εἶναι γιατί μᾶς λείπει ἡ σοφία τοῦ κόσμου, ἀλλά γιατί μᾶς λείπει ἡ σοφία τοῦ Θεοῦ. Γι᾽ αὐτό καί παίρνοντας ἀφορμή ἀπό τό παράδειγμα τῆς ἁγίας Σοφίας ἄς στραφοῦμε πρός τήν ἄνωθεν σοφία καί ἄς ἐπιδιώξουμε νά τήν ἀποκτήσουμε καί νά τήν οἰκειωθοῦμε μέσα ἀπό τίς εὐκαιρίες πού μᾶς προσφέρει ἡ Ἐκκλησία μας καί μέσα ἀπό τόν πνευματικό μας ἀγώνα, ὥστε νά μπορέσουμε νά ἀντιμετωπίσουμε τίς κρίσεις πού διέρχεται ὁ κόσμος μας καί ὁ καθένας μας, ἀλλά καί τήν κρίση τῆς πανδημίας, ἀκολουθώντας τίς ὁδηγίες τῶν ὑπευθύνων, ὥστε διά τῶν πρεσβειῶν τῶν ἑορταζομένων ἁγίων καί τή χάρη τοῦ Θεοῦ νά τίς ἀντιμετωπίσουμε μέ ὑπομονή καί νά ἐξέλθουμε ἀλώβητοι ἀπό αὐτές.
Ο Σεβασμιώτατος στην ομιλία του κατά την Θεία Λειτουργία ανέφερε μεταξύ άλλων: «Σοφίας τῆς ἄνωθεν Χριστοῦ, πλουσίως ἐμφορούμεναι, τῆς ἐκλεκτῆς Σοφίας … αἱ θυγατέρες αἱ τρεῖς κατῄσχυναν, τυραννούντων φρύαγμα». Τιμᾶ καί γεραίρει σήμερα ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία καί πανηγυρίζει ὁ ἱερός αὐτός ναός τή μνήμη τεσσάρων ἁγίων, τριῶν θυγατέρων καί τῆς μητέρας τους, τῆς ἁγίας Σοφίας, καί τῶν ἁγίων Πίστεως, Ἐλπίδος καί Ἀγάπης.
Οἱ τέσσερις ἑορταζόμενες ἁγίες δέν καταγόταν ἀπό πλούσια καί εὐγενῆ οἰκογένεια. Δέν διέθεταν ὄνομα ἐπιφανές καί λαμπρό, διέθεταν ὅμως πίστη θερμή καί ἀκράδαντη σέ Ἐκεῖνον, τόν Χριστό, ὁ ὁποῖος εἶναι «τό ὑπέρ πᾶν ὄνομα», ἐνώπιον τοῦ ὁποίου κάμπτει «πᾶν γόνυ ἐπιγείων καί ἐπουρανίων καί καταχθονίων».
Κοντά στόν Χριστό εἶχε ὁδηγήσει ἀπό τή βρεφική τους ἡλικία τά τρία παιδιά της ἡ ἁγία Σοφία, καί κοντά στόν Χριστό εὕρισκε δύναμη καί παρηγορία καί στήριγμα, ὅταν ἔχασε τό φυσικό στήριγμα τῆς ζωῆς της καί ἔμεινε χήρα σέ νεαρή ἡλικία μέ τρία ἀνήλικα παιδιά.
Κάθε μητέρα στή θέση της θά ἔκανε σχέδια καί ὄνειρα γιά τό μέλλον τῶν παιδιῶν της. Θά ἤθελε νά δεῖ τίς θυγατέρες της νά μεγαλώνουν καί νά προοδεύουν καί νά τῆς χαρίζουν τή χαρά πού δέν πρόλαβε νά χαρεῖ. Ὅμως ἡ ἁγία Σοφία δέν ἐνδιαφερόταν γιά τίς χαρές καί τίς ἀπολαύσεις τοῦ κόσμου. Κρίνοντας τά πράγματα μέ τά μέτρα τῆς σοφίας τοῦ Θεοῦ πού εἶχε ἀποκτήσει μέσω τῆς πίστεως καί τῆς ἀγάπης της στόν Χριστό, εἶχε ἄλλες φιλοδοξίες καί ἄλλα ὄνειρα γιά τά τρία κορίτσια της. Ἤξερε πόσο ἐπικίνδυνοι εἶναι οἱ πειρασμοί τοῦ κόσμου καί οἱ παγίδες τοῦ διαβόλου καί πόσο εὔκολα μπορεῖ νά πέσει ὁ ἄνθρωπος καί πολύ περισσότερο τά νέα παιδιά σ᾽ αὐτές.
Γι᾽αὐτό τό μόνο πού ἐπιθυμοῦσε, τό μόνο πού ἐπιζητοῦσε, τό μόνο πού ἤθελε γιά τά τρία κορίτσια της εἶναι νά μείνουν γιά πάντα πιστά στήν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ καί νά στηρίζουν τήν ἐλπίδα τους γιά τό παρόν καί τό μέλλον τους σ᾽ Αὐτόν, νά ἔχουν δηλαδή στήν ψυχή τους τίς ἀρετές πού δήλωναν τά ὀνόματα πού ἔλαβαν, ὅταν βαπτίσθηκαν, δηλαδή τήν πίστη, τήν ἐλπίδα καί τήν ἀγάπη, τίς τρεῖς ἀρετές πού μένουν καί συνοδεύουν τόν ἄνθρωπο μέχρι τήν αἰώνιο ζωή, ὅπως γράφει ὁ ἀπόστολος Παῦλος στήν πρός Κορινθίους ἐπιστολή του: «νυνί δέ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τά τρία ταῦτα· μείζων δέ τούτων ἡ ἀγάπη».
Αὐτές τίς τρεῖς ἀρετές καλλιέργησε στήν ψυχή τῶν τριῶν θυγατέρων της ἡ ἁγία Σοφία. Καί αὐτές ὡς γῆ ἀγαθή τίς δέχθηκαν καί ἀπέδωσαν «καρπόν ἑκατονταπλασίονα».
Καί ὅταν βρέθηκαν ἐνώπιον τοῦ Ρωμαίου δικαστοῦ πού ζητοῦσε ἀπό τήν κάθε μία ξεχωριστά νά ἀρνηθεῖ τήν πίστη της στόν Χριστό γιά νά ἀπολαύσει ὅλα τά ἀγαθά τῆς προσκαίρου ζωῆς πού θά τῆς χάριζε, αὐτές ἔμειναν σταθερές στήν πίστη καί στήν ἀγάπη τους στόν Χριστό καί προτίμησαν νά θυσιάσουν τή ζωή τους μέ τήν ἐλπίδα τῶν μελλόντων ἀγαθῶν παρά νά ἀρνηθοῦν τήν πίστη τους. Πόση δύναμη χρειάζεται γι᾽ αὐτό εἶναι δύσκολο νά τό ἀντιληφθοῦμε, γιατί οἱ τρεῖς ἁγίες ἦταν μικρά παιδιά, δώδεκα χρονῶν ἦταν ἡ μεγαλύτερη, καί εἶχαν μπροστά τους τή ζωή, καί ἦταν εὔκολο νά παρασυρθοῦν ἀπό τίς ὑποσχέσεις καί ἦταν δύσκολο νά ἀντέχουν τή σκληρότητα τοῦ μαρτυρίου. Καί ὅμως τό κατόρθωσαν μέ τή δύναμη τῆς πίστεως στόν Χριστό καί μέ τίς προσευχές τῆς μητέρας τους, τῆς ἁγίας Σοφίας, πού μέ γενναιότητα τήν ὁποία ἀντλοῦσε ἀπό τήν πίστη της προέτρεπε καί ἐνεθάρρυνε τίς τρεῖς θυγατέρες της στό μαρτύριο, χαρούμενη γιατί ὁ σπόρος τῆς πίστεως καί τῆς ἀγάπης στόν Χριστό πού εἶχε σπείρει στίς ψυχές τους εἶχε ριζώσει γερά.
Τό παράδειγμα τῆς ἑορταζομένης ἁγίας Σοφίας καί τῶν τριῶν θυγατέρων της ἄς γίνει παράδειγμα καί γιά μᾶς, ὄχι μόνο γιά νά μᾶς διδάξει πῶς θά πρέπει νά διαπαιδαγωγοῦμε τά παιδιά μας ἀλλά καί γιά τό ποιές θά πρέπει νά εἶναι οἱ φιλοδοξίες μας καί οἱ ἐπιθυμίες μας γι᾽ αὐτά. Γιατί συχνά οἱ δικές μας λανθασμένες ἐπιλογές καί ἐπιδιώξεις ἀντί νά ὠφελοῦν βλάπτουν τά παιδιά μας καί ἀντί νά τά ὁδηγοῦν κοντά στόν Θεό, τά ἀπομακρύνουν ἀπό αὐτόν μέ καταστροφικές γιά τή ζωή τους συνέπειες πού κάνουν καί ἐμᾶς τούς ἴδιους δυστυχεῖς. Ἄς μιμηθοῦμε, λοιπόν, τό παράδειγμα τῆς ἁγίας Σοφίας καί ἄς καλλιεργήσουμε πρῶτα ἐμεῖς καί μετά τά παιδιά μας τίς τρεῖς αὐτές μεγάλες ἀρετές, τήν πίστη, τήν ἀγάπη καί ἐλπίδα στόν Θεό, καί αὐτές θά μᾶς κρατήσουν γιά πάντα κοντά του καί θά μᾶς προφυλάξουν καί θά προφυλάξουν καί τά παιδιά μας ἀπό τούς κινδύνους τοῦ κόσμου καί θά μᾶς χαρίσουν τήν αἰώνιο ζωή κοντά στόν Χριστό. Ἀλλά καί αὐτό τό τόσο κρίσιμο διάστημα καί γιά τήν πατρίδα μας καί γιά ὅλους μας, ἐξαιτίας τῆς ἀναζωπυρώσεως τῆς πανδημίας τοῦ κορωνοϊοῦ, θά μᾶς βοηθήσουν νά τήν ἀντιμετωπίσουμε μέ τή χάρη καί μέ τή δύναμη τοῦ Θεοῦ, ἀκολουθώντας πάντοτε τίς ὁδηγίες τῶν εἰδικῶν, ὥστε νά παραμείνουμε ὅλοι κατά τό δυνατόν ὑγιεῖς, διά πρεσβειῶν καί τῶν ἑορταζομένων ἁγίων Πίστεως, Ἐλπίδος, Ἀγάπης καί τῆς μητέρας τους, τῆς ἁγίας Σοφίας.
