Το Άγιον Όρος είναι κιβωτός, προπύργιο και φάρος της Ορθοδοξίας, ανεκτίµητος θησαυρός για την Ελλάδα και πολύτιµο πετράδι της παγκόσµιας πολιτιστικής κληρονοµιάς. Σε αυτόν τον ξεχωριστό τόπο, σύµφωνα µε αποκλειστικές πληροφορίες του «Εθνους της Κυριακής», σχεδιάζεται από τη νέα κυβέρνηση -πολύ σύντοµα- η αντικατάσταση του πολιτικού διοικητή της Αθωνικής Πολιτείας. Οι ίδιες πηγές ενηµέρωσης αναφέρουν ότι εδώ και κάποιες ηµέρες οι ενδιαφερόµενοι -είτε έχουν είτε όχι τα απαιτούµενα και ουσιαστικά προσόντα- «συνωστίζονται» περιµένοντας τον υπουργό Εξωτερικών, Νίκο Δένδια, να τους διορίσει… Πιέσεις ασκούνται από διάφορες πλευρές, µε τον καθένα να διαθέτει τα δικά του όπλα στη φαρέτρα του…
Συγγενείς, φίλοι και γνωστοί τού πλήθους των υποψηφίων, όπως µηχανικών, πολιτευτών, επιχειρηµατιών, δικηγόρων, γιατρών, καθηγητών, πρώην δικαστών, πρώην αστυνοµικών, τέως βουλευτών, εµπόρων, οι οποίοι µέχρι σήµερα ήταν είτε τακτικοί είτε περιστασιακοί επισκέπτες στο «Περιβόλι της Παναγίας», πιστεύουν ότι είναι ικανοί να το διοικήσουν. Το Αγιον Ορος, όµως, αυτοδιοικείται. Η διοίκησή του ασκείται από την Ιερά Κοινότητα, την οποία αποτελούν οι αντιπρόσωποι των 20 Ιερών Μονών. Το «Εθνος της Κυριακής» προσπαθεί σήµερα να προσεγγίσει-σκιαγραφήσει την προσωπικότητα που πρέπει να έχει αυτός ο οποίος θα αναλάβει την τιµητική, αλλά εξαιρετικά ιδιαίτερη και δύσκολη αποστολή: του πολιτικού διοικητή του Αγίου Ορους.
Σύµφωνα µε το Σύνταγµα, το κράτος έχει στον αυτοδιοίκητο χώρο της Ελλάδας τη χερσόνησο του Αθω. ∆ηλαδή, στο Αγιον Ορος έχει την εποπτεία της ακριβούς τήρησης των αγιορείτικων καθεστώτων -ως προς το διοικητικό µέρος- και την αποκλειστική αρµοδιότητα της δηµόσιας τάξης και ασφάλειας. Επίσης, η συνταγµατική διάταξη συνεχίζει και αναθέτει τις αρµοδιότητες αυτές στον διοικητή. Ο αρχιµανδρίτης Ευδόκιµος Καρακουλάκης στο βιβλίο του «∆ιοίκηση και οργάνωση του Αγίου Ορους» αναφέρει ότι ο τίτλος του διοικητή χαρακτηρίζεται αδόκιµος και χρήζει αναθεώρησης. Ισως αυτός να είναι και ο λόγος που οι Αγιορείτες χρησιµοποιούν τον όρο «πολιτικός διοικητής»
Ευαισθησία και πολλή προσοχή
Ο άνθρωπος που θα επιλεγεί πρέπει -γνωρίζοντας πρόσωπα και πράγµατα- να κινείται µε ευαισθησία και µε µεγάλη προσοχή ώστε να προσφέρει τις υπηρεσίες του, χωρίς να αναµειγνύεται στα εσωτερικά της Ιεράς Κοινότητας και των Ιερών Μονών. Θα πρέπει να αγαπά τον χώρο και τους κατοίκους του και να µην παρασύρεται ποτέ από τις «παγίδες» της εξουσίας. Να είναι οπωσδήποτε αποδεκτός από το Οικουµενικό Πατριαρχείο, στο οποίο και ανήκει το Αγιον Ορος.
Η µη συναίνεση του πνευµατικού ηγέτη του Αγίου Ορους, δηλαδή του Οικουµενικού Πατριάρχη Βαρθολοµαίου, εγκυµονεί σοβαρούς κινδύνους και περιπέτειες για τις σχέσεις Φαναρίου – ελληνικής κυβέρνησης-Αγίου Ορους. Βέβαια, την καλύτερη απάντηση για το πώς θα ήθελαν να είναι και τα προσόντα που πρέπει να διαθέτει ο νέος πολιτικός διοικητής του Αγίου Ορους τη δίνουν οι ίδιοι οι κάτοικοί του, οι Αγιορείτες πατέρες, στους οποίους απευθυνθήκαµε ζητώντας την άποψή τους.
Ο ηγούµενος της Μονής Βατοπεδίου, αρχιµανδρίτης Εφραίµ, αν και -όπως µας εξήγησε- δεν έχει πληροφορηθεί µέχρι στιγµής για κάποια αλλαγή στη διοίκηση του Αγίου Ορους, θεωρεί δευτερεύον ζήτηµα την παρουσία του διοικητή, διότι ο Αθως διοικείται από την Ιερά Κοινότητα. «Ο διοικητής δεν έχει κάποια ουσιαστική διοίκηση στο Αγιον Ορος. Στην ουσία είναι ένας επόπτης των κρατικών υπηρεσιών.
Όσον αφορά στο πρόσωπο του διοικητή, το µόνο που θα επιθυµούσαµε είναι να σέβεται το Αγιον Ορος και το Οικουµενικό Πατριαρχείο» τονίζει ο γέροντας Εφραίµ. Την ίδια επισήµανση στη συζήτησή µας έκανε και ο ηγούµενος της Μονής ∆ιονυσίου, αρχιµανδρίτης Πέτρος, αναφέροντας χαρακτηριστικά: «Ο διοικητής δεν εκπροσωπεί το Αγιον Ορος, αλλά την πολιτεία. Ο νέος διοικητής θέλουµε να αγαπάει το Αγιον Ορος και να γνωρίζει τα προβλήµατά του. Συνήθως, όµως, οι αρµόδιοι δεν ρωτούν την Αθωνική Πολιτεία. Ωστόσο, αν ζητηθεί η άποψή µας, θα το κάνουµε, αλλά αυτό θα γίνει συλλογικά. Εµείς δεν πολιτικοποιούµεθα, δεν είµαστε ψηφοφόροι. Είµαστε άµισθοι φύλακες αυτών των µνηµείων του Αγίου Ορους, που όλες οι κυβερνήσεις θα ήθελαν πολλά χρήµατα για να τα διαφυλάξουν. Περιµένουµε από την ελληνική πολιτεία να συµπεριφερθεί ανάλογα στο Αγιον Ορος. Το συµφέρον της δεν είναι να έρθει ένα πρόσωπο “διακοσµητικό”, γιατί δεν πρόκειται για καριερίστικη θέση. Παλαιότερα υπήρχε µια τάση να στέλνουν καθηγητές. Αυτό όµως δεν βοηθούσε τόσο πολύ στα θέµατά µας, γιατί οι ακαδηµαϊκοί έχουν άλλα προσόντα» προσθέτει ο ηγούµενος της Μονής ∆ιονυσίου.
«Υπεράνω κομμάτων»
Ο ηγούµενος της Μονής Σταυρονικήτα, αρχιµανδρίτης Τύχων, θα ήθελε να δει στο Αγιον Ορος για τη συγκεκριµένη θέση ένα πρόσωπο κατάλληλο και όχι απλά κάποιον για να τον «βολέψουν»: «Η κυβέρνηση καλό θα ήταν να βάλει στον Αθω κάποιον που θα την εξυπηρετήσει, αλλά θα κάνει καλό και στην Αθωνική Πολιτεία. Να καταλαβαίνει τι συµβαίνει εδώ, ποιες είναι οι πραγµατικές ανάγκες και να µπορέσει να µας βοηθήσει στα οικονοµικά αλλά και στα θεσµικά µας ζητήµατα. Πολλές φορές οι κυβερνήσεις δεν δίνουν σηµασία στον εκάστοτε διοικητή.
Το Αγιον Ορος είναι υπεράνω κοµµάτων και αυτό πρέπει να κρατήσουµε». Είθισται, όπως επισηµαίνει ο ηγούµενος της Μονής Εσφιγµένου, αρχιµανδρίτης Βαρθολοµαίος, η εκάστοτε κυβέρνηση να βάζει τον εκπρόσωπό της στο Αγιον Ορος: «Ως ηγούµενος της Μονής Εσφιγµένου, το παράπονό µου-διαπίστωση είναι ότι οι αρµόδιοι δεν έδωσαν τη δέουσα προσοχή και δεν αντιµετώπισαν το πρόβληµα σαν αγιορείτικο πρόβληµα.
Όταν υπάρχει απραξία και αδιαφορία για τον νόµο, όταν υπάρχουν καταδικαστικές αποφάσεις -ακόµη και να µη θέλουµε-, σκεφτόµαστε ότι υπάρχει µια αδράνεια από την ελληνική πολιτεία. Αν και τα πράγµατα δεν µπορούν να αλλάξουν από τη µία ηµέρα στην άλλη, ούτε υπάρχουν µαγικά ραβδιά, ωστόσο περιµένουµε να βρεθούν λύσεις σε καταστάσεις που έχουν παγιωθεί. Ο νέος διοικητής θέλουµε να αγαπάει το Αγιον Ορος συνολικά και να υπάρχει διάθεση να το βοηθήσει. Μόνο έτσι θα δει τα προβλήµατα που υπάρχουν και µόνο έτσι θα µπορεί να τα µεταφέρει στην εκάστοτε κυβέρνηση.
Να γνωρίζει ποιες είναι οι υποχρεώσεις του που απορρέουν από τον Καταστατικό Χάρτη του Αγίου Ορους και από το Καταστατικό του Οργανισµού ∆ηµόσιας ∆ιοίκησης που αναφέρει τα καθήκοντα και τις υποχρεώσεις που έχουν οι δηµόσιοι λειτουργοί. Ως Αγιον Ορος οφείλουµε να διαφυλάξουµε και να παραδώσουµε στις επόµενες γενιές αυτά που µας έδωσαν εµάς οι πατέρες όταν µας δέχθηκαν στην αγκάλη του Αγίου Ορους».
Μένουµε µε τη βεβαιότητα και την ελπίδα ότι η κυβέρνηση, ο πρωθυπουργός, ο αντιπρόεδρός της, ο αρµόδιος υπουργός Εξωτερικών, αλλά και η σωρεία των µελών της κυβέρνησης και του Κοινοβουλίου -που γνωρίζουν καλά τις απαιτήσεις αυτού του τόπου και τις ανάγκες του- θα σταθούν στο ύψος των περιστάσεων, επιλέγοντας ό,τι καλύτερο για την ιδιαίτερη αυτή θέση µε τις λίγες και περιορισµένες αρµοδιότητες…
