Του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Καστορίας κ.κ. Σεραφείμ

Η Κυριακή της Ορθοδοξίας, όπως ονομάζεται αδελφοί μου αγαπητοί, στη γλώσσα της Εκκλησίας μας η πρώτη Κυριακή των Αγίων Νηστειών, κεντρίζει και πάλι τη μνήμη μας σήμερα. Ζωντανεύει εμπρός μας τους ηρωικούς αγώνες των Αγίων Προφητών της Παλαιάς Διαθήκης, των Αγίων Αποστόλων, των Αγίων Μαρτύρων και Ομολογητών, αλλά και των θεοφόρων Πατέρων της αμωμήτου πίστεώς μας μέχρι τις ημέρες μας.

Μάς υπενθυμίζει τους ιερούς αγώνες και τα ιερά κατορθώματά τους, όχι μόνο κατά τη θλιβερή περίοδο της Εικονομαχίας, αλλά και όλων των εποχών της εκκλησιαστικής ιστορίας, προκειμένου ο πολύτιμος θησαυρός της πίστεως να παραμείνει ανόθευτος και να δρα θεραπευτικά και σωστικά για όλους μας.

Η σημερινή ημέρα γίνεται, ακόμη, αφορμή να εξετάσουμε το περιεχόμενο του θησαυρού αυτού, αφού ο λόγος του Αποστόλου Παύλου είναι χαρακτηριστικός : « δια πίστεως κατηγωνίσαντο βασιλείας, ειργάσαντο δικαιοσύνην, επέτυχον επαγγελιών, έφραξαν στόματα λεόντων, έσβεσαν δύναμιν πυρός, έφυγον στόματα μαχαίρας, ενεδυναμώθησαν από ασθενείας, εγεννήθησαν ισχυροί εν πολέμω»1.

Καί πρώτον. Τι είναι πίστις;

Δέν πρόκειται για μία ιδεολογία η φιλοσοφία, ούτε ακόμη για κάποιο κοινωνικό σύστημα η μεταφυσική θεωρία. Δεν είναι η επιλεκτική παραδοχή μερικών αληθειών της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας που έχουμε η δεν έχουμε τη δυνατότητα να τις συλλάβουμε διανοητικά. Δεν είναι τυπολατρεία, ούτε και αφηρημένη έννοια. Δεν είναι, επίσης, η απλή αποδοχή ότι υπάρχει Θεός, ούτε πολύ περισσότερο η ενθύμιση του ονόματός Του που γίνεται κάποια στιγμή από ανάγκη.

Η πίστη είναι ζωή και η ζωή είναι ο Χριστός. Όταν ο άνθρωπος έχει μέσα στο χώρο της καρδιάς του ζωντανή την παρουσία του Χριστού, τότε μόνον μπορούμε να πούμε ότι πιστεύει στο Χριστό. Χαρακτηριστική είναι η έκφραση του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά ο οποίος αναλύοντας : «ο πιστεύσας εν τη καρδία Κύριον Ιησούν δια της απεριέργου πίστεως εν εαυτώ ενιδρυμένον έχει τον Θεόν»2.

Ο Απόστολος Παύλος μας δίνει και τον ορισμό της πίστεως και μας τονίζει : «Έστι δε πίστις ελπιζομένων υπόστασις, πραγμάτων έλεγχος μη βλεπομένων»3.

Σ’ αυτόν τον ορισμό οι έννοιες «υπόστασις» και «έλεχγος» αναφέρονται στο πρόσωπο του Χριστού και στην ένωση του πιστού μαζί Του. Ο Άγιος Μάξιμος ο ομολογητής ονομάζει αυτήν την πίστη «ενυπόστατον πίστιν», η οποία είναι «ενεργής και έμπρακτη»4. Γιατί, δεν είναι κάτι το αφηρημένο η κάτι το εγκεφαλικό, αλλά κοινωνία και ένωση με το Χριστό, ιδιαιτέρως δια των Ιερών Μυστηρίων και μάλιστα δια του Μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας.

Είναι «υπέρ νουν όρασις», «γνώσις πάντα λογισμόν υπερέχουσαν», «το της ευαγγελικής δυνάμεως όχημα» και «υπερφυής δύναμις»5. Είναι «θύρα των μυστηρίων του Θεού»6, «μέθη»7, «επίγνωσις και φανέρωσις της αληθείας»8, όπως τη χαρακτηρίζει ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος. Γι αὐτό και όποιος κοινωνεί αξίως των Αχράντων Μυστηρίων, αισθάνεται αυτήν τη μυστική παρουσία του Χριστού μέσα στο χώρο της καρδιάς του και επαναλαμβάνει μαζί με τη χορεία των Αγίων Πατέρων : «Είδομεν το φως το αληθινόν, ελάβομεν πνεύμα επουράνιον, εύρομεν πίστιν αληθή, αδιαίρετον Τριάδα προσκυνούντες • αύτη γαρ ημάς έσωσεν»9.

Δεύτερον. Εφ ὅσον η πίστη είναι ζωή, όπως μας παραδίδει η εμπειρία των Αγίων μας, άρα δεν είναι ανακάλυψη των ανθρώπων. Αλλά, αντιθέτως, η πίστη είναι αποκάλυψη του Θεού προς τον άνθρωπο, αφού ο «Θεός εφανερώθη εν σαρκί, … εκηρύχθη εν έθνεσιν, επιστεύθη εν κόσμω»10. Ο ίδιος ο Θεός φανέρωσε εαυτόν στον κόσμο, ασάρκως στην Παλαιά Διαθήκη και ενσάρκως στην Καινή Διαθήκη, με μοναδικό σκοπό να σώσει τον κόσμο από την καταδυναστεία του διαβόλου. Έτσι, η πίστη ορίζεται και ως δώρο του Θεού προς τον άνθρωπο.

Από αυτό συμπεραίνουμε πως η πίστη είναι αποτέλεσμα της τηρήσεως των εντολών του Θεού και όχι αποτέλεσμα γνώσεων η θύραθεν παιδείας. Πίστη είναι γνώση του Θεού, και μάλιστα «αναπόδεικτος», γνωριμία με το Θεό, μέθεξη και κοινωνία μαζί Του, κατά τη διδασκαλία των θεοφόρων πατέρων11. Αποτέλεσμα δε της πίστεως είναι η θεραπεία της πνευματικής πείνας που προκαλεί η άγνοια, η νέκρωση των λογισμών της κακίας, η απελευθέρωση από τα δαιμονικά πάθη και η οικείωση με το Θεό12.

Γι’ αυτό και όταν μιλάμε για απουσία του Θεού δεν θα πρέπει να εννοούμε ότι απουσιάζει ο Θεός, αφού είναι «ο πανταχού παρών και τα πάντα πληρών», αλλά το ότι εμείς νομίζουμε ότι λείπει, διότι έχουμε σκοτασμό του νου και ολιγοπιστία.

Πιστεύω σημαίνει ότι ζω την παρουσία του Χριστού, ότι έχω απόλυτη εμπιστοσύνη σ’ Αυτόν, και ότι αγωνίζομαι να κρατήσω καθαρό και απαραχάρακτο αυτό που έχω στο χώρο της καρδιάς μου.

Αυτό πρέπει να είναι και το μήνυμα της σημερινή Κυριακής της Ορθοδοξίας. Η Εκκλησία, αυτός ο ιερός περίβολος της πίστεως, είναι ο κατ’ εξοχήν χώρος της ζωής, που είναι ο Χριστός. Μέσα σε αυτόν το χώρο απολαμβάνουμε τα ζωοπάροχα Μυστήρια και αποκτούμε τη θεραπεία της ψυχής και του σώματος.

Στην ιερή μάνδρα της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας, της μόνης Εκκλησίας, αφού δεν υπάρχουν άλλες Εκκλησίες, παρά ομολογίες η αιρετικά διδασκαλία, γεμίζουμε από τη χάρη του Αγίου Πνεύματος. Είναι η μόνη που κατέχει ανόθευτη την «άπαξ τοις αγίοις παραδοθείσαν πίστιν», την αληθινή πίστη, αυτή που οδηγεί με ασφάλεια και απόλυτη βεβαιότητα στη Βασιλεία των Ουρανών.

Γι’ αυτό και όσοι βρισκόμαστε μέσα στους κόλπους της χρειάζεται όχι μόνο να πιστεύουμε αληθινά, αλλά και να ομολογούμε έργω και λόγω και με κάθε πρόσφορο μέσο «Χριστόν τον αληθινόν Θεόν ημών και τους αυτού Αγίους τιμώντες ιδιαιτέρως δε την Υπεραγίαν Θεοτόκον»13, επαναλαμβάνοντας με τη ζωή μας και τη διακονία μας το φοβερό λόγο των Αγίων Πατέρων της Εβδόμης Οικουμενικής Συνόδου:

«Αύτη η πίστις των Αποστόλων •
αύτη η πίστις των Πατέρων •
αύτη η πίστις των Ορθοδόξων•
αύτη η πίστις, την οικουμένην εστήριξεν»14.


1 Εβρ. 11,33-34
2 Αγίου Γρηγορίου Αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης του Παλαμά, Υπέρ των ιερώς ησυχαζόντων των υστέρων ο τρίτος, Περί Ιερού Φωτός, ΕΠΕ 2,418
3 Εβρ. 11,1
4 Αγίου Μαξίμου του Ομολογητού, Κεφάλαια διάφορα θεολογικά τε και οικονομικά και περί αρετής και κακίας, εκατοντάς πρώτη, κεφ. πδ , ΕΠΕ 15Δ,65
5 Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, ο.π. 412-416
6 Αγίου Ισαάκ του Σύρου, Ασκητικά, Λόγος ΟΒ , εκδ. Ρηγόπουλος, σελ. 347
7 ο.π. Λόγος Α , σελ. 2
8 ο.π. Λόγος ΝΗ , σελ. 299
9 Θεία Λειτουργία Ιερού Χρυσοστόμου
10 Α’ Τιμ. 3,16
11 Αγίου Μαξίμου του Ομολογητού, Προς Θαλάσσιον, Περί αποριών, Ερώρησις ΛΓ , ΕΠΕ 14Β,223
12 Του ιδίου, Προς Ιωάννην Αρχιεπίσκοπον Κυζίκου, «Περί διαφόρων αποριών», ΙΣΤ , ΕΠΕ 14Δ,143
13 Συνοδικόν της Ορθοδοξίας
14 Αυτόθι

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο [email protected] άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Φθιώτιδος Συμεών: «Να αισθάνεστε υπερηφάνεια για το Πρότυπο Εκκλησιαστικό Σχολείο Λαμίας»

Υλοποιώντας την συνεχή και αμείωτη στήριξή του προς το Εκκλησιαστικό Σχολείο Λαμίας, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Φθιώτιδος κ. Συμεών, Πρόεδρος της Σχολικής Εφορείας, βράβευσε τους...

Τρισάγιο στον τάφο του μακαριστού Μητροπολίτη Δράμας από τον Οικουμενικό Πατριάρχη

Ο Παναγιώτατος Οικουμενικός Πατριάρχης, αμέσως μετά την άφιξή του στο αεροδρόμιο "Μ.Αλέξανδρος" της Χρυσούπολης Καβάλας, μετέβη στην Ιερά Μονή Αναλήψεως του Σωτήρος, στο χωριό...

Παράκληση στην Παναγία την Παρηγορήτρια για τις Πανελλαδικές

Η μέριμνα και η συναντίληψή μας  προς την μαθητιώσα νεολαίαείναι συνεχής και αδιάκοπη, ειδικά την περίοδο αυτή  κατά την οποία θα διεξαχθούν οι Πανελλαδικές Εξετάσεις 2022. Για το λόγο...

«Καλοκαίρι…στον Παράδεισο!» – Καλοκαιρινή Κατασκήνωση στην πόλη μας

Ο Πολυχώρος Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών "Ο Μικρός Παράδεισος" του Ιερού Ναού Αναλήψεως του Χριστού Βόλου επιστρέφει δυναμικά με τον θεσμό της κατασκήνωσης στην πόλη...

Η Ι. Αρχιεπισκοπή Αθηνών για το νέο νομοθετικό πλαίσιο λειτουργίας των Ιδρυμάτων

Η Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών ακολουθώντας πάντα πιστά τις διατάξεις που ορίζουν την αποτελεσματική και διαφανή λειτουργία των Ιδρυμάτων της, εκφράζει την ικανοποίησή της για...

Ο Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας κεντρικός ομιλητής στο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο για την Ελληνική Διασπορά

«Η Ορθόδοξη Εκκλησία και η αποστολή της στον κόσμο» είναι το θέμα που θα αναπτύξει ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας κ.κ. Μακάριος, ως κεντρικός ομιλητής...

Επίσκεψη του Μητροπολίτη Ναυπάκτου στο Παπαστράτειο Γυμνάσιο Αγρινίου

Το Παπαστράτειο Γυμνάσιο Αγρινίου επισκέφθηκε την Τετάρτη 25 Μαΐου 2022, ύστερα από πρόσκληση της Διευθύντριας, κ. Δέσποινας Γεωργιάδη - Αλεξοπούλου, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ναυπάκτου...

Αναχώρηση του Οικουμενικού Πατριάρχου για την Ελλάδα

Η Α.Θ. Παναγιότης ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος αναχώρησε σήμερα, Τετάρτη, 25 Μαΐου 2022, από την έδρα του, για την Ελλάδα, και συγκεκριμένα για...

Ο Άγιος Νεομάρτυς Αλέξανδρος ο Δερβίσης

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ.ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού Μια κατηγορία ενδόξων Νεομαρτύρων στα τετρακόσια μαύρα χρόνια της τουρκικής σκλαβιάς ήταν και αυτοί που είχαν αλλαξοπιστήσει και...

Χείμαρρος ο Μόρφου! Έσπασε την σιωπή του για τον πόλεμο που δέχτηκε

Μετά από έναν χρόνο σιωπής ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Μόρφου Νεόφυτος εξήγησε, μεταξύ άλλων, τον λόγο που δεν έκανε δημόσιες ομιλίες ύστερα από τις παραινέσεις...

Παρουσία του Αρχιεπισκόπου η Ιερατική Σύναξη στο Μπραχάμι

Ρεπορτάζ : Μάκης Αδαμόπουλος Φωτογραφίες: Χρήστος Μπόνης Παρουσία του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου πραγματοποιήθηκε το απόγευμα στον Ιερό Ναό Αγίου Δημητρίου ομωνύμου...

Φοιτητές Θεολογίας και Μαθητές Δημοτικού στον Αρχιεπίσκοπο

Στις σχέσεις Εκκλησίας-Πολιτείας, στην αξιοποίηση της εκκλησιαστικής περιουσίας, καθώς και στα ζητήματα του εφημεριακού κλήρου και των εκκλησιαστικών σχολείων αναφέρθηκε ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και...

«Μπροστά στην Πατρίδα δεν υπάρχει τίποτα το ατομικό και προσωπικό»

Με μία συγκινητική εκδήλωση και υπό τους ήχους της ποντιακής λύρας, έκλεισε η «Εβδομάδα Μνήμης και Προσευχής 1919 – 1922 – 2022» της Ιεράς...

Eκδήλωση “Παραποδηλασία – Πηγή Ζωής”

Πραγματοποιήθηκε στο κέντρο της Λευκωσίας και συγκεκριμένα στην Πλατεία Ελευθερίας, η εκδήλωση ΠΑΡΑΠΟΔΗΛΑΣΙΑ – ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ, την οποία διοργάνωσε ο ποδηλατικός όμιλος της Ιεράς...