Kάθε Σάββατο «Ἄκου ἕνα βιβλίο» μέ τόν ἀρχιμανδρίτη Ἰάκωβο Κανάκη

Φθάσαμε στήν παρουσίαση ἑνός ἀπό τά πλέον γνωστά καί ἀγαπητά βιβλία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, τούς Ψαλμούς. Στήν καθημερινή ἐκκλησιαστική γλῶσσα οἱ πιστοί τό ὀνομάζουν Ψαλτήρι. Ἐάν θέλαμε νά ποῦμε τί περιλαμβάνει θά χρησιμοποιούσαμε αὐτό πού ἀναφέρει ὁ καθηγητής Σ. Καλαντζάκης: «Τό Ψαλτήριο εἶναι μιά ἀπαράμιλλου λογοτεχνικοῦ κάλλους ποιητική συλλογή (ἀνθολογία) θρησκευτικῶν λυρικῶν ἀσμάτων, τά ὁποῖα ἐκφράζουν τά ἐσωτερικά συναισθήματα καί τίς ἐμπειρίες τοῦ ἀρχαίου Ἰσραήλ σέ ἀτομικό καί ἐθνικό ἐπίπεδο».

Εἶναι ἕνα βιβλίο πού περιλαμβάνει 150 ψαλμούς, πού κατανέμονται σέ πέντε ἑνότητες, πού κατά τήν γνώμη τῶν εἰδικῶν, οἱ ἑνότητες αὐτές παραλληλίζονται μέ τά πέντε βιβλία τῆς Πεντατεύχου. Θά παρατηρήσει ὁ ἀναγνώστης τοῦ βιβλίου ὅτι ὑπάρχει μιά διαφορά στήν ἀρίθμηση μεταξύ τοῦ πρωτοτύπου κειμένου καί τῆς μετάφρασης τῶν Ο´. Αὐτό συμβαίνει γιατί ἐνῶ καί τά δύο κείμενα ἀκολουθοῦν τήν ἴδια ἀρίθμηση στούς ὀκτώ πρώτους ψαλμούς (1-8) καί στούς τρεῖς τελευταίους (148-150), στούς ὑπόλοιπους, οἱ Ο´ ὑπολείπονται κατά μιά μονάδα.

Ἀπό τήν Βιβλική ἔρευνα γνωρίζουμε ὅτι δέν εἶναι ὁ βασιλιάς Δαβίδ ὁ ποιητής ὅλων τῶν ψαλμῶν, ἀλλά σίγουρα μεγάλου μέρους αὐτῶν. Ὑπάρχουν λοιπόν ψαλμοί τοῦ Δαβίδ, ἄλλοι πού ἀποδίδονται στόν ἴδιο καί ἄλλοι πού πιθανόν συνέθεσαν οἱ: Μωυσῆς, προφῆτες Ζαχαρίας, Ἀγγαῖος ἤ Ἰερεμίας, ὁ Σολομώντας, οἱ υἱοί Κορέ, πρόσωπα δηλαδή πού μέ κάποιον τρόπο συνδέονταν μέ τίς ὑπηρεσίες στό ναό ἤ στήν λατρεία γενικότερα. Κάποιες ἐπιγραφές πού ὑπάρχουν πρίν τόν ψαλμό δηλώνουν εἴτε τόν συγγραφέα εἴτε τό εἴδος εἴτε τήν αἰτία εἴτε τό ὄργανο εἴτε τήν μελωδία. Ὡς πρός τόν χρόνο συγγραφῆς τοῦ Ψαλτηρίου ἔχουμε ἕνα μεγάλο χρονικό εὖρος ἀφοῦ κάποιοι προηγοῦνται καί κάποιοι ἕπονται. Τό πιθανότερο εἶναι ὅτι οἱ περισσότεροι συνετέθησαν μεταξύ τοῦ 10ου ἔως τοῦ 7ου αἰώνα π.Χ.

Τό σημαντικό εἶναι νά καταγράψουμε τά εἴδη τῶν ψαλμῶν καί νά δοῦμε στήν συνέχεια τίς βασικές θεολογικές ἰδέες πού περιλαμβάνονται στό βιβλίο.

Α) Θά ξεκινήσουμε ἀπό τούς ψαλμούς-ὕμνους, οἱ ὁποῖοι ἐκφράζουν τά βιώματα τοῦ ποιητή περί τῆς ἀγαθότητος καί τῆς παντοδυναμίας τοῦ Θεοῦ (Ψλ.8.18.102.103).

Β) Εὐχαριστήριοι ψαλμοί (Ψλ.102. 104) μέσω τῶν ὁποίων ἐκφράζεται ἡ εὐχαριστία καί ἡ εὐγνωμοσύνη τῶν ἀνθρώπων γιά τήν βοήθεια τοῦ Θεοῦ στήν δέησή τους.

Γ) Οἱ Θρηνώδεις (Ψλ. 3.6.24.87) πού περιέχουν προσωπικούς ἤ ὀμαδικούς θρήνους γιά κάποια καταστροφή καί τήν παράκληση γιά βοήθεια.

Δ) Οἱ ψαλμοί μετανοίας (Ψλ.50.131.140) ἐκφράζουν τήν συναίσθηση τῆς ἁμαρτίας καί τήν ἀνάγκη συνδιαλλαγῆς μέ τόν Θεό.

Ε) Ἱεραποδημητικοί λέγονται αὐτοί πού τραγουδοῦσαν ὅταν βρίσκονταν σέ πορεία γιά τήν προσκύνηση σέ ἕναν ἱερό τόπο (Ψλ.83.121.).

ΣΤ) Οἱ διδακτικοί περιέχουν θρησκευτικές καί ἠθικές συμβουλές (Ψλ.1.48.118)

Ζ) Οἱ ἱστορικοί ψαλμοί ἀναφέρονται σέ ἱστορικά γεγονότα κυρίως τῆς ζωῆς τῶν Ἰσραηλιτῶν (Ψλ.78.104.105).

Η) Οἱ Βασιλικοί ψαλμοί (Ψλ.19.62.71) ἀναφέρονται σέ περιστατικά τῆς ζωῆς τῶν βασιλέων.

Θ) Μεσσιακοί ἤ Χριστολογικοί ὀνομάζονται διότι ἀφοροῦν στόν Μεσσία (Ψλ.2.44)

Ι) Ἐσχατολογικοί (Ψλ.45) λέγονται ἀπό τήν ἐξύμνηση τῆς δύναμης τοῦ Θεοῦ κατά τήν ἐσχάτη ἡμέρα, ὅπως ἐπίσης ἐκφράζουν τήν πίστη καί τήν ἐμπιστοσύνη τους σέ Αὐτόν.

Ἐκτός ἀπό τήν κατηγοριοποίηση τῶν Ψαλμῶν εἶναι σημαντικό νά ποῦμε ὅτι πολλά εἶναι τά θέματα στά ὁποῖα γίνεται ἀναφορά στά κείμενα αὐτά. Ὁ Θεός, ὁ ἄνθρωπος καί ἡ σχέση μεταξύ τους συχνά ἐκφράζεται ἀπό τούς ποιητές τῶν Ψαλμῶν. Ἐπίσης, ὁ κόσμος ὡς δημιούργημα τοῦ Θεοῦ καί πιό συγκεκριμένα ὁ Ἰσραήλ καί ὁ ρόλος του μέσα στήν κόσμο ἀναφέρεται καί αὐτό ἀπό τούς ποιητές. Ἀκόμα τά ἔθνη καί ἡ μέριμνα περί αὐτῶν τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀπό τά θέματα πού θά συναντήσει ὁ ἀναγνώστης τῶν Ψαλμῶν. Τέλος, ὁ Μεσσίας, ὅπως καί τά Ἔσχατα, διαζωγραφίζονται γλαφυρά στίς εἰκόνες τῶν Ψαλμῶν.

Χαρακτηριστικό εἶναι ὅτι ἡ Ἐκκλησία στήν λατρεία της κάνει χρήση τοῦ βιβλίου τῶν Ψαλμῶν. Ἔχει διαποτίσει ὅλες σχεδόν τίς ἱερές ἀκολουθίες μέ ὁλόκληρους ψαλμούς ἤ τμήματά τους. Χωρίς τό «Ψαλτήρι» θά εἴχαμε μιά ἀπογύμνωση ὅλων τῶν ἀκολουθιῶν.

Ἡ ἀξία καί τό λαοφιλές τῶν Ψαλμῶν φαίνεται καί ἀπό τήν προθυμία τῶν Πατέρων καί ἐκκλησιαστικῶν συγγραφέων νά τούς ὑπομνηματίσουν. Ἔτσι ὁ Ὠριγένης (PG 12, 1053-1686. 17, 105-150), ὁ ἅγιος Γρηγόριος Νύσσης (PG 44,431-608), ὁ ἅγιος Κύριλλος Ἀλεξανδρείας (PG 69,717-1276) , ὁ ἱερός Χρυσόστομος (PG 55,35-528) καί ἀρκετοί ἀκόμα ἔχουν ἀσχοληθεῖ ἐπισταμένως μέ τούς Ψαλμούς.

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Εγκαίνια Παρεκκλησίου στο Ακόντιο Διποταμίας

Κοντά στα σύνορα με την Αλβανία, βρίσκεται το χωριό Ακόντιο, που ανήκει στην Αρχιερατική Περιφέρεια της Διποταμίας Καστοριάς. Το χωριό αυτό, δυστυχώς, έχει ερημώσει...

«Τί δώσει ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ;»

Ιεροδιακόνου Ιεράς Μητροπόλεως Ταμασού και Ορεινής, Ραφαήλ Μισιαούλη  «Τί δώσει ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ;» Στο σημερινό Ευαγγελικό ανάγνωσμα, Ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός τονίζει την αξία...

Εναρκτήρια δράση της Ι.Α. Αυστραλίας για την επέτειο των 200 χρόνων απο την Ελληνική Επανάσταση

Το Σάββατο, 19 Σεπτεμβρίου, πραγματοποιήθηκε στο Picton της Νέας Νοτίου Ουαλίας η εναρκτήρια δράση της Εθνικής Επιτροπής της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αυστραλίας για την επέτειο...

Αγιασμός για την έναρξη των μαθημάτων του Κοινωνικού Φροντιστηρίου της Ι.M. Καλαβρύτων

Η Ιερά Μητρόπολή μας, στο πλαίσιο του κοινωνικού της έργου, συνεχίζει και φέτος τη λειτουργία Κοινωνικού Φροντιστηρίου, το οποίο θα παρέχει δωρεάν ενισχυτικά μαθήματα...

Με λαμπρότητα εορτάστηκε η ανακομιδή των Λειψάνων του Οσίου Αμφιλοχίου του εν Πάτμω στη Βέροια

Με επίκεντρο τον Ιερό Ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης και Οσίου Νικοδήμου Βεροίας, εορτάστηκε το διήμερο 18 και 19 Σεπτεμβρίου, στην Ιερά Μητρόπολη Βεροίας,...

Θεία Εὐχαριστία καί σύγχρονες ἀμφισβητήσεις της

Ἡ Θεία Εὐχαριστία στό στόχαστρο νέων ἐπιθέσεων   Ἀφορμή νά ἀσχοληθοῦμε μέ τό θέμα τῆς Θείας Εὐχαριστίας δίνει τό γεγονός ὅτι, μεταξύ τῶν τραγικῶν καταστάσεων, πού...

Η γνώση μόνη της είναι επικίνδυνη

τοῦ ἀρχιμ.Ἰακώβου Κανάκη Η γνώση είναι δύναμη και η αγάπη σκοπός, όταν τα δύο αυτά συνοδοιπορούν, έχουμε ένα θαυμάσιο αποτέλεσμα. Κατά τον άγιο Μάξιμο...

Φθιώτιδος Συμεών: «Η καρδιά μου επιβάλλει να βρεθώ κοντά στο ποίμνιό μου»

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Φθιώτιδος, από την πρώτη στιγμή που ξέσπασε η θεομηνία, ενεργοποίησε όλο τον μηχανισμό στήριξης της Ιεράς Μητροπόλεως, προκειμένου να συμπαρασταθεί και...

Ο Μητροπολίτης Αμβρόσιος απαντά στον κ. Ανδριόπουλο: ΕΝΑΣ ΑΚΟΜΗ ΥΒΡΙΣΤΗΣ ΜΑΣ – Ο κ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΝΑΣ ΑΚΟΜΗ ΥΒΡΙΣΤΗΣ ΜΑΣ-Ο κ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΣ ΕΚΤΑΚΤΗ ΑΝΑΡΤΗΣΗ. ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΟΝ κ. ΠΑΝ. ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟ  *********** ΑΓΑΠΗΤΕ κ. ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΕ, Δεχθήτε, παρακαλώ, τις θερμές μου ευχαριστίες για το υβριστικό δημοσίευμά σας...

Ένοχος χωρίς κανένα ελαφρυντικό κρίθηκε ο Κτηνοτρόφος του Έβρου.. Στα «μαλακά» οι Τούρκοι! (μίλησε η δικαιοσύνη;)

Ένοχος κρίθηκε τελικά ο  κτηνοτρόφος που προσπάθησε να εμποδίσει Τούρκους να εισέλθουν παράνομα στη χώρα. Συγκεκριμένα του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 26 μηνών με αναστολή αλλά χωρίς κανένα...

Αυταπάρνηση και οικογένεια – Κυριακή μετά την Ύψωση

Τοῦ Μητροπολίτου Ἐλευθερουπόλεως ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ «...ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν  καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ...»  (Μάρκ.8,34) Τὰ λόγια αὐτὰ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἀγαπητοὶ Ἀδελφοί, περιλαμβάνουν τὴν ἀπαραίτητη προυπόθεση γιὰ...

Επίσκεψη της Υπουργού Πολιτισμού στον Μητροπολίτη Σύμης

Tήν Παρασκευή 18η Σεπτεμβρίου 2020, ὁ Σεβ. Μητροπολίτης μας κ. Χρυσόστομος μέ ἰδιαιτέρα χαρά ὑπεδέχθη στά Γραφεῖα τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Σύμης τήν Ὑπουργό Πολιτισμοῦ...

Αγιασμό στα γραφεία της Πρωτοβάθμιας τέλεσε ο Μητροπολίτης Λαρίσης

Αγιασμός τελέστηκε στα γραφεία της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Λάρισας χοροστατούντος του Μητροπολίτη Λαρίσης και Τυρνάβου κ.κ. Ιερωνύμου, στο πλαίσιο της έναρξης της νέας σχολικής...

«Ήρθα να σας γνωρίσω έναν έναν» -Ο Μητρ. Φθιώτιδος στα χωριά Βούζι, Αχλαδιά και Πετρωτό

Παρά την έντονη βροχόπτωση, πραγματοποιήθηκε κανονικά η προγραμματισμένη περιοδεία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου μας κ. Συμεών σε όμορφα και γραφικά χωριά της περιοχής του Δήμου...

Η εορτή της Αγίας Σοφίας στα Άσπρα Σπίτια

Την Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου 2020 ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας κ. Γεώργιος χοροστάτησε στον Εσπερινό στον Ιερό Ναό Αγίων Πάντων Άσπρων Σπιτιών, για την εορτή...