του Αρχιμ. Γρηγορίου Κωνσταντίνου, Δρ. Θεολογίας

Στήν πολύ ἐνδιαφέρουσα μελέτη του, ὁ Κ. Παπαθανασίου1 ἐξηγώντας τήν Ἰωάννεια ἔκφραση «ὁ ἄρχων τοῦ κόσμου τούτου»2 ὁδηγεῖται στίς παρακάτω παρατηρήσεις:
 
α! ὑπό τοῦ ἄρχοντα τοῦ κόσμου τούτου, τόν Σατανά «δηλοῦται ἡ σημερινή κατάσταση τοῦ κόσμου, ὅπου κυριαρχεῖ τό σκότος, τό μῑσος, ἡ ἁμαρτία, ὁ διάβολος». Ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης δέν μᾶς ἀναλύει τήν αἰτία αὐτῆς τῆς καταστάσεως ὅπως κάμνει ὁ ἀπόστολος Παῦλος3.
 
β! Εἰς τήν Καινή Διαθήκη ὁ Σατανάς ἐμφανίζεται ὡς κυρίαρχος ἄρχοντας τοῦ κόσμου τούτου, τῆς πτώσεως δηλαδή καί τῆς φθορᾶς.
 
γ! Τό ἠθικό κακό «μέ τούς ἀνθρώπους πού τό ὑπηρετοῦν καί τόν εἰσηγητή του τόν διάβολο ἀντιμάχεται τό ἔργο καί τήν παρουσία τοῦ Ὑιοῦ τοῦ Θεοῦ». Μέ ἄλλα λόγια ὁ διάβολος εἶναι ἡ προσωποποίηση τοῦ κακοῦ καί συνιστᾶ, τήν «ἀρχή καί ἔκφραση» ὅλων τῶν ἁμαρτιῶν τοῦ κόσμου καί εἰδικότερα τοῦ μίσους4. Ὁ συγγρφεύς στή σ. 37, σημ. 107 ἀναφέρεται καί στήν Πατερική γραμματεία, ὅπου ὁ διάβολος ἀποκαλεῖται σέ σχέση μέ τήν ἁμαρτία ὡς «ἀρχηγός τῆς ἁμαρτίας καί γεννήτωρ τοῦ κακοῦ» (Κύριλλος Ἱεροσολύμων), «ἀρχηγός τῆς ἁμαρτίας» καί «πρῶτος ἐφευρέτης τῆς ἁμαρτίας» (Δίδυμος Ἀλεξανδρείας), «ὁ τῆς ἁμαρτίας αἴτιος» (Γρηγόριος Νύσσης), «ἄρχων πονηρίας» (Μακάριος Αἰγύπτιος), «ἀρχηγός τῆς ἀνταρσίας καί αὐτουργός τῆς πονηρίας» (Μ. Βασίλειος).
 
Στό ἐπίπεδο τῆς ἀνθρωπίνης ζωῆς καί τῆς καθημερινότητας «συναντᾶται ὁ Θεός μετά τοῦ διαβόλου, “τοῦ ἄρχοντα τοῦ κόσμου τούτου” καί ἐδῶ συντελεῖται ἡ ἐκμηδένησις τῆς ἐξουσίας καί δυνάμεως αὐτοῦ»5.
 
Στό ἴδιο περιοδικό ὑπάρχει ἐπίσης καταχωριμένη καί μιά ἄλλη ἀξιόλογος μελέτη αὐτή τοῦ Rev. Dr. M. Adoyem6. Ἡ σκέψη ἑνός κόσμου, παρατηρεῖ, ὁ συγγραφέας πού κυριαρχεῖται ἀπό ἐχθρικές ὑπερφυσικές δυνάμεις εἶναι κεντρική στή Παύλεια θεολογία. Αὐτές οἱ δυνάμεις εἶναι ἐπιθετικές πρός τόν ἄνθρωπο καί τήν ὕπαρξή του. Εἶναι παλαίμαχες στήν ὑπηρεσία τοῦ σατανᾶ καί εἶναι αὐτές οἱ δυνάμεις πού κρύβονται πίσω ἀπό τήν ἀναστάτωση πού ἐπικρατεῖ μέσα στόν κόσμο.
 
Ὁ Σατανάς, ὁ ἄρχοντας τῆς ἐξουσίας τοῦ ἀέρος7 πού ὀνομάζεται ἐπίσης καί θεός τοῦ αἰῶνος τούτου8 εἶναι ἡ κεφαλή καί ὁ ἡγεμόνας τῶν δαιμονικῶν αὐτῶν δυνάμεων καί ὄχι τῶν ἀνθρώπων τοῦ Θεοῦ.
 
Μέ τό λόγο τοῦ Θεοῦ ὡς ὅπλο9 συνεχίζει ὁ συγγραφεύς (σ. 93) ὁ χριστιανός ἔχει τήν δυνατότητα νά ἀντιμετωπίσει τίς μεθοδεῖες τοῦ διαβόλου καί τούς μοχθηρούς πνευματικούς ἐχθρούς του στά ἑπουράνια10, εἶναι τό ἵδιο ὅπλο τῆς μάχαιρας τοῦ πνεύματος πού ὁ Χριστός χρησιμοποίησε γιά νά ἀντιμετωπίσει τόν Σατανά στήν ἔρημο11 καί νά ἀπαντήσει στίς προκλήσεις τοῦ πειρασμοῦ πού τοῦ πρότεινε12. Ὅταν ὁ ἴδιος ὁ πειρασμός κατάλαβε τήν ἰσχύ τῆς μάχαιρας τοῦ πνεύματος, ὡς ἀνυπέρβλητον ὅπλον ἐπεδίωξε καί νά τό χρησιμοποιήσει. Τό χρησιμοποίησε ἀργότερα στή δήλωση τοῦ Χριστοῦ ἀλλά χωρίς ἀποτέλεσμα, ἐπειδή τό ὅπλο προοριζόταν ἐναντίον του καί ὄχι ὑπέρ του13.
 
Ὁ Διάβολος, ὅπως εὔστοχα παρατηρεῖ ὁ καθηγητής κ. Ν. Ματσούκας, πρῶτος ἀρχίζει τήν ψηλάφηση τῶν θεμελίων τῆς ὕπαρξης, ἡ ὁποία ἀναδύεται ἀπό τό μηδέν καί πορεύεται πρός τήν τελειωτική της θεμελίωση καί ρίζωση στή θεία αὐτοζωή. Ὁ Θεός συνεχῶς οὐσιώνει, ζωοποιεῖ καί τελειώνει τή δημιουργία. Οἱ δυνάμεις τῶν δαιμονισμῶν τείνουν ν’ ἀποβάλουν τήν ζωοποιό χάρη, νά ἀντιστρατευθοῦν αὐτήν τήν ζωή καί νά καθιερώσουν τή στατικότητα, τό σκοτάδι καί τό μηδέν14.
 
«Ὁ Γρηγόριος Νύσσης θεωρεῖ τόν ἄρχοντα τοῦ σκότους ὡς ἐφευρέτην τῆς κακίας, τῆς ἁμαρτίας καί τοῦ θανάτου καί ὡς «μέγα νοῦν» διαιτώμενον εἰς τήν καρδίαν τῆς Γῆς. Ἀλλά ἡ ἀληθινή σοφία εἰσέρχεται εἰς τήν καρδίαν τῆς Γῆς καί ὁ νοῦς τῆς πονηρίας κατασυντρίβεται καί τό σκότος διαφωτίζεται … Δέν εἶναι δυνατόν, λέγει ὁ πατέρας τῆς Ἐκκλησίας μας, νά ἐννοήσῃ κανείς ἄλλην αἰτίαν γενέσεως τῆς κακίας παρά τήν ἀπουσίαν τῆς ἀρετῆς»15.
1. Ὁ κόσμος ὡς «κόσμος» τοῦ Δ΄ Εὐαγγελίου, ΔΒΜ, Ἰανουάριος – Ἰούνιος 2001, σ. 5ἑξ.
2. Ἰω. 12, 31.
3. Ρω. 5, 18ἑξ.
4. Νίκου Πασσᾶ, Σατάν. Ἄρχοντας τοῦ κόσμου τούτου καί κυρίαρχος τοῦ σκότους. Φαντασίωση ἤ πραγματικότητα; Ἀθήνα 1994, σ. 93.
5. Χ. Βούλγαρη, Ἡ ἑνότης τῆς Ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας, Ἀθήνα 1984, σ. 128.
6. Οἱ θέσεις τοῦ Ἀπ. Παύλου γιά τή σωτηρία ἀπό τίς δυνάμεις τοῦ κακοῦ, σ. 82ἑξ.
7. Ἐφ. 2, 2.
8. Β΄ Κο. 4, 4.
9. Ἑβ. 4, 12.
10. Ἐφ. 6, 11-12.
11. Μθ. 4, 1-11., Λκ. 4, 1-13., Μρ. 1, 12-13.
12. Δε. 5, 3., 6, 13., 6, 16., Μα. 4, 4, 7, 10.
13. Μθ. 4,6., Ψα. 91, 11, 12., Ψα. 91, 1-2.
14. Νίκου Ματσούκα, Τό πρόβλημα τοῦ κακοῦ, Θεσσαλονίκη 2002, σ. 286.
15. Γρηγορίου Νύσσης Ἅπαντα. Δογματικά Α΄ (Εἰσαγωγή –κείμενα –μετάφρασις –σχόλια, Ἀθην. Κοκκινάκη, Ἀρχιεπ. Θυατείρων καί Μ. Βρετανίας, Θεσ/νίκη 1979, σ. 69 ἑξ.

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Πανηγυρικός Εσπερινός στην Άρτα για τον Άγιο Μάξιμο τον Γραικό

Την Τετάρτη 20 Ιανουαρίου 2021, το απόγευμα, στον πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό του Αγίου Μαξίμου του Γραικού, ετελέσθη Μέγας Εσπερινός χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Άρτης...

Επαναπατρισμός δύο εικόνων που είχαν κλαπεί από Μοναστήρι της Καρδίτσας

Δύο δεσποτικές εικόνες του Χριστού Παντοκράτορα και της Παναγίας Οδηγήτριας, των ετών 1735 και 1785 αντίστοιχα, παραδόθηκαν στις 19 Ιανουαρίου 2021 στην Πρεσβεία της...

Συναξάρι 21ης ᾿Ιανουαρίου

  Μητροπολίτου Φαναρίου Ἀγαθαγγέλου Γενικοῦ Διευθυντοῦ Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος   † Μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Μαξίμου τοῦ ῾Ομολογητοῦ. ῾Ο Ὅσιος Μάξιμος ὁ ῾Ομολογητής καταγόταν ἀπό ἐπιφανῆ...

Συναντήσεις Αρχιεπισκόπου

Ρεπορτάζ: Μάκης Αδαμόπουλος Φωτογραφίες: Χρήστος Μπόνης Ο Περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας κ. Γιώργος Κασαπίδης επισκέφθηκε σήμερα το πρωί τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμο. Ο...

Eίναι παρατηρημένο ότι μόνο ο Ορθόδοξος Αγιασμός διατηρείται χωρίς να χαλάει

«Είναι γνωστό ότι ο Αγιασμός έχει πολύ ισχυρή και σταθερή δομή. Αυτό το νερό μπορεί να μεταβιβάσει τις ιδιότητές του. Πάρτε μόνο 10 γραμμάρια...

Απλά και ταπεινά τα ονομαστήρια του Επισκόπου Ωλένης κ.κ. Αθανασίου!

Μέσα σε κλίμα πνευματικής Χαράς, εόρτασε απλά και ταπεινά τα σεπτά ονομαστήριά του, ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Ωλένης κ.κ. Αθανάσιος. Ο ακούραστος και ακάματος εργάτης της...

Επετειακές εκδηλώσεις σε όλη την Κρήτη για τα διακόσια χρόνια από την Εθνική Παλιγγενεσία

Ἡ Ἱερά Ἐπαρχιακή Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας Κρήτης, ἀνακοινώνει ὅτι θά πραγματοποιηθοῦν Ἐπετειακές Ἐκδηλώσεις σέ ὁλόκληρη τή Μεγαλόνησο Κρήτη, ἐντός τοῦ ἔτους 2021, μέ ἀφορμή...

Χειροτονία Πρεσβυτέρου στον Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Νικολάου Σάμου

Τήν Δευτέρα 18η Ἰανουαρίου ἐ.ἔ., ἡμέρα τῆς ἑορτῆς τῶν δύο μεγάλων Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας μας,  Ἀθανασίου τοῦ Μεγάλου καί Κυρίλλου, Πατριαρχῶν Ἀλεξανδρείας, τελέσθηκε στόν...

Καλαβρύτων Ιερώνυμος: «Ένα δημόσιο “ευχαριστώ” είναι πολύ λίγογια το “θαύμα” στο Καλλιμανοπούλειο»

Το Καλλιμανοπούλειο Εκκλησιαστικό και Διακονικό Κέντρο της Ιεράς Μητροπόλεως Καλαβρύτων και Αιγιαλείας, όπως τα περισσότερα Ιδρύματα της χώρας μας, δεν γλίτωσε δυστυχώς από την...

Η Ιερά Μητρόπολις Μεσσηνίας ενισχύει τους απόρους φοιτητές – Απολογισμός έτους 2020

Από το 2010 σημαντική είναι η οικονομική βοήθεια, η οποία προσφέρεται από το Ίδρυμα: «Ταμείον Αρωγής Απόρων Μεσσηνίων Φοιτητών της Ιεράς Μητροπόλεως Μεσσηνίας» προς...

Φθιώτιδος Συμεών: «….ἀποδέχου ἐν τῇ καρδίᾳ σου πᾶν ὅ,τι ἄδεις τῷ στόματι….»

Οι εκατοντάδες μαθητές του Ωδείου της Ιεράς Μητροπόλεως Φθιώτιδος «ΓΕΡΜΑΝΟΣ ο ΜΕΛΩΔΟΣ» και των παρατημάτων του, μικροί και μεγάλοι, συνεχίζουν κανονικά τα μαθήματά τους,...

Ο εορτασμός του Πολιούχου της Αμφιλοχίας Αγίου Αθανασίου

Χωρίς λιτάνευση της εικόνας του Αγίου Αθανασίου, λόγω των ειδικών συνθηκών της πανδημίας του κορωνοϊού, αλλά με εκκλησιαστική λαμπρότητα εορτάστηκε και φέτος στην Αμφιλοχία...

Μνημόσυνο μακαριστού Μητροπολίτου Χαλκίδος κυρού Νικολάου (Σελέντη)

Κάθε χρόνο στις 19 Ιανουαρίου, ημέρα κατά την οποία η Εκκλησία εορτάζει την μνήμη του Οσίου και θεοφόρου πατρός ημών Μακαρίου του Αιγυπτίου, ο...

Πανήγυρις Ι.Ν. Αγίου Αθανασίου Ευόσμου

Εν μέσω πανδημίας και με «μισάνοικτες» Εκκλησιές, γιορτάσαμε απλά και ταπεινά στον Πανηγυρίζοντα Ιστορικό Ναό του Αγίου Αθανασίου Ευόσμου, τόσο στον Εσπερινό, όσο και...

Εκδημία Πρωτοπρεσβυτέρου Αριστείδου Θεοδωρή

H Ιερά Μητρόπολη Νέας Ιωνίας, Φιλαδελφείας, Ηρακλείου και Χαλκηδόνος μετά θλίψεως ανακοινώνει την προς Κύριον εκδημία του αειμνήστου Πρωτοπρεσβυτέρου Αριστείδου Θεοδωρή, εφημερίου του Ιερού...