ὑπό ἀρχιμ. Βασιλείου Μπακογιάννη

Ὁ Μ. Ἁγιασμός προῆλθε ἀπό τό νερό τῆς Βαπτίσεως.   Βλέποντας  οἱ χριστιανοί ὅτι τό νερό αὐτό θεράπευε ἀρρώστιες, τό ἔπαιρναν στά σπίτια τους· τό κρατοῦσαν σάν «φυλακτό»·  ράντιζαν τά χωράφια τους, τά δένδρα τους, τά ἀμπέλια τους. (Παν. Τρεμπέλα, Μικρόν Εὐχολόγιον, σελ. 53-57). Ἀπό τή μιά μεριά   εἴχαμε τούς Κατηχουμένους, πού περίμεναν νά βαπτισθοῦν, καί ἀπό τήν ἄλλη,  τούς χριστιανούς, πού περίμεναν μέ δοχεῖα στή σειρά γιά νά πάρουν ἀπό τό νερό τῆς Βαπτίσεως. Καί πρός ἐξυπηρέτηση τῶν πιστῶν, ὁ Πατριάρχης Ἀντιοχείας,  Πέτρος ὁ Κναφεύς  καθιέρωσε ὥστε τό ἀπόγευμα τῆς παραμονῆς νά γίνεται ὁ καθαγιασμός τῶν ὑδάτων,  «τήν ἐπί τῶν ὑδάτων ἐν τοῖς Θεοφανίοις ἐπίκλησιν ἐν τῇ ἑσπέρᾳ γίνεσθαι» (P.G. 86:209), καί ἀνήμερα τῆς γιορτῆς  οἱ Βαπτίσεις τῶν Κατηχουμένων.

Ἦρθε ἐποχή   (6ος αἰ.) πού ἐπικράτησε ὁ νηπιοβαπτισμός, καί ἐξέλιπεν ὁ θεσμός τῶν Κατηχουμένων, ὁπότε  ἀνήμερα τῶν Θεοφανείων δέν γίνονταν  Βαπτίσεις. Ὅμως, οἱ χριστιανοί εἶχαν ἤδη συνηθίσει νά παίρνουν «ἁγιασμένο νερό». Γιά τόν λόγο αὐτό, ἡ Ἐκκλησία συνέχισε  νά ἁγιάζει τό νερό, καί ἀνήμερα τῶν Θεοφανείων. Ἤδη ὁ ποητής  Παῦλος  Σιλεντάριος ( συνεργάτης τοῦ Ἰουστιανιανοῦ),  μᾶς πληροφορεῖ μέσα ἀπό ἕνα ποίημά του, μέσα ὅτι  στήν ἐποχή του (6ος αἰ.)  στό Ναό τῆς Ἁγίας Σοφίας (Κων/πολη), ἡ ἀκολουθία τοῦ Μεγάλου Ἁγιασμοῦ γινόταν ἔξω ἀπό τό Ναό, σέ εἰδική καί εὐρύχωρη φιάλη( P.G. 86b:  2142). Σύν τῷ χρόνῳ, ἡ ἑσπερινή Θ.  Λειτουργία καί ὁ Μεγάλος Ἁγιασμός, ἀπό τό ἑσπέρας τῆς παραμονῆς, «μεταφέρθηκαν» τό πρωί τῆς παραμονῆς. Παρόλο αὐτό, ἡ νηστεία τῆς παραμονῆς παρέμενε. Ὅμως, τότε, παραμονή,  σταματᾶ  καί ἡ κατάλυση εἰς πάντα, ἡ ὁποία ἀρχίζει  ἀπό τή μέρα τῶν Χριστουγέννων! Καί γιατί σταματᾶ τήν παραμονή; Μέ ἄλλα λόγια, γιατί νά νηστεύουμε παραμονή τῶν Φώτων;

Λένε, πώς νηστεύουμε γιά τή γιορτή τῶν Φώτων. Δηλαδή; Σαράντα μέρες νηστεία   γιά τά Χριστούγεννα,  καί μόνο μία γιά τά Θεοφάνεια;! Καί καμία γιά τήν Ἀνάληψη ἤ   τήν Πεντηκοστή;! Ἄν εἶναι δυνατόν!

Οἱ Κατηχούμενοι  νήστευαν  παραμονή τῶν Φώτων, ὄχι ἐπειδή  ἦταν χονδροί (!) καί ἔπρεπε νά ἀδυνατίσουν (!) , ὥστε νά «χωρέσουν» (!),  στά Βαπτιστήρια, ἀλλά  γιά νά δεχθοῦν τή χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.   Γιά τόν ἴδιο, λοιπόν, λόγο νηστεύουμε καί ἐμεῖς:  Ἐπειδή   θά   λάβουμε   τή  θεία   χάρη πού εἶναι «κρυμμένη» μέσα στόν Μεγάλο Ἁγιασμό,  «ἡ γάρ χάρις τοῦ Πνεύματος, τοῖς πιστῶς ἀντλοῦσιν, ἀοράτως ἐπιδίδοται, παρά Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ» (Τροπάριον Μεγάλου Ἁγιασμοῦ).

Αὐτό, ὅτι δηλαδή ἡ νηστεία τῆς παραμονῆς ἦταν ἀποκλειστικά γιά τή μετάληψη τοῦ Μ. Ἁγιασμοῦ,  ἦταν κοινή πίστη τῶν πατέρων μας. Νήστευαν τήν παραμονή, «ἐπειδή μέλλει τῇ ἐπαύριον νά γίνῃ ἐκ τοῦ Μεγάλου Ἁγιασμοῦ μετάληψις», ἔγραφε ἐν ἔτει 1972 ὁ θεολόγος Χρῆστος Ἐνισλείδης (Ὁ θεσμός τῆς νηστείας». «Ρηγόπουλος». 1972, σελ. 228).   «Τήν παραμονή ὅλοι νήστευαν, γιά νά  πιοῦν ἁγιασμό τό πρωί τῆς γιορτῆς», μᾶς πληροφορεῖ  Μικρασιάτισσα Φιλιώ Χαϊδεμένου. (Φιλιώ Χαϊδεμένου, «Τρεις αιώνες, μια ζωή», εκδόσεις «Λιβάνη» σελ.64).

Καί αὐτό ἴσχυε μέχρι περίπου τή δεκαετία τοῦ  1980.  Μετά ἄρχισε νά ἀλλάζει,  ὅπως ἔχουν ἀλλάξει (πρός τό χειρότερο)  καί ἄλλα πράγματα. Καί ἔχει  σχεδόν γενικευθεῖ, νά πίνουν Μ. Ἁγιασμό καί τήν παραμονή, χωρίς δηλαδή νά ἔχει προηγηθεῖ  ἡ σχετική νηστεία, πρᾶγμα ἀντίθετο μέ τή μακροχρόνια ἐκκλησιαστική, ὀρθόδοξη  παράδοση.

Εἶναι καί αὐτό  ἕνα «προϊόν» τῆς νέας ἐποχῆς.

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο [email protected] άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

14 χρόνια στο πηδάλιο της Βοιωτικής Εκκλησίας

14 χρόνια συμπληρώνονται φέτος από την εις Επίσκοπον χειροτονίαν (28 Ιουνίου 2008) του Σεβασμιωτάτου Ποιμενάρχου μας, Μητροπολίτου Θηβών, Λεβαδείας και Αυλίδος κ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ και...

Ο Μητροπολίτης Σπάρτης για την χαρισματική προσωπικότητα του Αποστόλου Παύλου

«Ἡ πάνσεπτος μνήμη τῶν σοφωτάτων καί κορυφαίων Ἀποστόλων Πέτρου καί Παύλου πάλιν ἐπέλαμψεν τοῖς πέρασι σήμερον» καί καλούμαστε ὅλοι οἱ μετέχοντες τοῦ Μυστηρίου τῆς...

«Οι των αποστόλων πρωτόθρονοι και της Οικουμένης Διδάσκαλοι…»

Αρχ. Παύλου Δημητρακοπούλου, Θεολόγου –Συγγραφέως, Πρ. Ιερού Ναού Τιμίου Σταυρού Πειραιώς  Κυρίαρχη θέση, αγαπητοί μου αδελφοί, κυρίαρχη θέση στο εορτολόγιο της Εκκλησίας μας κατέχουν οι άγιοι...

«Δε μας κάνει» ο Χριστός, τα εύκολα προτιμάμε…

Η διαδρομή που έκανε ο Χριστός για να πάει να βρει τη νεκρή κόρη του Ιάειρου είναι μια σύνοψη της φανέρωσης του Θεού στον...

Ο νέος Αντιπεριφερειάρχης Π.Ε. Φθιώτιδος κ. Ηλίας Σανίδας στον Μητροπολίτη Φθιώτιδος

Εθιμοτυπική επίσκεψη από τον νέο Αντιπεριφερειάρχη Π.Ε. Φθιώτιδος κ. Ηλία Σανίδα για την ανάληψη των νέων του καθηκόντων δέχθηκε σήμερα στο Κατασκηνωτικό Κέντρο της...

Τελετή Λήξης Του Σχολικού Έτους Στο ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.-Λ. Λάρισας

Σε ατμόσφαιρα συγκίνησης, χαράς, ικανοποίησης πραγματοποιήθηκε στο προαύλιο του σχολείου, μετά από δύο χρόνια λόγω της πανδημίας, η τελετή λήξης του σχολικού έτους με...

Συνεχίζονται οι εργασίες του 28ου Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου των Παυλείων

Συνεχίστηκαν το πρωί και το απόγευμα της Δευτέρας 27 Ιουνίου στην Αντωνιάδειο Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών της Βέροιας οι εργασίες του 28ου Διεθνούς Επιστημονικού...

ΓΙΟΡΤΗ ΛΗΞΗΣ ΤΟΥ ΒΡΕΦΟΝΗΠΙΑΚΟΥ ΣΤΑΘΜΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ

Το απόγευμα της Δευτέρας 27 Ιουνίου 2022 έγινε στον προαύλιο χώρο του Βρεφονηπιακού Σταθμού της Ιεράς Μητροπόλεως Κερκύρας «ΕΛΕΝΗ ΜΠΕΛΛΟΥ», γιορτή για την λήξη...

Παύλος: Ο Μέγας Απόστολος των Εθνών

ΛΑΜΠΡΟΥ ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού Ο μέγας Απόστολος των Εθνών Παύλος δεν ανήκε στη χορεία των δώδεκα Αποστόλων. Δε γνώρισε τον Κύριο όσο ζούσε στη...

Απόστολος Πέτρος: Ο κορυφαίος μαθητής του Χριστού

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ, Θεολόγου – Καθηγητού Ο Απόστολος Πέτρος, ήταν Ιουδαίος και ονομαζόταν Σίμων. Γεννήθηκε στην άσημη κώμη Βηθσαϊδά. Ο Πατέρας του ονομαζόταν Ιωνάς. Έζησε...

ΟΙ Πρωτοκορυφάιοι Απόστολοι Πέτρος και Παύλος

Σήμερα αγαπητοί μου αδελφοί. Η Εκκλησία μας εορτάζει την μνήμη των Αγίων Πρωτοκορυφαίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου. Οι δυο αυτοί Απόστολοι υπήρξαν οι πρώτοι...

Στό Ἄργος Ὀρεστικό μέ τούς Σαμαριναίους καί στόν Ὅσιο Νικάνορα μέ τούς Ξενοδόχους

Γιά τόν ἅγιο Δημήτριο ἐκ Σαμαρίνης Τήν Κυριακή 26 Ἰουνίου ἐ.ἔ. ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Καστορίας κ. Καλλίνικος λειτούργησε στόν Ἱερό Ναό Ἁγίου Νεκταρίου Ἄργους Ὀρεστικοῦ,...

Η εορτή των ξενοδόχων Λαμίας στο Κατασκηνωτικό Κέντρο της Ι.Μ. Φθιώτιδος

Τον προστάτη  τους Όσιο Σαμψών τον Ξενοδόχο εόρτασαν σήμερα με Θεία Λειτουργία και Αρτοκλασία τα μέλη και το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου Ξενοδόχων Λαμίας,...

Ανακοινωθέν Σεβ. Μητρ. Πειραιώς: «Σκοταδισμός και οπισθοδρόμησις είναι η άρνησις στην ανυπεράσπιστη ζωή να υπάρξει»

Η μνημειώδης απόφασις του Ανωτάτου Δικαστηρίου των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, Supreme Court, της 24ης Ιουνίου 2022, με την οποία ανετράπη η απόφασις Roe...

Το Ωδείο της Μητρόπολης Φθιώτιδος, διδάσκει και προάγει τη μουσική μας παράδοση

Πολύπλευρη η προσφορά του Ωδείου της Ιεράς Μητρόπολης Φθιώτιδας στην μουσική παιδεία των παιδιών και όχι μόνο, αφού οι σχολές που το απαρτίζουν, έλκουν ανθρώπους κάθε...