ὑπό ἀρχιμ. Βασιλείου Μπακογιάννη

Ὁ Μ. Ἁγιασμός προῆλθε ἀπό τό νερό τῆς Βαπτίσεως.   Βλέποντας  οἱ χριστιανοί ὅτι τό νερό αὐτό θεράπευε ἀρρώστιες, τό ἔπαιρναν στά σπίτια τους· τό κρατοῦσαν σάν «φυλακτό»·  ράντιζαν τά χωράφια τους, τά δένδρα τους, τά ἀμπέλια τους. (Παν. Τρεμπέλα, Μικρόν Εὐχολόγιον, σελ. 53-57). Ἀπό τή μιά μεριά   εἴχαμε τούς Κατηχουμένους, πού περίμεναν νά βαπτισθοῦν, καί ἀπό τήν ἄλλη,  τούς χριστιανούς, πού περίμεναν μέ δοχεῖα στή σειρά γιά νά πάρουν ἀπό τό νερό τῆς Βαπτίσεως. Καί πρός ἐξυπηρέτηση τῶν πιστῶν, ὁ Πατριάρχης Ἀντιοχείας,  Πέτρος ὁ Κναφεύς  καθιέρωσε ὥστε τό ἀπόγευμα τῆς παραμονῆς νά γίνεται ὁ καθαγιασμός τῶν ὑδάτων,  «τήν ἐπί τῶν ὑδάτων ἐν τοῖς Θεοφανίοις ἐπίκλησιν ἐν τῇ ἑσπέρᾳ γίνεσθαι» (P.G. 86:209), καί ἀνήμερα τῆς γιορτῆς  οἱ Βαπτίσεις τῶν Κατηχουμένων.

Ἦρθε ἐποχή   (6ος αἰ.) πού ἐπικράτησε ὁ νηπιοβαπτισμός, καί ἐξέλιπεν ὁ θεσμός τῶν Κατηχουμένων, ὁπότε  ἀνήμερα τῶν Θεοφανείων δέν γίνονταν  Βαπτίσεις. Ὅμως, οἱ χριστιανοί εἶχαν ἤδη συνηθίσει νά παίρνουν «ἁγιασμένο νερό». Γιά τόν λόγο αὐτό, ἡ Ἐκκλησία συνέχισε  νά ἁγιάζει τό νερό, καί ἀνήμερα τῶν Θεοφανείων. Ἤδη ὁ ποητής  Παῦλος  Σιλεντάριος ( συνεργάτης τοῦ Ἰουστιανιανοῦ),  μᾶς πληροφορεῖ μέσα ἀπό ἕνα ποίημά του, μέσα ὅτι  στήν ἐποχή του (6ος αἰ.)  στό Ναό τῆς Ἁγίας Σοφίας (Κων/πολη), ἡ ἀκολουθία τοῦ Μεγάλου Ἁγιασμοῦ γινόταν ἔξω ἀπό τό Ναό, σέ εἰδική καί εὐρύχωρη φιάλη( P.G. 86b:  2142). Σύν τῷ χρόνῳ, ἡ ἑσπερινή Θ.  Λειτουργία καί ὁ Μεγάλος Ἁγιασμός, ἀπό τό ἑσπέρας τῆς παραμονῆς, «μεταφέρθηκαν» τό πρωί τῆς παραμονῆς. Παρόλο αὐτό, ἡ νηστεία τῆς παραμονῆς παρέμενε. Ὅμως, τότε, παραμονή,  σταματᾶ  καί ἡ κατάλυση εἰς πάντα, ἡ ὁποία ἀρχίζει  ἀπό τή μέρα τῶν Χριστουγέννων! Καί γιατί σταματᾶ τήν παραμονή; Μέ ἄλλα λόγια, γιατί νά νηστεύουμε παραμονή τῶν Φώτων;

Λένε, πώς νηστεύουμε γιά τή γιορτή τῶν Φώτων. Δηλαδή; Σαράντα μέρες νηστεία   γιά τά Χριστούγεννα,  καί μόνο μία γιά τά Θεοφάνεια;! Καί καμία γιά τήν Ἀνάληψη ἤ   τήν Πεντηκοστή;! Ἄν εἶναι δυνατόν!

Οἱ Κατηχούμενοι  νήστευαν  παραμονή τῶν Φώτων, ὄχι ἐπειδή  ἦταν χονδροί (!) καί ἔπρεπε νά ἀδυνατίσουν (!) , ὥστε νά «χωρέσουν» (!),  στά Βαπτιστήρια, ἀλλά  γιά νά δεχθοῦν τή χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.   Γιά τόν ἴδιο, λοιπόν, λόγο νηστεύουμε καί ἐμεῖς:  Ἐπειδή   θά   λάβουμε   τή  θεία   χάρη πού εἶναι «κρυμμένη» μέσα στόν Μεγάλο Ἁγιασμό,  «ἡ γάρ χάρις τοῦ Πνεύματος, τοῖς πιστῶς ἀντλοῦσιν, ἀοράτως ἐπιδίδοται, παρά Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ» (Τροπάριον Μεγάλου Ἁγιασμοῦ).

Αὐτό, ὅτι δηλαδή ἡ νηστεία τῆς παραμονῆς ἦταν ἀποκλειστικά γιά τή μετάληψη τοῦ Μ. Ἁγιασμοῦ,  ἦταν κοινή πίστη τῶν πατέρων μας. Νήστευαν τήν παραμονή, «ἐπειδή μέλλει τῇ ἐπαύριον νά γίνῃ ἐκ τοῦ Μεγάλου Ἁγιασμοῦ μετάληψις», ἔγραφε ἐν ἔτει 1972 ὁ θεολόγος Χρῆστος Ἐνισλείδης (Ὁ θεσμός τῆς νηστείας». «Ρηγόπουλος». 1972, σελ. 228).   «Τήν παραμονή ὅλοι νήστευαν, γιά νά  πιοῦν ἁγιασμό τό πρωί τῆς γιορτῆς», μᾶς πληροφορεῖ  Μικρασιάτισσα Φιλιώ Χαϊδεμένου. (Φιλιώ Χαϊδεμένου, «Τρεις αιώνες, μια ζωή», εκδόσεις «Λιβάνη» σελ.64).

Καί αὐτό ἴσχυε μέχρι περίπου τή δεκαετία τοῦ  1980.  Μετά ἄρχισε νά ἀλλάζει,  ὅπως ἔχουν ἀλλάξει (πρός τό χειρότερο)  καί ἄλλα πράγματα. Καί ἔχει  σχεδόν γενικευθεῖ, νά πίνουν Μ. Ἁγιασμό καί τήν παραμονή, χωρίς δηλαδή νά ἔχει προηγηθεῖ  ἡ σχετική νηστεία, πρᾶγμα ἀντίθετο μέ τή μακροχρόνια ἐκκλησιαστική, ὀρθόδοξη  παράδοση.

Εἶναι καί αὐτό  ἕνα «προϊόν» τῆς νέας ἐποχῆς.

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο [email protected] άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Ο νέος Γενικός Αστυνομικός Διευθυντής Περιφέρειας Θεσσαλίας στον Μητρ. Λαρίσης

Με την ευκαιρία της αναλήψεως των καθηκόντων του στην Αστυνομική Διεύθυνση της Περιφέρειας Θεσσαλίας, επισκέφθηκε τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Λαρίσης και Τυρνάβου κ. Ιερώνυμο, ο...

Η εορτή του Αγίου Τρύφωνος στην Παλαιοκαρυά Τριχωνίδος

Στον Ιερό Ναό Αγίου Δημητρίου Παλαιοκαρυάς Τριχωνίδος ιερούργησε την Τετάρτη 1 Φεβρουαρίου 2023, εορτή του Αγίου Μάρτυρος Τρύφωνος, ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας, Μητροπολίτης Αιτωλίας...

Η εορτή της Υπαπαντής του Κυρίου στην Παναγία την Παρηγορήτρια

Μία από τις πιο όμορφες εορτές του Ενιαυτού θα γιορτάσουμε αύριο: Την Υπαπαντή του Κυρίου μας, μία από τις 12 μεγάλες εορτές της Ορθόδοξης...

Ο Μητροπολίτης Χαλκίδος στο 1ο Πρότυπο Γενικό Λύκειο

Την Τρίτη 31 Ιανουαρίου 2023, ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας, Μητροπολίτης Χαλκίδος κ. Χρυσόστομος, μετέβη, κατόπιν προσκλήσεως, στο 1ο Πρότυπο Γενικό Λύκειο Χαλκίδος, όπου τον...

10ετές μνημόσυνο π. Θεοφίλου Ζησοπούλου

Με την ευκαιρία της συμπληρώσεως 10 ετών από την προς Κύριον εκδημία του αειμνήστου αρχιμανδρίτου π. Θεοφίλου Ζησοπούλου τελέστηκε την ημέρα της μνήμης του,...

Ημερίδα στην Σύνοδο για την εκκλησιαστική περιουσία και τους δασικούς χάρτες.

Εκ Συνοδικής Αποφάσεως, ληφθείσης στην Συνεδρία της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου της 10ης μηνός Ιανουαρίου 2023 και κατόπιν προτάσεως του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης...

«Είδον οι οφθαλμοί μου το σωτήριον σου»

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΕΟΡΤΗ ΤΗΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ «ΕΙΔΟΝ ΟΙ ΟΦΘΑΛΜΟΙ ΜΟΥ ΤΟ ΣΩΤΗΡΙΟΝ ΣΟΥ»   (Λουκ.2,31)    ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού      Η μεγάλη θεομητορική και συνάμα...

Η Υπαπαντή του Κυρίου και ο Σαραντισμός των βρεφών

Η Υπαπαντή του Κυρίου και Σαραντισμός των βρεφών. «Κόλπους Πατρός τυπούσι του σου, Χριστέ μου, του Συμεών αι χείρες, αι φέρουσί σε.» (Τους κόλπους του ουρανίου...

«Φως εις αποκάλυψιν εθνών»

Του μακαριστού Μητροπολίτου Καστορίας κυρού Σεραφείμ Μας γεμίζει με ιερή συγκίνηση η δεσποτική και συγχρόνως θεομητορική εορτή της Υπαπαντής του Κυρίου στις 2 του μηνός...

Ο Μητρ. Λαρίσης στην αλλαγή Διοίκησης Αεροπορικής Υποστήριξης

Την Τρίτη 31 Ιανουαρίου 2023 έγινε στην Αεροπορική Βάση Ελευσίνας, παρουσία του Α/ΓΕΕΘΑ Στρατηγού Κωνσταντίνου Φλώρου, η τελετή παράδοσης – παραλαβής της Διοίκησης Αεροπορικής...

Οι νέοι επικεφαλής Αστυνομίας και Πυροσβεστικής στον Μητρ. Φθιώτιδος

Εθιμοτυπικές επισκέψεις επί τη αναλήψει των καθηκόντων τους πραγματοποίησαν στον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Φθιώτιδος κ. Συμεών ο νέος Γενικός Περιφερειακός Αστυνομικός Διευθυντής Στερεάς Ελλάδας Ταξίαρχος...

Επίσκεψη της επιτετραμμένης της Πρεσβείας των ΗΠΑ Maria Olson στον Μητροπολίτη Αλεξανδρουπόλεως

Το πρωί της Τρίτης 31 Ιανουαρίου 2023 επισκέφθηκε τον Μητροπολίτη μας κ. Άνθιμο στο Επισκοπείο της Μητροπόλεως η επιτετραμμένη της Πρεσβείας των Η.Π.Α. στην...

Ἡ Ἱερά Μητρόπολη Καστορίας τίμησε τούς συνταξιοδετηθέντες ἐκπαιδευτικούς

Μέσα στούς κατάμεστους ἀπό μαθητές καί ἐκπαιδευτικούς Ἱερούς Ναούς, τιμήθηκε ἡ Ἑορτή τῶν Τριῶν Ἁγίων Μεγάλων Ἱεραρχῶν καί Οἰκουμενικῶν Διδασκάλων στήν Ἱερά Μητρόπολη Καστορίας. Ὁ...

Η εορτή των Τριών Ιεραρχών στο Λονδίνο

Εορταστική εκδήλωση πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα το βράδυ, 30 Ιανουαρίου 2023, στον Ι. Ναό Τιμίου Σταυρού και Αρχαγγέλου Μιχαήλ Golders Green του Λονδίνου, για τον...

Επίσκεψη στην Πατριαρχική Καθέδρα του Πρέσβη της Ελλάδος στην Αίγυπτο

Επίσημη επίσκεψη στην Πατριαρχική Καθέδρα πραγματοποίησε την 31η Ιανουαρίου 2023 ο νέος Πρέσβυς της Ελλάδος στην Αίγυπτο, Εξοχ. κ.Νικόλαος Παπαγεωργίου. Υποδεχόμενος ο Μακαριώτατος τον κ....