Κάτω από τις εντυπωσιακές καμάρες του Ναού της Παναγίας της Εκατονταπυλιανής, οι προσευχές των πιστών ανεβαίνουν στα ουράνια ασταμάτητα εδώ και 17 αιώνες. Κτισμένο από 3 Βυζαντινούς Αυτοκράτορες το μοναδικό αυτό μνημείο του χριστιανισμού μαρτύρα στον κόσμο την δική του ιστορία. Η Πάρος αγκαλιάζει σαν θησαυρό αμύθητο το Ναό της Παναγίας που έμελλε να δημιουργηθεί σαν τάμα μιας πιστής αυτοκράτειρας

ekatontapiliani2Για το χρόνο ανέγερσης του Ναού δεν υπάρχει ιστορική μαρτυρία ούτε σώζεται κάποια κτητορική επιγραφή. Συμφωνα με την παράδοση υπάρχουν δύο εκδοχές. Η πρώτη αναφέρει πως στο ταξίδι της Βασιλομήτορος Ελένης στους Αγίους Τόπους για την ανεύρεση του Τιμίου Σταυρού το 326 λόγω μεγάλης θαλασσοταραχής το πλοίο που επέβαινε αναγκάσθηκε να καταφύγει στη Πάρο. Εκεί προσευχόμενη η Αγία Ελένη στην Παναγία έταξε με την ολοκλήρωση του ταξιδιού της να κτίσει μια μεγαλόπρεπη εκκλησία αφιερωμένη στη Κοίμηση της Θεοτόκου. Η Αγία δεν κατάφερε να ολοκληρώσει το τάμα της διότι εκοιμήθει και έτσι ο γιος της Μέγας Κωνσταντίνος το υλοποίησε χτίζοντας μια τρίκλιτη βασιλική περί τον 4ο αιώνα.

Η δεύτερη παράδοση αναφέρει πως τον 4ο αιώνα δεν υπήρχε Ναός στην περιοχή αλλά οικοδομήθηκε τον 6ο αιώνα επί αυτοκρατορίας Ιουστινιανού μέσα στο πρόγραμμα του αυτοκράτορα να κάνει μεγάλες και πολλές εκκλησίες σε όλα τα μέρη της αυτοκρατορίας με σκοπό να τονώσει το θρησκευτικό συναίσθημα των κάτοικων της περιοχής. Συμφώνα όμως με τους μελετητές ισχύει η πρώτη εκδοχή ότι υπήρχε ναός στην Πάρο από τον 4ο αιώνα.

ekatontapiliani5Για το ναό υπάρχουν δυο ονομασίες Παναγία η Καταπολιανή ή Παναγία Εκατονταπυλιανή. Συμφώνα με την ιστορία και οι δύο ονομασίες του Ναού φέρονται σε παράλληλη χρήση από τα μέσα του 16ου αιώνα. Η επωνυμία Καταπολιανή που προέρχεται από τον όρο «καταπόλα» σημαίνει «κατά την πόλη» και πιθανότατα θέλει να δείξει το σημείο όπου βρισκόταν η αρχαία πόλη της Πάρου ενώ η επωνυμία Εκατονταπυλιανή συνδέεται στενά με την ιστορία του μνημείου της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας την Αγία Σοφία. Η παράδοση αναφέρει πως η Παναγία έχει 100 πύλες από τις οποίες έχουν βρεθεί οι 99 όταν θα βρεθεί και η εκατοστή η Ελλάδα θα πάρει πίσω την Πόλη. «Ενενήντα εννέα φανερές πόρτες έχει η Καταπολιανή. Η εκατοστή είναι κλειστή και δεν φαίνεται. Θα φανεί η πόρτα αυτή και θα ανοίξει, όταν οι Έλληνες πάρουν την Πόλη». Ακόμη το εντυπωσιακό προσωνύμιο Εκατονταπυλιανή αποδόθηκε  ως αποτέλεσμα του εντυπωσιακού μεγέθους που έχει ο Ναός. Στις μέρες μας η επίσημη ονομασία του Ιερού Ναού είναι Παναγία η Εκατονταπυλιανή.

ekatontapiliani4Στην εντυπωσιακή εικόνα της  Παναγίας Εκατονταπυλιανής η Θεομήτωρ απεικονίζεται εν προτομή βρεφοκρατούσα στον τύπο της Οδηγήτριας. Σχεδόν όλη η εικόνα καλύπτεται με εξαιρετικής τέχνης επαργύρωση, που κοσμείται με μερικές πολύτιμες πέτρες και μαργαριτάρια, ενώ στο κάτω μέρος των ενδυμάτων της Παναγίας παρεμβάλλεται μικρή εικόνα της Ζωοδόχου Πηγής. Η εικόνα είναι έργο του 17ου αιώνα. Στην Πάρο συρρέουν χιλιάδες προσκυνητές καθημερινά για να προσκυνήσουν την εικόνα της Παναγίας της Εκατονταπυλιανής και να ζητήσουν την βοήθεια της Παναγίας.

Ο Ιερός Ναός τιμά την Κοίμηση της Θεοτόκου και είναι ο αρχαιότερος σωζόμενος Καθεδρικός Ναός στον κόσμο εν λειτουργιά, αποτελώντας έτσι πόλο έλξης χιλιάδων προσκυνητών κάθε χρόνο. Η δε ιερή εικόνα της Παναγίας της Εκατονταπυλιανής αποτελεί τη δεύτερη προσκυνηματική εικόνα των Κυκλάδων μετά την ιερή εικόνα της Παναγίας της Τήνου.

ekatontapiliani1

Μαρία Χατζησταμάτη

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Η Κυριακή του Αντίπασχα στην Ιερά Μητρόπολη Μεσσηνίας

Στον πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό της Αναστάσεως του Χριστού,  στην πόλη της Καλαμάτας,  προέστη της Θείας Λειτουργίας ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Μεσσηνίας κ.  Χρυσόστομος,  σήμερα Κυριακή...
video

Ένας εκ των τελευταίων μεγάλων Ιεραρχών ο Πατρών Νικόδημος ψάλλει καταβασίες του Αντίπασχα

Ο μακαριστός Μητροπολίτης Πατρών κυρός Νικόδημος Βαλληνδράς, ένας εκ των τελευταίων μεγάλων Ιεραρχών, που ήταν παράλληλα άριστος γνώστης και εκτελεστής της Εκκλησιαστικής Βυζαντινής μας...

Η εορτή του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στην Ι. Μ. Φθιώτιδος

Συνεχίζοντας την μεγάλη του περιοδεία σε πόλεις και μικρά χωριά της Φθιώτιδος, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Φθιώτιδος κ. Συμεών ιερούργησε στον Θεολόγο Λοκρίδος και στην...

Το «Παναγιοσκέπαστο» Αίγιο τίμησε υποδειγματικά και μεγαλόπρεπα την πολιούχο του Παναγία Τρυπητή

Η Μεγαλόχαρη παραχώρησε, ο Ιερός Κλήρος συνέπραξε, οι Αρχές σεβάστηκαν, ο λαός συνηγόρησε, ώστε ο πάνδημος εορτασμός της πολιούχου του Αιγίου, Παναγίας Τρυπητής, να...

Σερρών Θεολόγος: «Σε τάμα μετέτρεψαν το θαύμα οι σοφοί Σερραίοι πατέρες μας»

Ιεροπρεπώς και σε πνευματικώς αναστάσιμο κλίμα, τελέσθηκε και στην Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης, με επίκεντρο τον εορτάζοντα εμβληματικό ιερό Ναό Αγίου Ιωάννου Θεολόγου...
video

Ο Μητροπολίτης Δημητριάδος σε 60’’- Αύριο είναι Κυριακή του Θωμά! (video)

Παρακολουθήστε το σύντομο βιντεάκι που ετοίμασε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού κ.Ιγνάτιος, με αφορμή την Κυριακή του Θωμά. “Κυριακή του Θωμά και βιαστήκαμε να...

«Ρώννυσι Τας Ψυχάς, Το Ύδωρ Της Παρθένου…»

Μεθέορτος Εσπερινός τελέσθηκε στον Ενοριακό Ιερό Ναό Ζωοδόχου Πηγής Λαρίσης, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Λαρίσης και Τυρνάβου κ. Ιερωνύμου, τηρουμένων των υγειονομικών μέτρων. Προ της...

Κερί στη μνήμη του αετού της Σκριπούς που πέταξε ψηλά

Όταν οι αετοί πετούν, ακόμα και τα αηδόνια σιωπούν, έτσι σιώπησαν όλοι παπά – Χαράλαμπε, σαν ήρθε η είδηση πως πέταξες ψηλά για να...

Η Μητρόπολις Άρτης πανηγύρισε τον Άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο

Το Σάββατο της Διακαινησίμου, 8 Μαΐου 2021, το πρωί, στον πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, του Πνευματικού Κέντρου της Ιεράς Μητροπόλεως...

Φθιώτιδος Συμεών: «Να απλώσουμε τα χεράκια μας στην αγκαλιά της Παναγίας»

Στον Ιερό Ναό της Ζωοδόχου Πηγής στον Γοργοπόταμο και στον Ιερό Ναό της Παναγίας Δέσποινας Λαμίας ιερούργησε για την εορτή της Ζωοδόχου Πηγής ο...
video

Που να ποντάρω;

Που να ποντάρω; Οι δουλειές, οι μέριμνες, τα προβλήματα, η ανατροφή των παιδιών και η φροντίδα αυτών δεν σταματάνε ποτέ. Πόσοι και πόσοι άνθρωποι...

Αναστάσιμη Θεία Λειτουργία στο αγίασμα του Ταξιάρχη Νεραΐδος

Στο Ιστορικό Μοναστήρι των Ταξιαρχών Νεραΐδος Στυλίδος τελέσθηκε σήμερα Παρασκευή της Διακαινησίμου 7 Μαΐου 2021, εορτή τα Ζωοδόχου Πηγής, Αναστάσιμη Πανηγυρική Θεία Λειτουργία. Σύμφωνα με...

Η μεγάλη πανήγυρις του Πανναξιακού Προσκυνήματος Παναγίας Αργοκοιλιωτίσσης

Με κατάνυξη και εκκλησιαστική λαμπρότητα τελέσθηκε φέτος η μεγαλύτερη πανήγυρις της νήσου Νάξου, αυτή της Ζωοδόχου Πηγής Αργοκοιλιωτίσσης Κορώνου που βρίσκεται σε απόσταση χιλιομέτρων...

Πανήγυρις Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στην Άρτα

Την Παρασκευή 7 Μαΐου 2021, το απόγευμα, στον Πανηγυρίζοντα Ιερό ναό του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στο Πνευματικό Κέντρο της Ιεράς Μητροπόλεως Άρτης, ετελέσθη...