Τήν Κυριακή, 1 Φεβρουαρίου 2026, στίς 6 τό ἀπόγευμα, ὁ Σύνδεσμος Ἀγάπης τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ Ἁγίου Δημητρίου Ναυπάκτου πραγματοποίησε στήν αἴθουσα τοῦ Ἐνοριακού Κέντρου τήν ἐτήσια ἑορταστική ἐκδήλωσή του μέ ἀφορμή τήν γιορτή τῆς Ὑπαπαντῆς, κατά τήν ὁποία στό πρόσωπο τῆς Παναγίας τιμᾶ τήν μητέρα. Ὁμιλητής στήν ἐκδήλωση ἦταν ὁ Μητροπολίτης μας κ. Ἱερόθεος, ὁ ὁποῖος ἀνέπτυξε τό πολύ ἐνδιαφέρον θέμα, πού είχε τίτλο: «Τά ἁμαρτήματα τοῦ πολιτισμοῦ μας».
Ὁ Σεβασμιώτατος, ἀρχίζοντας τήν ὁμιλία του, διευκρίνισε ἀπό τήν ἀρχή ὅτι τά ἁμαρτήματα δέν εἶναι τοῦ πολιτισμοῦ, ἀλλά τῶν ἀνθρώπων. Ὁ πολιτισμός δέν ἔχει συνείδηση γιά νά ἁμαρτάνη. Οἱ ἄνθρωποι ἁμαρτάνουν, ἀφοῦ ἡ βασική ἔννοια τῆς ἁμαρτίας εἶναι ἡ ἀποστασία τοῦ ἀνθρώπου καί ἡ ἀπομάκρυνσή του ἀπό τόν Δημιουργό του. Στήν συνέχεια ἀναφέρθηκε στίς ἀπόψεις τοῦ Χάντιγκτον γιά τήν σύγκρουση τῶν πολιτισμῶν, θεωρία ἡ ὁποία ἀποδεικνύεται ὅτι δέν ἰσχύει, διότι προϋποθέτει ἐδαφικά ὅρια στούς πολιτισμούς, πού στίς μέρες μας δέν ὑπάρχουν. Ἐπίσης, ταυτίζει τόν Ὀρθόδοξο κόσμο μέ τήν Ρωσία, κάτι πού δέν ἰσχύει.
Ἀναφερόμενος μέ λεπτομέρειες στόν δικό μας ἑλληνορθόδοξο πολιτισμό, τόνισε ὅτι ἔχει δύο βαθειές ρίζες: τόν ἀρχαιοελληνικό πολιτισμό καί τόν ἑβραϊσμό. Τά δύο αὐτά ρεύματα ἔρχονται ἀπό τά βάθη τῶν χρόνων μέ τελείως διαφορετικό φορτίο. Ὁ ἀρχαῖος ἑλληνικός πολιτισμός ἀνέπτυξε τήν φιλοσοφική σκέψη καί ἀντίληψη γύρω ἀπό τόν Θεό καί τόν ἄνθρωπο, βασιζόμενος στή δύναμη τῆς ἀνθρώπινης σκέψης καί παρατήρησης, ἡ ὁποία ἐκφράστηκε μέ δυνατό λόγο σέ ὅλους τούς τομεῖς καί μέ ὑψηλές ἐπιδόσεις. Ὁ ἑβραϊσμός ἔχει κέντρο τήν καρδιά καί φέρνει τήν πνευματικότητα καί τήν πίστη στόν Ἀληθινό Θεό, ὅπως ἐκφράζεται ἀπό τούς Πατριάρχες καί τούς Προφῆτες τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης καί από τό φῶς τῆς Καινῆς Διαθήκης. Τά δύο αὐτά ρεύματα συναντῶνται καί χάρη στή γνώση καί τήν ἁγιότητα τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν καί τῶν ἄλλων Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας μας, ἡ ἐμπειρική θεολογία τῶν Ἀποστόλων διατυπώνεται μέ τήν χρήση ὅρων τῆς ἑλληνικῆς φιλοσοφίας. Καί ἔτσι ὁ Ἑλληνισμός βαπτίζεται, ἐκχριστιανίζεται. Ὁ λόγος τῆς Ἐκκλησίας, ἡ μουσική της, ἡ θεία Λειτουργία ἔχουν ἐπιρροές ἀπό τήν ἑλληνική ἀρχαιότητα, ἐνῶ τό ρωμαϊκό δίκαιο δανείζει τήν ὀργάνωση τῆς διοίκησης τῆς Ἐκκλησίας καί τήν συγκρότηση τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων.
Σάν συμπέρασμα ὅλων αὐτῶν τόνισε ὅτι ἡ γλώσσα, ἡ λατρεία, ἡ προσευχή καί οἱ Οἰκουμενικές Σύνοδοι συνδέουν ἄρρηκτα τούς τρεῖς πολιτισμούς καί ἀναδεικνύουν τά τρία πολιτιστικά κέντρα: τήν Ἀθήνα, τήν Ἱερουσαλήμ καί τήν Ρώμη. Ὁ ἑλληνορθόδοξος πολιτισμός ἔχει ἦθος θεοκεντρικό, ἐκκλησιοκεντρικό καί θανατοκεντρικό, μέ τήν ἔννοια ὅτι ἡ αἴσθηση τῆς μνήμης τοῦ θανάτου προκαλεῖ τήν δημιουργικότητα τοῦ ἀνθρώπου. Ἡ φιλοθεΐα καί ἡ φιλανθρωπία εἶναι βασικά γνωρίσματα αὐτῆς τῆς παράδοσης.
Ἀναφερόμενος στόν Δυτικό πολιτισμό (Εὐρώπη- Ἀμερική) τόνισε τίς ἑλληνορθόδοξες ρίζες του πρίν τήν κάθοδο τῶν βαρβάρων, ἡ ὁποία ἔφερε τή ρήξη μέ τήν Ὀρθόδοξη Ἀνατολή καί τήν ἀνάπτυξη τῆς σχολαστικῆς θεολογίας, ὅπου διαφοροποιεῖται ἡ πίστη καί παράδοση καί εἰσέρχονται νέα δόγματα. Ἀποτέλεσμα αὐτῶν εἶναι ἡ ἀπόσπαση τοῦ Δυτικοῦ τμήματος τῆς Ρωμηοσύνης, ἡ ἀνάπτυξη τοῦ φεουδαρχισμοῦ μέ προβολή καί στήν θεολογία τους καί ἡ ταξική διαίρεση τῶν ἀνθρώπων. Αὐτή ἡ κατάσταση δικαιολογεῖ ὅλες τίς παρεκτροπές καί τίς ἀναστατώσεις πού ἀναφέρει ἡ ἱστορία τῆς Δυτικῆς Εὐρώπης. Ὁ Σεβασμιώτατος ἀναφερόμενος στή σύγχρονη Ἑλλάδα, τόνισε χαρακτηριστικά ὅτι «σήμερα ζοῦμε μιά πολιτιστική σχιζοφρένεια».
Λεγόμαστε Ὀρθόδοξοι, ἀλλά υἱοθετοῦμε τόν δυτικό τρόπο ζωῆς, ἐνῶ γιγαντώνεται χρόνο μέ τό χρόνο καί ὁ παγανιστικός τρόπος ζωῆς. Ἀνέφερε μέ ἔμφαση πώς οἱ Νεοέλληνες ἔχουμε πάρει «διαζύγιο» ἀπό τήν θεολογία τῶν Πατέρων μας, ἀπό τή λατρεία τῆς Ἐκκλησίας καί ἀπό τήν ἔννοια τοῦ ἀνθρώπου ὡς ψυχοσωματικῆς ὕπαρξης μέ συγκεκριμένες ἀνάγκες. Ἀγνοοῦμε τήν ἀσκητική ψυχοθεραπεία, καταπατοῦμε τήν παραδοσιακή οἰκογένεια, δέν ἔχουμε νόημα ζωῆς καί οὐράνιο προσανατολισμό. Ἀποτέλεσμα ὅλων αὐτῶν ἡ δημιουργία τῶν παθῶν, τῆς αὐτονομίας, τοῦ δικαιωματισμοῦ, τοῦ εὐδαιμονισμοῦ καί τῆς αἴσθησης τῆς ἀθανασίας ἐπί τῆς γῆς. Τά Μ.Μ.Ε. καί ἡ κοινωνική δικτύωση βρίθουν ἀπό εἰδήσεις βίας καί ἐγκληματικότητας πού μεταδίδονται καθημερινά, ἀφοῦ κατά τόν ἅγιο Γρηγόριο τόν Παλαμᾶ, «νοῦς ἀποστάς τοῦ Θεοῦ ἤ δαιμονιώδης γίνεται ἤ κτηνώδης». Καταλήγοντας τόνισε πώς πρέπει νά ζοῦμε μέ σεβασμό στήν Ὀρθόδοξη παράδοσή μας, νά ἔχουμε ἀναφορά στήν Ἐκκλησία μας, νά βιώνουμε τήν λατρεία καί τήν ἄσκηση καί νά κληροδοτήσουμε ὅλον αὐτόν τόν ζωντανό ἑλληνορθόδοξο πολιτισμό καί στίς ἑπόμενες γενιές.
