Δρ Χριστόδουλος Χατζηχριστοδούλου, Βυζαντινολόγος. Μέλος της Εκκλησιαστικής Επιτροπής Καθεδρικού Ναού Αγίου Μάμαντος Μόρφου

Ο ναός ανήκει στον λεγόμενο φραγκοβυζαντινό ρυθµό και συνδυάζει τη γοτθική τρίκλιτη βασιλική µε τον βυζαντινού τύπου τρουλλαίο ναό. Παρουσιάζει σηµαντικές οµοιότητες µε το καθολικό της Μονής του Αγίου Νεοφύτου στην Πάφο, που είναι της ίδιας χρονολογικής περιόδου (16ος αιώνας). Τα τρία κλίτη διαχωρίζονται από δύο κιονοστοιχίες µε πέντε κίονες ή κάθε µία. Τα τόξα που ενώνουν τους κίονες είναι ημικυκλικά και ξεκινούν από ψευδογοτθικά κιονόκρανα.DSCN1567Στο µέσο του βόρειου τοίχου του ναού ανοίγεται τυφλό τόξο µε περίτεχνο λαξευτό διάκοσµο και στεγάζει τη µαρµάρινη σαρκοφάγο του Αγίου Μάµαντος του 3ου αιώνα μ.Χ. Από τη σαρκοφάγο οι πιστοί λαμβάνουν αγιασμένο έλαιο, το οποίο χρησιμοποιούν για τις θεραπείες κυρίως των ασθενειών των αυτιών. Το ανατολικό άκρο του βόρειου κλίτους είναι αφιερωµένο στην Αγία Τριάδα (εορτάζει τη Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος) και στους γονείς του αγίου Μάμαντος, αγίους Θεόδοτο και Ρουφίνα (εορτάζουν στις 31 Αυγούστου) και το αντίστοιχο του νότιου κλίτους είναι αφιερωμένο στην Αγία Άννα (εορτάζει στις 25 Ιουλίου και στις 9 Δεκεμβρίου). Οι άγιες Τράπεζες και των δύο παρεκκλησίων καθώς και οι Προθέσεις τους διανοίγονται στον ανατολικό τοίχο.DSCN1574Αρχικά ο ναός έφερε χαµηλό κτιστό τέµπλο µε µαρµάρινα θωράκια, πάνω στο οποίο τοποθετήθηκε ξυλόγλυπτο εικονοστάσιο, που χρονολογείται στον 16ο αιώνα, αλλά έχει υποστεί µμεταγενέστερες επεµβάσεις. Οι τοιχογραφίες στις δυτικές πλευρές των δύο κιόνων, που είναι ενσωματωμένοι στο εικονοστάσιο παριστάνουν τους Αποστόλους Πέτρο και Παύλο. Στην κόγχη της Πρόθεσης υπάρχει τοιχογραφία µε τον Άρτο της Ζωής. Οι τοιχογραφίες χρονολογούνται στον 16ο αιώνα. Το ξυλόγλυπτο κιβώριο που καλύπτει την αγία Τράπεζα, το σημαντικότερο ίσως κιβώριο που σώζεται στην Κύπρο χρονολογείται γύρω στα μέσα του 16ου  αιώνα και η ζωγραφική του υπογράφεται από τον ζωγράφο Σίλβεστρο Αξιώτη.DSCN1539Ο ναός του Αγίου Μάµαντος είναι κτισµένος με πωρόλιθο στα ερείπια δύο παλαιοχριστιανικών βασιλικών και ενός µεσοβυζαντινού ναού, ο οποίος φαίνεται ότι παρέµεινε σε χρήση πιθανώς µέχρι την ανέγερση του σηµερινού ναού στο α΄ μισό του 16ου αιώνα από τον φεουδάρχη της περιοχής Ευγένιο Συγκλητικό. Μέσα στο ναό εντοπίστηκαν μεσαιωνικές ταφές, στοιχείο που οδηγεί ότι αυτός χρησιμοποιήθηκε και ως κοιμητηριακός. Ήδη από τον 16ο αιώνα ο ναός αποτελούσε καθολικό Μονής αφιερωμένης στον Άγιο Μάµαντα. Τη Μονή επισκέφθηκε το 1727 και το1735 ο Ρώσος περιηγητής Βασίλειος Μπάρσκυ. Κατά την επίσκεψή του το 1727 περίγραψε τον ναό, ενώ κατά το 1735 σχεδίασε το μοναστήρι. Σε μαρμάρινο κίονα της δυτικής εισόδου ο Μπάρσκυ άφησε γραπτή ενθύμηση της επίσκεψής του στο ναό.StMamasΤο 1907 στη δυτική και τη βόρεια πλευρά κατασκευάστηκε υπόστεγο (ηλιακός) από τον εργολάβο Γεώργιο Ασσιώτη από το Καϊµακλί. Την ίδια εποχή έγινε και το λιθανάγλυφο προσκυνητάρι στη δυτική πλευρά του ναού. Το 1918 κτίστηκε το κωδωνοστάσιο στη βορειοανατολική γωνιά του ναού.cΟ ναός πανηγυρίζει στις 2 Σεπτεμβρίου και την Κυριακή των Βαΐων. Πριν από την τουρκική εισβολή γινόντουσαν μεγάλες εμποροπανηγύρεις και πλήθη πιστών προσέτρεχαν στην χάρη του Αγίου.

Ο ναός κατελήφθη το 1974 από τα τουρκικά στρατεύματα και μετατράπηκε σε «μουσείο εικόνων». Στον ναό φυλάσσεται προσωρινά και η θαυματουργή εικόνα του Χρυσοσώτηρος από την κατεχόμενη Ακανθού. Από το 2004 τελείται στον τουρκοκρατούμενο ναό από τον Πανιερώτατο Μητροπολίτη Μόρφου κ. Νεόφυτο Εσπερινός και θεία Λειτουργία την 1η και 2α Σεπτεμβρίου αντίστοιχα, για την εορτή του Πολιούχου αγίου της Μόρφου Μεγαλομάρτυρος Μάμαντος. Στις φετινές (2014) εορταστικές ακολουθίες θα παραστεί και ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Λεμεσού κ. Αθανάσιος.

Τέλος θα πρέπει να σημειώσουμε ότι για τη διοργάνωση της πανηγύρεως η Εκκλησιαστική Επιτροπή του Αγίου Μάμαντος Μόρφου συνεργάζεται με τους Δήμους Μόρφου και Ακανθούς, προς τους οποίους ευχόμαστε το ποθούμενον ως τάχιστα!

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο [email protected] άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Επίσκεψη Μητροπολίτου Σιδηροκάστρου στη Μητρόπολη Ταμασού

Το απόγευμα της Κυριακής, 22 Μαΐου 2022, ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Ταμασού και Ορεινής κ. Ησαΐας δέχθηκε στη Μητρόπολή του τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Σιδηροκάστρου κ. Μακάριο,...

Το Σαββατοκύριακο πανηγυρίζει ο Ιερός Ναός του Αγίου Λουκά του Ιατρού στην Ιερά Μονή Παναγίας Δοβρά Βεροίας

Το Σαββατοκύριακο 28-29 Μαΐου εορτάζει και πανηγυρίζει ο Ιερός Ναός του Αγίου Λουκά του Ιατρού στην Ιερά Μονή Παναγίας Δοβρά Βεροίας, την εορτή της...

Τίμησαν τη μνήμη του μακαριστού Μητροπολίτη Κυθήρων Μελετίου

Την Κυριακή 22 Μαΐου 2022, στην ιστορική Ι.Μ Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων Σπάρτης, τελέσθηκαν ο Όρθρος και η Τρισαρχιερατική Θεία Λειτουργία με τη συμμετοχή του...

Η ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΜΟΥ ΣΤΟΝ ΠΑΠΙΣΜΟ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ,  ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΘΡΗΣΚΕΙΩΝ Εν Πειραιεί τη 23η Μαΐου 2022 Η ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΜΟΥ ΣΤΟΝ...

Στο Μητροπολίτη Μεσσηνίας το νέο Δ.Σ. του Κυνηγετικού Συλλόγου Καλαμάτας

Εθιμοτυπική επίσκεψη στο Σεβ. Μητροπολίτη Μεσσηνίας κ. Χρυσόστομο πραγματοποίησε σήμερα, αντιπροσωπεία του νέου Διοικητι­κού Συμβουλίου του κηνυγετικού συλλόγου Καλαμάτας, αποτελούμενη από τον Πρόεδρο Γεώργιο...

Μνημόσυνο για τα θύματα της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου στα Γιαννιτσά

Την Κυριακή της Σαμαρείτιδος, 22 Μαΐου 2022, στον ιστορικό ιερό ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου (Μητρόπολη) Γιαννιτσών μετά τον Όρθρο και την Θ. Λειτουργία τελέσθηκε...

Χειροτονία Πρεσβυτέρου στην Κόρινθο

Με Εκκλησιαστική λαμπρότητα πανηγύρισε, κατά το διήμερο 21 και 22 Μαΐου 2022, το ιστορικό Μητροπολιτικό Παρεκκλήσιο της Αγίας Φωτεινής της Σαμαρείτιδος στην Κόρινθο. Το...

Ο Άγιος Νεομάρτυς Παύλος ο Πελοποννήσιος

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού   Οι Νεομάρτυρες λαμπρύνουν την Εκκλησία μας ως αστέρες απαστράπτοντες. Με την αμετακίνητη πίστη τους στον αληθινό Τριαδικό Θεό και...

Στον Αρχιεπίσκοπο ο νέος Πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα

Συνάντηση με τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Ιερωνύμο πραγματοποίησε ο νέος Αμερικανός Πρέσβης στην Ελλάδα κ. Τζορτζ Τσούνης. Το κατώφλι της Αρχιεπισκοπής πέρασε ο Πρέσβης...

Μαγιάτικο Παιδικό Πανηγύρι στην Ιερά Μητρόπολη Ταμασού

Μια ξεχωριστή ημέρα στα μέσα του Μάϊου στο υπαίθριο χώρο της Ιεράς Μητρόπολης Ταμασού και Ορεινής είχαν τη ευκαιρία να περάσουν σήμερα τα παιδιά...

Αύτη η πίστις των Ορθοδόξων | Λιτάνευση Ιεράς Εικόνος της Αγίας Φωτεινής στον Υμηττό

Ο φετινός εορτασμός της Αγίας Φωτεινής στον Υμηττό, σκόρπισε χαρά στους πιστούς που συμμετείχαν στους εορτασμούς καθώς πραγματοποιήθηκε μετά από δύο χρόνια λόγω των...

Η Κοινότητα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου Βρισβάνης μετατράπηκε σε Ενορία της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αυστραλίας

Ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας κ.κ. Μακάριος επισκέφθηκε την Ενορία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου Mount Gravatt Βρισβάνης, όπου και τέλεσε τη Θεία Λειτουργία της Κυριακής,...

Αγρυπνία για τον Άγιο Ευμένιο τον Νέο στην Καλαμάτα

Ιερά Αγρυπνία, προς τιμήν του νέου Αγίου της Εκκλησίας μας, Αγίου Ευμενίου του Κρητός, τελέσθηκε το εσπέρας της Κυριακής 22 Μαΐου, στον Ιερό Ναό...

Αυστραλίας Μακάριος σε νέο Διάκονο: «Να πείσεις τους ανθρώπους ότι πρέπει να χαίρονται»

«Θα είσαι επιτυχημένος και ευλογημένος κληρικός εάν καταφέρεις να πείσεις τους ανθρώπους ότι πρέπει να χαίρονται. Μέσα σε μια κοινωνία θλίψεως και καταθλίψεως χρειαζόμαστε...

40νθήμερο Μνημόσυνο μακαριστού Μητροπολίτου Ηλιουπόλεως και Θείρων Χρυσοστόμου

Στον Ιερό Ενοριακό Ναό Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Δαμαριώνος Νάξου, τελέσθηκε την Κυριακή της Σαμαρείτιδος 22-5-2022, η Θεία Λειτουργία και το 40νθήμερο Μνημόσυνο του μακαριστού...