- Ἡ περίοδος αὐτή, ἀδελφοί χριστιανοί, τήν ὁποία τώρα διερχόμαστε, κλείνεται ἀπό δύο μεγάλες ἑορτές. Τήν ἑορτή τοῦ Πάσχα, πού ἑορτάσαμε, καί τήν ἄλλη μεγάλη ἑορτή τῆς Πεντηκοστῆς, πρός τήν ὁποία πηγαίνουμε. Γι᾽ αὐτό καί τά Εὐαγγέλια, τά ὁποῖα θά ἀκούουμε τίς Κυριακές συνδέονται μέ τίς ἑορτές αὐτές. Ἔτσι, λοιπόν, καί τό σημερινό Εὐαγγέλιο τῆς Κυριακῆς τοῦ Παραλύτου πού ἀκούσαμε, μίλησε γιά «ἑορτή τῶν Ἰουδαίων», κατά τήν ὁποία ὁ Ἰησοῦς ἀνέβηκε στά Ἱεροσόλυμα. Ἀκόμη καί οἱ ἅγιοι Πατέρες δέν συμφωνοῦν στό ποιά εἶναι ἡ ἑορτή αὐτή. Εἶναι τοῦ Πάσχα ἤ τῆς Πεντηκοστῆς; Κατά τόν ἅγιο Χρυσόστομο εἶναι τῆς Πεντηκοστῆς. Καί ἔτσι πρέπει νά εἶναι. Γιατί κατά τήν Πεντηκοστή ἑορτάζουμε τήν κάθοδο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τό δέ Ἅγιο Πνεῦμα, ὅπως εἰκονίζεται μέ φωτιά, ἔτσι εἰκονίζεται καί μέ νερό. Καί τό Εὐαγγέλιο σήμερα μιλοῦσε γιά νερό πού θεράπευε. Τό ἴδιο καί τήν ἄλλη Κυριακή, τήν Κυριακή τῆς Σαμαρείτιδος. Ἑορτή τῆς Πεντηκοστῆς, λοιπόν, ἦταν ἡ ἑορτή, γιά τήν ὁποία μιλᾶ τό σημερινό Εὐαγγέλιο καί κατά τήν ὁποία πῆγε ὁ Ἰησοῦς στά Ἱεροσόλυμα.
Ἀλλά, ἄς προσέξουμε και ἄς διδαχθοῦμε, ἀδελφοί, ποῦ πῆγε ὁ Ἰησοῦς Χριστός. Δέν πῆγε σέ ἀνάκτορο ἤ ἄλλο ἐπίσημο κέντρο, ἀλλά πῆγε σέ νοσοκομεῖο! Ἀκοῦστε: Στά Ἱεροσόλυμα, πρός τά βορειο-ἀνατολικά τοῦ Ναοῦ, ὑπῆρχε μία πύλη ἀπό τήν ὁποία περνοῦσαν τά πρόβατα ἐρχόμενα ἀπό τήν ὕπαιθρο γιά νά μποῦν στήν πόλη. Κοντά στήν πύλη αὐτή ἦταν μία σάν δεξαμενή, «κολυμβήθρα», τήν λέει τό Εὐαγγέλιο, πού λεγόταν «προβατική», γιά τά πολλά πρόβατα πού περνοῦσαν ἀπό ἐκεῖ. Τῆς ἔδωσαν καί ἄλλο ὄνομα: Τήν ἔλεγαν καί «Βηθεσδά», ἴσως γιά τά θαύματα καί τίς δωρεές, πού γίνονταν ἐκεῖ. Σ᾽ αὐτήν, λοιπόν, τήν «κολυμβήθρα», πού εἶχε τριγύρω της πέντε θολωτά ὑπόστεγα, βρίσκονταν ξαπλωμένοι πολλοί ἄρρωστοι: Τυφλοί, κουτσοί, καί ἄλλοι ἄρρωστοι μέ διάφορα εἴδη ἀσθενειῶν. Αὐτοί περίμεναν ἐκεῖ τήν κίνηση τοῦ νεροῦ, γιατί, ἀπό καιρό σέ καιρό, κατέβαινε ἀπό τόν οὐρανό ἕνας ἄγγελος καί τάρασσε τό νερό. Καί ὁ πρῶτος πού θά ἔμπαινε μετά τήν ταραχή τοῦ νεροῦ, θά γινόταν καλά ἀπό ὁποιοδήποτε νόσημα καί ἄν ὑπέφερε. Θαυμαστό πραγματικά φαινόμενο. Ἄς προσέξουμε ὅμως ὅτι δέν θεράπευε τό νερό, ἀλλά θεράπευε ἡ δύναμη πού ἔδιδε στό νερό ὁ ἄγγελος ἀπό τόν οὐρανό μέ τήν ταραχή πού τοῦ ἔκανε. Γι᾽ αὐτό καί δέν θαυματουργοῦσε ὁποιαδήποτε ὥρα μόνο του τό νερό, χωρίς πρῶτα τήν κίνησή του ἀπό τόν ἄγγελο. Γιά νά τό νοήσουμε αὐτό, ἄς σκεφθοῦμε ἐμεῖς οἱ χριστιανοί τό νερό τῆς κολυμβήθρας στό ἅγιο Βάπτισμα. Τό νερό αὐτό κάνει θαῦμα. Γεννάει παιδιά τοῦ Θεοῦ! Τά πλένει – τά λούζει ἀπό τά ἁμαρτήματά τους καί τούς δίνει τήν Χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, μέ τό Μυστήριο τοῦ ἱεροῦ Χρίσματος, πού συνδέεται μέ αὐτό. Ἀλλά τό ἴδιο τό νερό τῆς κολυμβήθρας στό βάπτισμα εἶναι ἁπλό νερό ἀπό τήν βρύση. Δέν μπορεῖ νά κάνει τίποτε. Τό θαυμαστό ἔργο πού κάνει τό νερό τῆς κολυμβήθρας τοῦ βαπτίσματος, τό κάνει μόνο μετά τήν «ταραχή» τοῦ ἀγγέλου. Ποιός εἶναι ὁ ἄγγελος; Ἄγγελος εἶναι ὁ ἱερέας πού – θά τό ἔχετε δεῖ – μέ τό χέρι του «ταράσσει» τό νερό. Πραγματικά, ἔτσι γίνεται, χριστιανοί μου. Ὁ ἱερεύς σκύβει στήν κολυμβήθρα τοῦ βαπτίσματος καί σταυρώνει τό νερό της. Προσέχετε! Δέν τό σταυρώνει ἀπό μακρυά, ἀλλά βάζει τό χέρι του μέσα στό νερό καί τό διαταράσσει πραγματικά, γιά νά παραστήσει τόν ἐξ οὐρανοῦ ἄγγελο τῆς σημερινῆς εὐαγγελικῆς περικοπῆς. Καί μέ τήν χειρονομία αὐτή τοῦ ἱερέα καί μέ τίς φοβερές εὐχές, πού διαβάζει, ἔρχεται πραγματικά θεία Χάρη στό νερό τῆς κολυμβήθρας. Καί ὁ βαπτιζόμενος, ἀρρωστημένος ἀπό τήν μεγάλη ἀρρώστια, πού ἔφερε ὅλες τίς ἄλλες, τό προπατορικό ἁμάρτημα, δηλαδή, θεραπεύεται· γιατί σβήνεται αὐτό τό ἁμάρτημα μέ τό βάπτισμά του, ἐξαλείφεται, καί αὐτός ἐπανέρχεται στήν πρώτη του καθαρή κατάσταση.
- Σ᾽ αὐτόν τόν τόπο, λοιπόν, τῶν πονεμένων ἀνθρώπων πῆγε πρῶτα ὁ Χριστός μας, ἀγαπητοί, ὅταν ἦρθε στήν Ἱερουσαλήμ γιά τήν ἑορτή. Τό δίδαγμα ἀπ᾽ αὐτό γιά ᾽μᾶς εἶναι νά κάνουμε ἐπισκέψεις στά νοσοκομεῖα, στά σπίτια τῶν ἀσθενῶν, γιατί αὐτό δίνει κουράγιο σ᾽ αὐτούς, ἀλλά αὐτό ὠφελεῖ καί ἐμᾶς. Πέρα ἀπό τά ἄλλα, μία τέτοια ἐπίσκεψη, μᾶς ὠφελεῖ στό ὅτι βλέπουμε πόσο ὑποφέρουν οἱ ἄνθρωποι, ἐνῶ ἐμεῖς ἔχουμε ὑγεία καί ἄς δοξάζουμε, λοιπόν, τόν Θεό μας γι᾽ αὐτό.
Ἀκόμη θέλω νά πῶ ὅτι στίς ἐπισκέψεις σέ ἀσθενεῖς στά νοσοκομεῖα ἤ ἀλλοῦ, νά προτιμᾶμε τήν περίπτωση πού εἶναι ἡ πιό σοβαρή καί ἡ πιό ἀξιολύπητη. Γιατί αὐτό ἔκανε ὁ Χριστός μας, μᾶς λέγει σήμερα τό Εὐαγγέλιο. Ὁ Χριστός στήν Βηθεσδά, ὅπου ἦταν πολλοί ἄρρωστοι, πῆγε κατ᾽ εὐθεῖαν στήν πιό σοβαρή καί στήν πιό πονεμένη περίπτωση. Πλησίασε ἕνα παράλυτο, πού ἦταν ἐκεῖ 38 χρόνια, περιμένοντας τήν ταραχή τοῦ νεροῦ τῆς κολυμβήθρας ἀπό τόν ἄγγελο, πού θά κατέβαινε ἀπό τόν οὐρανό, μήπως προλάβει καί αὐτός κάποτε νά κατεβεῖ πρῶτος στό νερό. Ὁ Χριστός, γιά νά τοῦ ἀποσπάσει τήν προσοχή, τοῦ ἔκανε τό ἁπλό ἐρώτημα, «ἄν θέλει νά γίνει καλά»· καί ὁ παράλυτος, ἀπαντώντας, εἶπε στόν ἄγνωστό του τόν πόνο του. Τοῦ εἶπε ὅτι εἶναι 38 χρόνια στήν θέση αὐτή, χωρίς ὅμως νά πετύχει ποτέ νά μπεῖ πρῶτος αὐτός στήν κολυμβήθρα μετά τήν ταραχή τοῦ νεροῦ ἀπό τόν ἄγγελο, γιατί πάντοτε προλαβαίνει κάποιος ἄλλος καί κατεβαίνει αὐτός σ᾽ αὐτήν. Ἀσπλαγχνία, χριστιανοί μου, ἀσπλαγχνία στόν κόσμο!… Ἦταν γνωστός βέβαια ὁ παράλυτος, 38 χρόνια πιά ἐκεῖ στήν Βηθεσδά, ἀλλά κανείς δέν τόν λυπήθηκε, κανείς ἀπό τούς ἐκεῖ ἀρρώστους δέν φιλοτιμήθηκε κάποια φορά νά ὑποχωρήσει αὐτός καί νά φροντίσει νά ρίψουν αὐτόν στήν δεξαμενή. Ὅλοι τους συμφεροντολόγοι… Μόνο γιά τόν ἑαυτό τους… Ἀλλά πρέπει νά μᾶς κάνει ἐντύπωση, χριστιανοί μου, μέ πόση ταπείνωση, μέ πόση λεπτότητα καί εὐγένεια, διατύπωσε τό παράπονό του ὁ παράλυτος. Δέν κατηγόρησε κανένα. Ἁπλᾶ μόνο εἶπε – μέ πόνο βέβαια – τόν πόθο του μέν νά γίνει καλά, ἀλλά ὅτι δέν μπορεῖ νά τό πετύχει. Πόσο ραγίζει τήν καρδιά ἐκεῖνο τό, «δέν ἔχω ἄνθρωπο», πού εἶπε στόν Χριστό. Αὐτός ὁ λόγος εἶναι ὅ,τι πρέπει καί γιά τόν σημερινό ἄνθρωπο, πού ζεῖ καταθλιπτικά στήν μοναξιά του! Τότε, λοιπόν, μετά τά λόγια αὐτά τοῦ παραλύτου, ἀμέσως ὁ Ἰησοῦς τόν θεράπευσε καί τοῦ εἶπε: «Ἆρον τόν κράββατόν σου καί περιπάτει»! Καί ἔγινε ὅπως τό εἶπε ὁ Χριστός.
- Ὁ παράλυτος θεραπεύτηκε. Ἔγινε τελείως καλά. Ἀλλά ἐκεῖνο πού τοῦ εἶπε ὁ Χριστός, τό «καί περιπάτει», ἔχει μία βαθύτερη ἔννοια. Σημαίνει ὅτι δέν ἀξίζει μόνο τό νά εἴμαστε καλά στήν ὑγεία μας, ἀλλά θέλουμε τήν ὑγεία μας γιά νά ἐργαζόμαστε γιά τήν σωτηρία μας, γιά τήν δόξα τοῦ Θεοῦ. «Περιπάτει»! Δηλαδή, βάδιζε τήν ὁδό, τοῦ Κυρίου τήν ὁδό. «Τοῦ Θεοῦ τήν στράτα», πού λέγει ἡ γιαγιά. Καί τό πρῶτο πού πρέπει νά κάνουμε, χριστιανοί, γιά νά «περπατοῦμε» τόν δρόμο τοῦ Θεοῦ, σάν παιδιά του βαπτισμένα, εἶναι νά πηγαίνουμε στόν Ναό τοῦ Κυρίου, στήν Ἐκκλησία γιά νά λατρεύουμε τόν Θεό. Ἔτσι μᾶς δίδασκε νά κάνουμε καί ὁ θεραπευτής παράλυτος. Γιατί ἀκούσαμε στό Εὐαγγέλιο ὅτι τόν βρῆκε ὁ Ἰησοῦς στόν Ναό (στίχ. 14)!
- Τέλος, ἀδελφοί, σάν μία οἰκογένεια, οἰκογένεια τοῦ Θεοῦ, πού εἴμαστε καί μποροῦμε, λοιπόν, νά ἐκφραζόμαστε ἐλεύθερα, ἔχω νά σᾶς πῶ καί ἐγώ γιά τόν ἑαυτό μου ὅτι ἡ σημερινή εὐαγγελική περικοπή μέ συγκινεῖ, γιατί μοῦ θυμίζει τήν ἠμέρα τῆς χειροτονίας μου σέ διάκονο, τό 1970 στήν Ἁγία Μαρίνα Ἡλιουπόλεως Ἀθηνῶν, ἀπό τόν μακαριστό Ἀρχιερέα Χριστοῦ, τόν Μητροπολίτη Φλωρίνης πατέρα Αὐγουστῖνο, τόν θρυλικό ἀγωνιστή τῶν πατρώων παραδόσεων. Ἄς ἔχουμε τήν εὐχή Του! Θυμᾶμαι, λοιπόν, ὅτι εἶπα τότε ἐγώ – νεαρός, σέ ἡλικία 28 ἐτῶν – ὅτι οἱ κληρικοί μέ τόν λόγο τους καί τήν ὅλη δράση τους πρέπει νά «ταράσσουν» τήν κοινωνία τῆς ἁμαρτίας, γιατί μόνο μετά τήν ταραχή τῶν ὑδάτων ἀπό τόν ἄγγελο γίνονταν καλά οἱ ἄρρωστοι τῆς Βηθεσδά. Καί δῶσ᾽ του, λοιπόν, καί ἐγώ ὁ νεαρός τότε, δῶσ᾽ του φωνές καί ἐπιθέσεις κατά τῶν κακοποιῶν· καί μιά ζωή δέν σκέφτηκα ὁ ταλαίπωρος, ὅτι ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστός δέν θεράπευσε μέ αὐτόν τόν τρόπο τόν παράλυτο. Αὐτό, πού λέγω τώρα, χριστιανοί μου, εἶναι ἕνα ἄλλο μήνυμα, σωστικό μήνυμα, πού μᾶς ἔρχεται ἀπό τό σημερινό Εὐαγγέλιο: Ὁ Χριστός μας, λέγω, δέν θεράπευσε τόν παράλυτο μέ τόν θορυβώδη τρόπο, μέ τήν «ταραχή τῶν ὑδάτων», ὅπως στήν Παλαιά Διαθήκη, ἀλλά τόν θεράπευσε μέ ταπεινό καί μυστικό τρόπο, μέ προσωπική κοινωνία καί γλυκό διάλογο μαζί του. Ἔτσι πρέπει νά ἐργαζόμαστε. Ἀφοῦ πρῶτα στηλώσουμε τόν καταπεσμένο ἄνθρωπο, τότε, θεραπευμένος πιά αὐτός, τότε νά τοῦ μιλήσουμε, ἁπλᾶ πάλι καί διδακτικά, γιά τόν κίνδυνο μήν ξαναπάθει τά ἴδια. Ὁ Χριστός, λοιπόν, ὅταν εἶδε τόν θεραπευθέντα παράλυτο στόν Ναό, τότε, στήν καλή κατάσταση πού ἦταν, τότε τοῦ εἶπε τόν λόγο, «νά μήν ξανα-αμαρτήσει γιά νά μήν τοῦ συμβοῦν χειρότερα». Αὐτό σημαίνει ὅτι ὁ παράλυτος τοῦ σημερινοῦ Εὐαγγελίου ἦταν πολύ ἁμαρτωλός καί οἱ ἁμαρτίες του, αὐτές ἦταν ἡ αἰτία γιά τήν παραλυσία του. Καί ὅμως ἀπ᾽ ὅλους, πού ἦταν στήν Βηθεσδά, αὐτόν τόν πολύ ἁμαρτωλό πλησίασε ὁ Χριστός, χωρίς νά τοῦ πεῖ τίποτε γιά τίς ἁμαρτίες του, ἀλλά μόνο γιά νά τόν θεραπεύσει. Καί ὅταν τόν θεράπευσε, τότε, ἀργότερα – «μετά ταῦτα», εἶπε τό Εὐαγγέλιο (στίχ. 14) –, τότε τοῦ εἶπε, ὁ Χριστός, καί μάλιστα ὄχι ἐλεγκτικά, ἀλλά διδακτικά, αὐτόν τόν ἁπλό καί σύντομο λόγο: Πρόσεχε μήν ξανααμαρτήσεις· «μηκέτι ἁμάρτανε»!
Εὔχεσθε, χριστιανοί μου, νά φωτίζει καί ἐμᾶς τούς ἱερεῖς σας ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ, πῶς πρέπει νά σᾶς καθοδηγοῦμε σωστά. Γιατί, εἶναι ἀλήθεια πάλι, ὅτι ἐμεῖς οἱ ἱερεῖς καί οἱ Ἀρχιερεῖς, πρέπει νά διαμαρτυρόμαστε γιά τά παρατηρούμενα σκάνδαλα καί νά ἐλέγχουμε τούς σκανδαλοποιούς, ἀλλά ἄς μᾶς φωτίζει – ξαναλέγω – ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ πότε νά κάνουμε αὐτό τό δύσκολο ποιμαντικό πάλι ἔργο, ἀλλά καί πῶς νά τό κάνουμε. Καί ἀκόμη, ποιοί θά κάνουν τό «χειρουργικό» στήν οὐσία του ἐλεγκτικό αὐτό ἔργο. Γιατί ὅλοι οἱ ἰατροί δέν μπορεῖ νά εἶναι χειροῦργοι! Ἄς μᾶς φωτίζει, ξαναλέγω, καί ἄς μᾶς δυναμώνει μέ τήν προσευχή σας ἡ Χάρη τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, γιά νά σᾶς ποιμαίνουμε σωστά. ΑΜΗΝ.
Μέ πολές εὐχές,
† Ὁ Μητροπολίτης Γόρτυνος καί Μεγαλοπόλεως Ἰερεμίας
