του Αρχιμ. Γρηγορίου Κωνσταντίνου, Δρ. Θεολογίας

Ἁγίου Ἀντωνίου τοῦ Μεγάλου
Οἱ δαίμονες καί οἱ πανουργίες τους

Ἡ φύση τῶν ἀγγέλων, ὅπως ἀναφέρθηκε, εἶναι, σύμφωνα μέ τὴ χριστιανικὴ διδασκαλία, κτιστὴ καί κατὰ συνέπεια τρεπτὴ καί δεκτικὴ ἀλλοιώσεως. Οἱ ἄγγελοι ἀναφέρεται, ἐπίσης, ὅτι πλάστηκαν ὡς αὐτεξούσια πνευματικὰ ὄντα. Ἕνας ἄγνωστος, ὅμως ἀριθμὸς ἀγγέλων ἔκανε κακὴ χρήση αὐτῆς τῆς αὖτεξουσιότητας μέ ἀποτέλεσμα νά ἐκπέσει τῆς ἀρχικῆς του θέσης. Ἔκτοτε οἱ ἐκπεσόντες ἄγγελοι, διάβολοι ἢ δαίμονες, καθὼς ὀνομάζονται, τράπηκαν, σταθεροποιήθηκαν καί ταυτίστηκαν μέ τό κακό, ἀντιστρατευὸμενοι τό θέλημα τοῦ Θεοῦ καί παρακινώντας τόν ἄνθρωπο νά πράξει κι αὐτός τό ἴδιο.
 
Ἡ ὕπαρξη τῶν δαιμόνων, τήν ὁποία ἀρνοῦνται μερικοὶ νεώτεροι Διαμαρτυρόμενοι θεολόγοι, ἐπηρεασμένοι ἀπό τά διδάγματα τοῦ ὀρθολογισμοῦ, μαρτυρεῖται σαφῶς καί ἀπό τήν Ἁγία Γραφὴ καί ἀπό τήν Ἱερὴ Παράδοση τῆς Ἐκκλησίας. Ἤδη στὴν Παλιά Διαθήκη, ὄχι μόνο γίνεται λόγος περὶ δαιμόνων, ἀλλὰ καί μνημονεύεται καί ὁ ἀρχηγός τους ὁ διάβολος, πού θεωρεῖται ὡς ὁ αἴτιος τοῦ κακοῦ. Στὴν Καινή Διαθήκη, ὁ ἴδιος ὁ Χριστὸς μιλάει γιά τούς δαίμονες, καί ὄχι ἁπλῶς εὐθυγραμμίζεται μέ τὶς ἰουδαϊκὲς ἀντιλήψεις τῆς ἐποχῆς του, ἀλλὰ πιστεύει καί βεβαιώνει κατηγορηματικὰ τήν ὕπαρξη τοῦ διαβόλου καί τῶν πονηρῶν γενικά, πνευμάτων. Ἔτσι ὁ Χριστὸς ἀντιμετώπισε καί νίκησε στὴν ἔρημο τόν διάβολο, ὅταν ὁ δαίμονας προσπάθησε νά τόν βάλει σὲ πειρασμὸ. Ἐπίσης πολλὲς φορὲς ἐμφανίστηκε νά ἐξουσιάζει μέ τά θαύματά του τά πονηρὰ πνεύματα, ἐνῷ τήν ἴδια ἐξουσία παραχώρησε καί στούς μαθητὲς του. Τέλος, τό ὅλο λυτρωτικὸ ἔργο τοῦ Θεανθρώπου ἀποσκοποῦσε στή λύση τῶν ἔργων τοῦ διαβόλου.
 
Οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μιλοῦν ἐκτενῶς περὶ τῶν δαιμόνων, γιά τήν αἰτία πού ἐξέπεσαν, γιά τοὺς τρόπους πού ἐνεργοῦν, γιά τήν ἀντίθεσή τους πρὸς τό θεῖο θέλημα καί πρὸς τό ἔργο τῆς σωτηρίας τοῦ ἀνθρώπου, γιά τήν προσπάθειά τους νά παρασύρουν τόν ἄνθρωπο στό κακό, καθώς καί γιά τά μέσα, μέ τά ὁποία ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νά ἀντιδράσει κατά τοῦ διαβόλου, δηλαδή τήν προσευχή, τήν ἐγρήγορση καί γενικότερα τήν κοινωνία μέ τόν Θεὸ καί τὴ βοήθεια πού ὁ Θεὸς προσφέρει στόν ἄνθρωπο γιά τήν ἀντιμετώπιση τοῦ κακοῦ.
 
Σύμφωνα πάντα μέ τοὺς ἁγίους Πατέρες, στὰ διάφορα πάθη πού τυραννοῦν τοὺς ἀνθρώπους καί τοὺς σπρώχνουν πρὸς τό κακὸ ἀντιστοιχοῦν ὁρισμένοι δαίμονες. Οἱ δαίμονες αὐτοὶ λαμβάνουν πρόσωπο στό συγκεκριμένο πάθος: ἔτσι ἔχουμε τόν δαίμονα τῆς πορνείας, τόν δαίμονα τῆς ἀλαζονείας, τῆς κενοδοξίας, τῆς λαιμαργίας κ. ἄ. Ἐναντίον τῶν δαιμόνων αὐτῶν οἱ συνειδητοὶ χριστιανοί, καί κυρίως ἡ μαχητική πρωτοπορία τῶν μοναχῶν, τῶν ἀσκητῶν, καί τῶν ἐρημιτῶν, πού ἔχουν κηρύξει ἀμείλικτο πόλεμο. Στὰ ἀσκητικὰ συγγράμματα τοῦ μεσαίωνα βλέπουμε, ἤδη, διαμορφωμένη μία ὁλόκληρη στρατηγικὴ γιά τήν ἀντιμετώπιση τῶν δαιμονικῶν ἐπιθέσεων. Ἔτσι ἀπό τήν Κλίμακα τοῦ Ἰωάννη τοῦ Σιναίτη (6ος-7ος αἰῶνας) μαθαίνουμε ὅτι οἱ ἀσκητές, μέσα στὰ πλαίσια τῶν ἀγώνων τους κατὰ τοῦ κακοῦ, ὑποκρίνονταν πολλὲς φορὲς τοὺς ἁμαρτωλοὺς προκειμένου νά μένουν ἀνενόχλητοι ἀπό τοὺς δαίμονες. στό κείμενο ἀναφέρονται πολλὰ τέτοια παραδείγματα: κάποιος ἀπό τοὺς ἀδελφοὺς ἑνὸς κοινοβίου, δίχως καθόλου νά ἐνδιαφέρεται γιά τήν πρωτοκαθεδρία τῆς κοινότητας, προσποιεῖται τόν «ὑπὲρ ταύτης πονοῦντα», ἕνας ἄλλος «εἰσήλθε» σὲ πορνεῖο καί ἀσπάζεται τήν πόρνη «τῷ δοκεῖν ἁμαρτίας ἕνεκεν», ἐνῷ ἕνας τρίτος ὑποκρίνεται ὅτι τρώει σταφύλια μέ ἰδιαίτερη λαιμαργία, «γαστρίμαργον ἕαυτον ἐμφανίζων τοῖς δαίμοσιν1.
 
Λόγος τοῦ Μεγάλου Ἀντωνίου
 
Στή συνέχεια παραθέτουμε καί τόν λόγο τοῦ Ὁσίου Πατρός ἠμῶν Ἀντωνίου, καθηγητοῦ τῆς ἐρήμου, καθότι συνδέεται ἄμεσα μέ τό θέμα μέ τό ὁποῖο ἀσχολούμεθα. Ἀρχικά λοιπόν πρέπει νά γνωρίζουμε, μᾶς λέγει ὁ ἅγιος, πώς οἱ δαίμονες, ὄχι γιατί λέγονται δαίμονες, καθότι αὐτοί προτίμησαν αὐτόν τό ρόλο, διότι ὁ Θεός δέν ἔκαμε τίποτα τό κακό. Καλοί πλάσθηκαν καί αὐτοί. Ἐπειδή ὅμως ξέπεσαν ἀπό τό οὐράνιο φρόνημα, δηλαδή ἀπό τήν ἀγαθή πνευματική προαίρεση καί τοῦ λοιποῦ κυλιοῦνται γύρω ἀπό τή γῆ, ἀσχολούμενοι συνεχώς μέ τά γήινα, τούς μέν Εἰδωλολάτρες ἐξαπάτησαν μέ τίς μυθολογικές φαντασίες των, ἀπό φθόνο δέ πρός ἐμᾶς τούς Χριστιανούς, κινοῦν τά πάντα ἐναντίον μας, θέλοντας νά ἐμποδίσουν τήν ἄνοδό μας πρός τούς οὐρανούς, γιά νά μήν ἀνεβοῦμε ἐμεῖς ἐκεῖ, ἀπ’ ὅπου αὐτοί ἐξέπεσαν.
 
Μεγάλη ἀνάγκη πολλῆς προσευχῆς καί ἀσκήσεως χρειάζεται ἀπό τόν καθένα μας, ὥστε λαμβάνοντας διά μέσου τοῦ Ἁγίου Πνεύματος τό χάρισμα διακρίσεως τῶν πνευμάτων, νά μποροῦμε νά γνωρίζουμε τίς πανουργίες τους. Ποιοί π. χ. εἶναι λιγότερο φαῦλοι, ποιοί εἶναι φαυλότεροι, σέ τί ἐπιτηδεύεται μέ ἰδιαίτερη φροντίδα – ἐπιμέλεια καί πῶς ἀνατρέπεται καί διώχνεται ὁ καθένας τους. Καθότι εἶναι πολλές οἱ πανουργίες τους καί τά κινήματα τῆς ἐπιβουλῆς των ἐναντίον μας.
 

Ὁ μακάριος ἀπόστολος Παῦλος καί οἱ μαθητές του, τά εἶχαν μάθει τά τεχνάσματα αὐτά καί ἔλεγαν: «Διότι δέν ἀγνοοῦμε τά νοήματά του» (τίς μηχανορραφίες του)2, ἐμεῖς δέ ὀφείλομε, βάσει τῆς πείρας πού ἔχουμε ἀπ’ αὐτά, ὡς χριστιανοί νά διορθώνομε ὁ ἕνας τοῦ ἄλλου τίς ζημιές, πού τυχόν ἔπαθε ἀπό αὐτούς. Γι’ αὐτό, λοιπόν, καί ἐγώ, μιᾶς καί ἔχω μερική πείρα ἀπό αὐτά, θά σᾶς τά εἰπῶ, γιατί εἶστε τέκνα μου πνευματικά.

*****

1 Ἰωάννου τῆς Κλίμακος, ΛΟΓΟΣ ΚΓ´, & ΚΣΤ´μέρος Β´κε: Περὶ τῆς ἀκεφάλου ὑπερηφανίας ἐνῶ καί περὶ ἀκαθάρτων λογισμῶν τῆς βλασφημίας».
2 Β´ Κο. 2, 11

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Συναξάρι 13ης Ἀπριλίου

Μητροπολίτου Φαναρίου Ἀγαθαγγέλου Γενικοῦ Διευθυντοῦ Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος † Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρός ἡμῶν Μαρτίνου, πάπα Ρώμης, τοῦ Ὁμολογητοῦ. Ὁ Ἅγιος...
video

Ομιλία Δημητριάδος Ιγνατίου στον Ε΄ Κατανυκτικό Εσπερινό – Ι.Ν. Αγ. Βασιλείου Βόλου (video)

Παρακολουθήστε την επίκαιρη ομιλία που εκφώνησε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού κ. Ιγνάτιος, στα πλαίσια της σειράς κατανυκτικών ομιλιών που πραγματοποιεί, μετά το...

Εξεδόθη και κυκλοφορεί επετειακός τόμος με κείμενα και ομιλίες του Μητροπολίτου Χαλκίδος

Με την Χάρη του Θεού κατά το τρέχον έτος συμπληρώνονται είκοσι χρόνια αρχιερατικής διακονίας του Σεβασμιωμάτου Ποιμενάρχου μας, Μητροπολίτου Χαλκίδος, Ιστιαίας και Βορείων Σποράδων...
video

Ο Ε’ Κατανυκτικός Εσπερινός στην Ι. Μ. Φθιώτιδος

Στην Ιερά Μονή Παναγίας Ελεούσης Ξυνιάδος χοροστάτησε στον Ε΄ Κατανυκτικό Εσπερινό ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Φθιώτιδος κ. Συμεών συνεχίζοντας την μεγάλη του περιοδεία κατά την...

Φθιώτιδος Συμεών: «Η ιστορία έχει γραφτεί με αίμα, δεν ξαναγράφεται…»

Ηχηρό μήνυμα υπέρ της θυσίας της Εκκλησίας και του Ιερού Κλήρου για του Χριστού την Πίστη την Αγία και της Πατρίδος την Ελευθερία, απέστειλε...
video

Δ΄ Νηστειῶν στήν Ναύπακτο – κήρυγμα Μητροπολίτου (video)

Τήν Κυριακή Δ΄ Νηστειῶν, 11 Ἀπριλίου ἐ.ἔ., ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Ναυπάκτου κ. Ἱερόθεος λειτούργησε στόν Ἱερό Ναό Ἁγίας Παρασκευῆς Ναυπάκτου. Ὁ Σεβασμιώτατος στό κήρυγμά του,...

Η τέταρτη εβδομάδα της Τεσσαρακοστής στην Μητρόπολη Χαλκίδος

Κατά την τέταρτη εβδομάδα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής στην Ι. Μητρόπολη Χαλκίδος τελέσθηκαν όλες οι ιερές ακολουθίες της κατανυκτικής αυτής περιόδου, έστω και κεκλεισμένων των...

Δ΄ Κυριακή των Νηστειών στην Σίφνο

Στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Σπυρίδωνος Απολλωνίας Σίφνου ιερούργησε σήμερα το πρωί, με τη συμμετοχή του Ηγουμένου της Ιεράς Μονής Βρύσης, Αρχιμ. Ιωαννίκιου,...

Κυριακή Δ΄ Νηστειών στον πληγωμένο Άγιο Γεώργιο Τυρνάβου

Κυριακή της Δ’ Εβδομάδος των Νηστειών και ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Λαρίσης και Τυρνάβου κ. Ιερώνυμος τέλεσε την Θεία Λειτουργία στα προπύλαια του τραυματισμένου από...

Ο Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας στο Λίβερπουλ για το διορισμό νέου ιερέως

Στον Ιερό Ναό των Αγίων Ραφαήλ, Νικολάου και Ειρήνης, στο Λίβερπουλ του Σύδνεϋ, μετέβη το πρωί της Κυριακής, 11 Απριλίου, Δ' Κυριακής των Νηστειών,...

Ο Μητροπολίτης Μεσσηνίας στην κωμόπολη του Μελιγαλά

Στον μεγαλοπρεπή Ιερό Ναό του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου,  στην κωμόπολη του Μελιγαλά προέστη της Θείας Λειτουργίας, κατά την Κυριακή της Δ' εβδομάδος των...

Χειροθεσία Οικονόμου από τον Μητροπολίτη Σταγών και Μετεώρων Θεόκλητο

Στον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου Αγναντιάς τέλεσε την θεία Λειτουργία και κήρυξε τον θείο λόγο ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Σταγών και Μετεώρων κ. Θεόκλητος,...

Συναξάρι τῆς 12ης Ἀπριλίου

Μητροπολίτου Φαναρίου Ἀγαθαγγέλου Γενικοῦ Διευθυντοῦ Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος † Μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρός ἡμῶν Βασιλείου, ἐπισκόπου Παρίου τοῦ Ἑλλησπόντου, τοῦ Ὁμολογητοῦ.  Ὁ Ἅγιος...

Χειροτονία Διακόνου από τον Μητροπολίτη Πειραιώς Σεραφείμ

Στον Ιερό Ναό Αγίων Αναργύρων Καραβά Ιερούργησε σήμερα Κυριακή Δ’ Νηστειών (11/04/2021) ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πειραιώς κ.Σεραφείμ, ο οποίος τέλεσε και την εις Διάκονον...
video

Δημητριάδος Ιγνάτιος: «Η πίστη είναι μία διαρκής πορεία εμπιστοσύνης και αγάπης στον Θεό»

Στον Ιερό Ναό Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου Νέας Ιωνίας λειτούργησε σήμερα, Κυριακή Δ΄ Νηστειών της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, ο Σεβ. Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος, παρουσία περιορισμένου αριθμού πιστών,...