του αρχιμ. Ειρηναίου Λαφτσή, Πρωτοσυγκέλλου της Ι.Μ. Αλεξανδρουπόλεως

Οι ακολουθίες της Μ. Τρίτης είναι αφιερωμένες στην παραβολή των Δέκα Παρθένων, στην προδοσία του Ιούδα και στη λεγόμενη παραβολή των ταλάντων. Τα βασικά αυτά θέματα επαναλαμβάνονται και αναλύονται σ’ όλη τη διάρκεια των ακολουθιών.

Μετά το τροπάριο «Ἰδοὺ ὁ Νυμφίος», στα καθίσματα οι πιστοί προτρέπονται να αγαπήσουν το Νυμφίο και να καλλωπίσουν τις λαμπάδες τους «με αρετές» και «ορθή πίστη». Ο ποιητής μάς επισημαίνει ότι η λαμπάδα των αρετών και της ορθής πίστης ευπρεπίζεται μόνο αφού αγαπήσουμε τον Κύριο. Η αρετή μόνο καρπός αγάπης μπορεί να είναι. Όποιος δεν αγαπά, σύμφωνα με το λόγο του Αποστόλου, «δεν είναι τίποτε», «δεν ωφελείται τίποτε», γιατί μόνον «η αγάπη έχει μεγάλη καρδιά, είναι ευεργετική, η αγάπη δεν φθονεί, δεν είναι συμφεροντολόγα, δεν θυμώνει, δεν μνησικακεί, δεν είναι χαιρέκακη, χαίρεται αληθινά στη χαρά του άλλου, όλα τα ανέχεται, όλα τα πιστεύει, πάντα ελπίζει, πάντα υπομένει» (Α’ Κορ. 13, 4-7).

Αλλά και σ’ ό,τι αφορά στην ορθή πίστη, πρέπει να πούμε ότι «η πίστη χωρίς έργα αγάπης δεν είναι τίποτε», ότι «η πίστη με την αγάπη γίνεται πράξη». Γι’ αυτό και ο ποιητής της ακολουθίας του αγίου Ιωάννη του Θεολόγου μας σημειώνει περί αυτού: «πλήρης ὢν τῆς ἀγάπης, πλήρης γέγονας καὶ τῆς θεολογίας». Αύτη είναι η καλύτερη ετοιμασία, για να μπούμε στους γάμους του Νυμφίου, στο μυστήριο, στο γεγονός της αγάπης του.

Μ’ όλα αυτά έρχεται σε αντίθεση η στάση του μαθητή, που γίνεται προδότης. Το συμβούλιο, που παρασύρει τον Ιούδα στην προδοσία, συγκλήθηκε από φθόνο. Και αυτός, αν και μαθητής, βάδισε το δρόμο της προδοσίας με αναίδεια. Σ’ όλες τις σημαντικές λέξεις, που χρησιμοποιεί το δεύτερο τροπάριο των καθισμάτων, για να στιγματίσει την πράξη του Ιούδα, διαφαίνεται η έλλειψη της αγάπης. Η αγάπη αυτή, που υπάρχει μέσα του, στρέφεται αποκλειστικά στον εαυτό του και έτσι εκείνος την αποστερεί ιδιαίτερα από τον Δάσκαλο της αγάπης.

Βουλευτήριον, Σωτήρ, παρανομίας κατὰ σοῦ, ἱερεῖς καὶ γραμματεῖς, φθόνῳ ἀθροίσαντες δεινῶς, εἰς προδοσίαν ἐκίνησαν τὸν Ἰούδαν˙ ὅθεν ἀναιδῶς ἐξεπορεύετο, ἐλάλει κατὰ σοῦ, τοῖς παρανόμοις λαοῖς˙ Τί μοι, φησί, παρέχετε, κἀγὼ ὑμῖν αὐτὸν παραδώσω εἰς χεῖρας ὑμῶν; Τῆς κατακρίσεως τούτου ρῦσαι, Κύριε, τὰς ψυχὰς ὑμῶν.

Συμβούλιο παράνομο, Σωτήρα, εναντίον σου,  από φθόνο μαζεύοντας, τον τρόμο προκαλώντας, οι ιερείς και οι γραμματείς, στην προδοσία έσπρωξαν τον Ιούδα. Έτσι κι αυτός χωρίς ντροπή, έτρεχε και λαλούσε σε βάρος σου στον ασεβή λαό: Τι μου προσφέρετε, στα χέρια να σας τον παραδώσω; Λύτρωσε τις ψυχές μας, Κύριε, από την καταδίκη του Ιούδα.

Στο μηνολόγιο της ημέρας διαβάζουμε: «Τῇ Ἁγίᾳ καὶ Μεγάλῃ Τρίτῃ τῆς τῶν Δέκα Παρθένων παραβολῆς τῆς ἐκ τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου μνείαν ποιούμεθα».

Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος συνδέει της αρετή της παρθενίας με την ελεημοσύνη. Έτσι γράφει σχετικά: «…Θέλοντας ο Κύριος να δείξει αφενός ότι η παρθενία είναι μεγάλο πράγμα, αλλ’ απαιτεί και μεγάλο κόπο, και αφετέρου να καταδείξει και της ελεημοσύνης το μεγαλείο και ότι αυτή δεν κατορθώνεται χωρίς μόχθο, έφερε στο μέσον την παραβολή αυτή, λέγοντας ότι η βασιλεία των Ουρανών ομοιάζει με δέκα Παρθένους, και παρομοίασε αυτήν με την αρετή της παρθενίας, η οποία είναι η μεγαλύτερη από τις αρετές. Διότι όλες οι αρετές είναι καλές, αλλά είναι και μικρές, είναι και μεγάλες. Δεν είναι μεγαλύτερη άλλη από την παρθενία ούτε δυσκολότερη, διότι έχει πόλεμο μεγάλο και ο άνθρωπος παλεύει με τη φύση και ποτέ δεν αναπαύεται, αλλά έχει πάντοτε μάχη και ειρήνη ποτέ.

Όμως καλή βέβαια και μεγάλη αρετή είναι η παρθενία, αλλά χωρίς την ελεημοσύνη σε τίποτε δεν ωφελεί η παρθενία. Οι φρόνιμες Παρθένες είχαν την παρθενία, αλλά είχαν και την ελεημοσύνη σαν δυο φτερά, ενώ οι άφρονες είχαν την παρθενία, τη μεγάλη αρετή, και το μεγάλο κόπο κατόρθωσαν, αλλά το μικρό κόπο, δηλαδή την ελεημοσύνη, δεν την έκαμαν. Γι’ αυτό τις παρθένες εκείνες, οι οποίες δεν είχαν την ελεημοσύνη, ο Κύριος τις επονόμασε μωρές και άφρονες. Αυτό το κακό κάνουν και σήμερα μερικοί άνθρωποι, άνδρες ή γυναίκες, οι οποίοι κατορθώνουν αρετές μεγάλες, όμως καταφρονούν τις μικρές…

Γι’ αυτό και οι φρόνιμες Παρθένες θυμήθηκαν και γέμισαν τα αγγεία τους με λάδι. Ποια αγγεία; Τις κοιλιές των φτωχών, την ένδυση των γυμνών, την παραμυθία των ορφανών. Θυμήθηκαν ότι η “πίστις χωρὶς τῶν ἔργων νεκρά ἐστί” (Ἰακ. 2, 26). Διότι ο αετός με ένα φτερό δεν μπορεί να πετάξει υψηλά. Γι’ αυτό έκαναν τους φτωχούς μεσίτες προς τον Κύριο. Οι πεινώντες τρέφονταν και οι λαμπάδες των λύχνων ήταν πολύ αναμμένες. Οι φτωχοί ευχαριστούσαν και ο Νυμφίος ερχόταν. Η ελεημοσύνη σπερνόταν και ο Νυμφίος, τον οποίο περίμεναν, ευτρεπιζόταν. Οι μωρές όμως, στέκονταν, κρατώντας τις λαμπάδες των λύχνων χωρίς λάδι, και φαίνονταν από τον Νυμφίο από μακριά. Πώς; Διότι ένα και μόνο είχαν κατόρθωμα. Δηλαδή είχαν την παρθενία, αλλά δεν είχαν ελεημοσύνη και φιλανθρωπία, είχαν την τιμή του σώματος, αλλά απεστράφησαν την φιλοξενία.

Ήλθε λοιπόν η ώρα της των νεκρών αναστάσεως… Εν καιρώ μεσονυκτίου ήλθε το φως, ο Νυμφίος. Τότε οι φρόνιμες προϋπάντησαν το Νυμφίο και πήγαν με αυτόν στους γάμους και τότε κλείσθηκε η θύρα του νυμφικού οίκου… Και επιθυμούσαν οι άφρονες να προϋπαντήσουν και αυτές το Νυμφίο, διότι γι’ αυτό αρνήθηκαν τα καλά του κόσμου και τη δόξα και αποδέχθηκαν τη θλίψη, τη στενοχώρια, την παρθενία. Επειδή όμως δεν είχαν ελεημοσύνη, βρήκαν κλειστή την ουράνια βασιλεία… “Ἀμὴν λέγω ἡμῖν, οὐκ οἶδα ὑμᾶς”».

Οι θεολόγοι ερμηνευτές των κειμένων της Μ. Εβδομάδος συμφωνούν στο ότι η έλλειψη ελαίου από τις μωρές παρθένες παραλληλίζεται με τη φιλοχρηματία και την έλλειψη ελεημοσύνης. Ο λόγος που δεν αγόρασαν το λάδι είναι το πάθος της φιλοχρηματίας κατά τον Άγιο Νείλο τον ασκητή. Γι’ αυτό και στο κοντάκιο του Μηνολογίου επανέρχεται το θέμα της άκαρπης συκής. Για να ακολουθήσουμε το Χριστό, πρέπει να αποκτήσουμε αγάπη και ελεημοσύνη και να κατανοήσουμε την αναξιότητά μας.

Ἐν ταῖς λαμπρότησι τῶν ἁγίων σου, πῶς εἰσελεύσομαι ὁ ἀνάξιος; Ἐάν γὰρ τολμήσω συνεισελθεῖν εἰς τὸν νυμφῶνα, ὁ χιτών με ἐλέγχει ὅτι οὐκ ἔστι τοῦ γάμου, καὶ δέσμιος ἐκβαλοῦμαι ὑπὸ τῶν ἀγγέλων. Καθάρισον, Κύριε, τὸν ρύπον τῆς ψυχῆς μου, καὶ σῶσόν με ὡς φιλάνθρωπος.

(β’ ιδιόμελο των αίνων)

Πώς να μπω μέσα ο ανάξιος, όπου λαμποκοπούν οι άγιοί σου; Αν θα τολμήσω να παρευρεθώ στο θάλαμο το νυφικό μαζί τους με κατακριν’ η φορεσιά μου, γιατί πρεπούμενη δεν είναι κι απ’ τους αγγέλους δέσμιος θα πεταχτώ. Κύριε, της ψυχής μου τη βρωμιά, καθάρισε και σαν φιλάνθρωπος σώσε με.

Η καιομένη λαμπάδα των αρετών που λείπει από εμάς τους Χριστιανούς μας θυμίζει τα λόγια του Χριστού προς τους Φαρισαίους που τους ονομάζει υποκριτές, φίδια, τάφους κεκονιαμένους. Η υποκρισία σβύνει το φως και απομακρύνει τις αρετές. Γι’ αυτό και ο Χριστός μίλησε στους Φαρισαίους και τους Γραμματείς με τόσο σκληρή, αλλά αληθινή γλώσσα. Αλήθεια, πόσο καλό θα έκανε στον καθένα μας αν μελετήσουμε με προσοχή αυτά τα «ουαί» του Χριστού κι αν με αυτά κρίναμε ο καθένας τον εαυτό του;

Μόνο με ταπείνωση και συντριβή θα οδηγηθούμε στη μετάνοια. Μόνο η ευσπλαχνία του Χριστού μπορεί να δεχθεί τη μετάνοιά μας, επειδή όπου υπάρχει αμαρτία, εκεί έρχεται και η χάρις του Χριστού.

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Η Κυριακή του Αντίπασχα στην Ιερά Μητρόπολη Μεσσηνίας

Στον πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό της Αναστάσεως του Χριστού,  στην πόλη της Καλαμάτας,  προέστη της Θείας Λειτουργίας ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Μεσσηνίας κ.  Χρυσόστομος,  σήμερα Κυριακή...
video

Ένας εκ των τελευταίων μεγάλων Ιεραρχών ο Πατρών Νικόδημος ψάλλει καταβασίες του Αντίπασχα

Ο μακαριστός Μητροπολίτης Πατρών κυρός Νικόδημος Βαλληνδράς, ένας εκ των τελευταίων μεγάλων Ιεραρχών, που ήταν παράλληλα άριστος γνώστης και εκτελεστής της Εκκλησιαστικής Βυζαντινής μας...

Η εορτή του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στην Ι. Μ. Φθιώτιδος

Συνεχίζοντας την μεγάλη του περιοδεία σε πόλεις και μικρά χωριά της Φθιώτιδος, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Φθιώτιδος κ. Συμεών ιερούργησε στον Θεολόγο Λοκρίδος και στην...

Το «Παναγιοσκέπαστο» Αίγιο τίμησε υποδειγματικά και μεγαλόπρεπα την πολιούχο του Παναγία Τρυπητή

Η Μεγαλόχαρη παραχώρησε, ο Ιερός Κλήρος συνέπραξε, οι Αρχές σεβάστηκαν, ο λαός συνηγόρησε, ώστε ο πάνδημος εορτασμός της πολιούχου του Αιγίου, Παναγίας Τρυπητής, να...

Σερρών Θεολόγος: «Σε τάμα μετέτρεψαν το θαύμα οι σοφοί Σερραίοι πατέρες μας»

Ιεροπρεπώς και σε πνευματικώς αναστάσιμο κλίμα, τελέσθηκε και στην Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης, με επίκεντρο τον εορτάζοντα εμβληματικό ιερό Ναό Αγίου Ιωάννου Θεολόγου...
video

Ο Μητροπολίτης Δημητριάδος σε 60’’- Αύριο είναι Κυριακή του Θωμά! (video)

Παρακολουθήστε το σύντομο βιντεάκι που ετοίμασε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού κ.Ιγνάτιος, με αφορμή την Κυριακή του Θωμά. “Κυριακή του Θωμά και βιαστήκαμε να...

«Ρώννυσι Τας Ψυχάς, Το Ύδωρ Της Παρθένου…»

Μεθέορτος Εσπερινός τελέσθηκε στον Ενοριακό Ιερό Ναό Ζωοδόχου Πηγής Λαρίσης, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Λαρίσης και Τυρνάβου κ. Ιερωνύμου, τηρουμένων των υγειονομικών μέτρων. Προ της...

Κερί στη μνήμη του αετού της Σκριπούς που πέταξε ψηλά

Όταν οι αετοί πετούν, ακόμα και τα αηδόνια σιωπούν, έτσι σιώπησαν όλοι παπά – Χαράλαμπε, σαν ήρθε η είδηση πως πέταξες ψηλά για να...

Η Μητρόπολις Άρτης πανηγύρισε τον Άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο

Το Σάββατο της Διακαινησίμου, 8 Μαΐου 2021, το πρωί, στον πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, του Πνευματικού Κέντρου της Ιεράς Μητροπόλεως...

Φθιώτιδος Συμεών: «Να απλώσουμε τα χεράκια μας στην αγκαλιά της Παναγίας»

Στον Ιερό Ναό της Ζωοδόχου Πηγής στον Γοργοπόταμο και στον Ιερό Ναό της Παναγίας Δέσποινας Λαμίας ιερούργησε για την εορτή της Ζωοδόχου Πηγής ο...
video

Που να ποντάρω;

Που να ποντάρω; Οι δουλειές, οι μέριμνες, τα προβλήματα, η ανατροφή των παιδιών και η φροντίδα αυτών δεν σταματάνε ποτέ. Πόσοι και πόσοι άνθρωποι...

Αναστάσιμη Θεία Λειτουργία στο αγίασμα του Ταξιάρχη Νεραΐδος

Στο Ιστορικό Μοναστήρι των Ταξιαρχών Νεραΐδος Στυλίδος τελέσθηκε σήμερα Παρασκευή της Διακαινησίμου 7 Μαΐου 2021, εορτή τα Ζωοδόχου Πηγής, Αναστάσιμη Πανηγυρική Θεία Λειτουργία. Σύμφωνα με...

Η μεγάλη πανήγυρις του Πανναξιακού Προσκυνήματος Παναγίας Αργοκοιλιωτίσσης

Με κατάνυξη και εκκλησιαστική λαμπρότητα τελέσθηκε φέτος η μεγαλύτερη πανήγυρις της νήσου Νάξου, αυτή της Ζωοδόχου Πηγής Αργοκοιλιωτίσσης Κορώνου που βρίσκεται σε απόσταση χιλιομέτρων...

Πανήγυρις Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στην Άρτα

Την Παρασκευή 7 Μαΐου 2021, το απόγευμα, στον Πανηγυρίζοντα Ιερό ναό του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στο Πνευματικό Κέντρο της Ιεράς Μητροπόλεως Άρτης, ετελέσθη...