του αρχιμ. Ειρηναίου Λαφτσή, Πρωτοσυγκέλλου της Ι.Μ. Αλεξανδρουπόλεως

Οι ακολουθίες της Μ. Τρίτης είναι αφιερωμένες στην παραβολή των Δέκα Παρθένων, στην προδοσία του Ιούδα και στη λεγόμενη παραβολή των ταλάντων. Τα βασικά αυτά θέματα επαναλαμβάνονται και αναλύονται σ’ όλη τη διάρκεια των ακολουθιών.

Μετά το τροπάριο «Ἰδοὺ ὁ Νυμφίος», στα καθίσματα οι πιστοί προτρέπονται να αγαπήσουν το Νυμφίο και να καλλωπίσουν τις λαμπάδες τους «με αρετές» και «ορθή πίστη». Ο ποιητής μάς επισημαίνει ότι η λαμπάδα των αρετών και της ορθής πίστης ευπρεπίζεται μόνο αφού αγαπήσουμε τον Κύριο. Η αρετή μόνο καρπός αγάπης μπορεί να είναι. Όποιος δεν αγαπά, σύμφωνα με το λόγο του Αποστόλου, «δεν είναι τίποτε», «δεν ωφελείται τίποτε», γιατί μόνον «η αγάπη έχει μεγάλη καρδιά, είναι ευεργετική, η αγάπη δεν φθονεί, δεν είναι συμφεροντολόγα, δεν θυμώνει, δεν μνησικακεί, δεν είναι χαιρέκακη, χαίρεται αληθινά στη χαρά του άλλου, όλα τα ανέχεται, όλα τα πιστεύει, πάντα ελπίζει, πάντα υπομένει» (Α’ Κορ. 13, 4-7).

Αλλά και σ’ ό,τι αφορά στην ορθή πίστη, πρέπει να πούμε ότι «η πίστη χωρίς έργα αγάπης δεν είναι τίποτε», ότι «η πίστη με την αγάπη γίνεται πράξη». Γι’ αυτό και ο ποιητής της ακολουθίας του αγίου Ιωάννη του Θεολόγου μας σημειώνει περί αυτού: «πλήρης ὢν τῆς ἀγάπης, πλήρης γέγονας καὶ τῆς θεολογίας». Αύτη είναι η καλύτερη ετοιμασία, για να μπούμε στους γάμους του Νυμφίου, στο μυστήριο, στο γεγονός της αγάπης του.

Μ’ όλα αυτά έρχεται σε αντίθεση η στάση του μαθητή, που γίνεται προδότης. Το συμβούλιο, που παρασύρει τον Ιούδα στην προδοσία, συγκλήθηκε από φθόνο. Και αυτός, αν και μαθητής, βάδισε το δρόμο της προδοσίας με αναίδεια. Σ’ όλες τις σημαντικές λέξεις, που χρησιμοποιεί το δεύτερο τροπάριο των καθισμάτων, για να στιγματίσει την πράξη του Ιούδα, διαφαίνεται η έλλειψη της αγάπης. Η αγάπη αυτή, που υπάρχει μέσα του, στρέφεται αποκλειστικά στον εαυτό του και έτσι εκείνος την αποστερεί ιδιαίτερα από τον Δάσκαλο της αγάπης.

Βουλευτήριον, Σωτήρ, παρανομίας κατὰ σοῦ, ἱερεῖς καὶ γραμματεῖς, φθόνῳ ἀθροίσαντες δεινῶς, εἰς προδοσίαν ἐκίνησαν τὸν Ἰούδαν˙ ὅθεν ἀναιδῶς ἐξεπορεύετο, ἐλάλει κατὰ σοῦ, τοῖς παρανόμοις λαοῖς˙ Τί μοι, φησί, παρέχετε, κἀγὼ ὑμῖν αὐτὸν παραδώσω εἰς χεῖρας ὑμῶν; Τῆς κατακρίσεως τούτου ρῦσαι, Κύριε, τὰς ψυχὰς ὑμῶν.

Συμβούλιο παράνομο, Σωτήρα, εναντίον σου,  από φθόνο μαζεύοντας, τον τρόμο προκαλώντας, οι ιερείς και οι γραμματείς, στην προδοσία έσπρωξαν τον Ιούδα. Έτσι κι αυτός χωρίς ντροπή, έτρεχε και λαλούσε σε βάρος σου στον ασεβή λαό: Τι μου προσφέρετε, στα χέρια να σας τον παραδώσω; Λύτρωσε τις ψυχές μας, Κύριε, από την καταδίκη του Ιούδα.

Στο μηνολόγιο της ημέρας διαβάζουμε: «Τῇ Ἁγίᾳ καὶ Μεγάλῃ Τρίτῃ τῆς τῶν Δέκα Παρθένων παραβολῆς τῆς ἐκ τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου μνείαν ποιούμεθα».

Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος συνδέει της αρετή της παρθενίας με την ελεημοσύνη. Έτσι γράφει σχετικά: «…Θέλοντας ο Κύριος να δείξει αφενός ότι η παρθενία είναι μεγάλο πράγμα, αλλ’ απαιτεί και μεγάλο κόπο, και αφετέρου να καταδείξει και της ελεημοσύνης το μεγαλείο και ότι αυτή δεν κατορθώνεται χωρίς μόχθο, έφερε στο μέσον την παραβολή αυτή, λέγοντας ότι η βασιλεία των Ουρανών ομοιάζει με δέκα Παρθένους, και παρομοίασε αυτήν με την αρετή της παρθενίας, η οποία είναι η μεγαλύτερη από τις αρετές. Διότι όλες οι αρετές είναι καλές, αλλά είναι και μικρές, είναι και μεγάλες. Δεν είναι μεγαλύτερη άλλη από την παρθενία ούτε δυσκολότερη, διότι έχει πόλεμο μεγάλο και ο άνθρωπος παλεύει με τη φύση και ποτέ δεν αναπαύεται, αλλά έχει πάντοτε μάχη και ειρήνη ποτέ.

Όμως καλή βέβαια και μεγάλη αρετή είναι η παρθενία, αλλά χωρίς την ελεημοσύνη σε τίποτε δεν ωφελεί η παρθενία. Οι φρόνιμες Παρθένες είχαν την παρθενία, αλλά είχαν και την ελεημοσύνη σαν δυο φτερά, ενώ οι άφρονες είχαν την παρθενία, τη μεγάλη αρετή, και το μεγάλο κόπο κατόρθωσαν, αλλά το μικρό κόπο, δηλαδή την ελεημοσύνη, δεν την έκαμαν. Γι’ αυτό τις παρθένες εκείνες, οι οποίες δεν είχαν την ελεημοσύνη, ο Κύριος τις επονόμασε μωρές και άφρονες. Αυτό το κακό κάνουν και σήμερα μερικοί άνθρωποι, άνδρες ή γυναίκες, οι οποίοι κατορθώνουν αρετές μεγάλες, όμως καταφρονούν τις μικρές…

Γι’ αυτό και οι φρόνιμες Παρθένες θυμήθηκαν και γέμισαν τα αγγεία τους με λάδι. Ποια αγγεία; Τις κοιλιές των φτωχών, την ένδυση των γυμνών, την παραμυθία των ορφανών. Θυμήθηκαν ότι η “πίστις χωρὶς τῶν ἔργων νεκρά ἐστί” (Ἰακ. 2, 26). Διότι ο αετός με ένα φτερό δεν μπορεί να πετάξει υψηλά. Γι’ αυτό έκαναν τους φτωχούς μεσίτες προς τον Κύριο. Οι πεινώντες τρέφονταν και οι λαμπάδες των λύχνων ήταν πολύ αναμμένες. Οι φτωχοί ευχαριστούσαν και ο Νυμφίος ερχόταν. Η ελεημοσύνη σπερνόταν και ο Νυμφίος, τον οποίο περίμεναν, ευτρεπιζόταν. Οι μωρές όμως, στέκονταν, κρατώντας τις λαμπάδες των λύχνων χωρίς λάδι, και φαίνονταν από τον Νυμφίο από μακριά. Πώς; Διότι ένα και μόνο είχαν κατόρθωμα. Δηλαδή είχαν την παρθενία, αλλά δεν είχαν ελεημοσύνη και φιλανθρωπία, είχαν την τιμή του σώματος, αλλά απεστράφησαν την φιλοξενία.

Ήλθε λοιπόν η ώρα της των νεκρών αναστάσεως… Εν καιρώ μεσονυκτίου ήλθε το φως, ο Νυμφίος. Τότε οι φρόνιμες προϋπάντησαν το Νυμφίο και πήγαν με αυτόν στους γάμους και τότε κλείσθηκε η θύρα του νυμφικού οίκου… Και επιθυμούσαν οι άφρονες να προϋπαντήσουν και αυτές το Νυμφίο, διότι γι’ αυτό αρνήθηκαν τα καλά του κόσμου και τη δόξα και αποδέχθηκαν τη θλίψη, τη στενοχώρια, την παρθενία. Επειδή όμως δεν είχαν ελεημοσύνη, βρήκαν κλειστή την ουράνια βασιλεία… “Ἀμὴν λέγω ἡμῖν, οὐκ οἶδα ὑμᾶς”».

Οι θεολόγοι ερμηνευτές των κειμένων της Μ. Εβδομάδος συμφωνούν στο ότι η έλλειψη ελαίου από τις μωρές παρθένες παραλληλίζεται με τη φιλοχρηματία και την έλλειψη ελεημοσύνης. Ο λόγος που δεν αγόρασαν το λάδι είναι το πάθος της φιλοχρηματίας κατά τον Άγιο Νείλο τον ασκητή. Γι’ αυτό και στο κοντάκιο του Μηνολογίου επανέρχεται το θέμα της άκαρπης συκής. Για να ακολουθήσουμε το Χριστό, πρέπει να αποκτήσουμε αγάπη και ελεημοσύνη και να κατανοήσουμε την αναξιότητά μας.

Ἐν ταῖς λαμπρότησι τῶν ἁγίων σου, πῶς εἰσελεύσομαι ὁ ἀνάξιος; Ἐάν γὰρ τολμήσω συνεισελθεῖν εἰς τὸν νυμφῶνα, ὁ χιτών με ἐλέγχει ὅτι οὐκ ἔστι τοῦ γάμου, καὶ δέσμιος ἐκβαλοῦμαι ὑπὸ τῶν ἀγγέλων. Καθάρισον, Κύριε, τὸν ρύπον τῆς ψυχῆς μου, καὶ σῶσόν με ὡς φιλάνθρωπος.

(β’ ιδιόμελο των αίνων)

Πώς να μπω μέσα ο ανάξιος, όπου λαμποκοπούν οι άγιοί σου; Αν θα τολμήσω να παρευρεθώ στο θάλαμο το νυφικό μαζί τους με κατακριν’ η φορεσιά μου, γιατί πρεπούμενη δεν είναι κι απ’ τους αγγέλους δέσμιος θα πεταχτώ. Κύριε, της ψυχής μου τη βρωμιά, καθάρισε και σαν φιλάνθρωπος σώσε με.

Η καιομένη λαμπάδα των αρετών που λείπει από εμάς τους Χριστιανούς μας θυμίζει τα λόγια του Χριστού προς τους Φαρισαίους που τους ονομάζει υποκριτές, φίδια, τάφους κεκονιαμένους. Η υποκρισία σβύνει το φως και απομακρύνει τις αρετές. Γι’ αυτό και ο Χριστός μίλησε στους Φαρισαίους και τους Γραμματείς με τόσο σκληρή, αλλά αληθινή γλώσσα. Αλήθεια, πόσο καλό θα έκανε στον καθένα μας αν μελετήσουμε με προσοχή αυτά τα «ουαί» του Χριστού κι αν με αυτά κρίναμε ο καθένας τον εαυτό του;

Μόνο με ταπείνωση και συντριβή θα οδηγηθούμε στη μετάνοια. Μόνο η ευσπλαχνία του Χριστού μπορεί να δεχθεί τη μετάνοιά μας, επειδή όπου υπάρχει αμαρτία, εκεί έρχεται και η χάρις του Χριστού.

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Το μήνυμα της ΣΤ’ Κυριακής Ματθαίου

Του Πρωτοσυγκέλλου της Ι.Μ. Φωκίδος, Γέροντος Νεκταρίου Μουλατσιώτη Αγαπητοί μου αδελφοί. Ο Απόστολος και Ευαγγελιστής Ματθαίος την προηγούμενη Κυριακή στο Ευαγγέλιό του μας περιέγραψε πώς καταστρέφεται...

Υπό το «φόβο»… η I.M. Εδέσσης εξέδωσε ανακοίνωση γιατί δεν αναγνώσθηκε η εγκύκλιος της Συνόδου

Λόγω της εκτός Ελλάδος απουσίας του Σεβ. Μητροπολίτου Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας κ. Ιωήλ την προηγούμενη εβδομάδα, η εγκύκλιος της Ιεράς Συνόδου για το...

Όσα πρέπει να γνωρίζουμε για τη νηστεία του Δεκαπενταύγουστου

H νηστεία πάντα ήταν από τα πλέον σημαντικά στοιχεία των Oρθοδόξων. Θεωρείται ο πιο αρχαίος θεσμός της Εκκλησίας. Η νηστεία της Παναγίας ξεκινά την...

Ο Αρχιεπίσκοπος Benjamin Atas στον Καθεδρικό Ναό Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης

Το μεσημέρι της Τετάρτης, 28ης Ιουλίου 2021, ο Σεβ. Μητροπολίτης Σουηδίας και πάσης Σκανδιναυΐας κ. Κλεόπας υπεδέχθη στον Καθεδρικό Ναό Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης τον...

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκαν η 28η, η 29η και η 30η Επετειακές Εκδηλώσεις της Ι.Μ. Φθιώτιδος

Με επιτυχία και με την παρουσία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Φθιώτιδος κ. Συμεών πραγματοποιήθηκαν η 28η, η 29η και η 30η επετειακές εκδηλώσεις της Ιεράς Μητροπόλεως Φθιώτιδος...

Ο Μητροπολίτης Παροναξίας στην εορτάζουσα Ενορία στον Κώστο της Πάρου

Την Τρίτη 27-7-2021 ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Παροναξίας μετέβη στον Κώστο της Πάρου όπου στον πανηγυρίζοντα Ιερό Ενοριακό Ναό του Αγίου Παντελεήμονος χοροστάτησε στον Όρθρο,...

Ιερά Πανήγυρις Αγίας Θεοκτίστης εκ Λέσβου

Λέσβου τὸ θρέμμα, παρθένος Θεοκτίστη, Κτίστῃ Θεῷ πρόσεισι νύμφη παγκάλη. Με μεγαλοπρέπεια και εκκλησιαστική λαμπρότητα εορτάστηκε η μεταφορά των λειψάνων της Αγίας Θεοκτίστης της Μηθυμναίας στην...
video

Εξομολόγηση: Αν κρύψω αμαρτήματα συγχωρούμαι;

Εξομολόγηση: Αν κρύψω αμαρτήματα συγχωρούμαι; Εξομολογημένα και ανεξομολόγητα αμαρτήματα τι γίνεται με αυτά;. Όταν κρύβω στην εξομολόγηση και δεν λέω την αλήθεια στον ιερέα...

Φθιώτιδος Συμεών: «Ο μεγαλύτερος κίνδυνος της ζωής μας είναι η διχόνοια»

Ποιμαντική επίσκεψη στο όμορφο χωριό Μακρυρράχη Δομοκού, καθώς την περίοδο με τις διαδοχικές καραντίνες, δεν ήταν εφικτό να το επισκεφθεί,  πραγματοποίησε σήμερα το απόγευμα...

Δωρεά ιατρικού εξοπλισμού στα Γηροκομεία της I.M. Φθιώτιδος

Η ALVO εξοπλίζει τις κοινωνικές δομές της Μητρόπολης Φθιώτιδος με τον αυτόματο αιματολογικό ταχύ-αναλυτή υψηλής τεχνολογίας OLO Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε στο Αμφιθέατρο του Πνευματικού και Διοικητικού Κέντρου της...

Εξόδιος ακολουθία του Συγκέλλου π. Αθανασίου Γκότση

Στο χωριό Αθίκια Κορινθίας και στον Ι. Ναό Ευαγγελισμού της Θεοτόκου μετέβησαν χθες Τρίτη, 27 Ιουλίου 2021, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ. Διονύσιος και...

Ο Μητροπολίτης Μεσσηνίας στα εγκαίνια του Ε.ΣΥ.Κ. Αστυνόμευσης Καλαμάτας

Τα εγκαίνια του Ενιαίου Συντονιστικού Κέντρου Δημοτικής και Ελληνικής Αστυνομίας Καλαμάτας, πραγματοποιήθηκαν σήμερα στο ιστορικό Δημαρχείο της πόλης από τον Υπουργό Προστασίας του Πολίτη...

Ποιμαντική περιοδεία του Μητροπολίτου Χαλκίδος Χρυσοστόμου στην Σκόπελο

Την Σκόπελο επισκέφθηκε ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας, Μητροπολίτης Χαλκίδος κ. Χρυσόστομος, αμέσως μετά την πανήγυρη της Πολιούχου Χαλκίδος Αγίας Παρασκευής για να επικοινωνήσει με...

Χαμός με αντιεμβολιαστές στη Μητρόπολη Νεαπόλεως

Ξέφυγε η κατάσταση κατά την διάρκεια του εσπερινού στον Ιερό Ναό της Αγίας Παρασκευής Νεαπόλεως Θεσσαλονίκης, όταν ο Μητροπολίτης προέτρεψε τους πιστούς να προστατέψουν την...