ὑπό ἀρχιμ. Βασιλείου Μπακογιάννη

Ὑπάρχει στίς ἡμέρες μας μιά «διχογνωμία» σχετικά μέ τήν ἀνάγνωση τῶν εὐχῶν τῆς Λειτουργίας, ἄλλοι λένε, ὅτι πρέπει νά λέγονται  ἐκφώνως, ἄλλοι μυστικῶς. Γιά νά βροῦμε τή σωστή ἀπάντηση, θά πρέπει νά ἔχουμε ὑπόψη μας τό ἑξῆς:

 Ἡ  Ἐκκλησία δέν παρέθετε στόν ὁποιονδήποτε τήν περί τῆς πίστεως διδασκαλία της,  παρά μόνο στούς ἀξίους. Στούς ἀμυήτους καί ἁμαρτωλούς τήν ἀπέκρυβε. Ἡ κατήχηση  γινόταν  προφορικά (κατήχηση  ἀπό τό «κατηχῶ» =  ἠχῶ, φωνάζω δυνατά). Δέν ὑπῆρχαν γραπτές σημειώσεις, γιατί ὑπῆρχε κίνδυνος νά πέσουν σέ χέρια ἀμυήτων.  «Σᾶς παραδίδω τήν πίστη σέ λίγους στίχους, γιά νά τούς ἀπομνημονεύσετε, καί ὄχι γιά νά τούς καταγράψετε καί φανερωθεῖ ἡ πίστη ἐκτός τῆς Ἐκκλησίας», ἔλεγε ὁ Ἅγιος Κύριλλος Ἱεροσολύμων στούς Κατηχουμένους (Κατήχηση V. P.G. 33:521).

Ἰδιαίτερη  προσοχή ἔδωσε ἡ Ἐκκλησία στήν ἀκρόαση τῶν εὐχῶν τῆς Θ. Ἀναφορᾶς. Δέν ἀρκοῦσε   νά ἤσουν  μέλος της  γιά νά τίς ἀκούσεις, ἀλλά θά ἔπρεπε νά ἤσουν καί καθαρός ἀπό ἁμαρτία. «Ἄν δέν εἶσαι ἄξιος νά κοινωνήσεις, δέν εἶσαι ἄξιος οὔτε νά ἀκούσεις τίς εὐχές», ἔλεγε ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος ἐκφράζοντας τό πνεῦμα τῆς ἐποχῆς του.  (Ὁμιλία Γ΄εἰς Ἐφεσσίους  P.G.  62: 29 ). Κείμενα πού νά  περιέχουν τίς εὐχές τῆς Θ. Ἀναφορᾶς, δέν «κυκλοφοροῦντο»· γιά τόν ἴδιο λόγο: Γιά νά μήν πέσουν σέ χέρια ἀμυήτων! Οἱ ἱερεῖς  ὅ,τι ἤξεραν, τό ἤξεραν «ἀπό τῆς σιωπωμένης καί μυστικῆς παραδό­σεως» (Μ. Βασίλειος, περί Ἁγίου Πνεύματος, ΚΖ΄ 66. P.G. 32:188). «Οὐ μή γάρ τό Μυστήριον τοῖς ἐχθροῖς Σου εἴπω», λέμε ἀκόμα καί σήμερα.

Ὅσοι  ἦταν ὑπό ἐπιτίμιο, προκειμένου  νά φθάσουν στό σημεῖο νά ἀκούσουν τίς εὐχές,  ἔπρεπε νά  περάσουν ἀπό τά ἐπώδυνα καί μακροχρόνια  στάδια  τῶν «προσκλαιόντων» καί τῶν «ὑποπιπτόντων»  (ΙΑ΄ τῆς Α΄). Στό διάστημα  αὐτό  ἄκουγαν μόνο τή Λειτουργία τῶν Κατηχουμένων, καί ποτέ τή Λειτουργία τῶν Πιστῶν, γι’αὐτό καί μόλις ἄρχιζε ἡ Λειτουργία τῶν Πιστῶν ἀναχωροῦσαν.

Ἦρθε  ἡ ἐποχή (πέμπτος  αἰώνας  καί μετά) ὅπου στή Λειτουργία τῶν Πιστῶν παρέμεναν ἅπαντες, δηλαδή  καί ὅσοι δέν ἦταν ἄξιοι  νά ἀκούσουν τίς εὐχές (καί νά κοινωνήσουν). . Καί  τώρα ἔπρεπε νά ἀκοῦνε καί τίς εὐχές. Καί προκειμένου νά προστατευθεῖ ἡ ἱερότητα, τό κῦρος τῶν εὐχῶν,  θεσπίσθηκε ἡ χαμηλόφωνη ἀνάγνωσή τους, λέγοντας ἐκφώνως μόνο τόν ἐπίλογό τους. Καί   τό «χαμηλοφώνως», τότε πού δέν ὑπῆρχαν μικρόφωνα, σήμαινε «εἰς ἐπήκοον τῶν συλλειτουργούντων ἱερέων».

Ὅσοι ὑποστηρίζουν πώς οἱ εὐχές  θά πρέπει νά λέγονται ἐκφώνως, ἄς διερωτηθοῦν: Γιατί  ὁ ἱερέας διαβάζει μυστικῶς τίς εὐχές  τοῦ  Λυχνικοῦ, Ἑσπερινοῦ;  Γιατί διαβάζει μυστικῶς τίς εὐχές τοῦ Ὄρθρου;  Γιατί οἱ Ἀκολουθίες τοῦ «Καιροῦ» καί τῆς Προσκομιδῆς γίνονται μυστικῶς; Γιατί ἡ Ἀπόλυση τοῦ Ὄρθρου στίς Κυριακές καί μεγάλες γιορτές γίνεται μυστικῶς; Γιατί τά εἰρηνικά καί οἱ εὐχές εἰς χειροτονίαν διακόνου, ἱερέως, ἀρχιερέως λέγονται μυστικῶς;

Aὐτό  τό «τυπικό» μᾶς παρέδωσε ἡ Παράδοση.  Ὅμως, ἡ Παράδοση μᾶς λέει, πώς καί  οἱ εὐχές τῆς Θ. Ἀναφορᾶς (καί ὄχι μόνο) θά πρέπει  νά λέγονται  μυστικῶς. Αὐτό γιατί δέν τό τηροοῦμε;

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Μητροπολίτης Βεροίας Παντελεήμων: «Αγώνες για την ελευθερία»

Την Πέμπτη 25 Φεβρουαρίου το απόγευμα στο πλαίσιο του εορτασμού των 200 ετών από την έναρξη της Ελληνικής Επαναστάσεως του 1821, μεταδόθηκε, μέσα από τους...

Τον Μητροπολίτη Σύρου επισκέφθηκε ο νέος Περιφερειακός Διευθυντής Ν. Αιγαίου

Συνοδευόμενος από την Πύραρχο κα Αναστασία Μαγκλάρα, Διοικήτρια των Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Ν. Κυκλάδων, ο νέος Περιφερειακός Διευθυντής των Υπηρεσιών Ν. Αιγαίου Αρχιπύραρχος κ. Παν....

Στον Μητροπολίτη Δημητριάδος ο νέος Διοικητής της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Βόλου

Εθιμοτυπική επίσκεψη στον Σεβ. Μητροπολίτης κ. Ιγνάτιο, στο Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλίας, πραγματοποίησε σήμερα ο νέος Διοικητής της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Βόλου Αντιπύραρχος Ευάγγελος Λιακόπουλος, συνοδευόμενος...

Καλλινίκου τοῦ μακαριστοῦ καί ἀοιδίμου Μητροπολίτου Πειραιῶς καί Φαλήρου αἰωνία ἡ μνήμη!

Μετά βαθυτάτης συγκινήσεως, ἐπί τῇ συμπληρώσει ἔτους ἀπό τῆς πρός Κύριον ἐκδημίας τοῦ σεπτοῦ Μητροπολίτου πρώην Πειραιῶς κυροῦ Καλλινίκου, τοῦ ἀγαπητοῦ Γέροντος καί Πατρός,...

«Με τη μνημόνευση οι ψυχές των προσφιλών μας ανθρώπων βρίσκουν ανάπαυση στη Βασιλεία του Θεού»

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας Καλαβρύτων και Αιγιαλείας, κ. Ιερώνυμος, όπως καθιέρωσε από πέρυσι, από τον πρώτο χρόνο της Αρχιερατείας του, το Σάββατο 20...

Συναξάρι 26ης Φεβρουαρίου

Μητροπολίτου Φαναρίου Ἀγαθαγγέλου Γενικοῦ Διευθυντοῦ τῆς Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος    † Μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρός ἡμῶν Πορφυρίου, ἐπισκόπου Γάζης. Ὁ Ἅ­γι­ος Πορ­φύ­ρι­ος ἐγεννήθηκε...

Ευχαριστήριο Ι.Μ. Άρτης προς ΕΟΔΥ-ΚΟΜΥ Άρτας

Ἡ Ἱερά Μητρόπολις Ἄρτης ἐκφράζει τήν εὐγνωμοσύνη της, πρός τόν ΕΟΔΥ-ΚΟΜΥ Ἄρτας, γιά τήν διενέργεια, στό προσωπικό, τῶν Γραφείων τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως, προληπτικῆς ἐξέτασης...

Πού εξαφανίστηκε η Ιεραρχία; Αρχιερείς άνευ χαρτοφυλακίου…

Του Στρατή Μαζίδη Ελάχιστοι αρχιερείς ακούγονται πια. Κανείς δεν θέτει πλέον το ερώτημα, γιατί να είναι κλειστοί οι ιεροί ναοί, αντί να λειτουργούν με μέτρα,...

Το κόκκινο γράμμα

π.Στρατής Μαμάκος Τα πάντα έξω κάτασπρα!! Ολονυκτίς ο ουρανός πασπάλιζε με χιόνι το μικρό χωριό  με περίσσιο πάθος. Ντριιν ντρααν νρτουουν χτυπούσε το σιδερένιο ξυπνητήρι. Λες...

Έκλεισε με επιτυχία η αυλαία των εκδηλώσεων «Φώτια 2021» που διοργάνωσε η I.M. Κίτρους

Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκαν και φέτος οι εκδηλώσεις της Ιεράς Μητροπόλεως Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος «Φώτια» με θέμα «Ματωμένα ράσα του ’21 στην...

Ανακοίνωση Μητροπόλεως Μαντινείας περί Πεντηκοστιανών

Γίνεται γνωστό στό Ὀρθόδοξο πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας μας, ὅτι σέ περιοχές τῆς Μητροπόλεώς μας και τοῦ Νομοῦ μας διενεμήθη διαφημιστικό ἔντυπο γιά τήν Ἐφημερίδα...

Ανακοίνωση Ιεράς Μητροπόλεως Φθιώτιδος

Εκ της Ιεράς Μητροπόλεως Φθιώτιδος σας ενημερώνουμε ότι ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Φθιώτιδος κ. Συμεών σε όλα τα διαγνωστικά τεστ (rapid test και μοριακά RT-PCR)...

Συναξάρι 25ης Φεβρουαρίου

Μητροπολίτου Φαναρίου Ἀγαθαγγέλου Γενικοῦ Διευθυντοῦ τῆς Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος   † Μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρός ἡμῶν Ταρασίου, ἀρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως. Ὁ Ἅ­γι­ος Τα­ρά­σι­ος ἐγεννήθηκε, ἀνατράφηκε...

Τον Μητροπολίτη Σύρου επεσκέφθη ο νέος Αστυνομικός Διευθυντής της Περιφέρειας

Τον Σεβασμιώτατο κ. Δωρόθεο Β΄ επεσκέφθη εθιμοτυπικά ο νέος Αστυνομικός Διευθυντής της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Υποστράτηγος κ. Εμμανουήλ Δουρβετάκη, με τον οποίο συζήτησαν αμοιβαίου...

Δοξολογία για την απελευθέρωση της πόλεως της Παραμυθιάς

Την Τρίτη 23 Φεβρουαρίου 2021, εις τον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Δονάτου Παραμυθιάς, τελέσθηκε η Δοξολογία για την απελευθέρωση της πόλεως της Παραμυθιάς   χοροστατούντος...