Του Αριστείδη Βικέτου
Στον Πόντο, όπου περιοδεύει από το Σάββατο με πρώτο σταθμό την Παναγία Σουμελά Τραπεζούντας, πληροφορήθηκε ο Οικουμενικός Πατριάρχης, Βαρθολομαίος, την απόφαση της Ιεράς Συνόδου του Πατριαρχείου Μόσχας να «διακόψει κάθε δεσμό», και ιδιαίτερα την «ευχαριστιακή κοινωνία» με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, τον ίδιο τον Πατριάρχη, τους Αρχιερείς, κληρικούς και πιστούς, που υπάγονται στην Εκκλησία Κωνσταντινουπόλεως.
Η απόφαση, αποτελεί αντίποινα στην ενεργοποίηση των διαδικασιών από πλευράς του Φαναρίου να παραχωρήσει, με βάση τα κανονικά του δικαιώματα, αυτοκεφαλία στην Ορθόδοξη Εκκλησία Ουκρανίας. Η ευθύνη της απόφασης αυτής ανήκει αποκλειστικά στην Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως, επί της βάσει των Ιερών Κανόνων 9, 17 και 28 της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου της Χαλκηδόνος (451) και αποτελεί μόνο δικό της ιεροκανονικό και εκκλησιολογικό προνόμιο.
Η απόφαση του Πατριαρχείου Μόσχας δεν ήταν «κεραυνός εν αιθρία», καθώς από τις 14 Σεπτεμβρίου ο Πατριάρχης Κύριλλος διέκοψε την μνημόνευση του Οικουμενικού Πατριάρχη, αλλά ο τελευταίος συνεχίζει να τον μνημονεύει κανονικά στα εκκλησιαστικά δίπτυχα. Η στάση αυτή, αναφέρουν πληροφορίες, θα συνεχιστεί.
Σύμφωνα με εκκλησιαστικές πηγές η απόφαση της Μόσχας έρχεται να προστεθεί στο λάθος της μη συμμετοχής της στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο του 2016. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι ο κ. Κύριλλος «έχει παρασυρθεί βασικά από τον στενό του συνεργάτη Μητροπολίτη Βολοκολάμσκ, Ιλαρίωνα, πρόεδρο του τμήματος Εξωτερικών Σχέσεων της Εκκλησίας Ρωσίας», ο οποίος από την περασμένη βδομάδα είχε κάνει λόγο για «άνομη πράξη» του Φαναρίου. Από το Φανάρι δεν υπήρχε μέχρι χθες αντίδραση στην απόφαση της Μόσχας.
Η ρήξη της Μόσχας με το Φανάρι μπορεί να προκαλέσει κραδασμούς στον χώρο της Ορθοδοξίας, αλλά, όπως επεσήμανε διακεκριμένος Θεολόγος, «δεν μπορεί να θεωρηθεί σχίσμα στην Ορθοδοξία, καθώς δεν υπάρχει κάποια δογματική διαφορά μεταξύ των δύο Εκκλησιών».
Γνώστες των εκκλησιαστικών πραγμάτων στην Ρωσία σημείωναν ότι οι αντιδράσεις του Πατριαρχείου Μόσχας δηλώνουν «αμηχανία, ενώ παράλληλα είναι υπερβολικές».
Oι ίδιοι αναφέρουν ότι το Πατριαρχείο Μόσχας δεν περίμενε ότι το Φανάρι θα προχωρούσε να λύσει το ουκρανικό εκκλησιαστικό ζήτημα. Πάντοτε το Πατριαρχείο Μόσχας, προσθέτουν, έκανε το τραγικό λάθος να υποτιμά το Οικουμενικό Πατριαρχείο. «Κι΄αυτό, γιατί θεωρεί τον εαυτό του ως τον μεγάλο και ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο δεν θα τολμήσει και θα γονατίσει», ανέφερε καλά ενημερωμένη πηγή. Η ίδια πηγή σημείωσε ότι το Πατριαρχείο Μόσχας δεν έχει αντιληφθεί ότι το Φανάρι δεν λειτουργεί με αυτά τα κριτήρια και γι΄αυτό δεν αντέδρασε , «ενώ θα μπορούσε να το είχε κάνει (για το θέμα της αυτοκεφαλίας) εκδικητικά, μετά την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο του 2016».
Εκκλησιαστικές πηγές εκτιμούν ότι αυτό που καταφέρνει η Μόσχα είναι να απομονώνεται η ίδια από τον υπόλοιπο κόσμο. «Έχουν την ψευδαίσθηση ότι όλοι θα τους υποστηρίξουν, αλλά θα τους προσγειώσουν οι εκπλήξεις. Αυτοί που δείχνουν να είναι κατά της αυτοκεφαλίας της Ουκρανίας, δεν σημαίνει ότι συμμερίζονται την απόφαση του Πατριαρχείου Μόσχας», επεσήμαναν οι ίδιες πηγές.
Το θέμα των σχέσεων Μόσχας – Φαναρίου απασχόλησε και το Συμβούλιο Ασφαλείας της Ρωσίας, στο οποίο συμμετέχει ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν. «Υπήρξε ανταλλαγή απόψεων για την κατάσταση γύρω από τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία στην Ουκρανία, μετά τη γνωστή απόφαση του Πατριαρχείου της Κωνσταντινούπολης», δήλωσε εκπρόσωπος του Κρεμλίνου.
