Είναι αστείρευτη η ενασχόληση με το πρόσωπο της Παναγίας.Οι Πατέρες της Εκκλησίας σε σχέση με το θέμα αυτό μας έχουν παραδώσει μια πληθώρα κειμένων τους, που προσεγγίζουν την Θεοτόκο βιωματικά και αποδίδουν με τον γραπτό τους λόγο, όσα έζησαν και φωτίστηκαν να γράψουν. Μερικοί εξ αυτών τολμούν να σημειώσουν σημαντικά στοιχεία περί του Μυστηρίου της Παναγίας και της προσφοράς της στο ανθρώπινο γένος. Όπως επίσης, τολμούν να καταγράψουν πτυχές περί του προσώπου της δίδοντάς μας θαυμαστή θεολογία και όχι τετριμμένη ηθικολογία.

Σπουδαίος μεταξύ των Πατέρων αυτών, είναι ο άγιος Νικόλαος ο Καβάσιλας από τον οποίο θα μεταφέρουμε ενδιαφέρουσες προσεγγίσεις και θέσεις. Ο Άγιος έζησε τον 14ο αιώνα και  χρειάστηκε να λάβει θέση περί του ανθρωπισμού, έννοια που αναπτύσσεται στην εποχή του. Δεν υπάρχει, κατά τον ίδιο, πιο επιτυχημένο παράδειγμα ανθρωπισμού από την Παναγία. Μέσω αυτής, υποστηρίζει, ότι δεν είναι ο άνθρωπος ένα αυθύπαρκτο ον, δεν είναι το κέντρο του κόσμου. Έτσι, σημειώνει ότι  η Παναγία είναι κατ’ εικόνα θεού δημιούργημα, όπως όλοι οι άνθρωποι, αλλά προικισμένη και με το καθ’ ομοίωση. Η Παναγία δηλαδή, με έναν μοναδικό τρόπο, έχοντας την ανθρώπινη φύση, την καταξιώνει, την στρέφει ακλινώς προς τον Χριστό. Έτσι, ο Χριστός γίνεται το κέντρο της ανθρώπινης ύπαρξης και μέσω Αυτού ο  άνθρωπος γίνεται χαριτωμένος.

Ας δούμε μερικά άλλα στοιχεία περί της Θεοτόκου. Η σύγχρονη έρευνα έχει πλέον αποδείξει ότι σημαντικά χαρακτηριστικά των γονέων εμφανίζονται ως «κληρονομιά» στα παιδιά τους. Στην περίπτωση της Παναγίας, παρατηρείται ότι ως άνθρωπος κληρονόμησε από τους γονείς της την αγιότητα και την καθαρότητα, αφού πράγματι ο Ιωακείμ και η Άννα παρουσιάζονται από τα πιο εκλεκτά πρόσωπα των δικαίων της Βίβλου. Η Ίδια τις κληρονομικές αυτές  καταβολές τελειοποίησε και γι’ αυτό έχει χαρακτηριστεί ως «ο πρώτος άνθρωπος της δημιουργίας».

Η Παναγία έκανε κάτι μοναδικό. Χρησιμοποίησε τα δώρα, τα οποία είχε δώσει ο Θεός στον άνθρωπο και έτσι νίκησε την αμαρτία. Με αυτόν τον τρόπο  έχουμε στο πρόσωπό της τον τέλειο άνθρωπο. Με την πτώση του ο άνθρωπος έχασε τον προσανατολισμό του και η δύναμη κατά της αμαρτίας που είχε λάβει έμεινε ανενέργητη. Κανένας δεν μπορούσε να προσφέρει την «επανεκκίνηση» που χρειαζόταν. Μόνο η Παναγία, αν και είχε και αυτή το προπατορικό αμάρτημα, με την αγάπη της στον Θεό, με την σταθερότητα της σκέψης της, με την σωφροσύνη και τις αρετές της νίκησε την αμαρτία. Νικά λοιπόν την αμαρτία, και για πρώτη φορά βλέπουμε πώς πραγματικά ήθελε ο Θεός τον άνθρωπο, όταν τον δημιούργησε. Είναι ο πρώτος και τέλειος άνθρωπος.

Μαζί όμως με την Παναγία, μέτοχοι της νίκης της γίνονται πολλοί άλλοι, όλοι οι ανθρωποι. [3] «Καί ἤρκεσε μιᾶς ψυχῆς ἀρετή πρός τήν τῶν ἀπάντων τῶν ἐξ αἰῶνος ἀνθρώπων στῆναι κακίαν». Έτσι, κατά την θεολογία μας, αφού όλοι βρισκόμαστε σε οντολογική κοινωνία και ενότητα μεταξύ μας, η νίκη της Παναγίας έναντι της φθοράς ζωογονεί όλο το ανθρώπινο γένος. Η δική της καθαρότητα λειτουργεί ως μια προπαρασκευαστική θυσία πριν την σταυρική θυσία του Υιού της. Η απόλυτη καθαρότητά της, η μοναδική αρετή της, αφορά λοιπόν σε όλους τους ανθρώπους.

Σε αυτό το σημείο μπορεί να σημειωθεί η παρουσίαση της προσφοράς της με την εικόνα της Κιβωτού. Η Κιβωτός διέσωσε το ανθρώπινο γένος, αλλά και η Κιβωτός Παναγία ή η Κιβωτός Εκκλησία (Εκκλησία και Παναγία παραλληλίζονται) διασώζουν τον άνθρωπο μέχρι και σήμερα. Επιπροσθέτως, η Παναγία έγινε η ίδια ναός άγιος αφού μέσα της σκήνωσε ο Λόγος του Θεού, ότι ακριβώς γίνεται με την Εκκλησία, στην οποία ο Χριστός βρίσκεται και σωματικά παρών και δια της θείας ευχαριστίας προσφέρεται στον άνθρωπο. Σημειώνουμε ότι η Παναγία δεν αγιάσθηκε από τον χώρο που έζησε από την παιδική της ηλικία, αλλά αγίασε τον χώρο με την καθαρότητα και αγνότητά της. Στα άγια των αγίων που ζούσε, υπήρχαν οι πλάκες της διαθήκης, το μάννα κ.τ.λ. Όλα αυτά όμως ήταν σύμβολα, που θα οδηγούσαν στην ίδια, και προεικόνιζαν την δική της παρουσία.

 Αφού η Παναγία είναι ένα ακόμα Μυστήριο της Πίστης, οι Πατέρες χρησιμοποιούν εικόνες για να το περιγράψουν. Είναι, λοιπόν, η Παναγία το φως του ηλίου, το οποίο διαχέεται στην ατμόσφαιρα και έτσι γίνονται ορατά όλα τα ωραία του κόσμου. Αναδεικνύεται η ομορφιά και η λαμπρότητα των πραγμάτων από την δική της παρουσία. Πιο απλά, αυτή φωτίζει και ομορφαίνει τον κόσμο. Άλλωστε, κατά τον Ιερό Καβάσιλα, σ’ αυτήν αφορά το κείμενο της Γενέσεως ότι ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο «καλά λίαν».

Ο Ιερός Καβάσιλας μας πληροφορεί και για το σημαντικό θέμα της Μετάστασης της Παναγίας.  Αναφέρει ότι το γεγονός της Μετάστασης αφορά όχι μόνο στην ομολογουμένη αγιότητα του βίου της, αλλά και στην οντολογική σχέση της με τον Χριστό ως μητέρα Του. Ήταν τόσο στενός ο σύνδεσμός της με τον Χριστό, που μετείχε απόλυτα στην ζωή Του. Έτσι, η ίδια με την Κοίμησή της κηδεύεται μεν, αλλά δεν εξουσιάζεται από τον θάνατο. Όπως συνέβη με τον Χριστό, μετά από τις τρεις ημέρες το σώμα της μεταβαίνει στον ουρανό, δίδοντας μας μια εικόνα για την εσχατολογική κατάσταση των σωμάτων κατά την κοινή ανάσταστη.

Είναι πολύ σημαντικό να ειπωθεί ότι για τον Θεό, η Παναγία υπήρξε συνεργάτης στο σωτηριολογικό Του έργο. Δεν απετέλεσε το εργαλείο ενός τεχνίτη για να κάνει το έργο του, αλλά τον μοναδικό συνεργό στο υψηλότατο έργο της σωτηρίας των ανθρώπων. Ο Θεός συνεργάστηκε με την Παναγία για την αναδημιουργία του κόσμου. Και αυτό είναι ένα ύψιστο γεγονός για την ανθρωπότητα. Είναι αυτό που άλλαξε την πορεία του κόσμου.

Η Παναγία από την ύπαρξή της μέχρι και σήμερα έχει ρόλο μεσιτικό αφού συνεχώς δέεται και οδηγεί τους ανθρώπους στον Υιό της. Είναι νυμφαγωγός! Είναι γνωστό στην θεολογία μας ότι η ίδια δεν σώζει, αλλά και χωρίς αυτήν κανείς δεν σώζεται.

Τα όσα με συντομία ειπώθηκαν είναι σημαντικά διότι δεν αποτελούν έναν φιλοσοφικό στοχασμό, αλλά καρπό της βιωματικής θεολογίας των Πατέρων της Εκκλησίας και πιο συγκεκριμένα του αγίου Νικολάου του Καβάσιλα. Τα κείμενα του ιερού Πατρός δίνουν λύσεις σε πολλά ακανθώδη θέματα και μας καλούν να τα μελετήσουμε επισταμένως. Στις ομιλίες του ανακαλύπτουμε το βάθος της θεοτοκοφιλίας του.

Αρχιμ.Ιακώβου Κανάκη

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Πανήγυρις Μεταστάσεως Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στην Άρτα

Το Σάββατο 25 Σεπτεμβρίου 2021, το απόγευμα, στον πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, στο Πνευματικό Κέντρο της Ιεράς Μητροπόλεως Άρτης, ετελέσθη...

«Σταυρός, πιστών το στήριγμα…» – Συνεχίζεται το προσκύνημα του ΤΙΜΙΟΥ ΞΥΛΟΥ και του Ι. Λειψάνου του Αγ. Λουκά...

«Σταυρός, ὁ φύλαξ πάσης της οἰκουμένης. Σταυρός, ἡ ὡραιότης τῆς Ἐκκλησίας. Σταυρός, βασιλέων τὸ κραταίωμα. Σταυρός, πιστῶν τὸ στήριγμα. Σταυρός, ἀγγέλων ἡ δόξα καὶ τῶν δαιμόνων τὸ τραῦμα» (Ἐξαποστειλάριον) Μεγίστη τιμή και...

Μηνύματα από τι Ιερό νησί

Τοῦ Σεβ/του Μητροπολίτου Αὐλῶνος ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ Mr. Th. Χωρίς καμμιά ἀμφιβολία ἡ Πάτμος εἶναι τόπος ἱερός. Εἶναι δεύτερη μετά τά Ἱεροσόλυμα. Τόπος Θεοβάδιστος ὁ ἕνας. Θεοφάνειας...
video

Ο Χριστός μας καλεί να γίνουμε αδελφοί του!

Παρακολουθήστε το σύντομο βιντεάκι που ετοίμασε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού κ.Ιγνάτιος, με αφορμή την Κυριακή 26 Σεπτεμβρίου, που τιμάται η Μετάσταση του...

Θυρανοίξια Παρεκκλησίου στην πανέμορφη Βελίτσα (Τιθορέα)

Την Ακολουθία των Θυρανοιξίων του νέου Ιερού Παρεκκλησίου προς τιμήν του Ευαγγελισμού της Υπεραγίας Θεοτόκου στην Τιθορέα (Βελίτσα), το οποίο χτίστηκε δαπάναις της εριτίμου...

Η εορτή της Οσίας Ευφροσύνης στην Φθιώτιδα

Στον Ιερό Ναό Αγίας Ευφροσύνης του Ιδρύματος Χρονίων Παθήσεων «Παράρτημα προστασίας ΑΜΕΑ Φθιώτιδος του Κέντρου Κοινωνικής Πρόνοιας Περιφέρειας  Στερεάς Ελλάδος»  στο Δομοκό χοροστάτησε και...

Χειροτονία Ἱεροδιακόνου στὴν Κόνιτσα

Μέσα σὲ κλίμα χαρᾶς καὶ πνευματικῆς ἀγαλιάσεως, τελέστηκε 23/09/2021 ἡ εἰς Διάκονον Χειροτονία τοῦ Μοναχοῦ π. Ἰσαάκ, ἀδελφοῦ τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Παναγίας Μολυβδοσκεπάστου. Ἡ Χειροτονία...

Ο Γέροντας Νεκτάριος μετά από 2 χρόνια στην Αθήνα με το Τίμιο Ξύλο

Από την Πέμπτη 23 Σεπτεμβρίου 2021 ο Γέροντας Νεκτάριος Μουλατσιώτης έπειτα από δυο χρόνια βρίσκεται στην Αθήνα με το Τίμιο Ξύλο και το ιερό...

Θεμελίωση Κοιμητηριακού Ναού Αναλήψεως του Κυρίου στην Μητρόπολη Άρτης

Την Πέμπτη 23 Σεπτεμβρίου 2021, το πρωί, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Άρτης κ. Καλλίνικος εθεμελίωσε Κοιμητηριακό Ναό επ’ ονόματι της Αναλήψεως του Κυρίου, ανεγερθησόμενο στο...

Με λαμπρότητα εόρτασαν τα Κύθηρα την Πολιούχο και Προστάτιδά τους Παναγία Μυρτιδιώτισσα

Με λαμπρότητα εόρτασαν τα Κύθηρα την Πολιούχο και Προστάτιδά τους Παναγία Μυρτιδιώτισσα στο ομώνυμο Ιερό της Προσκύνημα, όπου φυλάσσεται η θαυματουργή της εικόνα που...

Φθιώτιδος: «Η πανδημία είναι ένας σταθμός αυτής της κατρακύλας, που βιώνει ο κόσμος».

Στον Ιστορικό ορεινό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου, γνωστό ως «Παναγία Γόργιανη» στη Σπερχειάδα, ο οποίος αποτέλεσε καταφύγιο για τον άμαχο πληθυσμό της μαρτυρικής πόλεως...

Μητροπολίτης Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου Ἱερόθεος: Ἑνότητα ἁγίου Σιλουανοῦ καί ἁγίου Σωφρονίου

Μητροπολίτης Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου Ἱερόθεος Ἑορτάζει σήμερα (24 Σεπτεμβρίου) ὁ ἅγιος Σιλουανός ὁ Ἀθωνίτης, ὁ μεγάλος αὐτός ἐμπειρικός θεολόγος τῆς Ἐκκλησίας μας, τοῦ ὁποίου μπορῶ...

Την Πολιούχο της Παναγία Μυρτιδιώτισσα εόρτασε η Πύλος

Με λαμπρότητα και λειτουργική μεγαλοπρέπεια εόρτασε και φέτος η γραφική κωμόπολη της Πύλου την Πολιούχο της Παναγία Μυρτιδιώτισσα. Την πανηγυρική θεία λειτουργία στον ενοριακό Ιερό...

Η απολογία Ελπιδοφόρου…

Ως Ελληνας της Κωνσταντινούπολης έχω βιώσει εγώ και η οικογένειά μου τις φοβερές συνέπειες του ξεριζωμού από τις πατρογονικές μας εστίες, όπως πλήθος συμπατριωτών...