Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς ήταν δεινός θεολόγος και διαπρεπέστατος ρήτορας και φιλόσοφος. Δεν γνωρίζουμε το χρόνο και τον τόπο της γέννησής του. (Ο Σ. Ευστρατιάδης όμως, στο αγιολόγιο του, αναφέρει ότι ο Άγιος Γρηγόριος γεννήθηκε το 1296 μ.Χ. στην Κωνσταντινούπολη, από τον Κωνσταντίνο τον Συγκλητικό και την ευσεβέστατη Καλλονή). Ξέρουμε όμως, ότι κατά το πρώτο μισό του 14ου αιώνα μ.Χ. ήταν στην αυτοκρατορική αυλή της Κωνσταντινούπολης, απ’ όπου και αποσύρθηκε στο Άγιο Όρος χάρη ησυχότερης ζωής, και αφιερώθηκε στην ηθική του τελειοποίηση και σε διάφορες μελέτες.

Το 1335 μ.Χ. με τους δύο αποδεικτικούς λόγους του «Περί εκπορεύσεως του Αγίου Πνεύματος», ήλθε σε σύγκρουση με τον Βαρλαάμ τον Καλαβρό, ο οποίος δίδασκε πως ο άνθρωπος δεν μπορεί να γνωρίσει το Θεό, κι ακόμα περισσότερο δεν μπορεί να ενωθεί μαζί Του. Κατά τα λεγόμενα του Βαρλαάμ, ο Θεός είναι «κλειστός στον εαυτό του» και δεν μπορεί να ενωθεί με τους ανθρώπους. Επομένως, οι «ησυχαστές», οι μοναχοί δηλαδή εκείνοι που έλεγαν ότι μπορεί ο άνθρωπος, αν έχει καθαρή καρδιά και αν συγκεντρωθεί στην «καρδιακή προσευχή» (το «Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ Θεού, ελέησόν με»), να ενωθεί με το Θεό και να φωτισθεί και να δει το Άκτιστο φως, ασχέτως της μόρφωσής του, δεν ήταν Ορθόδοξοι αλλά «μεσσαλιανιστές» και «ομφαλόψυχοι».

Μετά από αυτές τις τοποθετήσεις του Βαρλαάμ, ο Παλαμάς εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη από όπου και άρχισε τον αγώνα «υπέρ των Ιερώς ησυχαζόντων», δηλ. αυτών που ασκούσαν τον ησυχασμό, συγγράφοντας μάλιστα και τους ομώνυμους λόγους του. Το ζητούμενο της πάλης αυτής ήταν κυρίως το μεθεκτικόν ή αμέθεκτον της θείας ουσίας. Ο Γρηγόριος, οπλισμένος με μεγάλη πολυμάθεια και ισχυρή κριτική για θέματα αγίων Γραφών, διέκρινε μεταξύ θείας ουσίας αμεθέκτου και θείας ενεργείας μεθεκτής.  Και αυτό το στήριξε σύμφωνα με το πνεύμα των Πατέρων και η Εκκλησία επικύρωσε την ερμηνεία του με τέσσερις Συνόδους. Στην τελευταία, που έγινε στην Κωνσταντινούπολη το 1351 μ.Χ., ήταν και ο ίδιος ο Παλαμάς. Αλλά ο Γρηγόριος έγραψε πολλά και διάφορα θεολογικά έργα, περίπου 60.

Αργότερα ο Πατριάρχης Ισίδωρος, τον εξέλεξε αρχικά επίσκοπο Θεσσαλονίκης. Λόγω όμως των τότε ζητημάτων, αποχώρησε πρόσκαιρα στη Λήμνο. Αλλά κατόπιν ανέλαβε τα καθήκοντα του. Πέθανε το 1360 μ.Χ. και τιμήθηκε αμέσως σαν Άγιος. Ο Πατριάρχης Φιλόθεος, έγραψε το 1376 μ.Χ. εγκωμιαστικό λόγο στο Γρηγόριο Παλαμά, μαζί και ακολουθία και όρισε την εκκλησιαστική μνήμη του στη Β’ Κυριακή της Μ. Τεσσαρακοστής.

Το τίμιο σώμα του, μετά από την εκταφή, υπήρξε άφθαρτο, δηλαδή δεν σάπισε, αλλά ευωδίαζε και θαυματουργούσε. Στους λατίνους όμως, τους υποτελείς του Πάπα, ήταν χονδρό αγκάθι η ενθύμηση του Αγίου και μάλιστα ολόσωμου. Γι αυτό πολλές φορές τον συκοφαντούσαν λέγοντας, πως για τα αμαρτήματά του έμεινε «άλυωτος», δεν δέχθηκε από απέχθεια η γη να τον διαλύσει «στα εξ ων συνετέθη»! Τον 19ο αιώνα μ.Χ. ο ναός του Αγίου καταστράφηκε από φωτιά και το τίμιο σκήνωμα του κάηκε αφήνοντας μόνον τα οστά ανέπαφα!

Τόσο γινάτι κράτησαν οι καθολικοί που όταν τυπώνονταν οι εκκλησιαστικές μας ακολουθίες στην Βενετία – κατά τους χρόνους της τουρκοκρατίας – ο Δόγης έδινε την άδειά του για την έκδοση, μόνον εφόσον δεν υπήρχε σχετική αναφορά στον Άγιο. Έτσι για αρκετά χρόνια που κυκλοφορούσαν τα έντυπα από την Βενετία, η γιορτή του είχε σχεδόν ξεχαστεί. Περί τα μέσα και τέλη του 20ου αιώνα, επανήλθε η μνήμη των ενδόξων αγώνων του και έλαβε την πρέπουσα θέση στον χώρο των Ορθόδοξων ναών.

Αρχιμανδρίτης Χρυσόστομος Τελίδης

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Πρόταση ΔΙΣ για σύσταση Παρατηρητηρίου κοινωνικών και υγειονομικών κρίσεων, πανδημιών

Συνήλθε σήμερα, Τετάρτη 3 Μαρτίου 2021, μέσω τηλεδιασκέψεως, η Διαρκής Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος της 164ης Συνοδικής Περιόδου, υπό την προεδρία του...

Στιγμιότυπα από την καταστροφή στο Κουτσόχερο

Μέσα στην καταστροφή το καντήλι της πίστης κι η λαμπάδα της ελπίδας επιμένουν να καίνε. ...

Στον δοκιμαζόμενο Τύρναβο ο Μητροπολίτης Λαρίσης

Στην πληγείσα, από τον σεισμό, περιοχή του Τυρνάβου, μετέβη αμέσως, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Λαρίσης και Τυρνάβου κ. Ιερώνυμος και διεπίστωσε με τα μάτια του...

Συναξάρι 4ης Μαρτίου

Μητροπολίτου Φαναρίου Ἀγαθαγγέλου Γενικοῦ Διευθυντοῦ τῆς Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος † Μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Γερασίμου τοῦ Ἰορδανίτου. Ὁ Ὅ­σι­ος Γε­ρά­σι­μος ὁ Ἰ­ορ­δα­νί­της ἐγεν­νή­θη­κε...

Δείτε ολόκληρη την εξόδιο ακολουθία του μακαριστού Μητροπολίτου Πολυανής και Κιλκισίου κυρού Εμμανουήλ

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Θηβών κ. Γεώργιος συμμετείχε στην εξόδιο ακολουθία του μακαριστού Μητροπολίτου Πολυανής και Κιλκισίου κυρού Εμμανουήλ, που τελέστηκε σήμερα, 3 Μαρτίου 2021,...

Πράξεις ασέβειας στους Αγωνιστές του ’21

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=M2-xkfevuSo]

Δείτε φωτογραφίες: Κατέρρευσε η εκκλησία στο Μεσοχώρι

Σημαντικές ζημιές προκάλεσε ο εγκέλαδος στο Μεσοχώρι και στο Βλαχογιάννι. Στο μεσοχώρι κατέρρευσε εκκλησία, ενώ τετραπληγικός άντρας που ήταν εγκλωβισμένος σε σπίτι, κατά τις πρώτες...

Ανακοίνωση Φθιώτιδος Συμεών: «Και πάλι σε προληπτική αυτοαπομόνωση!!»

Ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Ιωάννης Οικονόμου είχε την ευγενή καλωσύνη να με ενημερώσει τηλεφωνικώς ότι βρέθηκε θετικός στον Covid19 και τον ευχαριστώ πολύ. Του...

Φθιώτιδος Συμεών: «Ο Άγιος Νικόλαος Πλανάς μας δείχνει το δρόμο της απλότητας και της προσευχής»

Στον μεγαλοπρεπή Ναό της Αγίας Βαρβάρας Λαμίας, εορτάσθηκε την Τρίτη 2 Μαρτίου η ιερά μνήμη του Αγίου Ιερέως Νικολάου του Πλανά, καθότι στο ισόγειο...

3.200 γεύματα μοίρασε ο Μητροπολίτης Φθιώτιδος σπίτι – σπίτι

Η Ιερά Μητρόπολη Φθιώτιδος, υλοποιώντας τη συνεργασία της με την «ΑΠΟΣΤΟΛΗ» και την εταιρία «ΜΑΣΟΥΤΗΣ», το πρόγραμμα «Μαζί όπου υπάρχει ανάγκη», την Κυριακή 28 Φεβρουαρίου διένειμε...

Ο εορτασμός του Αγίου Νικολάου του Πλανά στην Νάξο

Την Τρίτη 2-3-2021, ημέρα κατά την οποία η Αγία μας Εκκλησία τιμά την ιερά μνήμη του Οσίου Πατρός ημών Νικολάου του Πλανά του Ναξίου,...

Συναξάρι 3ης Μαρτίου

Μητροπολίτου Φαναρίου Ἀγαθαγγέλου Γενικοῦ Διευθυντοῦ τῆς Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος † Μνήμη τοῦ ἁγίου ἱερομάρτυρος Θεοδωρήτου, ἐπισκόπου Ἀντιοχείας. Ὁ Ἅ­γι­ος Θε­ο­δώ­ρη­τος ἦ­ταν πρε­σβύ­τε­ρος τῆςς Ἐκ­κλη­σί­ας...

Η Βοιωτική Εκκλησία για τον κοιμηθέντα Μητροπολίτη Πολυανής και Κιλκισίου κυρό Εμμανουήλ

Με αισθήματα πόνου και της κατά Θεού λύπης πληροφορηθήκαμε το θλιβερό γεγονός της κοιμήσεως του Σεβ. Μητροπολίτου Πολυανής και Κιλκισίου κυρού Εμμανουήλ, ο οποίος...

Tρισάγιο στο Συνοδικό Παρεκκλήσιο υπέρ αναπαύσεως του Μητροπολίτου Πολυανής και Κιλκισίου κυρού Εμμανουήλ

Συνέρχεται σήμερα, Τρίτη 2 Μαρτίου 2021, μέσω τηλεδιασκέψεως, η Διαρκής Ιερά Συνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος της 164ης Συνοδικής Περιόδου, υπό την Προεδρία του...

Σεμνοπρεπῶς καὶ ἱεροπρεπῶς ἑωρτάσθη ἐν Σμύρνῃ, ἡ μνήμη τῆς Ἁγίας Φωτεινῆς

Σεμνοπρεπῶς καὶ ἱεροπρεπῶς ἑωρτάσθη ἐν Σμύρνῃ, ἡ ἐτησία μνήμη τῆς Ἁγίας Φωτεινῆς, τῆς Σαμαρείτιδος, ἀγομένην τὴν 26ην Φεβρουαρίου. Ἂν καὶ εἰς τὴν πρόσφατον παράδοσιν...