Το απόγευμα του Σαββάτου 14 Μαρτίου 2026, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων κ. Τιμόθεος παρέστη συμπροσευχόμενος κατά την ακολουθία του Εσπερινού στον Ιερό Ναό Αγίων Σοφίας, Σπυρίδωνος και Ιωάννου Χρυσοστόμου Καρδίτσης.
Ακολούθως, στις 7:00 μ.μ., στο Πνευματικό Κέντρο του ως άνω Ιερού Ναού, η Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Θεσσαλίας, πραγματοποίησε εκδήλωση ιστορικού περιεχομένου στο πλαίσιο των εορτασμών του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου και της επετείου της ενάρξεως της Ελληνικής Επαναστάσεως του 1821. Η εκδήλωση ανέδειξε την προσφορά της Εκκλησίας στους αγώνες του Γένους και συνέβαλε στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης.
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης παρουσιάσθηκε η ιστορική τριλογία – μελέτη του συγγραφέως και Αντιστρατήγου ε.α. της Ελληνικής Αστυνομίας κ. Δημητρίου Κ. Αγγελή, με θέμα «Συμβολή του Κλήρου στους αγώνες ελευθερίας του Ελληνισμού. Λατινοκρατία (1191-1819), Τουρκοκρατία (1404-1821)». Πρόκειται για ένα εκτενές έργο ιστορικής έρευνας, το οποίο φωτίζει τη συμμετοχή και την προσφορά των κληρικών και της Εκκλησίας στους αγώνες του Ελληνισμού κατά τους αιώνες της Λατινοκρατίας και της Τουρκοκρατίας.
Τα βιβλία παρουσίασαν και ανέλυσαν ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας και Καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κ. Δημήτριος Κουρέτας, ο Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και πεζογράφος κ. Ευάγγελος Αυδίκος, ο διδάσκων στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ιστορικός και ειδικός σε ζητήματα γενοκτονιών κ. Βασίλειος Μεϊχανετσίδης, καθώς και ο συγγραφέας και εκδότης των εκδόσεων «24γράμματα» κ. Γεώργιος Δαμιανός. Την εκδήλωση συντόνισε η φιλόλογος και Πρόεδρος του Μορφωτικού Συλλόγου Σοφάδων κα. Κατερίνα Σταθοπούλου.
Κατά την εκδήλωση απηύθυνε λόγο και ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ. Τιμόθεος, ο οποίος αναφέρθηκε στη σημασία της ιστορικής μνήμης και της ανάδειξης της προσφοράς της Εκκλησίας στους αγώνες του Ελληνισμού, επισημαίνοντας ότι η Εκκλησία, μέσα από την παρουσία και τη θυσιαστική διακονία του κλήρου, στάθηκε διαχρονικά στο πλευρό του λαού, διαφυλάσσοντας την πίστη και την εθνική του ταυτότητα. Χαρακτηριστικά ανέφερε:
«Λατινοκρατία 1191 – 1819
Συμβολή του κλήρου στους αγώνες ελευθερίας του Ελληνισμού»
Επιθυμώ από τη θέση αυτή να ευχαριστήσω τον αγαπητό κ. Δημήτριο Αγγελή, απόστρατο Αντιστράτηγο της Ελληνικής Αστυνομίας, διότι με τίμησε ζητώντας μου να παρουσιάσω το πόνημά του – πράγματι πόνημα – το οποίο με πολύ κόπο και προσπάθεια μας προσέφερε.
Ως Ορθόδοξος Έλληνας Κληρικός και Επίσκοπος τον ευχαριστώ επίσης, διότι με την εργώδη προσπάθειά του ανέδειξε την προσφορά των Ορθοδόξων Ελλήνων κληρικών και μοναχών για την αποτίναξη των Λατίνων – Φράγκων – Δυτικών, και με αυτό τον χαρακτηρισμό δεν εννοούμε μόνο τους ξένους, μη Έλληνες κατακτητές, αλλά και τους αλλοδόξους αιρετικούς, οι οποίοι με πολλούς τρόπους προσπάθησαν όχι μόνο να στρέψουν τον ορθόδοξο ελληνικό λαό προς τον Ρωμαιοκαθολικισμό, αλλά και να τον κάνουν να μην είναι Έλληνες ή να μη σκέπτεται τα ελληνικά.
Ο ιστορικός ερευνητής κ. Αγγελής με το έργο του απάντησε σε αυτό που «τριβέλιζε στο μυαλό του σχετικά με το ποιά πράγματι είναι η αλήθεια για τη συμβολή και την προσφορά του κλήρου και της Εκκλησίας γενικότερα στην απελευθέρωση και στους αγώνες ανεξαρτησίας της Ελλάδος».
Και από το έργο του βγαίνει το συμπέρασμα ότι ο Έλληνας κληρικός, επίσκοπος, πρεσβύτερος, διάκονος και μοναχός δεν είναι πολιτικός, είναι ζυμωμένος με τον λαό του Θεού και της πατρίδος μας, πονά με αυτόν και για αυτόν και θυσιάζεται χωρίς ιδιοτέλεια. Αγρυπνά, διδάσκει, προσφέρει, πονά!
Η αγωνία του συγγραφέως που κατέλαβε την ψυχή του σχετικά με το μέγεθος της αναλαμβανόμενης ευθύνης καθόρισε τη σκέψη του για την έρευνα και το έργο που ακολούθησε μας παρουσιάζει σήμερα ενιαία και με ακρίβεια κάθε πτυχή και λεπτομέρεια της συμμετοχής της Εκκλησίας και του Κλήρου στους αγώνες ελευθερίας του έθνους εναντίον των Λατινοδυτικών τους έξι περίπου αιώνες πριν το 1821, από την εξέγερση της Κύπρου το 1191 κατά των Άγγλων και από την πτώση της Κωνσταντινουπόλεως το 1204 στους Σταυροφόρους μέχρι την εξέγερση της Λευκάδας το 1819 κατά των Άγγλων, απαλλαγμένο από φανατισμούς και πολιτικά πάθη, σκοπιμότητες και εθνικιστικές κραυγές.
Ξεφυλλίζοντας το βιβλίο, διαπίστωσα πράγματι ότι δεν εισήλθε στην ερμηνεία των καθαρά θεολογικών ζητημάτων ή στη διαπίστωση και εκτίμηση των διαφορών μεταξύ της Ορθοδόξου Εκκλησίας και της αιρετικής δυτικής, (σχίσμα, ένωση, πρωτείο, προσθήκη του filioque, άζυμα, καθαρτήριο), όμως ο Έλληνας Ορθόδοξος κληρικός, ο οποίος ζει ότι «Χριστός ημάς ηλευθέρωσε», έναντι των αιρετικών δοξασιών και της υποδούλωσης αντιστέκεται, βροντοφωνάζει την πίστη του και επιθυμεί να ζει την ελευθερία που του χάρισε ο Θεός, ξεσηκώνοντας και άλλους μαζί του!
Το περιεχόμενο του βιβλίου είναι κατανεμημένο ιστορικά για να εισαγάγει τον αναγνώστη στο πνεύμα της εποχής: πτώση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, ή καλύτερα του βυζαντινού κράτους, διαμελισμός, άλωση Κωνσταντινουπόλεως από τους Σταυροφόρους, διανομή εδαφών.
Όπως ο ίδιος αναφέρει, με την ίδρυση των λατινοφραγκικών κρατικών οντοτήτων εγίνονταν, η καλύτερη εκμετάλλευση των γηγενών πληθυσμών και των πλουτοπαραγωγικών πηγών, η συστηματική και σκληρή φορολόγησή τους με διάφορους τρόπους και μεθόδους και η θρησκευτική απομόνωση και εξαφάνιση της θεολογικής ορθοδόξου ιδιαιτερότητάς τους˙ ενεργούντες καθαρά ως αποικιοκράτες και ιμπεριαλιστές, με σκοπό αφενός μεν την οικονομική απομύζηση του λαού και την εξαθλίωσή του, αφετέρου δε τη θρησκευτική του αφομοίωση, να γίνουν Ρωμαιοκαθολικοί.
Αναφερόμενος στη Λατινοκρατία καταγράφει τη στάση των κατακτητών, τις κοινωνικές τάξεις, τα μέτρα κατά της Ορθοδόξου Εκκλησίας, βιασμούς, αγορές, στρατολογήσεις, φορολογικές καταπιέσεις, δικαστικές αυθαιρεσίες, καθώς και τη συστηματική τακτική των κατακτητών κατά των κληρικών.
Ακολούθως, καταγράφει τα αίτια των επαναστάσεων και τις 41 επαναστάσεις, εξεγέρσεις, κινήματα, ταραχές μέσα από ιστορικά κείμενα της εποχής Ελλήνων ή και ξένων συγγραφέων.
Στα συμπεράσματα – επίλογος, συνοψίζει ο μελετητής με κείμενα ιστορικών τα γεγονότα που προανέφερε γύρω από τη θυσία των Ορθοδόξων κληρικών, καθώς και μέσω ιστορικών δεδομένων ερμηνεύει τη φθορά και την κατάρρευση των Λατίνων και την επέλαση των Τούρκων στο αποδυναμωμένο πλέον Βυζαντινό κράτος.
Τότε άρχισε να φαίνεται η υποτιθέμενη συμπάθεια των Λατίνων, η ανοχή και η ανεκτικότητα στους γηγενείς, διότι έβλεπαν με την πάροδο του χρόνου το πόδι του Σουλτάνου να πατά όλο και νοτιότερα στην ελληνική χερσόνησο και στα νησιά του Αιγαίου.
Κατακλείεται η εργασία αυτή με την παράθεση αυτούσιων κειμένων ιστορικών για τη χρονική περίοδο της Λατινοκρατίας και παρουσιάζεται η βιβλιογραφία.
Το έργο που παρουσιάζεται απόψε αποτελεί μια σπουδαία προσπάθεια του κ. Αγγελή. Συνόψισε ένα μέρος της ιστορίας που αφορά στον ορθόδοξο ελληνικό κλήρο σε μια χρονική στιγμή μέσα στους αιώνες.
Με έρευνα ενδελεχή, με στοιχεία ιστορικά μέσα από συγκεκριμένες μαρτυρίες και παραθέτοντας πηγές, κατέγραψε την πορεία της ελληνικής αδούλωτης ψυχής, της κοινής πορείας κλήρου και ορθοδόξου λαού και μας χάρισε ένα εγχειρίδιο επιστημονικό, ιστορικό, με σταθερό και κατανοητό κείμενο, πράγματι όπως ο ίδιος επιθυμεί και μας δήλωσε, απαλλαγμένο από φανατισμούς και πολιτικά πάθη, σκοπιμότητες και εθνικιστικές κραυγές.
Εγώ προσωπικά τον ευχαριστώ για αυτό το σπουδαίο εγχείρημα!
Σας ευχαριστώ.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Η ιστορική αυτή τριλογία αποτελεί ένα εκτενές ερευνητικό έργο συνολικής έκτασης 1.632 σελίδων. Τα δύο πρώτα βιβλία αναφέρονται στην περίοδο της Τουρκοκρατίας και παρουσιάζουν, μέσα από ιστορικές πηγές και μαρτυρίες, τη συμβολή κληρικών και εκκλησιαστικών παραγόντων στους αγώνες ελευθερίας του Ελληνισμού κατά τη διάρκεια των τεσσάρων περίπου αιώνων πριν από την Ελληνική Επανάσταση του 1821. Στο έργο γίνεται ιδιαίτερη αναφορά και σε τοπικά ιστορικά γεγονότα, όπως η εξέγερση των ορθοδόξων χριστιανών της Δυτικής Καρδίτσας με κέντρο το Φανάρι κατά τα έτη 1404-1423.
Το τρίτο βιβλίο της τριλογίας αναφέρεται στην περίοδο της Λατινοκρατίας και εξετάζει τη συμβολή του κλήρου στους αγώνες ελευθερίας του Ελληνισμού από τα τέλη του 12ου αιώνα και ιδίως μετά την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως από τους Σταυροφόρους το 1204, έως και τις αρχές του 19ου αιώνα, καταγράφοντας σημαντικά γεγονότα και εξεγέρσεις των ορθοδόξων χριστιανών εναντίον των Λατίνων κατακτητών.
Το έργο φέρει την ιδιαίτερη τιμή να προλογίζεται από τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία και την επιστημονική αξία της μελέτης.
Η εκδήλωση προσέλκυσε πλήθος πιστών και εκπροσώπων των τοπικών αρχών και φορέων, οι οποίοι είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν μια ουσιαστική ιστορική αναδρομή, αναδεικνύοντας τόσο τις σημαντικές πτυχές των αγώνων του Ελληνισμού όσο και την καθοριστική συμβολή της Εκκλησίας στη διατήρηση της πίστεως και της εθνικής ταυτότητας του Γένους.
Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους θρησκευτικοί παράγοντες, μέλη του κοινοβουλίου του Νομού Καρδίτσας, εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης και των ένοπλων δυνάμεων, καθώς και πολίτες και φίλοι του βιβλίου.
Αποσπάσματα από τα τρία βιβλία ανέγνωσε ο ηθοποιός και σκηνοθέτης κ. Παύλος Βησσαρίου.
