Οἱ λατρευτικὲς ἐκδηλώσεις τῆς ἡμέρας ξεκίνησαν μὲ Ὄρθρο καὶ θεία Λειτουργία. Στὶς 12 τὸ μεσημέρι ἔγινε Ἱερὰ Παράκληση στὴν Ἁγία μάρτυρα Ἀγάθη. Τὸ ἀπόγευμα στὶς 6:00 μ.μ. ἔγινε ὁ Ἑσπερινὸς καὶ στὴν συνέχεια ἐψάλη Ἱερὰ Παράκληση στὸν Ἅγιο Δημήτριο Γκαγκαστάθη.
Στὶς 7:00 μ.μ. ὁ Αἰδεσιμολογιώτατος Πρωτ. π. Εὐάγγελος Παπανικολάου, κληρικὸς τῆς Ἱ. Μητροπόλεως Καμερούν, Ἰατρός, Θεολόγος καὶ Ἱεραπόστολος ὁμίλησε μὲ θέμα: «Καὶ σοῦ δὲ αὐτῆς διελεύσεται ρομφαία-Ἡ Ἀργυρὼ τῆς Σπιναλόγκας ἡ πολύαθλος».
Ὁ Προϊστάμενος τοῦ Ναοῦ, Αἰδεσιμολ. Πρωτ. Θεμιστοκλῆς Χριστοδούλου, καλωσόρισε τὸν π. Εὐάγγελο, ποὺ μὲ τὸν ὲπιστηρικτικό του λόγο στηρίζει ὅλη τὴν οἰκουμένη. Τὸν εὐχαρίστησε γιὰ τὴν παρουσία του στὰ ΥΠΑΠΑΝΤΙΑ 2026, ποὺ μὲ τὴν χάρη τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν εὐλογία τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος κ.κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟΥ τοῦ Β΄ τελοῦνται γιὰ 3η χρονιὰ καὶ τοῦ μετέφερε τὶς εὐχὲς τοῦ Ἀρχιεπισκόπου ἀλλὰ καὶ τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Ρωγῶν κ. Φιλοθέου.
Ὁ π. Εὐάγγελος ἄρχισε τὴν ὁμιλία του σχολιάζοντας τὴν προφητεία του Συμεὼν στὴν Παναγία, «Καὶ σοῦ δὲ αὐτῆς διελεύσεται ρομφαία», λἐγοντας ὅτι τὴν καρδιὰ τῆς Παναγίας διεπέρασε ρομφαία πολλὲς φορές, μὲ ἀποκορύφωμα τὴν Σταύρωση τοῦ Κυρίου. Καὶ κάθε γυναίκα μητέρα ὁμοιάζουσα στὴν Παναγία θὰ νιώσει τὴν ρομφαία νὰ περνᾶ τὴν καρδιά της.
Μιὰ τέτοια γυναίκα, ποὺ ἔνιωσε τὴν ρομφαία νὰ σχίζει τὴν καρδιά της πολλὲς φορές, ἦταν ἡ Ἀργυρὼ τῆς Σπιναλόγκας. Ἡ μακαρία Ἀργυρὼ Στεφανάκη γεννήθηκε στὶς Βασιλιὲς Ἡρακλείου Κρήτης στὶς 7 Δεκεμβρίου 1924. Οἱ γονεῖς της ἦταν εὐλαβεῖς. Ζοῦσαν πτωχικά ἀλλά ὄχι στερημένα. Ἀπέκτησαν πέντε παιδιά. Τὴν Ἀργυρώ, τὸν Ἀριστείδη, τὴν Ἰωάννα, τὴν Γεωργία καί ἕνα μικρό Βενιζελάκι, πού ἐκοιμήθη νήπιο. Ἡ ζωὴ ἦταν ἀτάραχη. Εἶχαν λευτερωθῆ ἀπὸ τὸν Τοῦρκο, εἶχαν ἑνωθῆ μὲ τὴν Ἑλλάδα.
Ἡ Ἀργυρὼ ἦταν ἔξυπνη, εὔστροφη, ὄμορφη, -ἔφερε πάντα τὴν μακρομαλλοῦσα κώμη της σὲ πλεξίδες-, μεγαλομάτα, εὐσεβής, χαρούμενη, σεμνὴ καὶ τὸ κυριώτερο ἀγαποῦσε τὴν Ἐκκλησία καὶ τὶς Ἀκολουθίες. Ὅταν ἔφθασε σὲ ἡλικία γάμου, ἀρραβωνιάστηκε ἕνα παλληκάρι ἀπὸ τὸ χωριό της. Ἀμέσως μετὰ τὸν γάμο κηρύχτηκε ὁ Ἐλληνο-Ἰταλικὸς πόλεμος καὶ ὁ ἄνδρας της ἔφυγε νιόπατρος γιὰ τὸ μέτωπο. Ἐκείνη τὸν περίμενε, συμμετέχουσα σὲ ὁποιαδήποτε προσπάθεια συμπαραστάσεως στὸ δοκιμαζόμενο γένος, μὲ ροῦχα, δέματα κλπ. Μετὰ τὴν κατάρρευση τοῦ μετώπου, τὸν Μάϊο τοῦ’41 ἐπέστρεψε ὁ ἄνδρας της στὴν Κρήτη. Οἱ Γερμανοὶ κατακτητές, ἐπειδὴ στὴν Κρήτη ξεκληρίστηκαν οἱ ἀλεξιπτωτιστές τους, φέρθηκαν στὸ νησὶ καὶ στοὺς κατοίκους ἀπάνθρωπα. Ἔκαψαν χωριὰ καὶ ἔκαναν ἐκτελέσεις. Γιὰ ἕναν Γερμανὸ σκοτωμένο ἐκτελοῦσαν δέκα ἀθώους Ἕλληνες. Σὲ ἕνα μπλόκο στὴν Χανιόπορτα τοῦ Ἡρακλείου συνέλαβαν καὶ τὸν ἄνδρα τῆς Ἀργυρῶς μαζὶ μὲ ἄλλους Κρητικοὺς καὶ τοὺς κρατοῦσαν σὲ ἕνα στρατόπεδο μέχρι νὰ τοὺς ἐκτελέσουν.
Τότε ἡ Ἀργυρὼ φόρεσε τὰ καλά της, πῆρε καλούδια γιὰ τοὺς ἄλλους κρατουμένους καὶ πῆγε στὸ στρατόπεδο τῶν Γερμανῶν καὶ πέτυχε μὲ τὴν θωριά της καὶ τὸν Χριστό της νὰ ἐξασφαλίση ἄδεια, νὰ παρηγορήση τὸν ἄνδρα της καὶ νὰ μεταφέρη ἄπειρα μηνύματα, κρυμμένα στὶς πλεξίδες της πρὸς τοὺς ἄλλους φυλακισμένους μὲ κίνδυνο τῆς ζωῆς της.
Ἔφθασε ἡ ὥρα τῆς ἐκτελέσεως. Τοὺς ἔστησαν στὸν τοῖχο, ἑτοιμάστηκαν. Καὶ ξαφνικά, προβάλλει ἡ Ἀργυρὼ μαυρομαλλοῦσα, εὐθυτενής, λάμπουσα μὲ τὰ φορέματα τοῦ Πάσχα. Πέρασε μπροστὰ ἀπὸ ταὰ προτεταμένα ὅπλα, ἔπιανε μὲ τὸ χέρι τὶς κάννες καὶ τὶς ἔστρεφε πρὸς τὴν γῆ. Ἔκπληκτος ὁ Γερμανὸς ἀξιωματικὸς ἔβλεπε τὸ φαινόμενο. Ἀμέσως τὴν κάλεσε μπροστά του διακόπτοντας τὴν ἐκτέλεση. Τὴν ρώτησε ποιά εἶναι καὶ τί θέλει. Ἐκείνη ζήτησε τὴν ἀπαλλαγὴ τοῦ ἄνδρα της. Ὁ Γερμανὸς τῆς ἐπέτρεψε νὰ τὸν πάρει καὶ νὰ φύγει. Ἐκείνη ὅμως ζήτησε τὴν ἀπαλλαγὴ καὶ τῶν ὑπολοίπων, διαφορετικὰ θὰ ἔμενε νὰ ἐκτελεστεῖ μαζί τους. Μπροστὰ στὴν ἐπιμονή της ὁ Γερμανὸς ἔστειλε μήνυμα στὸν Φύρερ ἐκθέτοντας τὸ περιστατικό. Κι ἐκεῖνος ἔδωσε ἐντολὴ νὰ φύγουν ὅλοι, ἐκφράζοντας τὴν ἐπιθυμία νὰ γνωρίσει αὐτὴ τὴν ἀνδρεία γυναίκα.
Ἐπέστρεψαν στὸ σπίτι τους κι ἔζησαν ἁπλᾶ καὶ ἥσυχα. Ἀπέκτησαν κι ἕνα τέκνο ἕνα τέκνο, καρπὸ τῶν προσευχῶν. Γιά τρεῖς χρόνους ἔζησαν χωρὶς πειρασμούς. Καὶ ξαφνικά, ἐμφανίστηκαν τὰ ἐρυθήματα καὶ οἱ ἐκδηλώσεις τῆς φοβερῆς ἀσθένειας, τῆς λέπρας. Χτύπησε ὅλη τὴν οἰκογένεια. Πρῶτα τὴν μάνα τῆς Ἀργυρῶς κι ἔπειτα τὰ ἀδέλφια της, τόν Ἀριστείδη, τήν Ἰωάννα καὶ τήν Γεωργία. Τελευταία χτύπησε καὶ τὴν Ἀργυρώ. Τοὺς ἔδιωξαν ὅλους. Τοὺς πέρασαν ἀπὸ τὴν Πλάκα ἀπέναντι στὴν Σπιναλόγκα. Ἡ Ἀργυρὼ οὔτε τὸν ἄνδρα της χαιρέτησε, οὔτε τὸ παιδί της. Ἔνδακρυς καὶ ἀρχοντικιὰ ἔλεγε ΄΄Δόξα σοι ὁ Θεός΄΄. Ἐσχίζοντο τὰ στήθια της, ἀλλὰ πῆγε πέρα μαζὶ μὲ ὅλα της τ’ ἀδέλφια κι ἄφησε πίσω ἄνδρα καὶ παιδί. Δὲν ἄρθρωσε «γιατί». Μόνο ἔλεγε: «Κύριε, δὲν σοῦ λέω τί νὰ κάνης γιὰ μένα· κάνε ὅ,τι θέλεις. Ἐσὺ μ’ ἔφερες στὴν ζωή, μέχρι τώρα μὲ σκέπασες, μὲ εὐλόγησες· ἀξίωσέ με νὰ δῶ φῶς παρακλήσεως». Τοὺς ἔδωσαν ἕνα δίπατο σπίτι, γιατὶ ἦταν τέσσερεις. Ἡ ἀδελφή τους ἡ Γεωργία ἦταν χειρότερα. Τὴν ἔβαλαν στὸ ἐπάνω δῶμα, νὰ θωρῆ τὸν ἥλιο.
Στὴν Σπιναλόγκα εἶχαν ἐκκλησία καὶ ἱερέα τὸν παπα-Χρύσανθο, ποὺ ἔκανε ὅλες τὶς ἀκολουθίες, Θεῖες Λειτουργίες, τοὺς ἐξομολογοῦσε καὶ τοὺς κοινωνοῦσε. Κι ὅταν ἀργότερα ἦρθαν στὸν ἀντιλεπρικό Σταθμὸ τῆς Ἁγίας Βαρβάρας στὸ Αἰγάλεω, ὁ παπα-Χρύσανθος ἐρχόταν ἀπὸ τὴν Σπιναλόγκα νά τοὺς δῆ. Αὐτὸς ἔμεινε στὸ νησὶ ἄλλους 8 χρόνους χωρὶς ποίμνιο ὁρατό, ἀλλὰ γιὰ νὰ διαβάζη τοὺς κεκοιμημένους ἐν Χριστῷ.
Τὴν Μ. Ἑβδομάδα ἔκαναν ὅλες τὶς προετοιμασίες γιὰ τὸ Πάσχα. Ὅλη τὴν Μ. Σαρακοστὴ ἔκαναν νηστεία καὶ ἔτρωγαν λάδι μόνο Σαββατοκύριακο. Ἕνα Μ. Σάββατο, πρὶν ἀπὸ τὴν Ἀνάσταση ἡ ἀφελφή της Γεωργία ἐκοιμήθη. Δὲν τὸ ἀνακοίνωσαν ἀμέσως, γιὰ νὰ μὴ στενοχωρηθοῦν τὰ μέλη τῆς κοινότητος. Τὴν ἑπόμενη μέρα τὸ εἶπαν καὶ ἔγινε ἡ κηδεία.
Ἐν τῷ μεταξὺ ἡ Ἀργυρὼ καίγεται ἀπ΄τὴν στέρηση τοῦ σπλάχνου της καὶ παίρνει μιὰ τρελὴ ἀπόφαση. Νύχτα βουτάει στὴ θάλασσα καὶ διασχίζει κολυμπῶντας τὴν ἀπόσταση μέχρι την ἀπέναντι στεριά. Ἔχει κάνει ἕναν μπόγο τὰ ροῦχα της καὶ τά ‘χει δέσει πάνω στὸ κεφάλι της. Περπατάει ὅλη νύχτα μόνη, κρυπτόμενη γιὰ νὰ μὴν τὴν ἀντιληφθοῦν καὶ τὴν πετροβολήσουν, σχεδὸν ἄσιτη καὶ ἄποτη καὶ κάποια στιγμὴ φθάνει στὸ σπίτι τῆς τροφοῦ. Εἶχε πάρει τὶς πληροφορίες της ἀπὸ τὰ μηνύματα ποὺ τῆς ἔστελνε ὁ ἄντρας της.
Τὸ βρίσκει ἔρημο. Κάθεται παράμερα στὴν αὐλὴ καὶ περιμένει. Κάποια στιγμὴ ἔρχονται κάποιοι, μιὰ γυναῖκα, δυό-τρεῖς γριές. Ἀπὸ μακριὰ τοὺς μιλάει, τοὺς συστήνεται. «Μόνο νὰ μοῦ πεῖτε ἂν εἶναι καλὰ τὸ παιδί μου. Μόνο νὰ τὸ δῶ ἀπὸ μακριά!!!» τοὺς λέει. «Τὸ παιδί σου πέθανε χθὲς τὸ βράδυ! Μόλις τὸ κηδέψαμε, ἐρχόμαστε ἀπὸ τὰ μνήματα…». Μαζεύει τὰ συντρίμμια της, τὸν πόνο της καὶ παίρνει τὸ δρόμο τῆς ἐπιστροφῆς.
Περνοῦν λίγα χρόνια. Ἐκείνη πάντα στὴν Σπιναλόγκα. Παίρνει μήνυμα ἀπὸ τὸν ἄντρα της πὼς θέλει νὰ παντρευτεῖ. Ἐκεῖνος εἶναι νέος καὶ δὲν ὑπάρχει καμιὰ ἐλπίδα σωτηρίας καὶ ἐπιστροφῆς γιὰ τὴν Ἀργυρώ. «Μ΄όλη μου τὴν καρδιὰ καὶ τὴν ἀγάπη μου!», τοῦ ἀπαντάει. Καὶ τὴ μέρα τοῦ γάμου κάνει πάλι τὴν ἴδια παράτολμη ἐνέργεια.
Βγαίνει κολυμπῶντας καὶ παρευρίσκεται στὸ γάμο, πάλι ἀπὸ μακριά. Κι ὅταν τελειώνει τὸ μυστήριο πλησιάζει τὴ νύφη καὶ τῆς φωνάζει «Ἔχεις καλὸν ἄντρα. Νὰ τὸν ἀγαπᾶς!…» καὶ τῆς ἀφήνει καὶ τὸ δῶρο της, ἕνα χρηματικὸ ποσὸ ποὺ τὸ μάζεψε ψίχουλο-ψίχουλο ἀπὸ τὸ ἐπίδομα ποὺ τῆς ἔδιναν. Καὶ σὲ κάθε παιδὶ ποὺ γεννοῦσε αὐτὴ ἡ γυναῖκα, ἔβγαινε μὲ τὸν ἴδιο τρόπο στὴ βάφτισή του κι ἄφηνε ἕνα δῶρο, ὅ,τι μποροῦσε ἡ φτώχια τῆς νὰ προσφέρει.
Ἐδῶ ἡ Ἀργυρὼ θὰ γίνει μιὰ ταπεινὴ διάκονος τῶν πιὸ ἡλικιωμένων ἀσθενῶν. Θὰ γνωρίσει τὸν Ἅγιο Νικηφόρο τὸ λεπρὸ καὶ τὸν Ἅγιο Εὐμένιο Σαριδάκη καὶ θὰ βιώσει τὴν ἄπειρη ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Θὰ πάρει καὶ θὰ δώσει ἀγάπη καὶ προσφορά, θὰ ἁγιάσει μὲ τὴ ὕπαρξή της ἐκεῖνον τὸν ταλαίπωρο τόπο. Μαζὶ μὲ δυό-τρεῖς ἄλλες ὁμοιοπαθεῖς γυναῖκες ἔπλεναν, καθάριζαν, περιποιοῦνταν καὶ νεκροστόλιζαν, ὅταν ἐρχόταν ἡ ὥρα τους, τὶς λεπρὲς ἀδελφές. Ἀξιοσημείωτο εἶναι καὶ τὸ τάμα ποὺ εἶχαν ἀπὸ παλιὰ κάνει: «Κάνε, Θεέ μου, νὰ βρεθεῖ τὸ φάρμακο γιὰ τὴ λέπρα, ὄχι γιά μας, γιὰ τοὺς νέους ποὺ χάνουν τὴν ἀξιοπρέπεια καὶ τὴ ζωή τους καὶ δὲν θὰ φᾶμε λάδι στὸν αἰῶνα!!!». Κι ἀφοῦ βρέθηκε τὸ φάρμακο ἔπρεπε νὰ κρατήσουν τὴν ὑπόσχεση. Καὶ τὴν κράτησαν. Καὶ δὲν ἔβαλαν λάδι στὸ στόμα τους…
Καὶ τὸ Πάσχα γιὰ νὰ κάνουν κατάλυση βουτοῦσαν τὸ δάχτυλο, τὸ κολοβωμένο ἀπ’ τὴν ἀρρώστια, στὸ λάδι τῆς καντήλας καὶ τὸ ἀκουμποῦσαν στὰ χείλη τους γιὰ νὰ τιμήσουν τὴν ἡμέρα την Ἀνάστασης χωρὶς νὰ πατήσουν τὸν ὅρκο τους.
Ἀπό τό 1958 ἡ ζωή της καί τῶν ὑπολοίπων εἶχε συνδεθῆ μέ τόν π. Σωφόνιο, τόν μετέπειτα Άγιο Εὐμένιο ἱερομόναχο καί τόν ἅγιο Νικηφόρο, τόν ὁποῖο ὁ π.Σωφρόνιος τόν διακόνησε σάν πατέρα του. Συναντιλήπτορες ἦταν ἡ Ἀργυρώ, ἡ Ντίνα καί ἄλλες πολλές ψυχές.
Γύρω στό 1979 ἐμφανίστηκε μία νέα ἀρρώστεια, μία νέα μάστιγα, ἄγνωστη, τρομερή, πού γέμιζε μέ φόβο τόν κόσμο. Ὁ κόσμος τήν ἔλεγε AIDS καί ἡ Ἰατρική σύνδρομο ἐπίκτητης ἀνοσολογικῆς ἀνεπάρκειας. Τό νοσοκομεῖο ὑποδέχθηκε ἀρρώστους (σέ δωμάτια μέ σιδερένια κάγκελλα). Στήν ἀρχή ἦσαν στήν ἀπομόνωση, διότι κανείς δέν γνώριζε τόν τρόπο τῆς μετάδοσης ἐπακριβῶς. Καί τότε οἱ πρώην «κατηραμένοι» τῆς Σπιναλογκας συμπόνεσαν τά «καϋμένα τά παιδιά», μαγείρευαν κάτι ὡραῖο καί πήγαιναν ἔξω ἀπό τά κάγκελα. Ἡ Ἀργυρώ ἔκανε τίς συνεννοήσεις καί ἡ Ντίνα τά ὡραῖα νοστιμότατα φαγητά.
Καί ὅταν μερικά ἀπ’ αὐτά τά καλόπαιδα ἐπρόκειτο νά φύγουν γιά τήν ἀγήρω μακαριότητα, τά βοηθοῦσε νά ἐξομολογηθοῦν, νά μεταλάβουν. Κι ἔπαιρνε τό καράβι καί συνόδευε τά ξόδια τους, στήν Κρήτη κυρίως ἤ καί ἀλλοῦ, κι ὕστερα μνημόνευε τά ὀνόματά τους στα κομποσχοίνα της καί ἔκανε σαρανταλείτουργα γιά τίς ψυχές τους. Παρηγοροῦσε τούς γονεῖς καί μάλιστα γιά χρόνια πολλά.
Ὅταν κάποιοι γνωστοί της ἀδικοῦνταν ἀπό συναδέλφους τους χρησιμοποιώντας πολιτικά μέσα, κατέφευγαν στήν Ἀργυρώ καί ἔλεγαν τόν πόνο τους, τότε αὐτή θυμόταν τόν παλιό ἑαυτό της μπροστά στούς Γερμανούς. Ἔβαζε τά καλά της, χτένιζε τίς κοτσίδες της, φόραγε ἕνα ὤραῖο μαντήλι καί ἀνέβαινε στά σκαλιά τῆς Διοίκησης. Ἄστραφτε καί βρόνταγε ὑπέρ τοῦ ἀδικημένου καί πετύχαινε πάντα νά ἀρθῆ ἡ ἀδικία. Δέν ξανθυμόταν τό καλό πού εἶχε κάνει καί δέν δεχόταν ἐκφράσεις εὐγνωμοσύνης, οὔτε δῶρα.
Ἐκοιμήθη στίς 12 Ἰουλίου 2014 ἡ δούλη τοῦ Θεοῦ Ἀργυρώ, ἡ ἄπατρις, ἡ χωρίς σύζυγο, ἡ ἔχουσα θάψει τό ἕνα καί μοναδικό παιδί της, ἡ ἀσθενής, ἡ πολύαθλος· ἀνεπαύθη ἀπό τά βάσανα καί τίς ἀσθένειές της καί ἑκατοντάδες ἄνθρωποι πρόστρεξαν στό λείψανό της καί τη ὁδήγησαν μέχρι τόν ταπεινό τάφο της στό Γ΄ Κοιμητήριο.
Ἡ ἡμέρα ἔκλεισε μὲ τὸ Μικρὸ Ἀπόδειπνο μετὰ Χαιρετισμῶν καὶ τὴν μονολόγιστη εὐχή.
