Ο π. Νικηφόρος Κουνάλης μιλά για τον μοναδικό ορθόδοξο ναό στην Τεχεράνη και τις πρωτόγνωρεςστιγμές που βίωσε. «Δεν ξέρετε πόσο σημαντικό είναι για κάποιους να περιμένουν καρτερικά κάθε δύο χρόνια -έστω για λίγες ημέρες- να φτάσει εκεί ένας ιερέας!»
Από τον ΣΩΤΗΡΗ ΛΕΤΣΙΟ
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Ορθόδοξη Αλήθεια
Στο επίκεντρο της επικαιρότητας βρίσκεται αυτήν την περίοδο το Ιράν, όπου εκατομμύρια πολιτών διαδηλώνουν μαχητικά διεκδικώντας την ελευθερία τους. Τούτες τις ώρες η προσοχή μας στρέφεται στις δύσκολες συνθήκες που βιώνει η εναπομείνασα κοινότητα των Ελλήνων και των ορθόδοξων χριστιανών της Τεχεράνης στον μοναδικό ορθόδοξο ναό που υπάρχει σε όλο το Ιράν, τον Ναό Ευαγγελισμού της Θεοτόκου.
Η «Ορθόδοξη Αλήθεια» επικοινώνησε με τον αρχιμανδρίτη Νικηφόρο Κουνάλη, γενικό αρχιερατικό επίτροπο της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κρήτης, ο οποίος βρέθηκε στην Τεχεράνη τρεις φορές συνολικά, ασκώντας τα καθήκοντα του εφημέριου στον Ι. Ναό Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. «Πήγαινα πάντα τη Μεγάλη Εβδομάδα, επειδή μόνο τότε άνοιγε ο ναός» αναφέρει ο π. Νικηφόρος και συνεχίζει την αφήγησή του: «Πριν από εμένα είχε τελέσει εκεί θείες λειτουργίες -όταν ήταν ακόμη αρχιμανδρίτης- ο νυν Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας κ. Μακάριος. Επίσης, εφημέριος του ναού επί 10 συναπτά έτη είχε διατελέσει και ο μακαριστός Δημήτριος, ο προκάτοχος του νυν Οικουμενικού Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου. Η αρχή έγινε το 2018, όταν ενημερώθηκα από το Οικουμενικό Πατριαρχείο πως θα έπρεπε να μεταβώ εκεί για την τέλεση ακολουθιών στη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας. Οι ακολουθίες ξεκινούσαν τη Μεγάλη Πέμπτη και γίνονταν έτσι ακριβώς όπως και στην Ελλάδα, ενώ το έργο μου συνεπικουρούσε και ένας ψάλτης».
Ο ΘΡΟΝΟΣ
Από την πρώτη στιγμή που βρέθηκε εντός του ναού ο π. Νικηφόρος εντυπωσιάστηκε από τη διακόσμησή του -και ειδικά από τον μαρμάρινο επισκοπικό θρόνο-, από τους κίονές του, που θυμίζουν την αρχιτεκτονική της αρχαίας Ελλάδας, αλλά και από την ευρυχωρία του. «Ολες οι λειτουργίες τελούνταν στην ελληνική γλώσσα. Δεν ήταν δυνατόν να χρησιμοποιηθεί κάποια άλλη γλώσσα, επειδή αυτό ως πράξη θεωρείται προσηλυτισμός» τονίζει ο π. Νικηφόρος, ενώ αναφέρει και τα εξής: «Στολίζαμε τον Επιτάφιο, κάναμε την περιφορά του γύρω από τον ναό και το Σάββατο γινόταν η Ανάσταση. Λίγοι ήταν οι ελληνικής καταγωγής που συμμετείχαν στο εκκλησίασμα. Δεν θα ήταν πάνω από επτά τα άτομα με τα οποία μπορούσα να μιλήσω ελληνικά. Θυμάμαι ότι μια φορά είχαν μεταλάβει και τρία παιδιά, τα οποία όμως δεν μιλούσαν καθόλου την ελληνική γλώσσα. Βέβαια, φροντίζαμε να εξυπηρετούμε και τους ορθοδόξους από τις πρεσβείες π.χ. της Ρουμανίας, της Βουλγαρίας, της Ουκρανίας, της Φινλανδίας κ.ά. Αξίζει να επισημάνουμε πως δεν μας επιτρέπεται η τέλεση μυστηρίων όπως π.χ. γάμος ή βάπτιση».
ΜΕ ΠΟΛΙΤΙΚΑ!
Ο χρόνος ήταν πάντα περιορισμένος για τον π. Νικηφόρο. Μοναδικό του δρομολόγιο ήταν η μετακίνηση από το ξενοδοχείο στον ιερό ναό -και πάντα ντυμένος με πολιτικά ρούχα- για την προετοιμασία των ακολουθιών και τούμπαλιν. Οταν ολοκλήρωνε τις υποχρεώσεις του στην Τεχεράνη επιβιβαζόταν την Κυριακή του Πάσχα στην πρώτη πτήση για Κωνσταντινούπολη, ώστε να προλάβει τον εσπερινό της Αγάπης. Ωστόσο, όσο επιβαρυμένο και να ήταν το πρόγραμμά του, ποτέ ο π. Νικηφόρος δεν παρέλειπε και την τέλεση τρισάγιου στο ελληνικό κοιμητήριο της Τεχεράνης.
Οσα χρόνια και εάν περάσουν, ποτέ δεν θα σβήσει από τη μνήμη του η εικόνα που αντίκριζε ο ίδιος το βράδυ της Ανάστασης, με τους πιστούς να παρακολουθούν με κατάνυξη τη λειτουργία. «Διέκρινα στο βλέμμα τους τη λαχτάρα να ξαναζήσουν την ατμόσφαιρα μιας ορθόδοξης λειτουργίας» παρατηρεί ο π. Νικηφόρος, και συμπληρώνει: «Βίωναν με την ψυχή τους το πνεύμα της Ανάστασης πολύ καλύτερα από ό,τι θα ένιωθαν οι ίδιοι οι Ελληνες στον τόπο τους!».
«ΗΤΑΝ Η ΠΑΝΑΓΙΑ!»
Εξίσου συγκινητική ήταν και η στιγμή κατά την οποία το πρωί του Μεγάλου Σάββατου -μετά το τρισάγιο στο νεκροταφείο- κάθισε σε μια παρέα όπου μεταξύ άλλων βρισκόταν και μια κοπέλα από την ανώτερη οικονομικά τάξη του Ιράν. Καθώς συζητούσαν, η κοπέλα ανέφερε στον π. Νικηφόρο πως στα όνειρά της είχε εμφανιστεί συχνά μια πανέμορφη μαυροφορεμένη γυναίκα που τη συμβούλευε: «Γνώρισε τον γιο μου». Οπως λέει ο π. Νικηφόρος, «για μένα η γυναίκα αυτή ήταν η Παναγία 100%!», και συνεχίζει: «Ωστόσο δεν απάντησα στην απορία της, επειδή δεν ήξερα ποιο ήταν αυτό το άτομο. Σκέφτηκα ότι μπορεί να της είχαν αναθέσει οι Αρχές του καθεστώτος να παρακολουθεί τις κινήσεις μου. Της είπα απλώς να μη δώσει σημασία και ότι θα έπρεπε γενικώς να παρακαλέσει τον Θεό. Εάν είναι από Αυτόν, να ξαναδεί το όνειρο, και εάν είναι από τον εξαποδώ, να μην το δει ποτέ. Το γεγονός όμως ότι η κοπέλα εξέφρασε τόσο πηγαία αυτό που είχε βιώσει ήταν κάτι το μοναδικό».
Ο ίδιος θα πει: «Η τελευταία φορά που επισκέφτηκα την Τεχεράνη ήταν το 2022. Κανείς άλλος ιερέας έπειτα από εμένα δεν μετέβη εκεί. Βίωσα πρωτόγνωρες στιγμές. Δεν ξέρετε πόσο σημαντικό είναι για κάποιους χριστιανούς στην Τεχεράνη να περιμένουν καρτερικά κάθε δύο χρόνια -έστω για λίγες ημέρες- να φτάσει εκεί ένας ιερέας!».
Ο Ναός Ευαγγελισμού της Θεοτόκου στην Τεχεράνη είναι ο μοναδικός ορθόδοξος ναός που υπάρχει σήμερα σε όλο το Ιράν. Θεμελιώθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 1951 και ανήμερα των Χριστουγέννων της ίδιας χρονιάς τελέστηκε η πρώτη θεία λειτουργία. Τα σχέδια του ναού εκπονήθηκαν από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, ενώ τα θυρανοίξια έγιναν το 2001 από τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίο. Πρόκειται για μονόκλιτη βασιλική άνευ τρούλου με ελληνικά-νεοκλασικά στοιχεία, ενώ εξωτερικά ο ναός είναι ψευδοϊωνικού ρυθμού. Εχει δίκλινη κεραμοσκεπή, με πρόπυλο και κενό αέτωμα στην πρόσοψη. Εσωτερικά ο ναός είναι αγιογραφημένος με τοιχογραφίες του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Δίπλα στον ναό υπάρχει διώροφο κτίσμα της ελληνικής κοινότητας.
ΜΕΤΑΛΑΒΑΝ ΜΕ ΚΙΝΔΥΝΟ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΟΥΣ!
Θυμάται επίσης και το εξής συγκλονιστικό γεγονός: «Το βράδυ του Σαββάτου μετά το πέρας της αναστάσιμης λειτουργίας με πλησίασαν με μυστικότητα δύο άτομα ιρανικής καταγωγής. Με παρακάλεσαν να τους κοινωνήσω, αφού πρώτα θα είχαν φύγει από τον ναό οι υπόλοιποι πιστοί. Ζούσαν στην Τεχεράνη και για τον υπόλοιπο κόσμο θεωρούνταν πως ήταν μουσουλμάνοι! Το ότι είχαν μεταλάβει δεν θα έπρεπε να γίνει γνωστό, επειδή σε αυτήν την περίπτωση θα κινδύνευε η ζωή τους. Αν και επισήμως θεωρούνταν μουσουλμάνοι, είχαν βαπτιστεί χριστιανοί ορθόδοξοι με αφορμή την επίσκεψή που είχαν κάνει παλαιότερα σε ορθόδοξη χώρα».
