π. Αντώνιος Χρήστου

Αγαπητοί μου Αναγνώστες κατά καιρούς σας κάνουμε κοινωνούς περιστατικών και στιγμών από την ιερατική μας διακονία και με αφορμή αυτών προβληματιζόμαστε και διαπραγματευόμαστε διάφορα θέματα. Αυτό θα κάνουμε και σε αυτό το άρθρο μας, από το περιστατικό που θα σας διηγηθούμε που έγινε στις 23/2 σε εφημερία μας στο Κοιμητήριο.

Κάποια στιγμή στο Κοιμητήριο, μία μητέρα με μαύρα ρούχα και μαντήλι παραδοσιακά και χαρακτηριστικά, που εκ των υστέρων μάθαμε ότι καταγόταν από τη Βόρεια Hπειρο (σημερινή Νότια Αλβανία), πάνω από τον τάφο του παιδιού της 53 ετών, άρχισε να λέει με δυνατή φωνή μοιρολόγια που ακούγονταν σε όλο σχεδόν το Κοιμητήριο. Δεν ήταν η πρώτη φορά που τη συναντούσαμε, ούτε η πρώτη φορά που το έκανε, αλλά τότε δεν της είχαμε μιλήσει για το θέμα καθόλου!

Μετά από λίγο μας φωνάζει μία κυρία σε έναν τάφο, σε μικρή απόσταση από τον τάφο της κυρίας που μοιρολογούσε, για να κάνουμε τρισάγιο! Πράγματι ξεκινήσαμε, αλλά η κυρία απτόητη μοιρολογούσε σχεδόν καλύπτοντας τη φωνή μας εντελώς! Τότε στο μυαλό μας ήρθε ένα γνωστό περιστατικό από τον βίο του Αγίου Πορφυρίου (το οποίο σας παραθέτουμε όπως το θυμόμαστε). Οταν ο Αγιος λειτουργούσε στην Πολυκλινική Αθηνών στην Ομόνοια και μάλιστα τις Κυριακές, κάποιος άνθρωπος που πουλούσε κασέτες τραγουδιών, για να διαφημίσει το προϊόν του έπαιζε με δυνατή ένταση διάφορα τραγούδια! Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να ακούγονται μέσα στη Θεία Λειτουργία αυτά τα κοσμικά άσματα και ο Αγιος αλλά και οι υπόλοιποι εκκλησιαζόμενοι να αποσπώνται από τους ύμνους και τη λειτουργική κατάνυξη. Ο Αγιος Πορφύριος πήγε και με ωραίο τρόπο έκανε σύσταση στον πωλητή των κασετών να σταματήσει ή έστω να τα βάζει μετά την Θ. Λειτουργία. Ο πωλητής, άνθρωπος λαϊκός αλλά και καθ’ όλα ειλικρινής, είπε στον Αγιο: «Πάτερ είμαι μεροκαματιάρης άνθρωπος και έχω να μεγαλώσω παιδιά! Συγγνώμη αλλά δεν μπορώ να σταματήσω τις κασέτες μου, γιατί πρέπει να ζήσουμε….»! Ο Αγιος στεναχωρήθηκε αλλά ταυτόχρονα προβληματίστηκε και μπήκε στη θέση του ανθρώπου κατανοώντας τον και γι’ αυτό δεν πήγε στην αστυνομία ή σε κάποιον άλλον υπεύθυνο φορέα όπως π.χ. η Αρχιεπισκοπή, για να σταματήσει το πρόβλημα. Μετά από πολλή προσευχή και σκέψη για το τι θα κάνει, βρέθηκε σε ένα πάρκο και έριχνε πετρούλες σε μία λιμνούλα που είχε το πάρκο. Διαπίστωσε ο Αγιος αυτό που ξέρουμε όλοι· όταν πέφτει η πετρούλα στο νερό, δημιουργούνται ομόκεντροι κύκλοι. Οταν έριξε και άλλη πέτρα δίπλα από τους ομόκεντρους κύκλους της προηγούμενης πέτρας, κατάλαβε ότι για να αντιμετωπίσει την ένταση πάνω στο νερό της μίας πέτρας, πρέπει να δημιουργήσει ως αντιστάθμισμα άλλη ένταση με τη δεύτερη πέτρα! Αυτό και έκανε! Στην ένταση της κασέτας του πωλητή, ο Αγιος με συγκέντρωση, έκανε με περισσότερη ένταση την ψαλμωδία και ο πειρασμός σταδιακά υποχώρησε και εξαλείφθηκε.

Αυτό κάναμε και εμείς! Στο έντονο μοιρολόι της μητέρας αυξήσαμε την ένταση της ψαλμωδίας του τρισαγίου! Ο του θαύματος, στα μισά η κυρία σταμάτησε και ακούγονταν πλέον μόνο τα λόγια της Εκκλησίας μας! Μόλις τελειώσαμε το τρισάγιο από την κυρία, μας φώναξαν επίσης για τρισάγιο στον τάφο της κυρίας που μοιρολογούσε· ήταν με δύο συγγενείς της ακόμη! Κάναμε το τρισάγιο κανονικά αλλά στο τέλος αφού ρωτήσαμε από πού είναι τους είπαμε: «Γιατί μοιρολογάτε; Με συγχωρείτε αλλά το μοιρολόι δεν φανερώνει και εκφράζει Ανάσταση»! Τότε λέει η μικρότερη γυναίκα με ενθουσιασμό: «Τα ακούς μάνα, τι λέει ο Πάτερ; Στα λέγαμε και εμείς ότι αυτά δεν είναι σωστά…»! Και μετά από αυτό αποχωρήσαμε!

Αν αναζητήσουμε απλά στο διαδίκτυο τη λέξη “μοιρολόγια”, θα δούμε ότι προέρχεται από τη σύνθετη αρχαία ελληνική λέξη μοίρα + λέγω) και ονομάζονται τα λυρικά τραγούδια με θρηνητικό, επαινετικό και εγκωμιαστικό χαρακτήρα, τα οποία εκφράζουν θλίψη και πόνο για τον θάνατο ενός προσφιλούς προσώπου και τραγουδιούνται από τον απλό λαό στο σπίτι ή στο κοιμητήριο κατά την κηδεία του. Περιγράφεται η ανθρώπινη μοίρα, ο αποχωρισμός από την οικογένεια και οι αρετές του νεκρού. Το μοιρολόι αποτελεί στην Ελλάδα μία από τις σημαντικότερες κατηγορίες δημοτικού τραγουδιού. Καταλαβαίνει κανείς λοιπόν ότι τα μοιρολόγια έχουν πανάρχαια καταγωγή και συνεχίζονται αδιακόπως από την αρχαιότητα μέχρι τη σημερινή εποχή σε πολλές περιοχές της πατρίδας μας και όχι μόνο.

Στην Αρχαία Ελλάδα κάνουν την εμφάνισή τους ήδη από την εποχή του Ομήρου. Στην Ιλιάδα υπάρχουν τρία μοιρολόγια στις ραψωδίες Ψ και Ω, όπου στο πρώτο ο Αχιλλέας θρηνεί τον Πάτροκλο, ενώ στο δεύτερο και στο τρίτο θρηνούν η Ανδρομάχη και η Εκάβη τον Εκτορα αντίστοιχα. Μάλιστα στο μοιρολόι στον νεκρό Εκτορα, οι γυναίκες που ακολουθούν τα θρηνητικά τραγούδια των αοιδών, αποτελούν έναν προπομπό των σημερινών “Μοιρολογίστρων” οι οποίες καλούνται σε διάφορες κηδείες έναντι αμοιβής για να λένε αυτά τα πένθιμα άσματα. Τέλος στα νεότερα χρόνια τα μοιρολόγια βρίσκονται στο απόγειο της καλλιέργειάς τους, αλλά και στη σημερινή τους μορφή, κυρίως κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, όπου αποκτούν και χαρακτηριστικά κλέφτικων τραγουδιών, έχουν υμνητικό και επαινετικό χαρακτήρα, εγκωμιάζοντας τον νεκρό και εκφράζοντας τον πόνο της απώλειας.

Με βάση τα παραπάνω καταλαβαίνουμε ότι τα μοιρολόγια δεν έχουν σχέση με τον Χριστιανισμό, προϋπήρχαν και απλά μεταλλάχτηκαν και εμπλουτίστηκαν με Χριστιανικά στοιχεία. Δεύτερον στον Χριστιανισμό δεν πιστεύουμε και δεν μιλούμε για μοίρα, αλλά για την πρόνοια Του Θεού, οπότε επομένως δεν μένουν στον θρήνο και στη σωματική απώλεια, αλλά κυρίως στη χαρά της Αναστάσεως, που ο Κύριος πάτησε και ουσιαστικά κατάργησε τον θάνατο και έχουμε πλέον μετάβαση εκ του θανάτου εις την όντως ζωή! Ο Απόστολος Παύλος στο αποστολικό ανάγνωσμα που διαβάζουμε κατά τις εξόδιες Ακολουθίες είναι σαφέστατος: «Αδελφοί, ου θέλω υμάς αγνοείν περί των κεκοιμημένων, ίνα μη λυπήσθε καθώς και οι λοιποί οι μη έχοντες ελπίδα»! (Β΄ Θεσ. δ,13). Δηλαδή σε μετάφραση: «Αδέλφια μου δεν θέλω να αγνοείτε σχετικά με τους κεκοιμημένους, για να μην λυπάσθε όπως οι υπόλοιποι που δεν έχουν ελπίδα (αναστάσεως)»!

Η Εκκλησία στον θάνατο δεν θρηνεί! Αντίθετα πανηγυρίζει, δοξολογεί, παραμυθεί και ελπίζει ότι οι κεκοιμημένοι αδελφοί μας μεταβαίνουν από την στρατευομένη Εκκλησία (όσοι βαπτισμένοι ορθόδοξοι Χριστιανοί βρίσκονται στην επίγεια ακόμη ζωή) στην θριαμβεύουσα Εκκλησία (στην χορεία των Αγίων και των Δικαίων που θα σωθούν μετά τη Δευτέρα Παρουσία)! Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η στάση μας να είναι εντελώς διαφορετική στην προσδοκία της Ανάστασης όπου τα μοιρολόγια δεν έχουν καμία θέση για τον άνθρωπο της πίστης! Τότε απλά αναβιώνουμε μία παράδοση, χωρίς όμως αντίκτυπο στην ουσία. Αμήν!

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Μητροπολίτης Γαλλίας: “Η ειρηνική συνύπαρξη δεν απαιτεί κοινή πίστη”

Η Ορθόδοξος Εκκλησία συμμετέχει εδώ και αρκετές δεκαετίες στον Διαθρησκειακό Διάλογο με πνεύμα ειρήνης, αλληλεγγύης και σεβασμού προς όλες τις θρησκευτικές παραδόσεις. Αυτό είναι...

Τιμήθηκε στην Άρτα ο βλαστός της Άγιος Μάξιμος ο Γραικός

Την Πέμπτη 21 Ιανουαρίου 2021, το πρωΐ, στον εν Άρτη πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό του Αγίου Μαξίμου του Γραικού, ελειτούργησε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Άρτης κ....

Συγκλονιστική μαρτυρία μάγου: Την ημέρα των Θεοφάνειων λύνονται όλα τα μάγια!

Απόσπασμα συνέντευξης του Σπύρου Φιλιάνου, μετανοημένου μάγου στη δημοσιογράφο Βικτωρία Ντακουνάκη (1996): "Την ημέρα της εορτής των Θεοφανείων και 40 ημέρες μετά, λόγω του...

Πανηγυρικός Εσπερινός στην Άρτα για τον Άγιο Μάξιμο τον Γραικό

Την Τετάρτη 20 Ιανουαρίου 2021, το απόγευμα, στον πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό του Αγίου Μαξίμου του Γραικού, ετελέσθη Μέγας Εσπερινός χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Άρτης...

Επαναπατρισμός δύο εικόνων που είχαν κλαπεί από Μοναστήρι της Καρδίτσας

Δύο δεσποτικές εικόνες του Χριστού Παντοκράτορα και της Παναγίας Οδηγήτριας, των ετών 1735 και 1785 αντίστοιχα, παραδόθηκαν στις 19 Ιανουαρίου 2021 στην Πρεσβεία της...

Συναξάρι 21ης ᾿Ιανουαρίου

  Μητροπολίτου Φαναρίου Ἀγαθαγγέλου Γενικοῦ Διευθυντοῦ Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος   † Μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Μαξίμου τοῦ ῾Ομολογητοῦ. ῾Ο Ὅσιος Μάξιμος ὁ ῾Ομολογητής καταγόταν ἀπό ἐπιφανῆ...

Συναντήσεις Αρχιεπισκόπου

Ρεπορτάζ: Μάκης Αδαμόπουλος Φωτογραφίες: Χρήστος Μπόνης Ο Περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας κ. Γιώργος Κασαπίδης επισκέφθηκε σήμερα το πρωί τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμο. Ο...

Eίναι παρατηρημένο ότι μόνο ο Ορθόδοξος Αγιασμός διατηρείται χωρίς να χαλάει

«Είναι γνωστό ότι ο Αγιασμός έχει πολύ ισχυρή και σταθερή δομή. Αυτό το νερό μπορεί να μεταβιβάσει τις ιδιότητές του. Πάρτε μόνο 10 γραμμάρια...

Απλά και ταπεινά τα ονομαστήρια του Επισκόπου Ωλένης κ.κ. Αθανασίου!

Μέσα σε κλίμα πνευματικής Χαράς, εόρτασε απλά και ταπεινά τα σεπτά ονομαστήριά του, ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Ωλένης κ.κ. Αθανάσιος. Ο ακούραστος και ακάματος εργάτης της...

Επετειακές εκδηλώσεις σε όλη την Κρήτη για τα διακόσια χρόνια από την Εθνική Παλιγγενεσία

Ἡ Ἱερά Ἐπαρχιακή Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας Κρήτης, ἀνακοινώνει ὅτι θά πραγματοποιηθοῦν Ἐπετειακές Ἐκδηλώσεις σέ ὁλόκληρη τή Μεγαλόνησο Κρήτη, ἐντός τοῦ ἔτους 2021, μέ ἀφορμή...

Χειροτονία Πρεσβυτέρου στον Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Νικολάου Σάμου

Τήν Δευτέρα 18η Ἰανουαρίου ἐ.ἔ., ἡμέρα τῆς ἑορτῆς τῶν δύο μεγάλων Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας μας,  Ἀθανασίου τοῦ Μεγάλου καί Κυρίλλου, Πατριαρχῶν Ἀλεξανδρείας, τελέσθηκε στόν...

Καλαβρύτων Ιερώνυμος: «Ένα δημόσιο “ευχαριστώ” είναι πολύ λίγογια το “θαύμα” στο Καλλιμανοπούλειο»

Το Καλλιμανοπούλειο Εκκλησιαστικό και Διακονικό Κέντρο της Ιεράς Μητροπόλεως Καλαβρύτων και Αιγιαλείας, όπως τα περισσότερα Ιδρύματα της χώρας μας, δεν γλίτωσε δυστυχώς από την...

Η Ιερά Μητρόπολις Μεσσηνίας ενισχύει τους απόρους φοιτητές – Απολογισμός έτους 2020

Από το 2010 σημαντική είναι η οικονομική βοήθεια, η οποία προσφέρεται από το Ίδρυμα: «Ταμείον Αρωγής Απόρων Μεσσηνίων Φοιτητών της Ιεράς Μητροπόλεως Μεσσηνίας» προς...

Φθιώτιδος Συμεών: «….ἀποδέχου ἐν τῇ καρδίᾳ σου πᾶν ὅ,τι ἄδεις τῷ στόματι….»

Οι εκατοντάδες μαθητές του Ωδείου της Ιεράς Μητροπόλεως Φθιώτιδος «ΓΕΡΜΑΝΟΣ ο ΜΕΛΩΔΟΣ» και των παρατημάτων του, μικροί και μεγάλοι, συνεχίζουν κανονικά τα μαθήματά τους,...

Ο εορτασμός του Πολιούχου της Αμφιλοχίας Αγίου Αθανασίου

Χωρίς λιτάνευση της εικόνας του Αγίου Αθανασίου, λόγω των ειδικών συνθηκών της πανδημίας του κορωνοϊού, αλλά με εκκλησιαστική λαμπρότητα εορτάστηκε και φέτος στην Αμφιλοχία...