π. Αντώνιος Χρήστου

Αγαπητοί μου Αναγνώστες κατά καιρούς σας κάνουμε κοινωνούς περιστατικών και στιγμών από την ιερατική μας διακονία και με αφορμή αυτών προβληματιζόμαστε και διαπραγματευόμαστε διάφορα θέματα. Αυτό θα κάνουμε και σε αυτό το άρθρο μας, από το περιστατικό που θα σας διηγηθούμε που έγινε στις 23/2 σε εφημερία μας στο Κοιμητήριο.

Κάποια στιγμή στο Κοιμητήριο, μία μητέρα με μαύρα ρούχα και μαντήλι παραδοσιακά και χαρακτηριστικά, που εκ των υστέρων μάθαμε ότι καταγόταν από τη Βόρεια Hπειρο (σημερινή Νότια Αλβανία), πάνω από τον τάφο του παιδιού της 53 ετών, άρχισε να λέει με δυνατή φωνή μοιρολόγια που ακούγονταν σε όλο σχεδόν το Κοιμητήριο. Δεν ήταν η πρώτη φορά που τη συναντούσαμε, ούτε η πρώτη φορά που το έκανε, αλλά τότε δεν της είχαμε μιλήσει για το θέμα καθόλου!

Μετά από λίγο μας φωνάζει μία κυρία σε έναν τάφο, σε μικρή απόσταση από τον τάφο της κυρίας που μοιρολογούσε, για να κάνουμε τρισάγιο! Πράγματι ξεκινήσαμε, αλλά η κυρία απτόητη μοιρολογούσε σχεδόν καλύπτοντας τη φωνή μας εντελώς! Τότε στο μυαλό μας ήρθε ένα γνωστό περιστατικό από τον βίο του Αγίου Πορφυρίου (το οποίο σας παραθέτουμε όπως το θυμόμαστε). Οταν ο Αγιος λειτουργούσε στην Πολυκλινική Αθηνών στην Ομόνοια και μάλιστα τις Κυριακές, κάποιος άνθρωπος που πουλούσε κασέτες τραγουδιών, για να διαφημίσει το προϊόν του έπαιζε με δυνατή ένταση διάφορα τραγούδια! Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να ακούγονται μέσα στη Θεία Λειτουργία αυτά τα κοσμικά άσματα και ο Αγιος αλλά και οι υπόλοιποι εκκλησιαζόμενοι να αποσπώνται από τους ύμνους και τη λειτουργική κατάνυξη. Ο Αγιος Πορφύριος πήγε και με ωραίο τρόπο έκανε σύσταση στον πωλητή των κασετών να σταματήσει ή έστω να τα βάζει μετά την Θ. Λειτουργία. Ο πωλητής, άνθρωπος λαϊκός αλλά και καθ’ όλα ειλικρινής, είπε στον Αγιο: «Πάτερ είμαι μεροκαματιάρης άνθρωπος και έχω να μεγαλώσω παιδιά! Συγγνώμη αλλά δεν μπορώ να σταματήσω τις κασέτες μου, γιατί πρέπει να ζήσουμε….»! Ο Αγιος στεναχωρήθηκε αλλά ταυτόχρονα προβληματίστηκε και μπήκε στη θέση του ανθρώπου κατανοώντας τον και γι’ αυτό δεν πήγε στην αστυνομία ή σε κάποιον άλλον υπεύθυνο φορέα όπως π.χ. η Αρχιεπισκοπή, για να σταματήσει το πρόβλημα. Μετά από πολλή προσευχή και σκέψη για το τι θα κάνει, βρέθηκε σε ένα πάρκο και έριχνε πετρούλες σε μία λιμνούλα που είχε το πάρκο. Διαπίστωσε ο Αγιος αυτό που ξέρουμε όλοι· όταν πέφτει η πετρούλα στο νερό, δημιουργούνται ομόκεντροι κύκλοι. Οταν έριξε και άλλη πέτρα δίπλα από τους ομόκεντρους κύκλους της προηγούμενης πέτρας, κατάλαβε ότι για να αντιμετωπίσει την ένταση πάνω στο νερό της μίας πέτρας, πρέπει να δημιουργήσει ως αντιστάθμισμα άλλη ένταση με τη δεύτερη πέτρα! Αυτό και έκανε! Στην ένταση της κασέτας του πωλητή, ο Αγιος με συγκέντρωση, έκανε με περισσότερη ένταση την ψαλμωδία και ο πειρασμός σταδιακά υποχώρησε και εξαλείφθηκε.

Αυτό κάναμε και εμείς! Στο έντονο μοιρολόι της μητέρας αυξήσαμε την ένταση της ψαλμωδίας του τρισαγίου! Ο του θαύματος, στα μισά η κυρία σταμάτησε και ακούγονταν πλέον μόνο τα λόγια της Εκκλησίας μας! Μόλις τελειώσαμε το τρισάγιο από την κυρία, μας φώναξαν επίσης για τρισάγιο στον τάφο της κυρίας που μοιρολογούσε· ήταν με δύο συγγενείς της ακόμη! Κάναμε το τρισάγιο κανονικά αλλά στο τέλος αφού ρωτήσαμε από πού είναι τους είπαμε: «Γιατί μοιρολογάτε; Με συγχωρείτε αλλά το μοιρολόι δεν φανερώνει και εκφράζει Ανάσταση»! Τότε λέει η μικρότερη γυναίκα με ενθουσιασμό: «Τα ακούς μάνα, τι λέει ο Πάτερ; Στα λέγαμε και εμείς ότι αυτά δεν είναι σωστά…»! Και μετά από αυτό αποχωρήσαμε!

Αν αναζητήσουμε απλά στο διαδίκτυο τη λέξη “μοιρολόγια”, θα δούμε ότι προέρχεται από τη σύνθετη αρχαία ελληνική λέξη μοίρα + λέγω) και ονομάζονται τα λυρικά τραγούδια με θρηνητικό, επαινετικό και εγκωμιαστικό χαρακτήρα, τα οποία εκφράζουν θλίψη και πόνο για τον θάνατο ενός προσφιλούς προσώπου και τραγουδιούνται από τον απλό λαό στο σπίτι ή στο κοιμητήριο κατά την κηδεία του. Περιγράφεται η ανθρώπινη μοίρα, ο αποχωρισμός από την οικογένεια και οι αρετές του νεκρού. Το μοιρολόι αποτελεί στην Ελλάδα μία από τις σημαντικότερες κατηγορίες δημοτικού τραγουδιού. Καταλαβαίνει κανείς λοιπόν ότι τα μοιρολόγια έχουν πανάρχαια καταγωγή και συνεχίζονται αδιακόπως από την αρχαιότητα μέχρι τη σημερινή εποχή σε πολλές περιοχές της πατρίδας μας και όχι μόνο.

Στην Αρχαία Ελλάδα κάνουν την εμφάνισή τους ήδη από την εποχή του Ομήρου. Στην Ιλιάδα υπάρχουν τρία μοιρολόγια στις ραψωδίες Ψ και Ω, όπου στο πρώτο ο Αχιλλέας θρηνεί τον Πάτροκλο, ενώ στο δεύτερο και στο τρίτο θρηνούν η Ανδρομάχη και η Εκάβη τον Εκτορα αντίστοιχα. Μάλιστα στο μοιρολόι στον νεκρό Εκτορα, οι γυναίκες που ακολουθούν τα θρηνητικά τραγούδια των αοιδών, αποτελούν έναν προπομπό των σημερινών “Μοιρολογίστρων” οι οποίες καλούνται σε διάφορες κηδείες έναντι αμοιβής για να λένε αυτά τα πένθιμα άσματα. Τέλος στα νεότερα χρόνια τα μοιρολόγια βρίσκονται στο απόγειο της καλλιέργειάς τους, αλλά και στη σημερινή τους μορφή, κυρίως κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, όπου αποκτούν και χαρακτηριστικά κλέφτικων τραγουδιών, έχουν υμνητικό και επαινετικό χαρακτήρα, εγκωμιάζοντας τον νεκρό και εκφράζοντας τον πόνο της απώλειας.

Με βάση τα παραπάνω καταλαβαίνουμε ότι τα μοιρολόγια δεν έχουν σχέση με τον Χριστιανισμό, προϋπήρχαν και απλά μεταλλάχτηκαν και εμπλουτίστηκαν με Χριστιανικά στοιχεία. Δεύτερον στον Χριστιανισμό δεν πιστεύουμε και δεν μιλούμε για μοίρα, αλλά για την πρόνοια Του Θεού, οπότε επομένως δεν μένουν στον θρήνο και στη σωματική απώλεια, αλλά κυρίως στη χαρά της Αναστάσεως, που ο Κύριος πάτησε και ουσιαστικά κατάργησε τον θάνατο και έχουμε πλέον μετάβαση εκ του θανάτου εις την όντως ζωή! Ο Απόστολος Παύλος στο αποστολικό ανάγνωσμα που διαβάζουμε κατά τις εξόδιες Ακολουθίες είναι σαφέστατος: «Αδελφοί, ου θέλω υμάς αγνοείν περί των κεκοιμημένων, ίνα μη λυπήσθε καθώς και οι λοιποί οι μη έχοντες ελπίδα»! (Β΄ Θεσ. δ,13). Δηλαδή σε μετάφραση: «Αδέλφια μου δεν θέλω να αγνοείτε σχετικά με τους κεκοιμημένους, για να μην λυπάσθε όπως οι υπόλοιποι που δεν έχουν ελπίδα (αναστάσεως)»!

Η Εκκλησία στον θάνατο δεν θρηνεί! Αντίθετα πανηγυρίζει, δοξολογεί, παραμυθεί και ελπίζει ότι οι κεκοιμημένοι αδελφοί μας μεταβαίνουν από την στρατευομένη Εκκλησία (όσοι βαπτισμένοι ορθόδοξοι Χριστιανοί βρίσκονται στην επίγεια ακόμη ζωή) στην θριαμβεύουσα Εκκλησία (στην χορεία των Αγίων και των Δικαίων που θα σωθούν μετά τη Δευτέρα Παρουσία)! Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η στάση μας να είναι εντελώς διαφορετική στην προσδοκία της Ανάστασης όπου τα μοιρολόγια δεν έχουν καμία θέση για τον άνθρωπο της πίστης! Τότε απλά αναβιώνουμε μία παράδοση, χωρίς όμως αντίκτυπο στην ουσία. Αμήν!

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Εορτάστηκε η μετακομιδή των Λειψάνων του Αγ. Λουκά του Ιατρού στην Ι.Μ. Δοβράς

Το διήμερο 28 και 29 Μαΐου, όπως κάθε χρόνο, πανηγύρισε ο υπό ανέγερση Ιερός Ναός του Αγίου Λουκά Αρχιεπ. Συμφερουπόλεως του Ιατρού στην Ιερά Μονή...
video

Για το εμβόλιο μιλάει ο Γέροντας Νεκτάριος Μουλατσιώτης

Για το εμβόλιο μιλάει ο Γέροντας Νεκτάριος. Τι είναι αυτό το εμβόλιο και ποιος είναι υπεύθυνος στο να γίνει υποχρεωτικό; Πότε θα είναι έτοιμο...

Ο Παλαιοχριστιανικός Ναός της Νάξου Παναγιά η Δροσιανή

Η Νάξος είναι κατάσπαρτη από Eκκλησίες, παλαιοχριστιανικές βασιλικές, Εκκλησίες με ανεικονικό διάκοσμο, τοιχογραφημένες βυζαντινές Εκκλησίες έχει επισημάνει η αρχαιολογική έρευνα περισσότερες από ό,τι σε...

Ἀνησυχίες γιὰ τὴν νέα ὀδυνηρὴ ἔκπληξη σχετικὰ μὲ τὴν Ναυτικὴ συνεργασία Ἀλβανίας – Τουρκίας

Ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανῆς καί Κονίτσης  κύριος ΑΝΔΡΕΑΣ, ἔκανε τίς ἀκόλουθεςδηλώσεις: «Ἐδοκίμασα ὀδυνηρή ἔκπληξη, διαβάζοντας σέ σοβαρή ἡμερήσια ἀθηναϊκή ἐφημερίδα, ὅτι “ἡ Ἀλβανία εἶναι σχεδόν...

Συναξάρι 30ῆς Μαῒου

Μητροπολίτου Φαναρίου Ἀγαθαγγέλου Γενικοῦ Διευθυντοῦ Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος † Μνήμη τῆς ὁσίας μητρός ἡμῶν Ἐμμελείας. Ἡ Ὁσία Ἐμμέλεια καταγόταν ἀπο εὐσεβῆ οἰκογένεια τῆς Καισάρειας τῆς...

Φθιώτιδος: «Μονάχα με την δύναμη και την Χάρη των Αγίων μας μπορούμε να προχωρήσουμε με ασφάλεια στη ζωή μας»

Στο όμορφο, ακριτικό και ιστορικό χωριό Ανάβρα Αλμυρού Ν. Μαγνησίας (Γούρα), το οποίο αποτελεί και το τελευταίο χωριό της Μητροπόλεως μας στα όρια με...

Πανήγυρις Ιερού Ησυχαστηρίου Αναλήψεως του Κυρίου Σκούρτων

Η Ανάληψη του Κυρίου εορτάστηκε την Πέμπτη 28 Μαΐου σε όλους τους Ναούς της Μητροπολιτικής μας επαρχίας. Ιδιαιτέρως δε στο Ιερό Ησυχαστήριο Αναλήψεως του...

Ἐμφανής καί ἐνορχηστρωμένος, ὁ πόλεμος κατά τῆς Ὀρθοδόξου Θείας Λατρείας – Mανιωδῶς κατεπολεμήθη ἡ Θεία Κοινωνία

ΙΕΡΑΤΙΚΗ ΣΥΝΑΞΙΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΚΥΘΗΡΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΥΘΗΡΩΝ ΨΗΦΙΣΜΑ Ἡμεῖς οἱ Κληρικοί τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κυθήρων καί Ἀντικυθήρων, συνελθόντες σήμερον τήν 29ην Μαΐου 2020 καί ὥραν 11ην π.μ.,...

Ο Δικηγόρος Ν. Καλλιούρης για την αγορά πολυτελούς διαμερίσματος από την Ι.Α. Αυστραλίας

Αξιότιμοι κύριοι, Αναφέρομαι στην επιχειρηθείσα από ανώνυμους κύκλους της Ελληνορθόδοξης Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αυστραλίας έμμεση, αλλά έντεχνη ανάμιξη του ονόματος του θείου μου μακαριστού Αρχιεπισκόπου Αυστραλίας...

Ο Μητροπολίτης Μαρωνείας εδέχθη την Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας

Τήν πρωίαν τῆς 29ης Μαΐου ε.ε., ἡ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας κ. Αἰκατερίνη Σακελλαροπούλου εἰς πλαίσια τῆς τριημέρου ἐπισκέψεώς της εἰς τήν Θράκην, ἐπεσκέφθη τόν Σεβασμιώτατον...

Αναγνώρισης Ι. Μονής Παναγίας Δομιανών

Μετά από προσπάθειες δύο και πλέον ετών, η Ιερά Μητρόπολη Καρπενησίου βρίσκεται στην ευχάριστη θέση να αναγγέλλει στο χριστεπώνυμο πλήρωμα της, πως με το ΦΕΚ...

Επιμνημόσυνη Δέηση για την Άλωση της Πόλης στην Ι.Μ. Μαρωνείας

Το πρωΐ τῆς Παρασκευῆς, 29ης Μαΐου 2020, ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Μαρωνείας καί Κομοτηνῆς κ. Παντελεήμων προέστη τῆς ἐπιμνημοσύνου δεήσεως τοῦ τελευταίου Βυζαντινοῦ Αὐτοκράτορος Κωνσταντίνου τοῦ...

Μνημόσυνο για τον τελευταίο Αυτοκράτορα του Βυζαντίου στην Ι.Μ. Γρεβενών

Τελέστηκε το πρωί της Παρασκευής, ημέρα μνήμης της αποφράδος ημέρας της 29ης Μαΐου του 1453, στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Γρεβενών υπό...

Ου φεισόμεθα της ζωής ημών…

Στη μνήμη του μαρτυρικού Αυτοκράτορα Κωνσταντίνου ΙΑ΄ του Παλαιολόγου και όλων εκείνων που έπεσαν υπερασπιζόμενοι την Πόλη το 1453, εψάλη Μνημόσυνο στον Ιερό Καθεδρικό...

Θεμελίωση Παρεκκλησίου στην Πάτρα

Στις 28 Μαΐου 2020, το απόγευμα της Αναλήψεως, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πατρών κ.κ. Χρυσόστομος θεμελίωσε το ιερό Παρεκκλήσιο της Υπαπαντής του Σωτήρος Χριστού της...