Συναξάρι 16ης Ἰουνίου

† Μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρός ἡμῶν Μνημονίου, ἐπισκόπου Ἀμα-θοῦντος τῆς νήσου Κύπρου.

Ὁ Ἅγιος Μνημόνιος, Ἐπίσκοπος Ἀμαθοῦντος τῆς Κύπρου, εἶναι γνωστός σέ ἐμᾶς ἀπό ὑπόμνημα στόν διάδοχό του Ἅγιο Τύχω-να. Ὁ ὑπομνηματιστής ὀνομάζει τόν Μνημόνιο «ἁγιώτατο». Διετέ-λεσε Ἐπίσκοπος κατά τό πρῶτο ἥμισυ τοῦ 4ου αἰῶνος μ.Χ., ὡς δυ-νάμεθα νά συμπεράνουμε ἀπό τό γεγονός, ὅτι ὁ διάδοχός του Τύ-χων ἐχειροτονήθηκε ὑπό τοῦ Ἐπιφανίου Κύπρου.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρός ἡμῶν Τύχωνος, ἐπι-σκόπου Ἀμαθοῦντος τῆς νήσου Κύπρου, τοῦ Θαυματουργοῦ.

Ὁ Ἅγιος Τύχων καταγόταν ἀπό τήν Κύπρο καί ἐγεννήθηκε ἀπό γονεῖς εὐσεβεῖς στήν Ἀμαθούντα τῆς Κύπρου, τή σημερινή Παλαιά Λεμεσό. Ἤκμασε κατά τούς χρόνους τῶν αὐτοκρατόρων Ἀρκαδίου καί Ὀνωρίου (395-423 μ.Χ.). Ἀφιερωθείς ὑπό τῶν φιλο-θρήσκων γονέων του στόν Θεό, ἔλαβε ἄρτια μόρφωση καί διακρίθη-κε στή μελέτη τῶν Ἁγίων Γραφῶν. Γιά τήν καθαρότητα τοῦ βίου καί τήν ἁγνότητά του ἐχειροτονήθηκε ὑπό τοῦ Ἐπισκόπου Ἀμαθοῦν-τος Μνημονίου διάκονος καί στή συνέχεια πρεσβύτερος. Ἡ ἱκανότη-τα, ὁ θερμός ζῆλος ὑπέρ τοῦ θείου κηρύγματος καί οἱ πολλαπλές ἀρετές του τόν ἀνέδειξαν, μετά τό θάνατο τοῦ Μνημονίου, διάδοχό του, χειροτονηθείς ὑπό τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Κύπρου Ἁγίου Ἐπιφα-νίου († 12 Μαΐου). Ὡς Ἐπίσκοπος, ὁ Τύχων διακρίθηκε γιά τά φι-λανθρωπικά ἔργα, τήν ἀδιάλειπτη διδασκαλία καί τήν ὑπέρ τῆς ἐξαπλώσεως τῆς Χριστιανικῆς πίστεως μέριμνά του. Ἔτσι, μετέστρε-ψε πολλούς εἰδωλολάτρες, κατέστρεψε ναούς εἰδωλολατρικούς καί εἴδωλα καί ἀνήγειρε Χριστιανικές ἐκκλησίες.

Κάποια ἡμέρα, πού εἰσῆλθε σέ ἕνα εἰδωλολατρικό ναό, ἔδιωξε ἀπό ἐκεῖ τήν ἱέρεια τῆς Ἀρτέμιδος, τήν Μιαρανάθουσα, ἡ ὁποία τόν ἐξύβρισε. Μέ παρρησία ἄρχισε νά τήν ἐλέγχει γιά τήν τυφλή ἐμμονή της στήν ἀσέβεια καί τήν εἰδωλολατρεία. Τό θάρρος τοῦ Ἁγίου καί ἡ ἀρετή πού ἀπέπνεε ἡ ὅλη του προσωπικότητα προκάλεσαν τέτοια ἐντύπωση στήν ἱέρεια τῶν εἰδώλων, πού τό θαῦμα ἔγινε. Ἡ Μιαρα-νάθουσα μέ σεβασμό καί φόβο ἐζήτησε ἀπό τόν Ἅγιο νά τήν κατη-χήσει. Ἔτσι ἐδέχθηκε τό Βάπτισμα μέ μετάνοια καί ὀνομάσθηκε Εὐ-ήθεια.

Ἕνεκα τῆς θεοφιλοῦς δράσεώς του καί τῆς ἁγνότητος τοῦ βί-ου του ἐπροικίσθηκε ἀπό τόν Θεό διά τῆς χάριτος τῆς θαυματουργί-ας, ἐπιτελέσας πολλά θαύματα στή ζωή καί μετά θάνατον.

Ὁ Ἅγιος Τύχων ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἁγίου ἱερομάρτυρος Μάρκου, ἐπισκόπου Ἀπολλωνιάδος.

Ὁ Ἅγιος Ἱερομάρτυς Μάρκος, Ἐπίσκοπος Ἀπολλωνιάδος, ἐτελειώθηκε κρεμασθείς, ἀφοῦ τοῦ ἐφόρτωσαν τά χέρια μέ πέτρες. Σύμφωνα μέ τήν παράδοση ἦταν ἀνεψιός τοῦ Ἀποστόλου Βαρνάβα.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἁγίου μάρτυρος Ἐλάππα¹.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τῶν ἁγίων ἱερομαρτύρων Φερραιόλου καί Φερρουκίου, τῶν ἐν Γαλατίᾳ.

Ὁ Ἅγιος Ἱερομάρτυς Φερραίολος, μαθητής τοῦ Ἁγίου Εἰρη-ναίου, Ἐπισκόπου Λουγδούνου († 23 Αὐγούστου), ἐστάλη μαζί μέ τόν Ἅγιο Φερρούκιο, κατά τόν 2ο αἰώνα μ.Χ., στήν πόλη Μπεζαν-σόν τῆς Γαλλίας, γιά νά κηρύξουν τό Εὐαγγέλιο. Συλληφθέντες ἐπί αὐτοκράτορος Καρακάλλα (211-217 μ.Χ.), ὑπέστησαν μαρτυρικό θάνατο, τό 212 μ.Χ.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τῶν ἁγίων πέντε Μαρτύρων, τῶν ἐν Νι-κομηδείᾳ.

Οἱ Ἅγιοι αὐτοί Μάρτυρες ἐτελειώθησαν στήν Νικομήδεια διά ξίφους.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τῶν ἁγίων τεσσαράκοντα Μαρτύρων, τῶν Ρωμαίων.

Οἱ Ἅγιοι αὐτοί Μάρτυρες ἐτελειώθησαν διά πυρός.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τῶν ἁγίων παρθενομαρτύρων Ἀκτινέας καί Γρεσινιάνας.

Οἱ Ἁγίες Παρθενομάρτυρες Ἀκτινέα καί Γρεσινιάνα ἐμαρτύ-ρησαν ἐπί αὐτοκράτορος Διοκλητιανοῦ (284-305 μ.Χ.), στήν πόλη Βολτέρρα² τῆς Ἰταλίας³.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρός ἡμῶν Σιμιλιανοῦ, ἐπισκόπου Νάντης, τοῦ Ὁμολογητοῦ.

Ὁ Ἅγιος Σιμιλιανός διετέλεσε Ἐπίσκοπος τῆς Νάντης τῆς Γαλλίας κατά τίς ἀρχές τοῦ 4ου αἰῶνος μ.Χ. καί ἐξυμνεῖται ἀπό τόν Γρηγόριο Τουρώνης ὡς μέγας Ὁμολογητής⁴. Ἐκοιμήθηκε μέ εἰρή-νη, τό 310 μ.Χ.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρός ἡμῶν Κεττίνου.

Ὁ Ἅγιος Κεττίνος, Βοηθός Ἐπίσκοπος τοῦ Ἁγίου Πατρικίου, Ἀποστόλου τῆς Ἰρλανδίας († 17 Μαρτίου), ἔζησε τόν 5ο αἰώνα μ.Χ. καί ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Κολμανοῦ, τοῦ ἐξ Ἰρλανδίας.

Ὁ Ὅσιος Κολμανός, ἔζησε τόν 6ο αἰώνα μ.Χ. καί ἦταν μαθη-τής τοῦ Ἁγίου Κολούμπα († 9 Ἰουνίου). Ἵδρυσε τή μονή τοῦ Ρεχρέϊν στή νῆσο Λάμπεϋ κοντά στό Δουβλίνο καί διετέλεσε πρῶτος ἡγού-μενος αὐτῆς. Ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρός ἡμῶν πατρός ἡμῶν Κουρίγγου, τοῦ ἐξ Οὐαλλίας.

Ὁ Ὅσιος Κουρίγγος ἔζησε τόν 6ο αἰώνα μ.Χ, καί θεωρεῖται Ἐπίσκοπος τῆς πόλεως Λάνμπανταρν τῆς Οὐαλλίας. Ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Ἰσμαήλ, τοῦ ἐξ Οὐαλλίας.

Ὁ Ὅσιος Ἰσμαήλ ἔζησε τόν 6ο αἰώνα μ.Χ. καί ἦταν μαθητής τῶν Ὁσίων Τεϊλίου († 9 Φεβρουαρίου) καί Δαυῒδ τῆς Οὐαλλίας († 1 Μαρτίου). Ὁρισμένοι ἐρευνητές ὑποστηρίζουν ὅτι ἦταν υἱός τοῦ βα-σιλέως Βουδίκου τῆς Κορνουάλλης καί Ἐπίσκοπος.

Ὁ Ὅσιος Ἰσμαήλ, ἀφοῦ ἐργάσθηκε ἱεραποστολικά στήν Οὐ-αλλία, ἐκοιμήθηιε μέ εἰρήνη.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρός ἡμῶν Αὐρηλιανοῦ, ἐπισκόπου Ἀρελάτης.

Ὁ Ἅγιος Αὐρηλιανός διετέλεσε Ἐπίσκοπος Ἀρελάτης τῆς Γαλλίας ἀπό τό 546 ἕως τό 551 μ.Χ., πιθανόν ἔτος τοῦ θανάτου του. Ἐτοποθετήθηκε στήν ἕδρα αὐτή μέ τήν ὑπόδειξη τοῦ βασιλέως τῶν Φράγκων Χιλδεβέρτου Α΄ ὑπό τοῦ Πάπα Ρώμης Βιγιλίου (538-555 μ.Χ.). Τό 548 μ.Χ., ἵδρυσε μία ἀνδρική καί μία γυναικεία μονή, κα-θόρισε δέ καί Κανόνα γιά κάθε μία ἀπό αὐτές. Τοῦ Αὐρηλιανοῦ σώ-ζεται, ἐπίσης, ἐπιστολή πρός τόν βασιλέα Θευδεβέρτο Α΄⁵.

Ὁ Ἅγιος Αὐρηλιανός ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη στήν πόλη Λυών τῆς Γαλλίας.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, ἡ ἀνακομιδή τῶν ἱερῶν λειψάνων τοῦ ὁσίου πα-τρός ἡμῶν Θεοδώρου, τοῦ Συκεώτου⁶.

(Βλ. † 22 Ἀπριλίου). Τό ἱερό λείψανό του εὑρέθηκε τό 1200 ἀπό τόν Ρῶσσο προσκυνητή Ἀντώνιο καί κατατέθηκε στό ναό τοῦ Ἁγίου Γεωργίου «ἐν τῷ Δευτέρῳ» στό Βυζάντιο.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Σάββα, τῆς Μόσχας.

Ὁ Ὅσιος Σάββας ἐμόνασε κατά τόν 14ο αἰώνα μ.Χ. στήν ἱερά μονή Ἀνδρονίκου τῆς Μόσχας καί ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη, τό 1378⁷.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Τύχωνος, τοῦ ἐν Μεντύν τῆς Ρωσσίας.

Ὁ Ὅσιος Τύχων τοῦ Μεντύν καί τῆς Καλούγκα ἔζησε κατά τόν 15ο αἰώνα μ.Χ. στήν Ρωσσία καί ἔγινε μοναχός στή μονή Χούν-τωφ τῆς Μόσχας. Κινούμενος ἀπό ἀγάπη πρός τήν ἡσυχία καί τήν ἐρημική ζωή, ἀσκήτεψε σέ ἀπομονωμένο τόπο τοῦ Μαλογιαρο-σλάβλ καί μέσα στήν κοιλότητα μιᾶς βελανιδιᾶς κοντά στίς ὄχθες τοῦ ποταμοῦ Βεπρίκα. Ἐκεῖ ἀνήγειρε τή μονή τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου, τήν ὁποία καί κατεύθυνε πνευματικά μέχρι τήν ἡμέρα τῆς κοιμήσεώς του, τό 1492.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Τύχωνος, τοῦ ἐν τῷ Λούκωφ τῆς Ρωσσίας, τοῦ Θαυματουργοῦ.

Ὁ Ὅσιος Τύχων, κατά κόσμον Τιμόθεος, ἦταν στρατιώτης στήν περιοχή τῆς Λιθουανίας στήν ὑπηρεσία τοῦ πρίγκηπος τοῦ Μπελύϊ. Τό 1482, ἐπειδή δέν θέλησε νά δεχθεῖ τήν Οὐνία, ἔφυγε ἀπό τήν Λιθουανία καί κατέφυγε στήν Ρωσσία. Ἔγινε μοναχός καί ἀσκήτεψε στήν περιοχή τῆς πόλεως Λούκ στήν Ἐπισκοπή τῆς Κο-στρόμας. Ἡ Λούκ, κατ’ ἐκείνη τήν περίοδο, ἦταν ὑπό τή δια-κυβέρνηση τοῦ Λιθουανού πρίγκηπος Θεοδώρου Βέλσκυ. Ἐκεῖ ἀνήγειρα, μαζί μέ τούς συνασκητές του Φώτιο καί Γεράσιμο, ναό πρός τιμήν τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου καί τοῦ Βασιλείου τοῦ Μεγάλου, Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου καί Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστό-μου.

Ὁ Ὅσιος Τύχων, ἀφοῦ ἀσκήτεψε θεοφιλῶς, ἐκοιμήθηκε μέ εἰ-ρήνη, τό 1503.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τῶν ὁσίων πατέρων ἡμῶν Νίκωνος, Βασι-λείου καί Τύχωνος, τῶν ἐν Σολόκοβο τῆς Ρωσσίας.

Οἱ Ὅσιοι Νίκων, Βασίλειος καί Τύχων ἀσκήτεψαν κατά τόν 16ο αἰώνα μ.Χ. στήν ἔρημο τοῦ Σολόκοβο καί ἐκοιμήθησαν μέ εἰ-ρήνη. Ἡ μνήμη τους τιμᾶται, ἐπίσης, τήν δεύτερη Κυριακή μετά τήν Πεντηκοστή.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Τύχωνος, τοῦ ἐν τῷ Καράτσεβ τῆς Ρωσσίας, τοῦ Θαυματουργοῦ.

Ἡ μνήμη τοῦ Ὁσίου Τύχωνος, ὁ ὁποῖος ἔζησε κατά τόν 16o αἰώνα μ.Χ. καί ἀσκήτεψε στήν περιοχή τοῦ Καράτσεβ στήν Ἐπαρ-χία τοῦ Ὀρέλ, ἀναφέρεται σέ ἕνα χειρόγραφο τοῦ 17oυ αἰῶνος μ.Χ.⁸. Ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἁγίου μάρτυρος Κουαϊκχόσρου, τοῦ Ἰβηρίτου, μοναχοῦ ἐν Ἱερουσαλήμ.

Ὁ Ἅγιος Μάρτυς Καουαϊκχόρσος καταγόταν ἀπό τήν Γεωρ-γία καί ἐμαρτύρησε ἐπί τοῦ σάχη Ἀμπᾶ, τό 1612.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Μωϋσέως, τῆς Ὄπτινα⁹.

Ὁ Ὅσιος Μωϋσῆς τῆς Ὄπτινα, κατά κόσμον Τιμόθεος, ἐγεν-νήθηκε στό Μπορισογκλέμπσκ τῆς Ρωσσίας, στίς 15 Ἰανουαρίου 1782. Οἱ γονεῖς του, Ἰβάν Γρηγορίεβιτς Πουτίλωφ καί Ἄννα Ἰβά-νοβνα Γκολοβίνα, ἦσαν εὐσεβεῖς καί φιλόθεοι ἄνθρωποι. Ὁ παπ-ποῦς του ἀπό τή μητέρα του, ὁ Ἰωήλ, ἦταν ἱεροδιάκονος καί εὐσε-βής γέροντας, πού ἐζοῦσε στή μονή Σερπούκωφ Βυσότσκυϊ. Ἡ οἰκο-γένεια εἶχε ἀκόμη πέντε παιδιά, τόν Κύριλλο, τόν Ἰωνᾶ, τόν Βασί-λειο, τόν Ἀλέξανδρο καί τήν Ἀνυσία καί ἄλλα τέσσερα πού ἀπέθα-ναν νήπια. Οἱ τρεῖς υἱοί Τιμόθεος, μετέπειτα ἡγούμενος Μωϋσῆς τῆς Ὄπτινα, Ἀλέξανδρος, μετέπειτα ἡγούμενος Ἀντώνιος τῆς μονῆς τοῦ Ἁγίου Νικολάου Μαλογιαροσλάβετς, καί Ἰωνᾶς, μετέπειτα ἡγούμε-νος Ἡσαῒας τῆς μονῆς Σάρωφ, ἀρνήθηκαν τόν κόσμο καί ἀφιερώθη-καν στόν Θεό.

Οἱ γονεῖς του ἀνέθρεψαν τόν Τιμόθεο μέ παιδεία καί νουθε-σία Κυρίου. Ἀπό μικρός ἦταν φιλακόλουθος καί διακρίθηκε στή με-λέτη. Ὅταν εὑρισκόταν μέ τόν πατέρα του καί τόν ἀδελφό του Ἰωνᾶ στήν Μόσχα γιά δουλειά, ἐμελετοῦσε πολύ καί ἀντέγραφε ὅσες περικοπές πνευματικῶν κειμένων ἐθεωροῦσε ἀξιόλογες. Στήν Μόσχα ἐγνώρισε καίτήν ἁγία γερόντισσα μοναχή Δοσιθέα, πού ἀσκήτευε στό μοναστήρι Ἰβανόφσκυϊ τῆς Μόσχας καί τόν συνέδεσε πνευματικά μέ τούς γέροντες τῆς μονῆς Νόβο-Σπάσκυϊ Ἀλέξανδρο καί Φιλάρετο, πού εἶχαν πνευματικούς δεσμούς μέ τόν φημισμένο στάρετς Παῒσιο Βελιτσκόφσκυϊ.

Παρά τίς ἀρχικές του ἀντιρρήσεις καί μετά ἀπό περιπέτειες ὁ πατέρας ἔδωσε τή συγκατάθεσή του στόν υἱό του Τιμόθεο νά πάει στό μοναστήρι τοῦ Σάρωφ, ἐνῶ ἐκράτησε κοντά του τόν Ἰωνᾶ, στόν ὁποῖο ἔδωσε τήν εὐχή του ἀργότερα. Ἔτσι ὁ Τιμόθεος καί ὁ Ἰωνᾶς ἐπῆγαν στό μοναστήρι τοῦ Σάρωφ, πού ἐκείνη τήν ἐποχή ἦταν στήν ἀκμή του.

Ὁ Ἰωνᾶς ἔμεινε γιά πάντα στή μονή τοῦ Σάρωφ καί ἐκάρη μοναχός μέ τό ὄνομα Ἡσαῒας. Ἀργότερα ἔγινε σκευοφύλακας καί μετά, τό 1842, ἡγούμενος. Ἐκοιμήθηκε τό 1860.

Ὁ Τιμόθεος ἔφυγε γιά τήν Μόσχα τό 1808 καί ἀποφάσισε νά πάει στό μοναστήρι τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου τοῦ Σβένσκ, τό ὁποῖο ἀνῆκε στήν Ἐπισκοπή Ὀρλώφ. Ἐκεῖ ἀνέλαβε τό διακόνημα τοῦ σκευοφύλακος, τήν ἀλληλογραφία τῆς μονῆς καί τήν ἀνάγνωση στίς Ἀκολουθίες. Διάφορες τυπικές δυσκολίες δέν ἐπέτρεψαν τήν κουρά τοῦ Τιμοθέου, ὁ ὁποῖος, μετά ἀπό συμβουλή τοῦ ἱερομονά-χου Ἀλεξίου τῆς μονῆς Σιμονώφ τῆς Μόσχας, προτίμησε νά ζήσει τήν ἡσυχαστική ζωή τῶν ἀναχωρητῶν τοῦ Ροσλάβλ. Τό 1811, ὁ Τιμόθεος ἔφθασε στά δάση τοῦ Ροσλάβλ καί στήν ἀρχή ἔμεινε μέ τόν ἱερομόναχο Ἀθανάσιο, τόν γεροντότερο ἀπό τούς ἀναχωρητές, ὁ ὁποῖος καί τόν ἔκειρε μυστικά μοναχό δίδοντάς του τό ὄνομα Μωϋσῆς. Τό 1816, ἔφθασε στό δάσος τοῦ Ροσλάβλ καί ὁ ἀδελφός τοῦ Ὁσίου Ἀλέξανδρος, ὁ ὁποῖος ἔγινε, τό 1820, μοναχός καί ἔλαβε τό ὄνομα Ἀντώνιος.

Ὡστόσο ὁ Ὅσιος Μωϋσῆς συνέχιζε τόν πνευματικό του ἀγώ-να. Σέ κάποιες ἐλάχιστες σημειώσεις, πού διασώθηκαν, μεταξύ ἄλ-λων, ὁ Ὅσιος ἔγραφε: «Τό Πάτερ ἡμῶν εἶναι ἡ προσευχή πού μᾶς παρέδωσε ὁ Ἴδιος ὁ Χριστός, ὁ Σωτήρας μας, γιά νά καλύψει ὅλες τίς ἀνάγκες τῆς παρούσας καί τῆς μέλλουσας ζωῆς. Ἐκτός ἀπό τήν προσευχή αὐτή ὁ πολυεύσπλαγχνος Κύριος εὐλογεῖ καί τήν ἀκόλουθη, ὅταν λέγεται μέ πίστη καί ταπείνωση: Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, Υἱέ τοῦ Θεοῦ, Πολυεύσπλαγχνε καί Οἰκτίρμον, ὁ πολύς ἐν ἐλέει καί πλούσιος ἐν οἰκτιρμοῖς, ὁ συμπαθής, ὁ παρέχων συγγνώ-μην, ὁ ἀληθινός, μή ὀργισθῆς ἡμῖν σφόδρα, μηδέ μνησθῆς τῶν ἀνομιῶν ἡμῶν, ἀλλ’ ἐπίβλεψον ἡμῖν ὡς φιλάγαθος καί λύτρωσαι ἡμᾶς ἐκ τῶν ἐχθρῶν ἡμῶν. Σῶσον, Κύριε, καί ἐλέησον τόν δοῦλον Σου, τόν ἀδελφόν μου (τόνδε). Κύριε, χάρισέ του γνῶσιν καί ἐπιμέ-λειαν εἰς τήν ἐπιτέλεσιν τῶν ἐντολῶν Σου, εἰρήνην ψυχῆς καί σώ-ματος, ὑγείαν εἰς τήν ἐκπλήρωσιν τῶν ἔργων τῆς ὑπακοῆς Σου, ὥστε νά τελέςῃ ἐν φόβῳ πᾶσαν ἀνατεθεῖσαν αὐτῷ ἐργασίαν, μέ τα-πείνωσιν, ἄνευ δικαιώματος ἤ γογγυσμοῦ ἤ προσκόμματος ὑπό τοῦ πονηροῦ, ἐν ἁπλότητι καρδίας, συμφώνως πρός τό πανάγιον θέλη-μά Σου…».

Ἐκεῖνο πού ἀξίζει νά σημειωθεῖ, εἶναι πώς, ἀπό εὐσέβεια πρός τούς Πατέρες καί Ἀσητές τῆς ἐρήμου, ὁ Ὅσιος Μωϋσῆς, ὅσο ἐζοῦσε στά δάση τοῦ Ροσλάβλ, ἐμελετοῦσε ἀλλά καί ἀντέγραφε τά κείμενά τους ὄρθιος. Καί αὐτό ὕστερα ἀπό πολύωρη ὀρθοστασία στήν προ-σευχή.

Τό 1821, μετά ἀπό πρόσκληση τοῦ φιλομόναχου Ἐπισκόπου Καλούγκα Φιλαρέτου, ὁ Ὅσιος Μωϋσῆς, συνοδευόμενος ἀπό τούς πατέρες Ἀντώνιο, Ἱλαρίωνα καί Σαββάτιο, ἦλθε στήν Σκήτη τῆς Ὄπτινα, καί μέ τήν εὐλογία τοῦ Ἐπισκόπου ἐξεκίνησε τή δημιουρ-γία νέας Σκήτης. Μετά τά ἐκαίνιά της, στίς 5 Φεβρουαρίου 1822, ὁ Ὅσιος, στίς 22 Δεκεμβρίου ἐχειροτονήθηκε διάκονος καί στίς 25 Δεκεμβρίου πρεσβύτερος. Ἡ πρόνοια τοῦ Θεοῦ τόν ἀνέδειξε, τό 1826, ἡγούμενο τῆς μονῆς τῆς Ὄπτινα. Ἀλλά ὁ Ὅσιος, παρά τό ἡγουμενικό ἀξίωμα, ἐξακολουθοῦσε νά ζεῖ ὡς μοναχός: μέ ἀγρυπνί-ες, νηστεία, προσευχή, ἡσυχία, ταπείνωση, αὐστηρή ἄσκηση, φιλο-ξενία, ἐλεημοσύνη, ἀγάπη, πίστη, ὑπομονή, πραότητα. Γι’ αὐτό καί ὡς πνευματικός ἀνάπαυε τίς ψυχές τῶν μοναχῶν καί τῶν προσκυνη-τῶν τῆς μονῆς.

Τά χρόνια ὅμως περνοῦσαν. Ἡ ὑγεία τοῦ Ὁσίου ἔφθινε. Ἀλλά ὁ ζῆλος του ἐμεγάλωνε. Νοιαζόταν γιά τήν ἀπόλυτη ἐφαρμογή τῆς μοναχικῆς πρακτικῆς καί τῶν κοινοβιακῶν κανόνων. Παρά τήν ἀσθένειά του ὁ Ὅσιος Μωϋσῆς προσπαθοῦσε νά λειτουργεῖ καί ἐκοινωνοῦσε τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων συνεχῶς. Τό βράδυ τῆς 6ης Ἰουνίου 1862 ἐκάρη μεγαλόσχημος καί ἐζήτησε νά γραφεῖ ἡ πνευμα-τική διαθήκη του. Τίς ἑπόμενες ἡμέρες ἡ κατάσταση τῆς ὑγείας τοῦ Ὁσίου ἐπιδεινώθηκε. Ἐκεῖνος ἐζήτησε νά ἀναγνωσθεῖ τό Εὐαγγέ-λιο. Καί ὅταν ὁ μοναχός ἐδιάβαζε τό τέλος τοῦ 16ου κεφαλίου τοῦ κατά Ματθαῖον Εὐαγγελίου, «Μέλλει γάρ ὁ υἱός τοῦ ἀνθρώπου ἔρχεσθαι ἐν τῇ δόξῃ τοῦ πατρός αὐτοῦ μέ τῶν ἀγέλλων αὐτοῦ…», ὁ Ὅσιος Μωϋσῆς παρέδωκε τό πνεύμα του στόν Κύριο¹⁰.

Πνευματική Διαθήκη Ὁσίου Μωϋσῆ

«Εἰς τό ὄνομα τῆς Παναγίας καί Ζωοποιοῦ καί Ὁμοουσίου καί Ἀδιαιρέτου Τριάδος, τοῦ Πατρός, καί τοῦ Υἱοῦ, καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἀμήν!

Ἐγώ ὁ ὑπογραφόμενος, ὁ πολύ ἁμαρτωλός ἀρχιμανδρίτης Μωϋσῆς τῆς μονῆς τῶν Εἰσοδίων τῆς Θεοτόκου τῆς Ὄπτινα, τῆς Ἐπισκοπῆς Καλούγκα, ἀξιώθηκα νά λάβω ἀμέτρητα καί ἀνέκφρα-στα ἐλέη καί εὐεργεσίες ἀπό τόν Πανάγαθο καί Πολυεύσπλαγχνο Κύριό μου, σέ ὅλη μου τή ζωή. Ἀξιώθηκα νά γίνω μοναχός, νά δεχθῶ τό ὑπούργημα τῆς ἱερωσύνης καί νά γίνω ἡγούμενος καί ἀρ-χιμανδρίτης, ἐνῶ εἶμαι ἄμοιρος ἔργων ἀγαθῶν. «Τί ἀνταποδώσω τῷ Κυρίῳ περί πάντων ὧν ἀνταπέδωκέ μοι;». Μέσα μου νοιώθω καί ἐκφράζω τή βαθειά εὐγνωμοσύνη μου καί παρακαλῶ τήν ἀγαθότη-τά Του νά μοῦ χαρίσει τή σωτηρία τῆς ἁμαρτωλῆς ψυχῆς μου. Νά μοῦ δώσει τέλος ἀγαθό, ὥστε μέ πίστη καί ἐμπιστοσύνη στό ἀνείκαστο ἔλεός Του καί τήν ἀτίμητη θυσία τοῦ Υἱοῦ Του, Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου μας, νά ἀξιωθῶ νά παρασταθῶ ἀκατάκριτος στή φοβερή καί δίκαιη κρίση Του καί νά μέ βάλει στά δεξιά Του, μαζί μέ τούς ἐκλεκτούς Του. Καί ἀπό σᾶς, πατέρες, ἀδελφοί καί πνευματικά μου τέκνα, ζητῶ νά εὔχεσθε στόν Κύριο, ὥστε νά μή μέ στερήσει ἀπό τό ποθούμενο.

Ἐπειδή αὐτή τήν ἐποχή αἰσθάνομαι ἀδύναμος καί ἀσθενής καί καταλαβαίνω πώς ὁ καιρός τοῦ θανάτου μου εἶναι ἄγνωστος, σκέφθηκα πώς εἶναι καλό ν’ ἀφήσω μία διαθήκη, ὅπως ἔχω δικαίω-μα, γιά τά πράγματα πού εὑρίσκονται στήν κατοχή μου. Αὐτά ἀπο-τελοῦνται ἀπό ἅγιες εἰκόνες καί πνευματικά βιβλία, πού ἐβοήθησαν στήν κατάρτιση τῆς ψυχῆς μου. Χρήματα δέν ἔχω. Ἀπό τότε πού εἰσῆλθα στό ζυγό τῆς μοναχικῆς ζωῆς μέχρι σήμερα ζῶ σέ μοναστήρι κοινόβιο. Ἔτσι δέν εἶχα ποτέ ἐνδιαφέρον ν’ ἀποκτήσω περιουσία, διότι θυμόμουν τόν ὅρκο πού ἔδωσα στόν Θεό νά ζήσω μέ ἀκτημο-σύνη. Ἀνάγκη γιά φαγητό καί ἔνδυση δέν εἶχα, διότι μοῦ τά ἔδιδε ὅλα τό μοναστήρι. Ἔτσι, τά λινά, τά εἴδη ρουχισμοῦ καί ὁποιαδή-ποτε ἄλλη ἐπίπλωση εὑρεθεῖ στό κελλί μου μετά τό θάνατό μου δέν ἀνήκουν σέ μένα ἀλλά στό μοναστήρι καί θά πρέπει νά δοθοῦν στό κελλάρι, γιά νά μοιρασθοῦν ἀπό τόν ὑπεύθυνο σέ ἐκείνους πού ἔχουν ἀνάγκη. Οἱ ἅγιες εἰκόνες νά τοποθετηθοῦν στήν ἐκκλησία τοῦ μοναστηριοῦ, ὅπου ταιριάζουν καλύτερα. Τά πνευματικά μου βι-βλία, πού συλλέγω ἀπό τότε πού ἔγινα μοναχός, τά θεωρῶ μεγάλο θησαυρό, πού ἔθρεψαν τήν ψυχή μου μέ τροφή ἀθάνατη, πού ὁδηγεῖ στήν αἰώνια ζωή. Τ’ ἀφήνω ὅλα στή βιβλιοθήκη τῆς μονῆς γιά τήν πνευματική οἰκοδομή τῶν πατέρων καί τῶν ἀδελφῶν μου.

«Γυμνός ἐξῆλθον ἐκ τῆς κοιλίας τῆς μητρός μου, γυμνός καί ἀπελεύσομαι». Γι’ αὐτό καί θέλω ὅλα ὅσα ἔχω στήν κατοχή μου, ἐκτός ἀπό ἐκεῖνα πού εἶναι ἀπαραίτητα γιά νά καλυφθεῖ καί νά ταφεῖ τό σῶμα μου, νά μεταφερθοῦν ἀπό τό κελλί μου, σύμφωναμέ τίς ὑποδείξεις μου. Ἔτσι, μετά τό θάνατό μου, κανένας δέν θά κουρασθεῖ γιά νά ἐντοπίσει καί νά καταγράψει τήν περιουσία μου καί κανένας δέν θά ἔχει εὐθύνη γι’ αὐτήν.

Οἱ συγγενεῖς μου δέν ἔχουν νά κάνουν τίποτα μέ τήν περι-ουσία μου αὐτή. Εἶμαι σίγουρος πώς δέν θά ἀνακατευθοῦν, θά μεί-νουν εὐχαριστημένοι μέ αὐτά πού ὁ Θεός εὐλόγησε καί τούς ἔδωσε. Δέν θά θελήσουν νά οἰκειοποιηθοῦν τή μοναστηριακή περιουσία, διότι ἀνήκει στό μοναστήρι. Ἄν τολμήσουν νά τήν ἀγγίξουν, αὐτή θά γίνει φωτιά, πού θά κάψει τήν κληρονομία τους.

Ὅταν φανεῖ εὐάρεστο στόν Θεό νά χωρισθεῖ ἡ ψυχή ἀπό τό σῶμα μου, παρακαλῶ τόν πνευματικό μου πατέρα καί ὅλους τούς ἐν Χριστῷ ἀδελφούς μου σέ αὐτό τό μοναστήρι, νά ἐνταφιάσουν τό σῶμα μου σύμφωνα μέ τή χριστιανική καί μοναστηριακή τάξη. Μετά, σᾶς παρακαλῶ, νά συνεχίσετε νά μέ μνημονεύετε, τόσο στίς Ἀκολουθίες ὅσο καί στίς κατά μόνας προσευχές σας, ὥστε ὁ Κύριος νά συγχωρέσει τίς ἁμαρτίες μου καί νά ἀναπαύσει τήν ψυχή μου μετά τῶν δικαίων.

Ἄν ὅσο ἐζοῦσα, ἐλύπησα κάποιον μέ ὁποιοδήποτε τρόπο, μέ ἔργα, λόγια ἤ μέ τούς λογισμούς μου, ζητῶ ταπεινά συγγνώμη ἀπό ὅλους. Καί ἄν κάποιος μέ ἐλύπησε μέ ὁποιοδήποτε τρόπο, τόν συγ-χωρῶ ἀπό τήν καρδιά μου.

Ἔγραψα τήν πνευματική μου αὐτή διαθήκη μέ τή θέλησή μου, ἔχοντας σώας τάς φρένας καί ἐναργή μνήμη.

6 Ἰουνίου 1862

Ὁ ἡγούμενος τῆς μονῆς Ὄπτινα

Ἀρχιμανδρίτης Μωϋσῆς».

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἁγίου ἱερμάρτυρος Ἑρμογένους, ἐπι-σκόπου Τομπόλσκ τῆς Ρωσσίας.

Ὁ Ἅγιος Ἱερομάρτυς Ἑρμογένης, κατά κόσμον Γεώργιος Ἐφραίμοβιτς Ντολγκάνωφ, ἐγεννήθηκε, στίς 25 Ἀπριλίου 1858, στήν περιοχή τῆς Χερσονήσου. Ἦταν γόνος ἱερατικῆς καί εὐλαβοῦς οἰκογένειας και ὁ πατέρας του ἐγκατέλειψε τήν ἱερατική διακονία στόν κόσμο καί ἔγινε μοναχός. Μετά τά ἐγκύκλια μόρφωση ἐσπού-δασε στό πανεπιστήμιο τοῦ Νοβοροσσίσκ νομική, ἱστορία καί φιλο-λογία και ἐμπνεόμενος ἀπό τον Ἐπίσκοπο Νικάνορα (Μπρόβκο-βιτς) ἀφιερώθηκε στόν Θεό. Ἔτσι εἰσήχθη στήν θεολογική ἀκαδη-μία τῆς Ἁγίας Πετρουπόλεως και ἐχειροτονήθηκε διάκονος, στίς 28 Νοεμβρίου 1890. Λίγες ἡμέρες ἀργότερα, στίς 2 Δεκεμβρίου, χειρο-τονεῖται πρεσβύτερος καί διορίζετει ἱεροκῆρυξ. Ἀπό τή θέση αὐτή ἐργάζεται σκληρά καί διορίζεται, τό 1898, διευθυντής τῆς θεολογι-κῆς ἀκαδημίας τῆς Τυφλίδος. Ἡ δραστηριότητά του εἶναι μεγάλη. Ἱδρύει ἐνοριακά σχολεῖα καί ἐργάζεται ἱεραποστολικά σέ ὅλη τήν περιοχή. Λίγο ἀργότερα, στίς 21 Μαρτίου 1903, ἐκλέγεται Ἐπίσκο-πος τοῦ Σαράτωφ και διορίζεται μέλος τῆς Ἱερᾶς Συνόδου.

Ἀναλώνει τόν ἑαυτό του στή νέα ἐπισκοπική διακονία καί εἶναι πατέρας γιά τό λαό του. Ἀνεγείρει ναούς, μεριμνᾶ γιά τή διορ-γάνωση τῆς μοναχικῆς ζωῆς καί τήν ἀκριβή τήρηση τοῦ Τυπικοῦ τῶν μονῶν σύμφωνα μέ τήν Ἁγιορείτικη παράδοση, γιά τήν αὔξηση τῆς ἱεραποστολικῆς ἐργασίας, τήν ἔκδοση ἐκκλησιαστικῶν ἐντύπων γιά τήν κατήχηση τοῦ λαοῦ, κηρύττει συνεχῶς τό λόγο τοῦ Θεοῦ τόσο στούς ἐπιστήμονες ὅσο καί στούς ἁπλούς ἀνθρώπους.

Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κροστάνδης ἐθαύμαζε τόν Ἐπίσκοπο Ἑρμογένη και προείπε τόν μαρτυρικό θάνατο αὐτοῦ πού συνέβη το 1918¹¹.

† Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, ἡ σύναξις τῆς Ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου, ἐν Δοκιαναῖς (ἤ πέραν ἐν Εὐδοκιαναῖς).

Ὁ Μανουήλ Γεδεών ἀναφέρει ὅτι πρόκειται περί παραφθορᾶς τοῦ «Ἰουκουνδιαναῖς» καί εἰκάζει ὅτι πρόκειται περί τοῦ ναοῦ τῆς Θεοτόκου «τῶν Μαρνακίου» ἤ «Μαρανακίου»¹².

Ταῖς αὐτῶν ἁγίαις πρεσβείαις, ὁ Θεός, ἐλέησον ἡμᾶς. Ἀμήν!