Στα πλαίσια των τριήμερων εορταστικών εκδηλώσεων προς τιμήν του Αγίου Ιερομάρτυρος Ρηγίνου Επισκόπου Σκοπέλου του Λεβαδέως, πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου 2026, Εσπερίδα με γενικό θέμα: «Ο Ιωάννης Καποδίστριας ως Πρότυπο Πολιτικού Ηγέτη και ως Πνευματικός Άνθρωπος», υπό την αιγίδα του Σεπτού Ποιμενάρχου μας κ. Γεωργίου, στον ναό του Αγίου, παρουσία του Βουλευτού Βοιωτίας κ. Ελευθερίου Κτιστάκη, των Δημάρχων Λεβαδέων κ. Δημητρίου Καραμάνη και Αλιάρτου-Θεσπιών κ. Γεωργίου Αραπίτσα, καθώς και αρκετών Αντιδημάρχων, Εκπαιδευτικών και εκπροσώπων διαφόρων φορέων και πολιτιστικών συλλόγων της περιοχής.
Στην προσλαλιά του ο εφημέριος του ναού π. Αλέξιος Σαμαρτζής ανέφερε ότι, με αφορμή τη συμπλήρωση 250 ετών από τη γέννηση του μεγάλου αυτού ανδρός, αποφασίσαμε τα μέλη της Δ.Ε. του Προσκυνήματος η φετινή Εσπερίδα να είναι αφιερωμένη στην προσωπικότητα του Ι. Καποδίστρια. Συνεχίζοντας ο π. Αλέξιος είπε ότι ως πολιτικός ηγέτης, ο Καποδίστριας δίδαξε ότι η εξουσία δεν είναι προνόμιο και λάφυρο, αλλά μαρτύριο και θυσία. Σε μια εποχή που η πολιτική συχνά ταυτίζεται με τον εντυπωσιασμό και την εξυπηρέτηση συμφερόντων, η δική του ασκητική ανιδιοτέλεια μοιάζει σχεδόν εξωπραγματική και επαναστατική.
Ως πνευματικός άνθρωπος, δεν υπήρξε ένας τεχνοκράτης της εξουσίας, αλλά ένας οραματιστής που γνώριζε ότι ένα έθνος χωρίς παιδεία είναι ένα έθνος υπόδουλο, ακόμα και αν είναι ελεύθερο στα χαρτιά. Το μήνυμά του παραμένει αιχμηρό: η ελευθερία απαιτεί ήθος και πνευματική συγκρότηση — αρετές που συχνά απουσιάζουν από τον σύγχρονο δημόσιο διάλογο. Είχε επίσης βαθιά πίστη στον Θεό και συμμετείχε ως ενεργό μέλος στην μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας μας, δίνοντας έτσι το παράδειγμα στον λαό. Το ερώτημα που θέτει η σημερινή εσπερίδα δεν είναι «ποιος ήταν ο Καποδίστριας», αλλά «γιατί σήμερα δυσκολευόμαστε τόσο να βρούμε έστω και ένα ψήγμα του αναστήματός του». Η σύγκριση είναι αναπόφευκτα οδυνηρή, αλλά και αναγκαία για να αντιληφθούμε το μέγεθος της ευθύνης μας ως πολίτες.
Στη συνέχεια έγινε η πρώτη εισήγηση από τον Ομότιμο Καθηγητή και π. Πρύτανη του Παντείου Πανεπιστημίου κ. Γεώργιο Κοντογιώργη με θέμα: «Ο Ι. Καποδίστριας ως Πνευματικός Άνθρωπος». Ο εισηγητής ανέδειξε τον Καποδίστρια ως πνευματικό και πολιτικό στοχαστή με ολοκληρωμένη ιστορική και πολιτειακή πρόταση. Με αφετηρία το συγγραφικό έργο του – την αλληλογραφία, τα υπομνήματα, τις γεωπολιτικές αναλύσεις αλλά και το ιστοριογραφικό του εγχείρημα για την «Ιστορία της Νεότερης Ελλάδας – Από την εποχή της αλώσεως της Ανατολικής Αυτοκρατορίας», αναλύθηκαν: η θεμελίωση της ιστορικής συνέχειας του ελληνισμού, η έννοια του έθνους ως ιστορικής και πολιτισμικής οντότητας, η πολιτειακή θέση του με βάση τη δημοκρατική παράδοση, η αποτίμηση της Επανάστασης ως προς το πολιτειακό της αποτέλεσμα και οι συνέπειες της δολοφονίας του. Ο Καποδίστριας ανέδειξε την έννοια του έθνους και της ιστορικής συνέχειας, προβάλλοντας μια άλλη οπτική για τον ελληνικό κόσμο, διαφορετική από την επικρατούσα στους πνευματικούς κύκλους της Ευρώπης – τόσο του διαφωτισμού, όσο και της απολυταρχίας. Υποστηρικτής της «αρχής των εθνοτήτων» προμήθευσε την ευρωπαϊκό κόσμο με τη βασική ιδέα που τον αναδημιούργησε σχεδόν έναν αιώνα μετά. Υποστηρικτής της ιστορικότητας του έθνους μας αποτέλεσε τον πρόδρομο μεταγενέστερων σπουδαίων ελλήνων ιστορικών. Η γραφίδα του Καποδίστρια θέτει και σήμερα επώδυνα ζητήματα αυτογνωσίας, ανάκτησης της ιστορικότητας, απαλλαγής από το σύνδρομο της εξάρτησης και επανεθνικοποίησης του κράτους.
Η δεύτερη εισήγηση του Διδάκτορα Πολιτικών & Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Γενεύης κ. Μελέτη Μελετόπουλου είχε θέμα: «Ο Ιωάννης Καποδίστριας ως πρότυπο πολιτικού ηγέτη».
Ο εισηγητής ανέδειξε τον Καποδίστρια ως αντιπαράδειγμα στη σημερινή πολιτική πραγματικότητα. Ασκητικός, λιτός, αυτοθυσιαστικός, πατριώτης. Αναφέρθηκε στις ακαδημαϊκές σπουδές του πολιτικού άνδρα και στις επιρροές που δέχθηκε από τις ιδέες του διαφωτισμού στην επαναστατική Ευρώπη. Διατηρώντας εμφατικά την ελληνική ιδιοπροσωπία του ενστερνίστηκε με ενθουσιασμό τις ιδέες της ελευθερίας και της δημοκρατίας, απορρίπτοντας τον αντικληρικαλισμό και την προτεραιότητα της ταξικής αντίθεσης. Παρουσιάστηκε, επίσης, ο ισχυρός διπλωματικός ρόλος του και τα επιτεύγματά του στη δημιουργία του ομοσπονδιακού κράτους της Ελβετίας και στην αποφυγή του διαμελισμού της Γαλλίας σε εκείνη την ιστορική συγκυρία. Στα πολιτικά προτάγματα του Καποδίστρια επισημάνθηκε το όραμά του για μια φιλελεύθερη και δημοκρατική Ευρώπη. Αναλύθηκε η σχέση του Καποδίστρια με τη Φιλική Εταιρεία και ο ρόλος του ως πρώτου Κυβερνήτη. Σχέδιο του Καποδίστρια υπήρξε η δημιουργία ελληνικού κράτους, με ανεξαρτησία από όλες τις Δυνάμεις της εποχής, ένα κράτος ουδέτερο, απρόσβλητο από διεθνείς διενέξεις, αναγνωρισμένο ως κράτος παιδείας, πολιτισμού, γραμμάτων και τεχνών. Η δολοφονία του, όμως, ακύρωσε κάθε τέτοια προοπτική. Ο Ιωάννης Καποδίστριας ως σύνολο αρχών, αξιών, δράσης και προσφοράς συνιστά ένα διαχρονικό πρότυπο πολιτικής ηγεσίας και συμπεριφοράς.
Μετά τις δύο εισηγήσεις ακολούθησαν καίριες ερωτήσεις από το ακροατήριο, που παρακολουθούσε με ενδιαφέρον, και δόθηκαν οι απαντήσεις και απαραίτητες διευκρινήσεις από τους ομιλητές.
Την Εσπερίδα έκλεισε με ένα σύντομο χαιρετισμό ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας κ. Γεώργιος. Αφού ευχαρίστησε τον π. Αλέξιο για την άψογη διοργάνωση της εκδήλωσης, τον συντονιστή της Εσπερίδας Εκπαιδευτικό κ. Σπύρο Βαζούρα, καθώς και τους δύο εκλεκτούς προσκεκλημένους-εισηγητές, αναφέρθηκε στην πολυσχιδή προσωπικότητα του πρώτου Κυβερνήτη της Ελεύθερης Ελλάδας Ιωάννη Καποδίστρια και πως πρέπει να μας προβληματίσει σήμερα η ένδεια και η σημερινή κατάσταση που βιώνουμε ως χώρα. Είναι καιρός να αναστοχαστούμε ως Έλληνες, να κάνουμε την αυτοκριτική μας και να αλλάξουμε πορεία για το καλό του Έθνους και των επόμενων γενιών. Τελειώνοντας ο Σεβασμιώτατος ανέφερε όλοι μας να έχουμε ως πρότυπο τον Καποδίστρια και ιδιαίτερα οι νέοι μας. Να πάρουμε από το φως του, την αγάπη του για τον Θεό και την Πατρίδα. Αυτήν την φιλοπατρία που έχει παρεξηγηθεί σήμερα από διάφορους εθνομηδενιστές και ανιστόρητους και λανθασμένα την ταυτίζουν με ακραίες τοποθετήσεις. Το παρελθόν και η ιστορία μας διδάσκουν, μας εμπνέουν και μας καθοδηγούν, αρκεί να έχουμε ανοιχτά τα μάτια μας- φυσικά και αισθητά.
