Toυ Μητροπολίτη Σύρου κ. Δωροθέου Β’

Η «χαμένη» Ελλάδα του Πόντου… Μια Ελλάδα που πόνεσε, δάκρυσε, μάτωσε, όσο καμιά άλλη. Που ταπεινώθηκε, χωρίς να χάσει ποτέ την αξιοπρέπειά της, που υποτάχτηκε παραμένοντας ελεύθερη, που ακολούθησε τον δρόμο της προσφυγιάς, από τα παράλια του Αξενου Πόντου, που με τη δραστηριότητά της τον μετονόμασε σε Εύξεινο, μέχρι τα βάθη της Ασίας, που επιμένει να ζει, να δημιουργεί και πάν’ απ’ όλα, τα ήθη και τις παραδόσεις της να συντηρεί και να καλλιεργεί…

Ο Πόντος, πριν καταστραφεί τόσο βάρβαρα από τον χάρτη, μα όχι από τις καρδιές μας, υπήρξε πηγή αστείρευτη πνεύματος και πολιτισμού. Στάθηκε τόπος όπου οι Ελληνες διέπρεψαν, δημιούργησαν.

Αναφέρεται ότι, την εποχή των Μεγάλων Κομνηνών, χτίστηκαν στον Πόντο 3.000 περίπου χριστιανικές εκκλησίες με ωραίες τοιχογραφίες, περίτεχνες αγιογραφίες και πλούσια διακόσμηση, καλλιτεχνικά μωσαϊκά  και θαυμαστές μικρογραφίες, που συνέχιζαν αδιάπτωτα τη βυζαντινή παράδοση.

Η μικρογραφική τέχνη, ιδιαίτερα στον Πόντο, έφτασε κατά τον 14ο αιώνα σε τέτοια ακμή, ώστε ο ξένος μελετητής Strzygowski να τη συγκρίνει με τη μικρογραφική τέχνη των μαθητών της σχολής του Giotto (Τζιόττο) στην Ιταλία και μάλιστα να τη βρίσκει και ανώτερη.

Μεγάλη ανάπτυξη, επίσης, παρουσίασαν η αστρονομία, η φυσική και τα μαθηματικά. Στη Σχολή των θετικών επιστημών της Τραπεζούντας σπούδαζαν μαθητές, που έρχονταν να φοιτήσουν σ’ αὐτήν από την ίδια την Κωνσταντινούπολη και την Αρμενία.

Τα μοναστήρια του Πόντου, εξάλλου, τον 13ο και 14ο αιώνα, ήταν Σχολεία σοφίας. Εκεί καλλιεργούνταν τα μαθηματικά και η αστρονομία, γιατί η Εκκλησία θεωρούσε τις επιστήμες αυτές, πριν ακόμα από την Αναγέννηση στη Δύση, βοηθητικές της θεολογίας και της φιλοσοφίας.

Μάλιστα, «ακρόπολητων Μοναστηριών», η περιώνυμη Ιερά Μονή Παναγίας Σουμελά, διατηρεί ακόμα τη λάμψη της στη συλλογική Ποντιακή μνήμη, η δε ετήσια πανήγυρίς της τα τελευταία χρόνια λαμπρύνεται με την παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη, μια ακόμα απόδειξη της δυναμικής του Ποντιακού Ελληνισμού.

Τέκνα του Πόντου εκλεκτά καλλιέργησαν τις επιστήμες και διατήρησαν την ελληνική παιδεία, την τέχνη και τον πολιτισμό, διακρίθηκαν και διακρίνονται στις τέχνες και την κοινωνική ζωή του τόπου μας, ικανοί δε Πόντιοι Ιεράρχες κατεκόσμησαν και κατακοσμούν την Εκκλησία μας.

Η συμβολή του ποντιακού κράτους της Τραπεζούντας για τη διατήρηση και ακτινοβολία της ορθοδοξίας και του ελληνικού πολιτισμού στην περιοχή της βορειοανατολικής Μικρασίας,υπήρξε μεγίστη. Και τα δύο αυτά εθνικά στοιχεία, διαφυλάχθηκαν με τιτάνιους αγώνες και θυσίες, αρχικά απέναντι στη φράγκικη πλημμυρίδα των Σταυροφόρων και, στη συνέχεια, απέναντι στη σελτζουκική και τουρκική επέκταση και τη συνακόλουθη απειλή της αφομοίωσης.

Ο ιστορικός Joinville, δίκαια ονομάζει την Τραπεζούντα «η βαθειά Ελλάδα», ενώ ο βυζαντινός ιστορικός Λαόνικος Χαλκοκονδύλης, τον 15ο αιώνα, αναφέρεται με θαυμασμό στην αυτοκρατορία της Τραπεζούντας, αποκαλώντας την «ηγεμονία Ελλήνων και εις τα ήθη και δίαιταν τετραμμένη των Ελλήνων»!

Αλλά, ήρθαν μέρες δύστηνες και φοβερές, όταν ο τουρκικός εθνικισμός, καθοδηγούμενος από τον γερμανικό μιλιταρισμό και ενισχυόμενος από τον Εθνικό Διχασμό, ξερίζωσε του Πόντου τον Ελληνισμό και σκόρπισε, όσους γλίτωσαν τη σφαγή, στα πέρατα του κόσμου, με αγιάτρευτο στη μνήμη τους τον πόνο της χαμένης ευτυχίας και ζωντανή την ελπίδα και τη θέληση της δημιουργίας.

Σήμερα, 100 περίπου χρόνια μετά το Ποντιακό ολοκαύτωμα, ζουν στην Ελλάδα 1.500.000 περίπου Ελληνες ποντιακής καταγωγής, ενσωματωμένοι λειτουργικά στην ελληνική κοινωνία και κατέχοντας σημαντικές θέσεις σ’ όλους του κλάδους της πνευματικής, επιστημονικής και επαγγελματικής ζωής της χώρας.

Στις χώρες της τέως Σοβιετικής Ενωσης και τις εξορίες της Σιβηρίας, ζουν ακόμη 1.000.000 Ελληνες Πόντιοι, 500.000 από τους οποίους διατηρούν με περηφάνεια την ποντιακή μητρική τους γλώσσα. Αλλο μισό εκατομμύριο Ποντίων βρίσκεται διεσπαρμένο σε Αυστραλία, Αμερική, Ευρώπη και Αφρική. Δίπλα σ’ αυτούς στέκονται, με μια αξιοπρέπεια κερδισμένη από τον πόνο, χιλιάδες Πόντιοι της Τουρκίας, που με χαρακτηριστικό πείσμα διατηρούν, ως ζωντανή θύμηση της καταγωγής τους, την ποντιακή γλώσσα, κάποιοι υποστηρίζουν και τη θρησκεία τους, κρυφά, μέσα στα σπίτια τους.

Η μακραίωνη και περιπετειώδης ιστορική πορεία του ΠοντιακούΕλληνισμού παραμένει διαρκής υπόμνηση εθνικής ευθύνης, πρόκληση εθνικής ενότητας,υπόμνηση εθνικής αυτογνωσίας και ιστορικήςμνήμης, της μνήμης όχι τόσο του χαμένου μεγαλείου, όσο των ολέθριων λαθών μας, πολιτών και πολιτικών, και των διχαστικών συνθηκών που τα δημιούργησαν…

Γιατί, λαοί χωρίς ιστορική μνήμη, είναι δέντρο χωρίς ρίζες… Λαοί, που ξεχνούν το παρελθόν τους, είναι «καταδικασμένοι» να το επαναλάβουν, με ακόμα μεγαλύτερες καταστροφές, κάτι για το οποίο, βεβαίως, ουδείς ξένος θα ευθύνεται!

Εφημερίδα «Κιβωτό της Ορθοδοξίας»

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Με λαμπρότητα εορτάσθηκε η μνήμη των Αγ. Γερασίμου και Αρτεμίου στη Μύκονο

Στον Ιερό, πάλαι πότε Μητροπολιτικό, Ναό του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Αρτεμίου, στη Χώρα της Μυκόνου τελέσθηκε απόψε ο Πανηγυρικός Εσπερινός, προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Σταγών...

Ο Άγιος Αρτέμιος ο Μεγαλομάρτυρας

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ  Θεολόγου – Καθηγητού Πολλοί άγιοι της Εκκλησίας μας κατείχαν υψηλά αξιώματα στις κρατικές υπηρεσίες των χωρών τους. Στα πρωτοβυζαντινά χρόνια μια πλειάδα...

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ: Κανονικά και με την παρουσία πιστών η Λιτανεία του Αγ. Δημητρίου

Κατόπιν δημοσιευμάτων που είδαν το φως της δημοσιότητας τις τελευταίες ημέρες και της έντονης παραφιλολογίας που αναπτύχθηκε, σχετικά με το θέμα της Λιτανείας του...

Το 21΄ στην Εύβοια και τις Βόρειες Σποράδες

Τη Δευτέρα 18 Οκτωβρίου 2021 το βράδυ, ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας, Μητροπολίτης Χαλκίδος κ. Χρυσόστομος, μετέβη στον Μητροπολιτικό Ι. Ναό Αγίου Δημητρίου Χαλκίδος, όπου...

ΠΑΤΡΑ: Ο π. Αναστάσιος Γκοτσόπουλος μιλά για την δίκη του! Ποιους βάζει «στο κάδρο»

Συνέντευξη στον Κωνσταντίνο Μάγνη Δεν περιμένουμε μάσκες, χαιρετισμό με τους αγκώνες και άλλα συναφή. Διαβεβαιώνουμε από πλευράς μας, για το τυπικό, ότι είμαστε υγειονομικά αβλαβείς....

Αντιδράσεις από Iεράρχες για «βεβιασμένη κούρσα» διαδοχής του Αρχιεπισκόπου Κρήτης

Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες της «ΝΚ», η συνεδρίαση της Επαρχιακής Συνόδου τη Δευτέρα, 18 Οκτωβρίου ήταν θυελλώδης, καθώς υπήρξαν ιεράρχες, που - επιβεβαιώνοντας το χθεσινό...

Επετειακή εκδήλωση της Ι.Μ. Ιλίου στα πλαίσια των εορτασμών για τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση του...

Σε εορταστικό κλίμα και με αξιοσημείωτη επιτυχία, πραγματοποιήθηκε το απόγευμα του Σαββάτου 16 Οκτωβρίου 2021, στο Δημαρχείο Αχαρνών, η επετειακή εκδήλωση που διοργανώθηκε από...

Δοξολογία στον Ναό της Αγίας Σκέπης για τα 109α Ελευθέρια της Έδεσσας

Την Δευτέρα 18 Οκτωβρίου, μνήμη του αγίου αποστόλου και ευαγγελιστού Λουκά, πολιούχου της Έδεσσας, εορτάσθηκαν τα 109α ελευθέρια της της πόλης από τον Τουρκικό...

Τριετές Μνημόσυνο Επισκόπου Τανάγρας Πολυκάρπου

Την Κυριακή 17 Οκτωβρίου 2021 ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Θηβών κ. Γεώργιος συνιερούργησε με τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Καρπενησίου κ. Γεώργιο στο Ιερό Ησυχαστήριο Αναλήψεως του...

Χειροτονία νέου κληρικού στον Ι.Ν. Αγίας Παρασκευής Καναλίου Πρεβέζης

Χειροτονία νέου κληρικού τελέστηκε το Σάββατο 16 Οκτωβρίου 2021 στον Ιερό Ναό Αγίας Παρασκευής Καναλίου Πρεβέζης. Στην Θεία Λειτουργία προεξήρχε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας...

Χειροτονία Νέου Διακόνου στην Ιερά Μητρόπολη Γλυφάδας

Μέσα σέ κλῖμα πνευματικῆς εὐφροσύνης τήν Κυριακή 17η Ὀκτωβρίου 2021 τιμήθηκε στήν τοπική μας Ἐκκλησία ἡ μνήμη τῶν Ἁγίων Πατέρων, τῶν συγκροτησάντων ἐν Νικαίᾳ...

Χειροτονία Πρεσβυτέρου στην Ιερά Μονή Μακαριωτίσσης

Το Σάββατο 16 Οκτωβρίου 2021 ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Θηβών κ. Γεώργιος τέλεσε τη Θεία Λειτουργία στην Ιερά Μονή Μακαριωτίσσης. Στη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας...

ΚΘ´ ΔΗΜΗΤΡΙΑ 2021 στην Χαλκίδα

Ὁ Μητροπολιτικός Ἱερός Ναός τοῦ Ἁγίου Δημητρίου Χαλκίδος, στό πλαίσιο τῶν φετινῶν ΚΘ´ Δημητρίων 2021, ἔχει τήν πνευματική χαρά νά Σᾶς προσκαλέσει στήν παρουσίαση...

Εορτάσθηκε μεγαλόπρεπα ο Πολιούχος της Λαμίας Ευαγγελιστής Λουκάς

Με βυζαντινή μεγαλοπρέπεια και με πάνδημη συμμετοχή του λαού εορτάσθηκε την Δευτέρα 18 Οκτωβρίου η Ιερά Μνήμη του Πολιούχου και Ελευθερωτού της πόλεως Λαμίας,...

Στέλνουν επιτροπή στον Αρχιεπίσκοπο Κρήτης με την ευλογία του Πατριάρχη

Ἡ Ἱερά Ἐπαρχιακή Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας Κρήτης συνῆλθε σήμερα Δευτέρα, 18 Ὀκτωβρίου 2021, σέ Συνοδική Συνεδρία, μέ μοναδικό θέμα Ἡμερήσιας Διάταξης, τή συζήτηση καί...