«Παθῶν με ταράττουσι προσβολαί, πολλῆς ἀθυμίας ἐμπιπλῶσαί μου την ψυχήν». Ἀυτό εἶναι τό δεύτερον τροπάριον τῆς μικρᾶς παρακλήσεως, το ὁποῖον μᾶς εἰσάγει εἰς το δεύτερον θέμα τῶν ὁμιλιῶν μας. Χθές ὡμιλήσαμεν περί τῶν (ἐξωτερικῶν κυριώς) πειρασμῶν. Σήμερον ὁ λόγος εἶνα περί τῶν διαφόρων παθῶν, τά ὁποῖα ἀποτελοῦν ἐσωτερικάς ἑστίας καί αἰτίας πειρασμῶν τοῦ ἀνθρώπου. Πειρασμοί καί πάθη δημιουργοῦν διμέτωπον ἀγῶνα. Ἂς ἴδωμεν σήμερον τό δεύτερον μέτωπον, τόν ἀγῶνα τοῦ ἀνθρώπου κατά τῶν παθῶν του.

1.Τι εἶναι πάθος ;  Τοῦτο ἂς ἐξετάσωμεν πρῶτον.

Μία οἱαδήποτε ἁμαρτία, ὅταν ἐξελιχθῇ, γίνεται πάθος. Κυρίως πρόκειται διά χρονίας καταστάστεις. Ἡ συχνή ἐπανάληψις κάποιας ἁμαρτίας δημιουργεῖ ἕξιν, συνήθειαν. Γίνεται πέον ἐπιρρεπής ὁ ἂνθρωπος πρός τήν ἁμαρτίαν αὐτήν, ἡ ὁποία, εἰς τό πρῶτον στάδιον τῆς ἐξελίξεως, διά τῆς συνηθείας, τοῦ γίνεται ἀδυναμία –δέν μπορεῖ πλέον χωρίς αὐτήν· εἶναι ἡ εὐνοουμένη του ἁμαρτία· τῆς ἒχει ἀδυναμίαν- καί ἐν συνεχείᾳ ἂν δέν καταπολεμηθῇ, ριζώνει τόσον πολύ μέσα εἰς τόν ἄνθρωπον, ὥστε καταντᾷ πάθος, δηλ. νοσηρά κατάστασις· εἶναι ψυχικῶς ἂρρωστος ὁ ἂνθρωπος· ἔγινε ψυχική του ἀρρώστεια ἡ ἁμαρτία αὐτή. Αὐτό ἀκριβῶς σημαίνει πάθος· ἁμαρτίαν πού κατέκτησε τόσον πολύ τόν ἄνθρωπον, ὥστε τοῦ ἐδημιούργησε νοσηράν ψυχικήν κατάστασιν. Τότε πλέον ἡ δύναμις τῆς ἁμαρτίας εἶναι πολύ μεγάλη. Ὑποδηλώνει κυριολεκτικῶς τόν ἄνθρωπον. «Πᾶς ὁ ποιῶν τήν ἁμαρτίαν δοῦλός ἐστι τῆς ἁμαρτίας» (Ἰω. η΄ 34). Καί «ὧ τις ἥττηται, τούτῳ καί δεδούλωται» (Β΄ Πέτρ. β΄ 19).

Δι’ αὐτό ὁ Κύριος εἰς τήν ἐπί τοῦ ὄρους ὁμιλίαν Του ἐφιστᾷ τήν προσοχήν μας εἰς τάς πρώτας ρίζας τῆς ἁμαρτίας, διά νά προλαμβάνεται τό κακόν ἐν τῇ γενέσει του. Νά προλάβωμεν τήν ὀργήν, νά μή ἐξελιχθῇ· νά μή γίνῃ ὁ ἄνθρωπος ἕρμαιον τοῦ θυμοῦ του. Να προλάβωμεν τάς πρώτας νύξεις τῆς ἁμαρτίας. Ἡ πονηρά ἐπιθυμία νά μή κυριεύση τόν ἄνθρωπον, διότι θά τόν σύρῃ πλέον αἰχμάλωτον προς ὅ,τι αἰσχρόν ἐστι καί λέγειν. Κατ’ ἀναλογίαν, πρέπει νά προλαμβάνεται, ἢ ἀμέσως ν’ ἀναχαιτίζεται, ἡ πρώτη ἐκδήλωσις τῆς ζήλειας, διά νά μή φθάσῃ εἰς τό πάθος τοῦ φθόνου (εἶναι ἀρρώστεια, παθολογική κατάστασις), ἢ ἡ πρώτη ἐκδήλωσις ψυχρότητος καί ἀντιπαθείας, διά νά μή γίνῃ ἐμπάθεια καί μῖσος κ.ο.κ.

2.Εἶναι χαρακτηριστικαί ὡρισμέναι ἐπιτυχεῖς καί ἀκριβολόγοι ἐκφράσεις, τάς ὁποίας ἡ παράκλησις χρησιμοποιεῖ, περιγράφουσα εὐστοχώτα τῶν παθῶν τάς ἐξελίξεις. Λέγει ἐν πρώτοις «παθῶν με ταράττουσι προσβολαῖ». Καί πράγματι, εἰς τήν ἀρχήν τό οἱονδήποτε πάθος κάμνει μίαν πρώτην προσβολήν , μίαν πρώτην κροῦσιν, μίαν πρώτην ἐνόχλησιν εἰς τόν ἄνθρωπον. Θά εἶναι εὐτύχημα, ἐάν ἀποκρουσθῇ ἐγκαίρως. Πρόσεχε τάς πρώτας προσβολάς, τάς πρώτας ἐπιθέσεις. Ἔχει μεγίστην σημασίαν, ἀποφασιστικήν, τό πρῶτον βῆμα. Ὄντως ἡ ἀρχή εἶναι τό ἥμισυ τοῦ παντός. Ἀργότερον ἔχομεν, διά νά χρησιμοποιήσω πάλιν φράσιν τῆς παρακλήσεως, «καί παθῶν τάς ἐφόδους». Μέ ὁρμήν κατόπιν τό πάθος, ἀκατάσχετον, ἀναστατώνει τόν ἄνθρωπον καί τόν βλέπομεν νά μή μπορῇ νά συγκρατηθῇ. Ὅποιος δέν ἀνησυχεῖ, δέν κινητοποιεῖαι εἰς τήν ἀρχήν, καί δέν τόν «ταράττουσι» προσβολαί καί ἀρχικαί παρορμήσεις τῶν παθῶν, φθάνει εἰς τήν ἔκρυθμον ἐκείνην κατάστασιν, τήν ὁποίαν ἡ παράκλησις ἐκφράζει μέ τάς λέξεις «τῶν παθῶν μου τόν τάραχον». Εἶναι ἡ κατάστασις τοῦ ἀναστατωμένου ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος, ὑπό τήν ἐπήρειαν τοῦ πάθους του, δέν ξέρει τί λέγει, δέν σκέπτεται τί κάνει, ἕνα μόνον τόν κινεῖ τυφλά καί μέ μανίαν, ἡ ἱκανοποίησις τοῦ πάθους. Τό ψυχικόν δρᾶμα, ὅπως τό ἐκθέτει ὁ Ἀπ. Παῦλος εἰς τήν πρός Ρωμαίους ἐπιστολήν του (ζ΄ 14-25).

3,Διά τοῦτο εἴπομεν ὅτι πρόκειται πλέον περί νοσηρᾶς καταστάσεως καί ἀρρωστημένου ἀνθρώπου. Ἡ παράκλησις τό τονίζει καί αὐτό. «Ἴασαι, ἁγνή, τῶν παθῶν μου τήν ἀσθένειαν». Εἶναι ἀσθένεια. Ἀλλά ὑπάρχει ἴασις καί θεραπεία. Κανένα πάθος δέν εἶναι ἀθεράπευτον. Βεβαίως (εἶναι ἰατρικός κανών καί διά τό σῶμα) τά χρόνια πάθη θέλουν χρονίαν θεραπείαν.

Ποῖον εἶναι τό παθος σου ; Ὁ θυμός ;… Ὁ φθόνος ;… Πονηραί ἐπιθυμίαι καί τάσεις ;…  Ἄρχισε τήν προσπάθειαν τῆς καταπολεμήσεως. Ἴσως θά χρειασθῆς πολύν καιρόν. Ἀρκεῖ νά ἐπιμένῃς εἰς τήν προσπάθειαν· νά μή ἐγκαταλείψῃς τόν ἀγῶνα· καί νά μή κάνῃς ἐνδιάμεσες ἀβαρίες καί ὑποχωρήσεις (ἐκτός ἂν ἐκ συναρπαγῆς… «Ὁσάκις ἂν πέσῃς ἔγειραι καί σωθήσῃ»). Καί ἡ χάρις τοῦ Κυρίου, ἡ τά ἀσθενῆ θεραπεύουσα, θά σέ ἀπαλλάξῃ τελικῶς ἐκ τῆς τυραννίας καί τῆς δεσποτείας τῶν παθῶν. Πρέπει δέ νά γνωρίζωμεν ὅτι, ἂν δέν γίνῃ αὐτή ἡ θεραπευτική προσπάθεια, θά ἔχωμεν φθοράν καί ζημιάν μεγάλην. Ἡ παράκλησις τό τονίζει· «ἐκ φθορᾶς τῶν  παθῶν μου ρυσθῆναί με». Ὅσο μένουν τά πάθη, φθείρουν τήν ψυχήν, φθείρουν το χαρακτῆρα, ἀμβλύνουν τήν ψυχικήν δύναμιν πρός ἀντίστασιν, (δια) φθείρουν καί αὐτήν τήν συνείδησιν – ἀρχίζουν αἱ δικαιολογίαι… καί φθάνει νά παραδεχθῇ ὁ ἂνθρωπος ὅτι δεν μπορεῖ ν’ἀπαλλαγῇ, ἢ δικαιολογεῖ τά πάθη του, καί ἐν τέλει τά «παίρνει μαζί του», πρός αἰωνίαν καταδίκην του.

Διά τοῦτο, ἂς ἐπιστρατεύσωμεν καί ἂς κινητοποιήσωμεν ὅλον τόν ζῆλόν μας εἰς μίαν συνεχῆ καί σταθεράν προσπάθειαν. Καί εἴθε ἡ ἐνίσχυσις τῆς θείας χάριτος, διά τῆς Θεοτόκου, νά μᾶς βοηθήσῃ ἀποτελεσματικά εἰς τόν διμέτωπον ἀγῶνά μας, ὅπως ἀκριβῶς ψάλλομεν κατ’ αὐτάς πρός τήν Παναγίαν·

«Τῶν πειρασμῶν σύ τάς προσβολάς ἐκδιώκεις καί παθῶν τάς ἐφόδους, Παρθένε. Ὅθεν Σε ὑμνοῦμεν  εἰς πάντας τούς αἰῶνας».

Μακαριστού Μητροπολίτου Πατρών Νικοδήμου
Μηνύματα Δεκαπενταυγούστου
Επιμέλεια: Ελένη Παπαδάμου, πτυχ.Νευρολογίας

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο [email protected] άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Εν πληθούση Εκκλησία εορτάσθηκε στη Μύκονο η Παναγία η Γοργοϋπήκοος

Στο Ιερό Ναό της Παναχράντου, Χὼρας Μυκόνου, ιερούργησε σήμερα το πρωί ο Σεβασμιώτατος κ. Δωρόθεος Β', με την παρουσία πλήθους Μυκονίων πιστών. Το αναλόγιο του...

Προσκύνημα στην Κέρκυρα του Μητροπολίτη Ταμασού Ησαΐα

Κατά την διάρκεια της παραμονής του στην Κέρκυρα, όπου συμμετείχε στην 13η πανελλήνια συνάντηση πρόληψης για τις εξαρτήσεις, ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Ταμασού Ησαΐας αξιοποίησε ...

Ιερό Ευχέλαιο στην Παναγία την Παρηγορήτρια

Η Παναγία μας ως Μητέρα του Θεού και μύστις της αρρήτου σοφίας του Θεού χαριτώθηκε και καταξιώθηκε να έχει  παρρησία στον Κύριό μας και έτσι...

ΑΓΙΑΣΜΟΣ ΕΝΑΡΞΕΩΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΓΡΑΦΕΙΩΝ Α/ΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ ΕΥΒΟΙΑΣ

Την Παρασκευή 30 Σεπτεμβρίου 2022, ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας, Μητροπολίτης Χαλκίδος κ. Χρυσόστομος, προσκεκλημένος του Διευθυντού Α/βάθμιας Εκπαιδεύσεως Ευβοίας κ. Κωνσταντίνου Ζημιανίτη, μετέβη στα...

Το μήνυμα των λόγων του Κυρίου: «καθώς θέλετε ίνα ποιώσιν υμίν οι άνθρωποι…»

Του Πρωτοσυγκέλλου της Ι.Μ. Φωκίδος, Γέροντος Νεκταρίου Μουλατσιώτη Το μήνυμα των λόγων του Κυρίου: «καθώς θέλετε ίνα ποιώσιν υμίν οι άνθρωποι…». Αγαπητοί μου αδελφοί. Σήμερα ο...

Ἡ ἐντολή τοῦ Χριστοῦ γιὰ τὴν ἀγάπη

Εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Πολλές φορὲς ὁ Χριστὸς μᾶς μιλάει στὸ Εὐαγγέλιο Του γιὰ τὴν νέα ἐντολὴ...

Φθιώτιδος Συμεών: « Αν δεν προηγείται η πράξη, δεν μπορεί να ακολουθήσει το μέλος»

Με κατάνυξη και ευλάβεια εορτάσθηκαν στην Ιερά Μητρόπολη Φθιώτιδος η εορτή της Συνάξεως της Παναγίας της Γοργοϋπηκόου και οι Άγιοι της Μουσικής, ο Όσιος...

Η Μύκονος τιμά την Παναγία την Γοργοϋπήκοο

Στο Ιερό Ναό της Παναχράντου, Χὼρας Μυκόνου, όπου φυλάσσεται «φωτοείδες εκτύπωμα» της ιεράς εικόνος της Παναγίας της Γοργοϋπηκόου από την Ιερά Μονή Δοχειαρίου, χοροστάτησε...

Πορεία προς τη Θέωση

Ὑπήρξαν στήν ἀρχαιότητα πολλοί σοφοί πού εἶπαν: «Μὴν κάνεις ὅ,τι δὲν θέλεις νὰ σοῦ κάνουν οἱ ἄλλοι». Σ’ αὐτὴν τὴν ἀρχὴ εἶχαν δεῖ τὸ...

Αγιασμός έναρξης των μαθημάτων της Σχολής Βυζαντινής Μουσικής της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κρήτης

Την Πέμπτη 29 Σεπτεμβρίου 2022, τελέστηκε στη Σχολή Βυζαντινής Μουσικής της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κρήτης, ο αγιασμός για την έναρξη των μαθημάτων του νέου σπουδαστικού...

Εκδηλώσεις στήριξης και ενίσχυσης του Σουρλιγκείου Γηροκομείου Καναλίων

Με ιδιαίτερη επιτυχία πραγματοποιήθηκαν δύο Εκδηλώσεις στήριξης και ενίσχυσης του Σουρλιγκείου Γηροκομείου Καναλίων τον μήνα Σεπτέμβριο.             Η πρώτη έλαβε χώρα τη Δευτέρα 19 Σεπτεμβρίου ε.έ. το...

Η παγκοσμιοποίηση ισοπεδώνει πολιτισμούς, ήθη, έθιμα, αξίες και συνειδήσεις

Είσαι γονιός; Σε ενδιαφέρει! - Είσαι γονιός; Έχει σκεφθεί, όταν ισοπεδώνονται τα πάντα, πώς το παιδί σου θα σταθεί όρθιο σ' αυτή την κοινωνία; - Η μόνη...

Ο Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας στην Πέρθη

Στην Πέρθη της Δυτικής Αυστραλίας έφτασε την Παρασκευή, 30 Σεπτεμβρίου, ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας κ.κ. Μακάριος, προκειμένου να τελέσει τα εγκαίνια του Καθολικού της...

Αγιασμός στο Βαφειαδάκειο από τον Μητροπολίτη Φθιώτιδος

Στις 29 Σεπτεμβρίου 2022 και ώρα 11:30 π.μ. πραγματοποιήθηκε στο χώρο του Βρεφονηπιακού Σταθμού- Ιδιωτικού Συστεγαζόμενου Νηπιαγωγείου Βαφειαδάκειο, ο Αγιασμός για την έναρξη του...

Επίσκεψη Αρχιεπισκόπου Θυατείρων στην Ιερά Μητρόπολη Λεμεσού

Ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Θυατείρων και Μεγάλης Βρετανίας κ. Νικήτας και η συνοδεία του, που αποτελείται από τον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Κλαυδιουπόλεως κ. Ιάκωβο και δύο...