παπα Γιώργης Δορμπαράκης

«Χαίρε, λουτήρ εκπλύνων συνείδησιν»

(Χαίρε Παναγία που είσαι ο λουτήρας που πλένεις τη συνείδησή μας)

  1. Δεν πρόκειται να μιλήσουμε για τη συνείδηση από πλευράς της ψυχολογίας, ως τη δύναμη για παράδειγμα της ψυχής του ανθρώπου με την οποία βιώνει αυτός με επίγνωση και συναίσθηση τα διάφορα γεγονότα της ζωής του. Πρωτίστως μας ενδιαφέρει η εκκλησιαστική κατανόησή της, δηλαδή ως εκείνης της δύναμης που ο Θεός έχει βάλει στην ψυχή του κάθε ανθρώπου – ένα είδος έμφυτου ηθικού νόμου – προκειμένου να τον καθοδηγεί στη διάκριση του καλού από το κακό. Όπως σημειώνει ο απόστολος Παύλος, «ακόμη και τα άλλα ειδωλολατρικά έθνη που δεν γνωρίζουν τον νόμο, πολλές φορές κάνουν από μόνοι τους αυτό που απαιτεί ο νόμος. Αυτό δείχνει πως αν και δεν τους δόθηκε ο νόμος, μέσα τους υπάρχει νόμος. Η διαγωγή τους φανερώνει πως οι εντολές του Θεού είναι γραμμένες στις καρδιές τους. Και σ’ αυτό συμφωνεί και η συνείδησή τους που η φωνή της τους τύπτει ή τους επαινεί, ανάλογα με τη διαγωγή τους» (Ρωμ. 2, 14-15). Η συνείδηση δηλαδή είναι ένας είδος θεϊκού σπινθήρα που ο Θεός έβαλε στον άνθρωπο για να τον φωτίζει κάθε φορά περί του πρακτέου (αββάς Δωρόθεος).
  1. Η συνείδηση αυτή που λειτουργούσε με καθαρό τρόπο αφότου ο άνθρωπος δημιουργήθηκε, που σημαίνει ότι ο άνθρωπος καθοδηγείτο έσωθεν για να τηρεί το θέλημα του Θεού, μετά την πτώση του στην αμαρτία έχασε την καθαρότητά της, βρώμισε, σκοτείνιασε, καταχωνιάστηκε ακριβώς λόγω της αμαρτίας. Η φωνή της συνεπώς αποδυναμώθηκε, τόσο που κι αν υπήρχε και μίλαγε, δεν γινόταν ακουστή από τον άνθρωπο. Και ακουστή κι αν γινόταν, αφενός πολύ συχνά λόγω της αμαρτίας δεν καθοδηγούσε προς το ορθό και αληθινό, αφετέρου, και ορθά να καθοδηγούσε, δεν υπήρχε η δύναμη στον άνθρωπο να κλίνει τη βούλησή του στην πράξη του αγαθού. Και πάλι ο μέγας απόστολος Παύλος περιγράφει τη δραματική κατάσταση του ανθρώπου της πτώσεως, κατά την οποία μπορεί αυτός να γνωρίζει το αγαθό και να ευχαριστείται ίσως από αυτό, αδυνατεί όμως να το πραγματοποιήσει. «Η ίδια η συνείδησή μου μαρτυρεί γι’ αυτό: Δεν κατοικεί μέσα μου, δηλαδή στο είναι μου, το καλό. Απόδειξη είναι πως εγώ θέλω να κάνω το καλό, δεν βρίσκω όμως τη δύναμη να το μετατρέψω σε πράξη. Κι έτσι, δεν κάνω το καλό που θα ‘θελα, αλλά υπηρετώ το κακό, που δεν το θέλω» (Ρωμ. 7, 18-19).
  1. Ο Κύριος ήλθε κι αποκατέστησε τον άνθρωπο στην κανονική του κατάσταση. Κατήργησε την αμαρτία «εν τη σαρκί αυτού» κι ένωσε τον άνθρωπο και πάλι με τον Θεό. Κι αυτό θα πει ότι και η συνείδηση του ανθρώπου άρχισε και πάλι να λειτουργεί σωστά. Ο άνθρωπος ενταγμένος στο σώμα του Χριστού την Εκκλησία, ως μέλος πια Αυτού, παίρνει τη μόνη δύναμη καθάρσεώς του, τη χάρη του Κυρίου και του Αγίου Πνεύματος. Κι αυτό ακριβώς δηλώνει και ο παραπάνω χαιρετισμός της Παναγίας. Η Παναγία πλένει τη συνείδηση του ανθρώπου, γιατί πρωτίστως γέννησε εκείνη την πηγή, τον Ιησού Χριστό, που καθαρίζει την αμαρτία. Ο Χριστός είναι ο μόνος που «αίρων την αμαρτίαν του κόσμου» καθάρισε και καθαρίζει την ψυχή του ανθρώπου, με αποτέλεσμα όλα να λειτουργούν πια στο φυσιολογικό, υπέρ φύσιν κατ’ ουσίαν, γι’ αυτόν επίπεδο. Αλλά πλένει η Παναγία τη συνείδηση του ανθρώπου και με το δικό της παράδειγμα, γιατί φανερώνει στον άνθρωπο τον τρόπο που πρέπει να ζει για να παραμένει καθαρός στην καρδιά.
  1. Έτσι η Παναγία μας αφενός μας παραπέμπει πάντοτε στον Υιό και Θεό της ως η αδιάκοπη Οδηγήτριά μας: όλοι πια γνωρίζουμε ότι η πίστη στον Χριστό ως Θεό και άνθρωπο συνιστά μαρτυρία ταυτοχρόνως και της πίστεώς μας στην Παναγία ως Θεοτόκο, αφετέρου μας τονίζει με τη ζωή της ότι 1) πρέπει να προσέχουμε και την παραμικρότερη αμαρτία, αφού και η ελάχιστη πνευματική χαλάρωση συνιστά τελικώς πτώση από τη σχέση με τον Χριστό: «ο μη ων μετ’ εμού κατ’ εμού εστι και ο μη συνάγων μετ’ εμού σκορπίζει», 2) πρέπει να διαφυλάττουμε τη συνείδησή μας όχι μόνο εν σχέσει προς τον Θεό, αλλά και εν σχέσει προς τον συνάνθρωπο, ακόμη δε και προς τα πράγματα. Κι αυτό σημαίνει ότι εν σχέσει προς τον Θεό απαιτείται πάντοτε η προσπάθεια τηρήσεως των αγίων εντολών Του, εν σχέσει προς τον συνάνθρωπο απαιτείται πάντοτε η παραμονή μας στην αγάπη απέναντί του, εν σχέσει προς τα πράγματα απαιτείται η ορθή χρήση τους και όχι η υπερτίμηση ή η περιφρόνησή τους ως κακών.
  1. Η Παναγία μάς δείχνει και το αποτέλεσμα της πνευματικής αυτής προσπάθειας να διακρατηθεί καθαρή η συνείδησή μας. Και αυτό δεν είναι άλλο από τον αγιασμό μας και την είσοδό μας στη Βασιλεία του Θεού. Και τούτο γιατί κρατώντας κανείς καθαρή τη συνείδησή του με τον τρόπο Εκείνης ξεπερνά κι αυτήν ακόμη την κρίση του Θεού, αφού ο ίδιος ο Κύριος βεβαίωσε ότι εκείνος που θα είναι ο πρώτος αντίδικος και κατήγορός μας κατά την ώρα της κρίσεώς μας, μερικής και γενικής, δεν θα είναι άλλος από την ίδια τη συνείδησή μας. Όσο η συνείδησή μας, φωτισμένη από τον λόγο του Θεού και τη συμμετοχή στα μυστήρια, δεν μας κατηγορεί κατά το ανθρωπίνως δυνατό, τόσο και η χάρη του Θεού μάλλον θα υπάρχει μέσα μας. Αλλά και αν σε κάτι μας κατηγορεί – μη λησμονούμε ότι κριτής είναι ο Κύριος – αφενός το έλεος του Θεού είναι εκείνο που αποτελεί πάντοτε την καταφυγή και την τελική ελπίδα μας: το έλεος του Θεού μάς σώζει και όχι ασφαλώς τα έργα μας, αφετέρου όσο έχουμε χρόνο, όσο δηλαδή βρισκόμαστε ακόμη σ’ αυτή τη ζωή, υπάρχει η μετάνοια και η εξομολόγησή μας «προς τον μόνον δυναμένον σώζειν».

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο [email protected] άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Πανηγύρισε ο Ιερός Ναός της Αγίας Φωτεινής Υμηττού

Μέσα στο Αναστάσιμο και πανευφρόσυνο εορταστικό κλίμα της Πασχαλινής περιόδου που διανύουμε, πανηγύρισε με ιδιαίτερη μεγαλοπρέπεια την Κυριακή  22 Μαΐου, Κυριακή της Σαμαρείτιδος,  ο...

Η εορτή των Αγίων Ισαποστόλων Κωνσταντίνου και Ελένης στη Λάρισα

Πανηγυρικά εορτάστηκε η μνήμη των Αγίων Θεοστέπτων Βασιλέων και Ισαποστόλων Κωνσταντίνου και Ελένης στον Ιερό Ναό τους στην Λάρισα. Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Λαρίσης και Τυρνάβου...

Ὁ Πανηγυρικός Ἑσπερινός τοῦ Μητροπολιτικοῦ Ναοῦ Ἁγίας Φωτεινῆς Νέας Σμύρνης

Μέσα στή χαρμόσυνη πασχάλια περίοδο ἑορτάστηκε κι ἐφέτος μέ κάθε ἐκκλησιαστική λαμπρότητα ἡ μεγάλη ἐτήσια πανήγυρη τῆς ἁγίας καί ἐνδόξου Μεγαλομάρτυρος καί Ἰσαποστόλου Φωτεινῆς...

Ο εορτασμός των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στην Ιερά Μητρόπολη Χαλκίδος

Τη σύναξη των μεγάλων, θεοστέπτων βασιλέων και ισαποστόλων Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης τίμησε η Ιερά Μητρόπολη Χαλκίδος σε Ενοριακούς Ναούς και γραφικά Εξωκκλήσια της...

Ο Μητροπολίτης Ταμασού και Ορεινής Ησαΐας θα συνεχίσει να στηρίζει τα 55 παιδιά από την Ουκρανία

Στιγμές χαλάρωσης  με τα 55 παιδιά από την Ουκρανία πέρασε σήμερα ο Μητροπολίτης Ταμασού και Ορεινής κ. Ησαΐας, συνδυάζοντας μέσα από διάφορες δραστηριότητες την...
video

Σε πόρνη είπε τις μεγαλύτερες αλήθειες (Άγιοι Τόποι: Φρέαρ του Ιακώβ)

Σε πόρνη είπε τις μεγαλύτερες αλήθειες. Ο Χριστός έκανε την μεγάλη αποκάλυψη, ότι ο Θεός είναι Πνεύμα! Για εμάς σήμερα δεν φαίνεται αποκάλυψη. Σήμερα...

Εκδημία π. Παναγιώτη Στυλιανόπουλου, κληρικού της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αυστραλίας

Η Ιερά Αρχιεπισκοπή Αυστραλίας με βαθιά συγκίνηση αναγγέλλει την εις Κύριον εκδημία του Αρχιμανδρίτου του Οικουμενικού Θρόνου Παναγιώτη Στυλιανόπουλου, ο οποίος εκοιμήθη το Σάββατο,...

Φθιώτιδος Συμεών: «Ο Τίμιος Σταυρός πυξίδα του Μεγάλου Κωνσταντίνου»

Με λαμπρό Αρχιερατικό Συλλείτουργο εόρτασε η όμορφη πόλη της Μαλεσίνας  τους Προστάτες και Πολιούχους της Αγίους Κωνσταντίνο και Ελένη.           Στον πανηγυρίζοντα Ιερό Μητροπολιτικό Ναό της...

Ομιλία εις την Κυριακή της Σαμαρείτιδος επί του Ευαγγελίου

Όλη αυτή την περίοδο που διανύουμε τώρα, επεκτεινόμενη σε πενήντα μέρες, εορτάζομε την από τους νεκρούς ανάσταση του Κυρίου και Θεού και Σωτήρα μας...

Η εορτή των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στην Εκατονταπυλιανή της Πάρου

Πανηγυρικά εορτάστηκε η μνήμη των Αγίων Ενδόξων Θεοστέπτων Βασιλέων και Ισαποστόλων Κωνσταντίνου και Ελένης, των και κτιτόρων του Ιερού Προσκυνήματος Παναγίας Εκατονταπυλιανής Πάρου. Το Σάββατο...

Πανδήμως ο λαός της Γλυφάδας τίμησε τους πολιούχους και προστάτες του Αγίους Κωνσταντίνο και Ελένη

Στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Γλυφάδας, τελέσθηκε σήμερα το πρωί Τρισαρχιερατική Θεία Λειτουργία προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου κ. Δωροθέου Β΄ και...

Η Εορτή των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στο πανηγυρίζον Παρεκκλήσιο του Επισκοπείου της Νέας Περάμου

Με σεμνότητα εορτάσθηκε, το Σάββατο 21 Μαΐου 2022, η μνήμη των Αγίων ενδόξων Βασιλέων και Ισαποστόλων Κωνσταντίνου και Ελένης στο ομώνυμο Παρεκκλήσιο του Επισκοπείου της...

Ο εορτασμός των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης σε Μεγαλόπολη και Καραβά

Την μνήμη των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης τίμησε το Σάββατο 21 Μαΐου 2022 η Εκκλησία μας. Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας και Τοποτηρητής της Ιεράς...

Λαμπρή η πανήγυρις των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στον Βόλο

Μετά από δύο χρόνια περιορισμών και έντονης προσμονής, η Εκκλησία της Δημητριάδος τίμησε φέτος, με λαμπρότητα και μεγαλοπρέπεια, την ιερά μνήμη των Αγίων Θεοστέπτων...

Η πανήγυρις των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στην Μητρόπολη Ταμασού και Ορεινής

Την Παρασκευή, 20 Μαΐου 2022, ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Ταμασού και Ορεινής κ. Ησαΐας χοροστάτησε κατά τη διάρκεια του πανηγυρικού εσπερινού στον πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό...