«Δώστε μας πνοή…. μια ιδέα στεγανή….» ήταν το θέμα του επιτυχημένου Συνεδρίου, το οποίο διοργάνωσε το Ίδρυμα Νεότητος και Οικογένειας και η Πρωτοβουλία για την πρόληψη της ενδοοικογενειακής βίας της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών.
Το Συνέδριο πραγματοποιήθηκε, με αφορμή την εορτή των Τριών Ιεραρχών, το διήμερο 30 και 31 Ιανουαρίου στο Πολιτιστικό Κέντρο της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, στην περιοχή του Ρουφ.
Με το χαρακτηριστικό υπότιτλο «Ιδέες, προτάσεις και νέοι δρόμοι για την πρόληψη της βίας και την αντιμετώπιση της παραβατικότητας των ανηλίκων», στη συνεδριακή συνάντηση συζητήθηκαν οι πραγματικές διαστάσεις της εφηβικής και νεανικής παραβατικότητας, αναζητήθηκαν οι αιτίες και τα αποτελέσματα, ενώ δεν έλειψαν συγκεκριμένες προτάσεις για την διόρθωση του προβλήματος. Ιδιαιτέρως υπογράμμισαν οι έγκριτοι εισηγητές τον σπουδαίο και καταλυτικό ρόλο που καλούνται να παίξουν η οικογένεια, το σχολείο, η Εκκλησία και η κοινότητα. Απαιτείται επαναπροσδιορισμός και ιεράρχηση των αρχών και αξιών που διέπουν την κοινωνία μας, ενίσχυση της διαπροσωπικής επικοινωνίας και της σχέσης των παιδιών και των νέων με το περιβάλλον, τόνωση της συνεργασίας ανάμεσα στους θεσμούς που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με την διαπαιδαγώγηση.
Οι εργασίες του Συνεδρίου ξεκίνησαν την Παρασκευή 30 Ιανουαρίου, με την παρουσία του Θεοφιλεστάτου Επισκόπου Χριστουπόλεως κ. Βαρνάβα, Πρωτοσυγκέλλου της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, ο οποίος ανέγνωσε το σχετικό χαιρετιστήριο μήνυμα του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου, με την ευλογία του οποίου πραγματοποιήθηκε και αυτή η πρωτοβουλία του Ιδρύματος Νεότητος και Οικογένειας.
Στην εναρκτήρια συνεδρία, υπό τον τίτλο «Σύγχρονες τάσεις στην πρόληψη της βίας και της παραβατικότητας των ανηλίκων : Ένα πρόβλημα-πολλές όψεις», που συντόνισε η κα. Ευτέρπη Αποστόλου, Δικηγόρος, πραγματοποίησαν εισηγήσεις η κα. Bασιλική Αρτινοπούλου, Καθηγήτρια Εγκληματολογίας στο Τμήμα Κοινωνιολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου Αθηνών και η κα. Ασπασία Δανιά, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Το Σάββατο 31 Ιανουαρίου πραγματοποιήθηκαν κατ’ αρχήν τρεις Συνεδρίες.
Η Α’ Συνεδρία με θέμα «Γιατί τόσο μίσος; Μια συζήτηση για τους βανδαλισμούς στα σχολεία», την οποία συντόνισε η κα. Δέσποινα Σπύρου, Δασκάλα, περιελάμβανε εισηγήσεις της κας. Κανέλλας Ατσόγλου, Σχολικής Ψυχολόγου -Διευθύντριας ΕΝΕΓΥΛ Άνω Λιοσίων, του κ. Θαλή Μπουτσιαράκου, Ψυχοθεραπευτή – Κοινωνικού Λειτουργού, της κας. Φωτεινής Μηλιώνη, Δρ. Νομικής – Διευθύντριας ΕΠΑΝΟΔΟΥ ΝΠΙΔ για την επανένταξη των φυλακισμένων, της δ. Γεσμήρα Αλιγιάι, Μαθήτριας Γ ́Λυκείου ΓΕΛ Κηφισιάς και της δ. Ευαγγελίας Ελένης Αρζουμανίδου, Μαθήτριας Β ́ Λυκείου ΓΕΛ Θρακομακεδόνων.
Ακολούθησε η Β΄ Συνεδρία με την θεματική «Ποιος έχει δίκιο; Σχόλια, σκέψεις και προτάσεις για δημιουργικές σχέσεις εκπαιδευτικών και γονέων στο σχολείο», την οποία συντόνισε η κα. Μαρία Ξηρουχάκη, Ψυχολόγος – Επιστημονική Συνεργάτις του Ιδρύματος Νεότητος και Οικογένειας Ι. Αρχιεπισκοπής Αθηνών, και μίλησαν ο Δρ. Γεώργιος Μπίκος, Διευθυντής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Δυτικής Αττικής, ο κ. Χρήστος Σεγκουνάς, Διευθυντής 4ου Λυκείου Αγίας Παρασκευής και η κα. Μαρία Ασπρούδη, Σχολική Κοινωνική Λειτουργός.
Την Γ΄ Συνεδρία με θέμα «Όποιος επιπλήττει τους νέους χωρίς συγχρόνως να τους παρηγορεί, τους κάνει σκληρότερους… Μια συζήτηση για τη σχέση των νέων με τους ενήλικες και την ένταξή τους στο δημόσιο χώρο» συντόνισε η κα. Λαμπρινή Νινέττα Ζώη, Κοινωνική Λειτουργός και πραγματοποίησαν εισηγήσεις ο Δρ. Γεώργιος Νικολαΐδης, Ψυχίατρος – Διευθυντής Δ/νσης Ψυχικής Υγείας και Κοινωνικής Πρόνοιας στο Κέντρο για την Μελέτη και την Πρόληψη της Κακοποίησης – Παραμέλησης των Παιδιών του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού, η κα. Γκέλη Αρώνη, Προϊσταμένη Μονάδας Ένταξης και Υποστήριξης Ασυνόδευτων Ανηλίκων της Γενικής Γραμματείας Ευάλωτων Πολιτών και Θεσμικής Προστασίας και η κα. Αγγελική Κωνσταντά, Θεολόγος – Εκπαιδευτικός.
Ακολούθησε ένα ενδιαφέρον Στρογγυλό Τραπέζι με τη συμμετοχή ειδικών, Στελεχών της Εκπαίδευσης, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των Εκκλησιαστικών φορέων. Το θέμα του προσδιορίζονταν ως «Αλλάζοντας νοοτροπίες, δημιουργώντας συνεργασίες , κινητοποιώντας την ελληνική κοινωνία : Η πρόληψη και η αντιμετώπιση της βίας και της παραβατικότητας των ανηλίκων σε νέες βάσεις». Τον συντονισμό είχε αναλάβει ο Αρχιμανδρίτης π. Συμεών Βενετσιάνος, Γενικός Διευθυντής του Ιδρύματος Νεότητος και Οικογένειας της Ι. Αρχιεπισκοπής Αθηνών και συμμετείχαν σε αυτό η κα. Γεωργία Ηλιοπούλου, Συνεργάτις της Γενικής Γραμματείας Θρησκευμάτων του Υπουργείου Παιδείας Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, η κα. Θεώνη Κουφονικολάκου, τ. Συνήγορος του Πολίτη για τα Δικαιώματα του Παιδιού – Δικηγόρος παρ ́ Αρείω Πάγω, ο κ. Μιχάλης Καραμαλάκης, Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ – Πρόεδρος της Επιτροπής εγκληματικότητας και παραβατικότητας των νέων – τ. Γενικός Γραμματέας Δημόσιας Τάξης – επίτιμος Αρχηγός της Ελληνικής Αστυνομίας και ο Πρωτοπρεσβύτερος π. Αντώνιος Καλλιγέρης, Εκπαιδευτικός – Συντονιστής της Πρωτοβουλίας για την πρόληψη της ενδοοικογενειακής βίας – Διευθυντής της Διεύθυνσης Ποιμαντικής Γάμου και Οικογένειας του Ιδρ. Νεότητος και Οικογένειας της Ι. Αρχιεπισκοπής Αθηνών.
Πραγματοποιήθηκαν πολύ ενδιαφέρουσες συζητήσεις, τέθηκαν ερωτήματα και επικράτησε προβληματισμός. Στο τέλος οι Σύνεδροι ζήτησαν, και οι συντελεστές του Συνεδρίου δεσμεύτηκαν, για τη δημοσιοποίηση των ομιλιών και την κατά το δυνατόν ενεργοποίηση όλων των δυνάμεων για την πρόληψη και αντιμετώπιση του φαινομένου της νεανικής παραβατικότητας και των βανδαλισμών, που προκαλούνται.
Το εισαγωγικό σημείωμα της συνεδριακής συνάντησης είχε ως εξής:
Ο τίτλος του Συνεδρίου είναι εμπνευσμένος από το «Εν κατακλείδι» του Παύλου Σιδηρόπουλου. Ο λόγος είναι απλός. Περιγράφει λυρικά και συνοπτικά, όπως συνηθίζουν οι ποιητές, την πραγματικότητα με φόντο την ελπίδα. Ο στιχουργός κινείται αντίθετα από ότι συνηθίζουμε. Δεν επιμένει στο πρόβλημα και στις δυσάρεστες παραμέτρους του αλλά στο αίτημα της βοήθειας που μπορεί να φέρει αλλαγή. Η διδασκαλία των τριών μεγάλων και οικουμενικών διδασκάλων είναι η απάντηση στο αίτημα. Προσφέρουν όραμα και δρόμους για να το φθάσουμε. Είναι αυτό ακριβώς που χρειαζόμαστε για να αντιμετωπίσουμε τα φαινόμενα βίας και παραβατικότητας στους νέους αλλά όχι μόνο σε αυτούς.
Χρειαζόμαστε νέες ιδέες τις οποίες θα συζητήσουμε για να δημιουργήσουμε προτάσεις και στην συνέχεια μεθόδους που οδηγούν στην επίλυση. Επομένως είναι αναγκαίο να έχουμε ενώπιόν μας τον άνθρωπο και τις ανάγκες του. Αλλά και την ιστορία του, για να αξιολογήσουμε πως φθάσαμε η βία να αποτελεί κυρίαρχο πρόβλημα των δυτικών, τουλάχιστον κοινωνιών. Να αναρωτηθούμε για τις επιλογές και τον τρόπο σκέψης μας. Να αντιληφθούμε ότι η ανάπτυξη δεν περνά μόνο από τον δρόμο της οικονομίας, ούτε έχει ανάγκη λήψης μέτρων αποκλειστικά οικονομικών. Ότι η αγωγή των ανθρώπων δεν αφορά μόνο τα παιδιά και τους νέους αλλά όλους μας.
Η αναζήτηση του ποιητή, όπως την εκφράζει στους στίχους του τραγουδιού, συναντιέται με τη φρέσκια σκέψη των Τριών Ιεραρχών. Η συνάντηση δεν είναι κατασκευή μας. Οι Τρεις Ιεράρχες μας δίδαξαν και μας διδάσκουν ότι η θεολογία δεν έχει κανένα νόημα εάν δεν συνομιλεί και δεν γίνεται πράξη. Ούτε έχει νόημα όταν κραδαίνεται σαν όπλο εναντίον κατασκευασμένων ή όχι απίστων. Μας διδάσκουν ότι η θεολογία δεν μπορεί να αφορά ασφαλείς. Η θεολογία αναπνέει στον δημόσιο χώρο, στην ανασφάλεια και στη σκόνη των δρόμων που διαβαίνουν όσοι θέλουμε να είμαστε μαθητές και μαθήτριες του Χριστού. Αυτό σημαίνει ότι ζητά κόπο, ρεαλισμό και γιατί όχι την μακάρια ετοιμότητα για διόρθωση.
Αυτή τη θεολογία που διατυπώθηκε (και) από τους Τρεις Ιεράρχες έχει ανάγκη η εποχή μας. Αυτή έχουμε και όλοι/όλες όσοι/όσες έχουμε αφοσιωθεί στην πρόκληση της πρόληψης της βίας. Έχουμε ανάγκη την ανοιχτωσιά της ξεκάθαρης σκέψης τους.
Θα αναρωτηθεί κανείς, γιατί να αφιερωθεί ακόμα ένα Συνέδριο στη συζήτηση για τη βία; Μήπως είμαστε υπερβολικοί ή πειθαρχούμε στην επικαιρότητα;
Δυστυχώς δεν αρκεί ένα, ούτε ολοκληρώνουμε την προσπάθειά μας με αυτό. Η βία κατά των παιδιών αλλά και η βία που εκπορεύεται από τους ανηλίκους είναι παγκόσμιο φαινόμενο που είναι δυνατό να συμβαίνει παντού και έχει έντονες κοινωνικές και πολιτισμικές αναφορές. Δεν αντιμετωπίζεται στη ρίζα του με την αυστηροποίηση των νόμων και την καταστολή. Για αυτό είναι αναγκαίο να ανοιχτούμε ακόμα περισσότερο στην μελέτη και στην αναζήτηση μεθόδων και πολιτικών που έχουν σαν σκοπό την πρόληψη αλλά και την αντιμετώπιση της παραβατικότητας των ανηλίκων αξιοποιώντας και τη σοφία των Τριών Ιεραρχών όπως αυτή αποτυπώνεται στα έργα τους ιδιαίτερα στα παιδαγωγικά.
Το θέμα του Συνεδρίου δεν μας αποπροσανατολίζει από το κέντρο μας που είναι η πρόληψη της ενδοοικογενειακής αλλά εμπλουτίζει την αναζήτηση μας.
