Ψηλά ο ουρανός, κάτω τα νερά του Καλαρρύτικου ποταμού και ανάμεσα θεόρατοι βράχοι. Και στην καρδιά τους, η αποθέωση της πέτρας, με την τάξη που επέβαλαν Ηπειρωτών μαστόρων χέρια και ο σεβασμός προς το Θείο: Η Ιερά Μονή Κηπίνας, στα Τζουμέρκα, κοντά στους Καλαρρύτες. Η μονή που δεν έχει εντυπωσιακό όγκο, ούτε πλούτη και κειμήλια, αλλά κρύβει καλά «Tο μυστικό της Ορθοδοξίας», σε μια περιοχή όπου η απομόνωση από τον υπόλοιπο κόσμο την υποχρέωσε να χτίσει τον δικό της τόπο λατρείας, στα όρια του παράτολμου.

Πρόκειται για ένα μοναστήρι που «στριμώχτηκε» σε λίγα τετραγωνικά βράχων, με γαλαρίες και κρυφές σπηλιές, κτίστηκε το 1212 και είναι αφιερωμένο στην Κοίμηση της Υπεραγίας Θεοτόκου, αν και γιορτάζει την Παρασκευή της Διακαινησίμου, της Ζωοδόχου Πηγής.

Η ιστορία και εδώ, όπως για τα περισσότερα μοναστήρια, θέλει κάποιους θεοσεβούμενους μοναχούς να βλέπουν στον βράχο απέναντί τους ένα καντήλι να καίει και αποφάσισαν να κτίσουν εκεί τον δικό τους τόπο λατρείας. Τα αναμμένα καντήλια ή οι εικόνες της Παναγίας σε απρόσιτους χώρους συνοδεύουν την ιστορία της ανέγερσης των περισσότερων μοναστηριών της χώρας. Πάντα, όμως, υπάρχει και ο αντίλογος. Και εδώ, στην περίπτωση της Κηπίνας, ο αντίλογος θέλει το «εντός βαθέως μονολίθου» μοναστήρι να χτίστηκε από έναν μοναχό της Μονής Βύλιζας, που βρίσκεται στην κορυφή του βουνού απέναντι ακριβώς, όταν αυτός διαφώνησε με την εκλογή του ηγουμένου. Προφανώς πικραμένος με την επιλογή, εγκατέλειψε τη Βύλιζα μαζί με τους υποστηρικτές του και έχτισε το νέο μοναστήρι σε μικρή απόσταση από το παλιό.

Το όνομα πρέπει να το πήρε ο συνοικισμός από τους μικρούς κήπους, λόγω της μορφολογίας του εδάφους που είχαν δημιουργήσει οι μοναχοί, για να καλύπτουν τις διατροφικές τους ανάγκες.

Η μονή λόγω της θέσης της -σύμφωνα με έγγραφες μαρτυρίες- δεν άργησε να κεντρίσει το ενδιαφέρον διάσημων περιηγητών, αλλά και των πιστών που έφταναν ως εδώ διανύοντας δεκάδες χιλιόμετρα μέσα από δύσβατα μονοπάτια. Το 1864, ο Μητροπολίτης Αρτης Σεραφείμ Ξενόπουλος ή Βυζάντιος γράφει: «Ωκοδομήθη, εν έτει Α.Κ.Κ 6730, ήτοι Α.Χ 1212, υπό τινός Αρχιεπισκόπου Γρηγορίου, εντός βαθέως μονολίθου σπηλαίου, αξίου όντος επισκέψεως και παρατηρήσεως, ης η μικρά μεν αλλά λίαν κανονική και ωραία εκκλησία, λατομηθείσης της πέτρας κανωνικότατα, φαίνεται ότι ιδίως εκτίσθη υπό κτιστών. Έξω αυτής, προς το αριστερόν μέρος, υπάρχη πύλη τις, ήτις περικλείει βαθύτατον σπήλαιον, εις όπερ προ τινών ετών ή ο εν Πρεβέζη πρόξενος της Αγγλίας κ. Σάνδερ ή ο εν Ιωαννίνοις κ. Στούαρτ, εις δηλονότι εκ των δύο, ακολουθήσας την προς Θησέα συμβουλήν της Αριάνδης, εισήλθε περιπατήσας εν φωτί λαμπάδος ώρας τινάς, αλλά, μη εύρων τέρμα του σπηλαίου και φοβηθείς, επέστρεψε τη βοηθεία του μίτου, όθεν εισήλθε».

Το μοναστήρι όμως δεν ήταν μόνο τόπος λατρείας. Οι μοναχοί είχαν συνδέσει την παρουσία τους και με άλλα έργα, τα οποία διευκόλυναν τη ζωή των κατοίκων. Ο ηγούμενος Καλλίνικος το 1760 κατέβαλε όλα τα έξοδα για την κατασκευή γεφυριού στην τοποθεσία «Αρμπορισίου». Ο Ι. Λαμπρίδης στα «Ηπειρωτικά Μελετήματα» γράφει για τη μονή και την επίσκεψη σε αυτή του Άγγλου περιηγητή Ληκ: «Αξιοσημείωτος είναι και η της Κοιμήσεως μονή εις απόστασιν 1. ώρ. από Καλαρρύτης, εις ην προς της Βερολινείου συνθήκης υπήγετο, Κιπίνα, δ’ επονωμουμένη, δι’ άγνωστον ημίν λόγον. Κείται εντός σπηλαίου, ου μόνον το μέτωπον είναι εκτισμένον, ως το της Πελοποννήσου Μέγα Σπήλαιον, μικροσκοπικού όμως, προς εκείνο συγκρινόμενον, μεγέθους. Έχει μικράν εκκλησίαν και δύο σειράς κελίων, όπισθεν εκτείνεται εις απέραντον βάθος, ένθα και στήλοι σταλακτιτών. Σημειωτέον δε ότι ο Ληκ το χάσμα τούτο ηκολούθησεν επί 20’ μόνον. Επειδή ο αήρ από στιγμής εις στιγμήν καθίστατο ψυχρότερος και ομιχλώδης, η δε λαμπάς δυσκόλως διετηρείτο».

Μπορεί πολλοί να υποστηρίζουν ότι η Μονή Κηπίνας μοιάζει με το Μέγα Σπήλαιο, όμως ανάλογο κτίσμα συναντάμε στο Λεωνίδιο, όπου υπάρχει, σχεδόν σκαλισμένο σε βράχο, το μοναστήρι του Αγίου Νικολάου Σίτζας.

«Συντηρείται διά των ολίγων αγρών»

Η Κηπίνα, παρά την εντυπωσιακή θέση και το δέος που προκαλεί σε πιστούς και περιηγητές, ήταν και παραμένει φτωχή. Ο Π. Αραβαντινός γράφει σχετικά με αυτό: «Της Κεπίνης μονίδριον, κείμενον πλησίον των Καλαρρυτών, εις μέρος λίαν απότομον και δυσπρόσιτον, τιμάται επί τη Ζωοδόχω Πηγή και πτωχώς πως διά των ολίγων αγρών του συντηρείται».

Μπορεί βέβαια η πρόσβαση να μην ήταν εύκολη, αλλά συχνά η μονή δεχόταν «επισκέψεις» ληστών ή και Τούρκων. Έτσι, οι μοναχοί κατασκεύασαν μια ξύλινη γέφυρα, που συνέδεε το μονοπάτι με το κυρίως κτίσμα, την οποία ανέβαζαν με μανιβέλα, μετατρέποντάς τη σε πύλη, όπως ακριβώς είναι και σήμερα. Η «άμυνα» αυτή ήταν που απέτρεψε τα χειρότερα και ίσως να είναι από τα ελάχιστα μοναστήρια που δεν έχουν υποστεί μεγάλες καταστροφές. Ο Ν. Παπακώστας αναφέρει: «Και μόνον εν μοναστήριον, τετράωρον απέχον των Μελισσουργών, κτισθέν εντός σπηλαίου απροσίτου βράχου, η Ιερά Μονή Κηπίνης, Τιμωμένης εις μνήμην Κοιμήσεως της Θεοτόκου, εν τη περιφερεία Καλαρρυτών-Συρράκου, διέφυγε την καταστροφήν, ως απροσπέλαστον».

Η τοποθεσία που επιλέχτηκε για την ανέγερση της μονής ήταν φυσικό να προκαλεί δέος, αφού τα κτίσματά της είναι λαξευμένα στον βράχο, όπως και αυτό ακόμη το καθολικό της, στο οποίο κυριαρχούσε το ξυλόγλυπτο τέμπλο. Δυστυχώς, όμως, το τέμπλο και οι σπάνιες εικόνες εκλάπησαν το 1997. Εκτός των εικόνων, η μονή έχασε και τα σπάνια βιβλία που είχε, τα οποία ο πρωθυπουργός και καθηγητής Ιστορίας Σπύρος Λάμπρου (1851-1919) είχε πάρει για να τα προστατέψει, και έκτοτε αγνοούνται.

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Αγρυπνία επί τη εορτή της Αποδόσεως του Πάσχα στην Ελευθερούπολη

Με λαμπρότητα και σε κλίμα κατανύξεως εορτάσθηκε η εορτή της Αποδόσεως του Πάσχα σε όλες τις ενορίες και Ιερές Μονές της Μητροπόλεως Ελευθερουπόλεως. Το εσπέρας...

Αγρυπνία επί τη εορτή της Αποδόσεως του Πάσχα στην Ι.Μ. Περιστερίου

Σεπτῇ ἐντολῇ καί εὐλογίᾳ τοῦ Σεβασμιωτάτου Ποιμενάρχου μας, Μητροπολίτου Περιστερίου κ. Κλήμεντος τό βράδυ τῆς Τρίτης 26 Μαΐου 2020 ἐτελέσθη σέ ὅλους τούς Ἱερούς...
video

Η Αγρυπνία της Αποδόσεως του Πάσχα στην καρδιά της Ρούμελης

Για το φωτογραφικό υλικό πατήστε εδώ. Μέσα σε κλίμα συγκίνησης και κατάνυξης Κλήρος και Λαός στην Ιερά Μητρόπολη Φθιώτιδος προσέτρεξε στους Ιερούς Ναούς και στις...

Αγρυπνία για την Απόδοση της εορτής του Πάσχα στην Ι.Μ. Λαγκαδά

Για φωτογραφικό υλικό πατήστε εδώ. Επί τη ευκαιρία της Αποδόσεως της Εορτής των Εορτών και της Πανηγύρεως των Πανηγύρεων, τελέσθηκε μέσα σε πανηγυρικό κλίμα η...

Ιωάννης ο Ρώσος: Ο Όσιος που λάτρεψαν χριστιανοί και μουσουλμάνοι

Ο Ιωάννης γεννήθηκε στην Ουκρανία από γονείς Ορθοδόξους. Αλλοι ισχυρίζονται ότι γεννήθηκε στην Πολτάβα και άλλοι σε ένα μικρό χωριό της περιοχής της Μαριούπολης,...

Ο Μητροπολίτης Σύρου εδέχθη τη Γ.Γ. του Υπουργείου Ναυτιλίας

Η Γενική Γραμματέας του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής κα Χριστιάννα Καλογήρου, συνοδευόμενη από τον Χωρικό Αντιπεριφερειάρχη Κυκλάδων κ. Γ. Λεονταρίτη, τον Προέδρο του...

Πανηγυρικός Εσπερινός του Αγίου Ιωάννη του Ρώσου στις Συκιές

Στον Πανηγυρικό  Εσπερινό που τελέστηκε στο Ιερό Παρεκκλήσιο του Αγίου Ιωάννου του Ρώσου στις Συκιές, χοροστάτησε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως κ. Βαρνάβας, την Τρίτη 26 Μαΐου 2020. Ο Σεβασμιώτατος αναφέρθηκε στη...

Αγρυπνία για την Απόδοση της εορτής του Πάσχα στην Ι.Μ. Μεσσηνίας

Με λαμπρότητα και σε κλίμα πνευματικής χαράς εορτάσθηκε στην Ιερά Μητρόπολη Μεσσηνίας η Απόδοση του Πάσχα. Ο Σεβ. Μητροπολίτης Μεσσηνίας κ. Χρυσόστομος προέστη Ιεράς...

Αγρυπνία για την Απόδοση της εορτής του Πάσχα στην Μητρόπολη Αθηνών

Ρεπορτάζ: Μάκης Αδαμόπουλος Φωτογραφίες: Χρήστος Μπόνης Στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών τέλεσε το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος με...

Αναστάσιμος Πανηγυρικός Εσπερινός του Οσίου Ιωάννου του Ρώσσου στο Νέο Προκόπιο Ευβοίας

Το εσπέρας της Τρίτης 26 Μαΐου 2020 ετελέσθη, με λαμπρότητα ο Αναστάσιμος Πανηγυρικός Εσπερινός της Αποδόσεως του Πάσχα και του Οσίου πατρός ημών Ιωάννου...

Σημαντική δωρεά ιατρικού εξοπλισμού από τον Μητροπολίτη Ελευθερουπόλεως

Τη Δευτέρα 25 Μαΐου 2020 παραδόθηκε στο Κέντρο Υγείας Ελευθερούπολης, αναλώσιμος Ιατρικός Εξοπλισμός απαραίτητος για την προστασία των Ιατρών, των Νοσηλευτών και των εργαζομένων...
video

«Τα πάντα μέσα στην πίστη μας είναι Φως»

"Τα πάντα μέσα στην πίστη μας είναι Φως!!! Εγώ ειμί του Φως του κόσμου, μας λέει ο Χριστός!!!" Με αυτή τη φράση ο Πρωτοσύγκελλος της...

Συναξάρι 27ης Μαῒου

Μητροπολίτου Φαναρίου Ἀγαθαγγέλου, Γενικοῦ Διευθυντοῦ Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος † Ἡ Ἀπόδοσις τοῦ Πάσχα. † Μνήμη τοῦ ἁγίου ἱερομάρτυρος Ἑλλαδίου. Εἶναι ἄγνωστο ἀπό ποῦ καταγόταν καί...

Ο Μητροπολίτης Σύρου στα εγκαίνια της ΜΕΘ του Βαρδάκειου και Πρώιου Γ.Ν.

Προσκεκλημένος του Διοικητή του Βαρδάκειου και Πρώιου Γενικού Νοσοκομείου Σύρου, κ. Μιχ. Ζουλουφού, ο Σεβασμιώτατος κ. Δωρόθεος Β΄ παρέστη το μεσημέρι στα εγκαίνια της...

Φθιώτιδος: H ανθρώπινη ζωή είναι το μεγαλύτερο δώρο που μας έχει προσφέρει o Θεός

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ υπ᾿ αριθ. 6 Επί τη Αποδόσει του Αγίου Πάσχα 2020 ΣΥΜΕΩΝ ΕΛΕΩ ΘΕΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΦΘΙΩΤΙΔΟΣ ΠΡΟΣ ΑΠΑΝΤΑ ΤΟΝ ΙΕΡΟΝ ΚΛΗΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΧΡΙΣΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΛΗΡΩΜΑ ΤΗΣ ΘΕΟΣΩΣΤΟΥ ΙΕΡΑΣ...