Ιεροδιακόνου Ραφαήλ Χ. Μισιαούλη, θεολόγου

Άλλη μια Κυριακή προστίθεται στην Μεγάλη Τεσσαρακοστή, η Δ΄ Κυριακή των Νηστειών, και η Εκκλησία μας προβάλλει την μορφή ενός από τις μεγαλύτερες φυσιογνωμίες του ασκητισμού της Ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας, του Οσίου Ιωάννου του Σιναϊτου ή της Κλίμακος.

Δεν είναι ακριβώς γνωστός ο τόπος και το έτος γεννήσεως του Αγίου. Σύμφωνα με τους ερευνητές, τοποθετούν ως πιθανή χρονολογία γεννήσεως του το 525 μ.Χ. και το έτος κοιμήσεώς του το 600-610 μ.Χ. Η ημέρα κοιμήσεώς του ήταν η 30η Μαρτίου. Βιογράφος του Οσίου Ιωάννου είναι ο Ραϊθωίτης Μοναχός Δανιήλ.Μορφώθηκε και σπούδασε καλά την «εγκύκλιον και εξωτερικήν σοφίαν» και σε ηλικία δεκαέξι ετών εκφράζει την επιθυμία να καρεί μοναχός στη Μονή της Αγίας Αικατερίνης Σινά, όπου ζει με μεγάλη άσκηση και υποταγή σε έμπειρο Γέροντα, τον Μαρτύριο. Κατόπιν ενός χρονικού διαστήματος δοκιμασίας (4 έτη), ο Γέροντάς του τον κείρει μοναχό. Αξιοσημείωτο είναι ότι κατά την ημέρα την χειροθεσίας του εις Μοναχό, ο διορατικός αββάς Στρατήγιος, ο οποίος ήταν και αυτός στην κουρά, είπε προς τον Ιωάννη ότι «μέγας α­στήρ γενήσεται». Όντως αστέρας μεγάλος γεννήθηκε και έγινε ο Ιωάννης και έλαμψε στη ζωή των εν σκότει και εν σκιά θανάτου καθημένων[2].

Διέμεινε στο Κοινόβιο της Μονής για δεκαεννέα συναπτά έτη, όπου στη συνέχεια χειροτονήθηκε διάκονος και πρεσβύτερος. Έπειτα, αφού πήρε ευλογία και βρισκόταν ήδη σε υψηλά πνευματικά επίπεδα αποφασίζει να εγκαταβιώσει εις το εξής εις έρημο τόπο σε ηλικία 35 ετών.

Πολλαὶ γὰρ αἱ βουλαὶ ἐν καρδίᾳ ἀνθρώπων· ἀλλ’ ἡ βουλὴ τοῦ Κυρίου ἐκράτησε[3]. Έτσι σε ηλικία 75 ετών, κατόπιν τεσσαρακονταετούς ησυχαστικής ζωής, εκλέγεται ηγούμενος της Μονής Σινά. Στην απόφαση αυτή έφερνε πολλές αντιρρήσεις, όμως οι πατέρες της Μονής τον έκαναν και αποδέχθει την απόφαση αυτή. «Αγά­μενοι πάντες τα πάντα αυτού κατορθώματα, ως νεοφανή τινα Μωσέα βία επί την των αδελφών η­γεμονίαν ανεβίβασαν επί της αρχικής λυχνίας τον λύχνον», όπως αναφέρει ο βιογράφος του.[4]

Κατά την διάρκεια της ηγουμενίας του, η οποία διήρκεσε για τέσσερα και μόνο έτη, ο Ιωάννης έγινε τα πάντα και εν πάσι ίνα τους αδελφούς της Μονής σώσει. Ήταν ο πατήρ, ο ιατρός, ο θεραπευτής, ο διδάσκαλος, ο ποιμήν ο καλός που έθεσε την ψυχή του για τα πρόβατά του[5].

Σύμφωνα με τον βιογράφο του, κατά την διάρκεια της ασκήσεως και ηγουμενίας του έπραξε και θαύματα με την επίκληση του ονόματος του Τριαδικού Θεού. Αυτά είναι με τον μαθητή του Μωϋσή που κινδύνευε να πλακωθεί με τεράστιο λίθο και ο Άγιος τον έσωσε[6], η απελευθέρωση του αναχωρητού Ισαακίου από το πάθος της φιλοσαρκίας[7] και το αίτημά του προς το Θεό για την λύση του προβλήματος της ανομβρίας που επικρατούσε στον τόπο εκείνο.

Όταν ο Ιωάννης ήταν Ηγούμενος, έλαβε επιστολή από τον Ιωάννη ηγούμενο της Μονής Ραϊθού, ο οποίος τον παρακαλούσε να του δώσει συμβουλές πνευματικές για την ασκητική ζωή. Έτσι, ο Άγιος του αποστέλλει ένα σύγγραμμα με τίτλο «Κλίμαξ Θείας Ανόδου», όπου εμπεριείχε συμβουλές πνευματικές για τον Ηγούμενο και του Μοναχούς της προαναφερθούσης Ιεράς Μονής.

Αυτό το σύγγραμμα υπάρχει και στις μέρες μας, όπου είναι μεγάλος οδοδείκτης για Μοναχούς και λαϊκούς που θέλουν να φτάσουν σε πνευματικά επίπεδα. Περιέχει 30 κεφάλαια – Λόγους, οι οποίοι εξηγούν τις διάφορες αρετές αρχίζοντας από τα χαμηλά και ανεβαίνοντας εις τα υψηλά πνευματικά επίπεδα.

Στο θαυμάσιο αυτό ασκητικό σύγγραμμα του Αγίου Ιωάννου του Σιναΐτου, που κατέχει εξέχουσα θέση στην ασκητική γραμματεία, είναι κυρίαρχη η έννοια του πνευματικού αγώνος. Ο αγώνας ή αλλιώς η πνευματική εργασία απαιτεί, κατά τον Άγιο Ιωάννη, ως βασικές προϋποθέσεις την προαίρεση και τον πόθο της σωτηρίας εκ μέρους του ανθρώπου και την βοήθεια εκ μέρους του Θεού. Εχθρός στον αγώνα είναι ο παλαιός άνθρωπος, με τα πάθη και τις αδυναμίες που έγιναν δεύτερη φύση, και ο διάβολος που διαρκώς αντιστρατεύεται στο έργο της σωτηρίας των ανθρώπων.

Δεν αγνοεί ο Άγιος ότι όλοι δεν φθάνουν στα ίδια πνευματικά μέτρα. Άλλωστε, στην παραβολή του σπορέως ο Κύριος με τις εικόνες της σποράς παριστά τις διαβαθμίσεις της πνευματικής κατάστάσεως στους Χριστιανούς: «ὃ μὲν (καρποφορεῖ) ἑκατόν, ὃ δὲ ἑξήκοντα, ὃ δὲ τριάκοντα»[8]. Ανάλογα είναι και τα χωρία της Κλίμακος: «Οὐ πάντας μὲν ἀπαθεῖς γενέσθαι δυνατόν· πάντας δὲ σωθῆναι καὶ Θεῷ διαλλαγῆναι οὐκ ἀδύνατον»[9].

Με το βιβλίο αυτό, ο Άγιος συγκεφαλαίωσε σύμφωνα και με τους άλλους Νηπτικούς Πατέρες, ότι όλα τα πάθη εκκινούν από τα τρία βασικά πάθη την φιληδονία, την φιλαργυρία και την κενοδοξία. Επίσης, χώρισε και σε τρία μέτωπα τον αγώνα για την θεραπεία του τριμερούς της ψυχής, του επιθυμητικού, του θυμικού και του λογιστικού, διά της αποκτήσεως των τριών βασικών μεγάλων αρετών, «τῶν μητέρων τῶν ἀρετῶν»[10], εγκρατείας, ταπεινοφροσύνης και αγάπης.

Έτσι η Εκκλησία μας τον ανέδειξε σε μεγάλο Πατέρα και διδάσκαλό της και γι΄ αυτό τοποθέτησε να εορτάζεται την Δ΄ Κυριακή των Νηστειών ένεκα του ότι και η περίοδος αυτή είναι μια περίοδος κλίμακας και συναντήσεως με τον Θεό, όπως και η Κλίμαξ του Οσίου Ιωάννου, μια γέφυρα που ενώνει τους ανθρώπους με τον Θεό.

Ταις αυτού αγίαις πρεσβείαις, ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς. Αμήν.

[1] Κανών του Οσίου Κυριακής Δ΄ Νηστειών, ωδή δ΄
[2] Μτθ. 4,16
[3] Μεγάλου Βασιλείου, ερμηνεία εις τον ΛΒ΄Ψαλμό
[4] Βίος, Μ. 88, 605Α
[5] Ιωαν. 10,11
[6] Iωάννου της Κλίμακος, ΡG. 88, 604ΑΒ
[7] Ιωάννου της Κλίμακος, PG 88, 604C
[8] Μτθ 13, 8
[9] Κλίμαξ, Λόγος ΚΣΤ΄, νδ΄, σελ. 299
[10] Κλίμαξ, Λόγος ΚΣΤ΄, Β΄, κη΄, σελ. 314.

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Ζήτω η 28η Οκτωβρίου

Στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Αχιλλίου Λαρίσης λειτούργησε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Λαρίσης και Τυρνάβου κ. Ιερώνυμος για την εορτή της Αγίας Σκέπης της Υπεραγίας...

Εθνική ομοψυχία και αξιοπρέπεια

Η εορτή της Φωτοφόρου Σκέπης, της Υπερμάχου Στρατηγού, της Ελευθερώτριας στην περίπτωση του ακριτικού λαού μας είναι ένα γεγονός το οποίο βιώνεται στην καθημερινότητα...

Δοξολογία στον Μητροπολιτικό Ναό της Σπάρτης για την Εθνική μας Επέτειο

Χωρίς τις καθιερωμένες εορταστικές εκδηλώσεις, λόγω των μέτρων πρόληψης για τον περιορισμό διασποράς του κορωνοϊού, εόρτασε ο Ελληνισμός την Εθνική μας επέτειο της 28ης...

Η εορτή της Αγίας Σκέπης και η Εθνική Επέτειος της 28ης Οκτωβρίου στην Ελευθερούπολη

Ιεροπρεπώς η Ιερά Μητρόπολη Ελευθερουπόλεως τίμησε την Εθνική Επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940 με επίκεντρο την πόλη της Ελευθερούπολης όπου έλαβαν χώρα οι επετειακές...

«Το Θαύμα του 1821 γίνεται όραμα για τα παιδιά του 2021»

Με την Ακολουθία του Αγιασμού ξεκίνησε η πρώτη Σύναξη των Στελεχών του Κατηχητικού και Νεανικού έργου της Ιεράς Μητροπόλεως Φθιώτιδος, στο Αμφιθέατρο του Πνευματικού...

Ιεροσόλυμα: Δοξολογία για την Εθνική Επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940

Τήν Τετάρτην, 15ην/28ην Ὀκτωβρίου 2020, ἑωρτάσθη ὑπό τοῦ Πατριαρχείου ἡ Ἐθνική Ἐπέτειος τῆς 28ης Ὀκτωβρίου 1940.  Κατά τήν ἑορτήν ταύτην ἡ Ἐκκλησία ὅλη καί ἡ...

Δεν είναι απλώς μία πανδημία αλλά ένας ακήρυχτος πόλεμος – Καταστρέφουν την ζωή των ανθρώπων

Φωτογραφικό Υλικό  Με ιδιαίτερη λαμπρότητα μέσα σε ένα κλίμα γεμάτο από συγκίνηση και Εθνική Υπερηφάνεια, παρόλο τα αυστηρά μέτρα που υπάρχουν από τις αρμόδιες υγειονομικές...

Η Δοξολογία για τον εορτασμό της 28ης Οκτωβρίου στην Καλαμάτα

Με τη θρησκευτική μεγαλοπρέπεια και την δέουσα εκκλησιαστική τάξη,  τηρουμένων των μέτρων προάσπισης της δημόσιας υγείας,  προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Μεσσηνίας κ Χρυσοστόμου τελέσθηκε...

Το τριπλό δίδαγμα μιας επετείου

Του Σεβ. Μητροπολίτου Δημητριάδος κ. Ιγνατίου  Ο χρόνος προχωρά με κύκλους. Έτσι, καλούμαστε και φέτος να τιμήσουμε τους ήρωες πατέρες μας και να θυμηθούμε τα...

Περιστέρι: Ο εορτασμός της Εθνικής Επετείου της 28ης Οκτωβρίου 1940

Τό πρωί της 28ης Οκτωβρίου 2020 ημέρα μνήμης καί εορτής της Φωτοφόρου Σκέπης της Υπεραγίας Θεοτόκου, ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας Μητροπολίτης Περιστερίου κ.κ. Κλήμης...

Φτωχές σκέψεις στο μεγαλείο της εποποιίας του 1940

Του Αρχιμ. Αλεξίου Ιστρατόγλου Σχη (ΣΙ), Στρατιωτικού Ιερέα Αρχηγείου Στόλου- Ναυστάθμου Σαλαμίνας Κάθε φορά που πλησιάζει η εθνική εορτή της 28ης Οκτωβρίου, προβληματίζομαι αν πρέπει...

Δοξολογία για την Εθνική Επέτειο της 28ης Οκτωβρίου στον Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών εν μέσω κορονοϊού

Ρεπορτάζ: Μάκης Αδαμόπουλος Φωτογραφίες: Χρήστος Μπόνης «Είναι υποχρέωσή μας να κάνουμε το καθήκον μας κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες» δήλωσε ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος...

Η επέτειος της 28ης Οκτωβρίου 1940 στην Μητρόπολη Άρτης

Την Τετάρτη 28η Οκτωβρίου 2020, το πρωΐ, στην πλατεία Αγίου Δημητρίου Άρτης, έμπροσθεν του Ηρώου, εψάλη Επιμνημόσυνος Δέησις, προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Άρτης κ....

Η Εορτή της Αγίας Σκέπης και η Εθνική εορτή της 28ης Οκτωβρίου στη Βέροια

Την Τετάρτη 28 Οκτωβρίου το πρωί ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων τέλεσε τη θεία λειτουργία και κήρυξε το θείο λόγο στον Ιερό...

Δεν πρέπει να σταματήσει η ζωή και τα όνειρά μας

Μια όμορφη έκπληξη περίμενε σήμερα το απόγευμα τα παιδιά και τα στελέχη του Κέντρου Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιού «ΑΓΙΟΣ ΕΦΡΑΙΜ» της Ιεράς Μητροπόλεως Φθιώτιδος και...