«Ο ταπεινών εαυτόν υψωθήσεται»
Η είσοδος στην περίοδο του Τριωδίου σπρώχνει τον άνθρωπο να εγκολπωθεί την άσκηση, τη μετάνοια και κυρίως την ταπείνωση, ως τρόπο ζωής. Η Εκκλησία απευθύνει πρόσκληση για να περάσουμε από τις πνευματικές εκείνες βαθμίδες που οδηγούν στην ένωσή μας με τον Θεό. Τα αναγνώσματα, η υμνολογία και όλες οι λατρευτικές ακολουθίες της περιόδου, είναι εναρμονισμένες με το κατανυκτικό κλίμα των ημερών και με τις πνευματικές ανατάσεις, που προβάλλουν ως βίωμα και εμπειρία αληθινής ζωής.
Πολύ διδακτική είναι ως προς τα μηνύματα και τα νοήματά της, η σημερινή πρώτη Κυριακή του Τριωδίου, η οποία ονομάζεται του Τελώνου και του Φαρισαίου, από τη γνωστή ευαγγελική περικοπή. Θέλει ακριβώς να μας δείξει ότι η πνευματική πορεία του ανθρώπου περνά μέσα από το ταπεινό φρόνημα, από την αίσθηση της αμαρτωλότητάς του. Γκρεμίζει τους μηχανισμούς της υπερηφάνειας, την περιστροφή γύρω από το εγώ και την αυτοαξία του ανθρώπου. Οι καταστάσεις αυτές, δηλαδή από τη μια η υψοποιός ταπείνωση και από την άλλη η υπερηφάνεια και η εγωκεντρικότητα, βρίσκουν την έκφρασή τους στα πρόσωπα του Τελώνη και του Φαρισαίου της γνωστής διήγησης.

Το αυτοείδωλο
Η περίπτωση του Φαρισαίου αποτελεί καθρέφτη των ανθρώπων εκείνων οι οποίοι προσπαθούν να συζεύξουν την επιφανειακή θρησκευτικότητα με τους μανδύες της υποκρισίας. Είναι η χειρότερη συνταγή που οδηγεί τον άνθρωπο στην καταστροφή και στην απώλεια. Πρόκειται για εκείνους που επιλέγουν να εφαρμόζουν τις εντολές του Θεού με ένα εξωτερικό και τυπικό τρόπο, αφήνοντας σ την καρδιά τους να ριζοβολούν τα ζιζάνια της σκληροκαρδίας και της έπαρσης. Σ’ αυτή την κατάσταση , ο άνθρωπος βλέπει τα πάντα ως ικανότητες δικές του, διαχωρίζοντας τον εαυτό του από τους άλλους. Στην πραγματικότητα, φυλακίζει τον εαυτό του στον εγωισμό και την υπερηφάνεια. Τόση είναι η διαστροφή που βιώνει και η αλαζονεία που τον κυριεύει, ώστε κάνει τα πάντα προκειμένου να εξασφαλίζει τα χειροκροτήματα και την επιβράβευση των άλλων. Και αυτό, παρά το γεγονός ότι τους περιφρονεί και τους απορρίπτει με τον εγωισμό του. Σ’ αυτή την φάση ή καλύτερα την αντίφασή του, ο άνθρωπος από «εικόνα του Θεού» αφήνει τον εαυτό του να μετατρέπεται σε μια διχασμένη και δυστυχισμένη προσωπικότητα.
Δυστυχώς και στις μέρες μας, βιώνουμε ένα διαβρωμένο πολιτισμό που προάγει και αποθεώνει την υπερηφάνεια και την αυτάρκεια του Φαρισαίου. Σήμερα ο άνθρωπος οικοδομεί και οργανώνει τη ζωή του στην αλαζονεία, στήνει σύγχρονους «πύργους της Βαβέλ», ειδωλοποιεί τα πάντα και κυρίως εξορίζει από τη ζωή του την παρουσία και την χάρη του Θεού. Ανήγαγε την ύλη σε αυτοαξία και με την οικονομική σήμερα κρίση βλέπει όλα να έχουν γκρεμισθεί και ο ίδιος να βυθίζεται στην απόγνωση και την απελπισία. Ο ίδιος μέσα από την έπαρσή του μετέτρεψε τη ζωή του σε εφιάλτη και την άφησε εντελώς αποψιλωμένη από την χαρά, την ελπίδα και την αισιοδοξία.
Η ταπείνωση
Το πώς ο άνθρωπος μπορεί να ξεπεράσει τον φαύλο κύκλο που με τα έργα του ο ίδιος εξέθρεψε και να υπερβεί τα φοβερά αδιέξοδα της ζωής του, μάς το δείχνει ο δρόμος που ακολούθησε ο Τελώνης που προβάλλει η παραβολή. Είχε την αίσθηση της αμαρτωλότητάς του και αυτό που τον καθιστούσε τραγική ύπαρξη ήταν η αναγνώριση της αποκοπής του από τον Θεό και τους συνανθρώπους του. Για τον ξεπεσμό του αυτό, δεν καθιστούσε οποιοδήποτε άλλο υπεύθυνο παρά μόνο τον εαυτό του.
Ωστόσο, ο Τελώνης παρά την αμαρτωλή ζωή του, το ταπεινό φρόνημα που εγκολπώθηκε στη ζωή του τον απογειώνει σε δυσθεώρητα πνευματικά ύψη. Ανεβαίνει τόσο ψηλά που προβάλλεται ως πρότυπο ζωής από την Εκκλησία. Αναγνώριζε την παρουσία του Θεού μέσα από τους άλλους ανθρώπους. Τους αντίκριζε πραγματικά ως «εικόνες του Θεού». Γι’ αυτό και όταν τους αδικούσε έβλεπε τις ενέργειές του να συνιστούν προσβολή στη θεία αγάπη. Αυτό που άρδευε ευλογημένα την καρδιά του ήταν η συμπάθεια, το έλεος, η αγάπη και η συγχώρηση του Θεού. Γι’ αυτό και δεν παρέλειπε να λέει: «Ο Θεός ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ». Είναι πραγματικά εδώ που στο πρόσωπο του Τελώνη αποκαλύπτεται ένα μεγάλο θαύμα που μπορεί να συντελεστεί στον καθένα που θα θελήσει ν’ ακολουθήσει τη δική του πορεία. Εγκολπώθηκε την υψοποιό αρετή της ταπεινοφροσύνης. Ο ι Πατέρες της Εκκλησίας τονίζουν πολύ χαρακτηριστικά: «Στολή της θεότητος εστίν η ταπεινοφροσύνη». Άλλωστε και η δόξα του Θεού αποκαλύπτεται στην ταπείνωσή του.
Αγαπητοί αδελφοί, όταν αφήνουμε τον εαυτό μας να είναι δεκτικός στην χάρη του Θεού, τότε ο καρπός που γεννάται μέσα μας είναι η πραότητα και η ταπείνωση. Ιδιαίτερα η αρετή της ταπείνωσης που τόσο εξυμνείται από την πατερική γραμματεία, αποτελεί το θεμέλιο όλων των άλλων αρετών και κυρίως τη βάση στην οποία μπορεί να στηρίζεται ο άνθρωπος για να περάσει από τους σταθμούς της μεγάλης αυτής πνευματικής περιόδου του Τριωδίου. Άς μην λησμονούμε, λοιπόν, ότι «ο ταπεινών εαυτόν υψωθήσεται και ο υψών εαυτόν ταπεινωθήσεται».
Χριστάκης Ευσταθίου, Θεολόγος – Εκκλησία Κύπρου

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο [email protected] άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Η Πόλις εκατακτήθη | Αρχιδιακόνου I.M. Ταμασού και Ορεινής Ραφαήλ Μισιαούλη

Αρχιδιακόνου Ιεράς Μητροπόλεως Ταμασού και Ορεινής, Ραφαήλ Μισιαούλη Η Βασιλεύουσα Πόλη της Κωνσταντινουπόλεως κατακτήθηκε (Η Πόλις εάλω!). Στις 29 Μαḯου 1453 μ.Χ. και παρά τις...

Με συγκίνηση και κατάνυξη η Σύρος υποδέχεται την ιερά Εικόνα της Παναγίας «Βουρλιωτίσσης»

Χθες το απόγευμα, στον αύλιο χώρο του Ιερού Ναού του Αγίου Δημητρίου ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Νέας Ιωνίας και Φιλαδελφείας κ. Γαβριήλ, ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος...

Πολυαρχιερατικός Εσπερινός επί τη εορτή της μετακομιδής των Λειψάνων του Αγ. Λουκά στην Ι.Μ. Παναγίας Δοβρά

Το Σάββατο 28 Μαΐου το απόγευμα στον πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό του Αγίου Λουκά του Ιατρού στην Ιερά Μονή Παναγίας Δοβρά Βεροίας, τελέστηκε Πολυαρχιερατικός Εσπερινός...

Συνάντηση του Επισκόπου Μελιτηνής με τον Αγγλικανό Επίσκοπο Μπέρμιγχαμ

Τον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Μελιτηνής κ. Μάξιμο προσκάλεσε στο Επισκοπείο του ο Αγγλικανός Επίσκοπος Μπέρμιγχαμ κ. David Urquhart. Τον Θεοφιλέστατο συνόδευσαν ο Πρωτοπρεσβύτερος κ. Θεόδωρος Πολυβίου...

Άφιξη του Αρχιεπισκόπου Αυστραλίας κ.κ. Μακαρίου στην Πέρθη

Ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας κ.κ. Μακάριος έφθασε στην Πέρθη το Σάββατο, 28 Μαΐου. Πρόκειται για την τέταρτη ποιμαντική επίσκεψη που πραγματοποιεί ο Σεβασμιώτατος στη...

Το Κατασκηνωτικό Κέντρο της Ι.Μ. Φθιώτιδος θα δεχτεί στην αγκαλιά του και πονεμένα παιδιά από την Ουκρανία

Γεύμα και συνάντηση εργασίας πραγματοποίησε χθες στην Αθήνα ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Φθιώτιδος κ. Συμεών με τον Πρέσβη της Ουκρανίας στην Ελλάδα κ. Sergii Shutenko,...

Θεμελίωση πολυδύναμου ιεραποστολικού κέντρου στην Τανζανία

Θερμότατη υποδοχή επεφύλαξαν κατά την δεύτερη ημέρα της ιεραποστολικής επίσκεψης στην Τανζανία, στον Μακαριώτατο Πάπα και Πατριάρχη Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ. Θεόδωρο Β´...
video

Τι ζητάω; Μια θέση στον Παράδεισο να πάω

Τι ζητάω; Μια θέση στον Παράδεισο να πάω. Τι είναι ο Παράδεισος και τι είναι η κόλαση; Που είναι ο Παράδεισος και που είναι...

Η εορτή πάντων των εν Βοιωτίᾳ διαλαμψάντων Αγίων

Με λαμπρότητα και αθρόα συμμετοχή πιστών από όλη τη Βοιωτία τιμήθηκε η μνήμῃ πάντων των εν Βοιωτίᾳ διαλαμψάντων Αγίων στον  Ιερό Ναό των Βοιωτών...

Εγκαίνια Παρεκκλησίου της Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολυτρίας από τον Μητροπολίτη Ταμασού Ησαΐου

Μέσα σε κλίμα θρησκευτικής κατανύξεως πραγματοποιήθηκε, την Παρασκευή, 27 Μαΐου 2022 το απόγευμα, ο εσπερινός των εγκαινίων του ιερού παρεκκλησίου της Αγίας Μεγαλομάρτυρος Αναστασίας...

Μνημόσυνο για τα θύματα της Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού στη Νάουσα

Το Σάββατο 28 Μαΐου ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων λειτούργησε και κήρυξε τον θείο λόγο στον Ιερό Ναό του Αγίου Δημητρίου...

Ὁ Οἰκουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαῖος ὡς Πρόεδρος τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Συνόδου τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας

Στα πλαίσια του Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου προς τιμήν του Οικουμενικού Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου, εξ' αφορμής της συμπληρώσεως τριάντα χρόνων θεοφιλούς Πατριαρχείας Αυτού, ο Σεβ....

Ο Mητροπολίτης Ταμασού στην ημερίδα παρουσίασης της Στρατηγικής Ασφαλούς Παιχνιδιού

Την Πέμπτη, 26 Μαΐου 2022, ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Ταμασού και Ορεινής κ. Ησαΐας, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΚΕΝΘΕΑ, παρευρέθει στην ημερίδα παρουσίασης της...
video

Ο Δημητριάδος Ιγνάτιος σε 60’’- Αύριο είναι Κυριακή του Τυφλού

Παρακολουθήστε το σύντομο βιντεάκι που ετοίμασε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού κ.Ιγνάτιος, με αφορμή την ευαγγελική περικοπή της Κυριακής του Τυφλού. "Οι Φαρισαίοι αμφισβητούν....

Για σένα που δίνεις εξετάσεις

Καλό μου παιδί, ξέρω, σε κυριεύει το άγχος και η αβεβαιότητα, σε πιάνει κόμπος στο στομάχι, ταχυκαρδία, αϋπνίες, πονοκέφαλος, φόβος, μελαγχολία, σκέψεις που στροβιλίζουν...