Του Σεβ. Μητροπολίτου Καστορίας κ. Σεραφείμ, Υπερτίμου και Εξάρχου Άνω Μακεδονίας

Απευθυνόμενος ο Απόστολος Παύλος για δεύτερη φορά στους Κορινθίους της εποχής του και διαχρονικά στους ανθρώπους όλων των εποχών, αφού ο λόγος του είναι λόγος Χριστού και Αγίου Πνεύματος και άρα διαχρονικός και επίκαιρος, τους συνιστά συν τοις άλλοις την προσφορά της ελεημοσύνης. «Έκαστος καθώς προαιρείται τη καρδία, μη εκ λύπης η εξ ανάγκης• ιλαρόν γαρ δότην αγαπά ο Θεός»1, δηλαδή ο καθένας ας δίνει σύμφωνα με την αγαθή διάθεση της καρδιάς του, όχι με λύπη ή από ανάγκη. Διότι ο Θεός αγαπά εκείνον που δίνει με καλοσύνη και γλυκύτητα. Μάλιστα δε, ο Απόστολος χρησιμοποιεί και μία παραστατική εικόνα δανεισμένη από τον προφητάνακτα Δαυίδ : «εσκόρπισεν, έδωκε τοις πένησιν• η δικαιοσύνη αυτού μένει εις τον αιώνα του αιώνος»2.

Άρα λοιπόν, η ελεημοσύνη είναι καρπός και σπόρος. Είναι καρπός που προέρχεται από την βαθιά πίστη που έχουμε προς τον ελεήμονα Κύριο, ο Οποίος καθημερινά μας χαρίζει άπειρες ευεργεσίες, όπως το πολύτιμο αγαθό της υγείας, αλλά και υλικά αγαθά. Η ελεημοσύνη είναι ακόμη σπόρος της αγάπης και αυτός ο οποίος διαθέτει αυτόν τον σπόρο, ομοιάζει με τον Θεό. Αυτός, ακόμη, ο σπόρος της αγάπης και της προσφοράς μας χαρίζει το γεγονός της σωτηρίας ως ανταπόδοση από τον Θεό για την ελεημοσύνη. Γράφει χαρακτηριστικά ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος : «Ονόμασε την ελεημοσύνη σπόρο, για να πάει αμέσως το μυαλό σου στην ανταπόδοση. Αφού κατανοήσεις το ποιά είναι η συγκομιδή, θα μάθεις ότι παίρνεις περισσότερα από όσα δίνεις»3.

Επιτρέψτε μου, λοιπόν, να μεταφέρω σήμερα, ενόψει μάλιστα της μεγάλης εορτής των Χριστουγέννων που ετοιμαζόμαστε να εορτάσουμε, τρία χαρακτηριστικά γνωρίσματα της ελεημοσύνης, δανεισμένα από την αθάνατη γραφίδα του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου.

Και πρώτον, ονομάζει την ελεημοσύνη, τέχνη που την διδάσκει ο Θεός. «Μία τέχνη είναι η ελεημοσύνη που έχει το εργαστήριό της στον ουρανό και δάσκαλο, όχι άνθρωπο, αλλά Θεό»4. Και πράγματι, ο ίδιος ο Θεός, κινούμενος από αγάπη, δημιούργησε τον κόσμο και την κορωνίδα του κόσμου που είναι ο άνθρωπος. Και το πιο σπουδαίο, ο ίδιος ο Θεός, όταν είδε τον άνθρωπο να βρίσκεται δεμένος στα δεσμά της αμαρτίας και του θανάτου, γίνεται άνθρωπος από αγάπη ώστε να τον σώσει. «Ούτω γαρ ηγάπησεν ο Θεός τον κόσμον, ώστε τον υιόν αυτού τον μονογενή έδωκεν, ίνα πας ο πιστεύων εις αυτόν μη απόληται, αλλ ἔχῃ ζωήν αιώνιον»5.

Αυτήν την τέχνη χρησιμοποίησαν οι Προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης, οι Απόστολοι καθώς και όλη η χορεία των Αγίων της Εκκλησίας μας. Γράφει ο βιογράφος του Οσίου Παϊσίου του Αγιορείτου για την αρχοντική αγάπη που διέθετε : «Η ελεημοσύνη του δεν είχε όρια. Όλα τα μοίραζε και καταλάβαινε τις ανάγκες του καθενός, πριν του ζητήσουν βοήθεια. Τα τρόφιμα και τα ρούχα που του έστελναν, τα μοίραζε με διάκριση σε μοναχούς ασθενείς η φτωχούς και σε παιδιά της Αθωνιάδος. Κανείς δεν έφευγε κενός και απαράκλητος. Μαζί με το καλογερικό αλλά πλουσιοπάροχο κέρασμα, μοίραζε ευλογίες. Σταυρούς, κομποσχοίνια, εικονάκια, βιβλία και άλλα και βοηθούσε πνευματικά. Οι άνθρωποι έφευγαν χαρούμενοι και αναπαυμένοι»6.

Δεύτερον, χαρακτηρίζει την ελεημοσύνη μυστήριο. «Η ελεημοσύνη είναι μυστήριο. Κλείσε λοιπόν τις πόρτες, για να μην δει κανένας αυτά που δεν επιτρέπεται να επιδείξεις. Γιατί τα δικά μας μυστήρια αυτά είναι κατεξοχήν, δηλαδή η ελεημοσύνη και η φιλανθρωπία του Θεού»7. Έτσι, όπως τα Ιερά Μυστήρια της Εκκλησίας μας τελεσιουργούνται από την αόρατη χάρη του Θεού, η οποία δεν φαίνεται με τους σαρκικούς οφθαλμούς, παρά μόνο οράται από τους καθαρούς τη καρδία, έτσι και το χάρισμα της ελεημοσύνης οράται από τον ίδιο τον Θεό, ο οποίος την δέχεται στα πρόσωπα των αναξιοπαθούντων αδελφών και χαρίζει στον άνθρωπο αμέτρητες ευλογίες. Γιατί, «δανείζει Θεώ ο ελεών πτωχόν, κατά δε το δόμα αυτού ανταποδώσει αυτώ»8.

Δεν είναι άξιο θαυμασμού το να προσφέρουμε στην λατρεία της Εκκλησίας μας το ψωμί και το κρασί και μέσα στο Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας να μεταβάλλεται σε Σώμα και Αίμα Χριστού;

Δεν είναι ακόμη άξιο θαυμασμού το να προσφέρουμε με ιλαρό τρόπο στους έχοντες ανάγκη την ανιδιοτελή μας προσφορά και μάλιστα, όπως την θέλει ο ίδιος ο Θεός, εν κρυπτώ, κατά το «μη γνώτω η αριστερά σου τι ποιεί η δεξιά σου»9; Αυτήν την προσφορά δέχεται ο ίδιος ο Χριστός και μας γεμίζει εν συνεχεία με ουράνιες δωρεές και ευλογίες.

Και τρίτον, η ελεημοσύνη, κατά τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο, είναι αθάνατη. Όπως η δικαιοσύνη του Θεού μένει στον αιώνα, έτσι και η ελεημοσύνη παραμένει αιώνια. «Γιατί τέτοια είναι η δύναμη της ελεημοσύνης», θα συμπληρώσει ο ιερός πατήρ, «είναι αθάνατο πράγμα και άφθαρτο και δεν είναι δυνατόν να σβήσει ποτέ. Και τα μεν ανθρώπινα όλα διαλύονται, ο δε καρπός της ελεημοσύνης παραμένει διαρκώς αμάραντος, χωρίς να εμποδίζεται από καμιά δυσκολία των καιρών. Γιατί κι αν ακόμη το σώμα διαλυθεί, εκείνη δεν διαλύεται μαζί με τον επίγειο βίο, αλλά αναχωρεί μπροστά από το σώμα για να προετοιμάσει τόπους κατοικίας γι’ αυτό»10. Αυτή θα συνηγορήσει στο ουράνιο κριτήριο και αυτή ακόμη θα μας στεφανώσει με τα δικά της αγαθά.

Γράφει, τέλος, ο βιογράφος του Οσίου Παϊσίου : «Δινόταν ολόκληρος στον καθένα και αγαπούσε την κάθε ψυχή όπως ήταν, με τα πάθη και τις αδυναμίες της, σαν πραγματικό αδελφό του και εικόνα του Θεού. Μοίραζε σε όλους αγάπη και η καρδιά του δεν στέρευε, γιατί είχε συνδεθεί με την ανεξάντλητη πηγή, την αιώνια Αγάπη, τον Χριστό»11.

Είθε να κατακτήσουμε κι εμείς αυτήν την τέχνη! Σας εύχομαι δε, πλούσια την ευλογία του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού και ευλογημένα Χριστούγεννα.


1. Β’ Κορ. 9,7.
2. Β’ Κορ. 9,9 και Ψλμ. 111,9
3. Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, Εις Ψαλμ. ΡΙΑ’, ΕΠΕ 6,452.
4. του ιδίου, Εις Ματθ., ομιλ. ΝΒ’, ΕΠΕ 11,124.
5. Ιω. 3,16.
6. Ιερομόναχος Ισαάκ, Βίος Γέροντος Παϊσίου του Αγιορείτου, Άγιον Όρος 2004, σ.σ. 519-520.
7. Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, Εις Ματθ., ομιλ. ΟΑ’, ΕΠΕ 11,754.
8. Παρ. 19,17.
9. Μτθ. 6,3.
10. Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, Εις Ψαλμ. ΡΙΑ’, ΕΠΕ 6,438.
11. Ιερομόναχος Ισαάκ, ο.π., σ. 528.

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Η κηδεία του πατρός Boris Bobrinskoy, μιας εξέχουσας προσωπικότητας ενότητας της Ορθόδοξης Εκκλησίας στη Δυτική Ευρώπη

Για φωτογραφικό υλικό πατήστε εδώ. Εχθές, 11 Αυγούστου 2020, στο Μοναστήρι της Αγίας Σκέπης της Θεοτόκου στο Bussy-en-Othe (Γαλλία), έλαβε χώρα η κηδεία του Πρωτοπρεσβυτέρου του Οικουμενικού Θρόνουπατρός Boris Bobrinskoy. Ήταν μία ημέρα αξιοσημείωτη για την Ορθοδοξία στην Δυτική Ευρώπη. Ημέρα ενότητας και αλληλεγγύης, που η Εκκλησία...

Μετέστης προς την ζωήν, μήτηρ υπάρχουσα της ζωής

«Την εν πρεσβείαις ακοίμητον Θεοτόκον, και προστασίαις αμετάθετον ελπίδα, τάφος και νέκρωσις ουκ εκράτησεν· ως γαρ ζωής Μητέρα προς την ζωήν μετέστησεν, ο μήτραν...

Για ψευδή δημοσιεύματα κάνει λόγο η Μητρόπολη Εδέσσης

Επειδή στα ηλεκτρονικά μέσα επικοινωνίας εμφανίστηκαν παραπλανητικά δημοσιεύματα, τα οποία ψευδώς αποδίδονται στον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας κ. Ιωήλ, διευκρινίζουμε τα εξής: Τις...

Ν. Ιωνίας Γαβριήλ: «Να μιμηθούμε την ταπεινότητα της Παναγίας μας για να κοινωνήσουμε αξίως το Σώμα και το Αίμα...

«Τίμιος ὡς ἀληθῶς ὁ θάνατος τῶν ὁσίων Κυρίου τοῦ Θεοῦ τῶν δυνάμεων∙ ὑπέρτιμος τῆς τοῦ Θεοῦ μητρός ἡ μετάστασις. Νῦν οὐρανοί εὐφραινέσθωσαν∙ νῦν ἀγαλλιάσθω...

Αποφάσεις της Αγίας και Ιεράς Συνόδου του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων

Τήν Τρίτην, 29ην Ἰουλίου/ 11ην Αὐγούστου 2020, συνῆλθεν ἡ Ἁγία καί Ἱερά Σύνοδος τοῦ Πατριαρχείου Ἱεροσολύμων εἰς κανονικήν Συνεδρίαν καί ἐν τηλεδιασκέψει τῶν ἐν Ἰορδανίᾳ Συνοδικῶν...

H Ακολουθία του Μεγάλου Παρακλητικού Κανόνα στον Πεντάλοφο

Την Τρίτη 11 Αυγούστου 2020, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως κ.Βαρνάβας χοροστάτησε στην Ακολουθία του Μεγάλου Παρακλητικού Κανόνα που έψαλαν μελωδικά οι κυρίες...

Η Παράκληση της Παναγίας στον Ιερό Ναό Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης

Στην ακολουθία του Εσπερινού και ακολούθως, της Ιεράς Παρακλήσεως προς τιμήν της Υπεραγίας Θεοτόκου χοροστάτησε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Λαρίσης και Τυρνάβου κ. Ιερώνυμος, στον...

Την Μεγάλη Παράκληση τέλεσε ο Μητρ. Σύρου στην Ερμούπολη

Ο Σεβασμιώτατος κ. Δωρόθεος Β’ προέστη απόψε της Ακολουθίας του Μεγάλου Παρακλητικού Κανόνος στον Ιερό Ναό των Παμμεγίστων Ταξιαρχών Ερμουπόλεως, με τη συμμετοχή του...

Ἀγρυπνοῦμε δεόμενοι στὴν Παναγία γιὰ τὴν σκέπη τοῦ κόσμου

 «Ἡ Ὑπεραγία Θεοτόκος καί ὁ κόσμος» Ἀγαπητοί μου Χριστιανοί,  -Α- Ἰδού, ὅτι ἡ Παναγία μᾶς συγκεντρώνει εἰς τήν ἑορτήν τῆς Κοιμήσεώς Της. Ἐκοιμήθη ἡ Θεοτόκος καί ἔφυγε...

Η εορτή του Αγίου Ιωάννου Χοζεβίτου του νέου στα Ιεροσόλυμα

Τήν Δευτέραν, 28ην Ἰουλίου/ 10ην Αὐγούστου 2020, ἑωρτάσθη ὑπό τοῦ Πατριαρχείου ἡ μνήμη τοῦ ὁσίου Ἰωάννου τοῦ νέου Χοζεβίτου εἰς τήν Ἱεράν Μονήν τοῦ Χοζεβᾶ, κειμένην...

Φθιώτιδος: «Δεν χρειάζεται να επενδύουμε, ούτε να χτίζουμε καριέρες πάνω στον κορωνοϊό»

«Το πρόβλημα δεν είναι αν τα μέτρα θα είναι αυστηρά ή δεν θα είναι αυστηρά, το θέμα είναι αν τα μέτρα θα τηρούνται. Δεν...

Η εορτή της Αναμνήσεως του Θαύματος Αγίου Σπυρίδωνος στην Ι.Μ. Καρυστίας

Την Τρίτη 11 Αυγούστου 2020, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Καρυστίας και Σκύρου κ. Σεραφείμ, μετέβη στην Ενορία των Θαρρουνίων Δήμου Κύμης - Αλιβερίου, και συγκεκριμένα...

Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας: Οι νέοι μας είναι η ελπίδα μας για το μέλλον

Η σημερινή ημέρα είναι αφιερωμένη στους νέους ανθρώπους, στο πιο ενεργό και πιο δημιουργικό κύτταρο κάθε κοινωνίας, στο πιο όμορφο και πιο ευωδιαστό άνθος...

Ο Μητροπολίτης Χαλκίδος στην Ιερά Μονή Οσίου Νικολάου του Σικελιώτου

Την Τρίτη 11 Αυγούστου 2020 ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Χαλκίδος κ. Χρυσόστομος, συνοδευόμενος από τον Πρωτοσύγκελλό του Αρχιμ. Νικόδημο Ευσταθίου και τον Οικον. Αναστάσιο Χρήστου-Προϊστάμενο...

Θεομητορικό Ὁδοιπορικό

Μητροπολίτου Φαναρίου Ἀγαθαγγέλου, Γενικοῦ Διευθυντοῦ Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος Ἀπό τά ὀνόματα καί μόνο πού ἔδωσε ὁ λαός μας στήν Παναγία, καί πού μέ αυτά...