Η ΣΤ΄ Συνεδρία με θέμα «Χριστιανική Ἀνθρωπολογία, Ἐνανθρώπηση καὶ ψηφιακὸς μετανθρωπισμός» υπό την Προεδρία του Μητρ. Περιστερίου κ. Γρηγορίου επικεντρώθηκε στη σχέση της Εκκλησίας με τις σύγχρονες ψηφιακές τεχνολογίες και στις προκλήσεις που αυτές θέτουν για την ανθρώπινη ύπαρξη, την ποιμαντική δράση και τη διαχείριση των σχέσεων.
Κατά την έκτη συνεδρία, ο Αρχιεπίσκοπος Ανθηδώνος κ. Νεκτάριος, εκπρόσωπος του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, ανέγνωσε την εισήγησή του. Αρχικά μετέφερε τις ευχές του Πατριάρχη Ιεροσολύμων, κ. Θεοφίλου, για την επιτυχία του συνεδρίου και στη συνέχεια αναφέρθηκε στις προκλήσεις που θέτει ο νέος ψηφιακός κόσμος. Μίλησε για τις ραγδαίες αλλαγές στις ψηφιακές τεχνολογίες, επισημαίνοντας ότι μέσα σε ένα μήνα μπορούν να παρατηρηθούν εξελίξεις που παλαιότερα θα απαιτούσαν έναν ολόκληρο αιώνα. Αναφέρθηκε επίσης στον ψηφιακό αναλφαβητισμό και τόνισε, επικαλούμενος τη φράση του Γενικού Διευθυντή της ΕΜΥΕΕ και Γραμματέα της Οργανωτικής Επιτροπής του Συνεδρίου κ. Αλέξανδρου Κατσιάρα, ότι δεν θα πρέπει να σκεφτόμαστε μόνο τι κάνουμε εμείς για την τεχνολογία, αλλά κυρίως πώς η τεχνολογία μπορεί να λειτουργεί για εμάς. Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στη σχέση φιλοσοφίας, επιστήμης και τεχνολογίας, την οποία χαρακτήρισε πολύπλοκη. Τόνισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη απαιτεί έναν νέο τρόπο σκέψης, και επισήμανε ότι στο μέλλον θα αναγκαστούμε να αλληλεπιδράσουμε ακόμη περισσότερο με την τεχνητή νοημοσύνη.
Ακολούθησε η εισήγηση του κ. Αθανάσιου Κολιοφούτη με θέμα: «Ἐκκλησία καὶ ψηφιακὴ ἐποχή “in medias res”: ὅταν τὸ μέλλον εἶναι ἤδη παρὸν καὶ ἐπιδρᾶ στὴ βίωση τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ γεγονότος. Διαπιστώσεις καὶ προβληματισμοί». Τόνισε ότι η Εκκλησία καλείται να δώσει απαντήσεις σε κύρια ζητήματα, να αξιοποιήσει ποιμαντικά τη νέα πραγματικότητα και αναφέρθηκε στα ιερά μυστήρια, την κατήχηση καθώς και το κοινωνικό και προνοιακό έργο της. Παράλληλα, περιέγραψε με ποιον τρόπο οι νέες τεχνολογίες επηρεάζουν ουσιαστικά αυτούς τους τομείς. Στη συνέχεια, άσκησε κριτική στον τρόπο με τον οποίο ορισμένοι επιχειρούν να αναδείξουν το ποιμαντικό έργο μέσω του διαδικτύου και χαρακτήρισε αμφιλεγόμενο το υλικό που παρέχεται όσον αφορά πληροφορίες σχετικές με τη Χριστιανική θρησκεία. Η Εκκλησία τόνισε ότι μπορεί να αξιοποιεί τα ψηφιακά μέσα και στο προνοιακό της έργο, χωρίς όμως να απορρίπτει ή να αποδέχεται μηχανικά ό,τι προτείνει η εποχή της τεχνολογίας. Αναφερόμενος στις σχέσεις που αναπτύσσονται στο διαδίκτυο, τις χαρακτήρισε εικονικές, υπενθυμίζοντας ότι η Εκκλησία αποτελεί αιώνια κοινωνία διαφορετικών ανθρώπων. Σχολίασε, επίσης, την αυτοαναφορικότητα που δημιουργείται στο διαδίκτυο, όπου ο χρήστης γίνεται μια αυτονομημένη και αυτοαναφορική οντότητα.
Το λόγο στη συνέχεια πήρε ο π. Doru Costache (Καθηγητής, Australian University College of Divinity, Sydney) και μίλησε με θέμα: «Η Ορθόδοξη θεολογική ανθρωπολογία, η θέωση εν Χριστώ και η τεχνολογική επαύξηση». Τόνισε ότι η ανθρωπότητα είναι κατ’ εικόνα Θεού και ότι η πορεία της ανθρωπότητας κινείται από την εικόνα προς την ομοίωση. Ο άνθρωπος είναι ζώον θεούμενον, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ιδιαίτερα τον θεολογικό λόγο του Αγίου Γρηγορίου Νύσσης και του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου.
Ακολούθησε η ομιλία του π. François Euvé (Καθηγητή, Facultés Loyola, Paris) με θέμα: «Η εικόνα Θεού στην ψηφιακή εποχή: Μια καθολική συμβολή», ο οποίος προσέγγισε την εικόνα του Θεού ως κεντρικό ζήτημα στην εποχή μας. Τόνισε ότι η ευφυΐα στην τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί σημαντικό ζήτημα, υπογραμμίζοντας ότι η ανθρώπινη ευφυΐα δεν είναι μια δεδομένη δεξιότητα, αλλά πραγματώνεται μέσα από τις σχέσεις με τον άλλο. Στον ψηφιακό κόσμο σημείωσε ότι η τεχνολογία δεν αποτελεί ουδέτερο εργαλείο.
Η Συνεδρία ολοκληρώθηκε με την εισήγηση του π. Răsvan Andrei Ionescu (Αναπλ. Διευθυντή του Ορθοδόξου Κέντρου Σπουδών και Έρευνας “Dumitru Stăniloae” – CDS, Paris) Θέωση ή Επαύξηση της ανθρωπότητας; Προσωπική επιλογή με υπαρξιακές συνέπειες στην εποχή της τεχνολογίας».
Ο π. Rasvan δήλωσε ότι αντιμετωπίζουμε προκλήσεις σχετικά με το πώς οι τεχνολογικές εξελίξεις επηρεάζουν τη ζωή των ανθρώπων και τη σχέση με την Εκκλησία. Φέρνουν ένα νέο στοιχείο στην ανθρώπινη ιστορία. Όσον αφορά στην ανοικτή ουδετερότητα των τεχνολογιών, οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν πολλά περισσότερα από το ερώτημα αν είναι καλή η χρήση των τεχνολογιών. Η βασική συμβολή προέρχεται από το γεγονός ότι η τεχνολογία δημιουργεί νέες ανάγκες. Για παράδειγμα, στις χώρες όταν χρησιμοποιούνται η πρακτική της κοινωνικής βαθμολόγησης, φανταστείτε ποιο μπορεί να είναι το αποτέλεσμα. Οι νέες τεχνολογίες σήμερα συνεχώς αναδιαμορφώνουν το περιβάλλον μέσα στο οποίο υπάρχουμε, και αυτό αποτελεί πρόκληση για εμάς.
Φωτογραφίες: Χρήστος Μπόνης
