Μ. Γ. ΒαρβούνηςΚαθηγητής Λαογραφίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης

Η μέριμνα για τη συμμετοχή του λαού στη Θεία Λατρεία είναι για τους κληρικούς και την διοικούσα Εκκλησία μας αυτονόητη, καθώς μόνο έτσι, αποκλειστικά μέσα στην Εκκλησία εξασφαλίζεται η σωτηρία των ψυχών, για χάρη της οποίας ο Κύριος ενηνθρώπισε, δίδαξε, έπαθε, πέθανε και ανέστη εκ των νεκρών. Συνεπώς χωρίς εκκλησιαζόμενο λαό η εκκλησιαστική ζωή είναι μάλλον κενή περιεχομένου και ουσίας, περισσότερο αυτοσκοπός και λιγότερο ψυχωφέλιμο πνευματικό φάρμακο σωτηρίας.

Ομως και ο εκκλησιασμός, εντασσόμενος στο σύστημα της λαϊκής λατρείας και θρησκευτικότητας, αποκτά συχνά χαρακτηριστικά παραποίησης και υποσκελισμού της ουσίας προς χάρη είτε του τελετουργικού τύπου, είτε συνηθειών με λαϊκή – ενίοτε δε και με προχριστιανική – προέλευση, χάνοντας έτσι την ουσιαστική του αξία και λειτουργικότητα. Και στο σημείο αυτό βρίσκεται ένα από τα κυριότερα προβλήματα τα οποία χρήζουν πνευματικής και ποιμαντικής αντιμετώπισης, ώστε να μην εξελιχθούν σε πληγές στο σώμα της Εκκλησίας.

Χρειάζονται μάλιστα τα ζητήματα αυτά ιδιαίτερη λεπτότητα και διάκριση. Και τούτο, επειδή συχνό είναι το φαινόμενο ορισμένοι κληρικοί, κατά κανόνα νέοι και άπειροι, να εκλαμβάνουν την πνευματική πατρότητα ως δεσποτεία, και να αρχίζουν και να τελειώνουν κάθε λόγο τους προς το ποίμνιο με το «εγώ», χωρίς ίχνος παρακλήσεως και παραμυθίας. Και μάλιστα συχνότερα λειτουργούν έτσι νεαροί άγαμοι κληρικοί, οι οποίοι λόγω της αγαμίας, άμα τη χειροτονία λαμβάνουν συνήθως και όλα τα οφίκια, αυτά που άλλοι αδελφοί τους εργάζονται χρόνια στον αμπελώνα του Κυρίου και λευκαίνονται στη διακονία του λαού του Θεού, αποκτώντας ενίοτε αίσθηση επικυρίαρχου και ηγεμονεύοντος.

Από την άλλη πλευρά, υπάρχει σε μερικούς κληρικούς η αίσθηση ότι για να είναι επιτυχημένοι πρέπει να «κάνουν τη δουλειά τους» με όσους λαϊκούς τους χρειάζονται για να λειτουργήσουν, στα πλαίσια της ενορίας τους. Αφήνουν έτσι τη μέριμνα για το σύνολο του ποιμνίου και επικεντρώνονται στους λίγους και εκλεκτούς – κάποτε μεγάλης ηλικίας και γι’ αυτό και πιο υπάκουους, δεδομένου και του φόβου του θανάτου που έρχεται με τα χρόνια – ή μάλλον στους ικανούς χρηματοδότες για την εκτέλεση των όποιων ενοριακών προτεραιοτήτων, οι οποίοι συχνά ταυτίζονται με τις δικές τους προσωπικές στρατηγικές και επιδιώξεις.

Εύκολα κανείς καταλαβαίνει ότι οι αντιλήψεις και οι πρακτικές αυτές, που τις συναντούμε κατά κανόνα σε μεγάλες ενορίες πολυάνθρωπων πόλεων, πόρρω απέχουν από την πραγματική λειτουργικότητα της ορθόδοξης ενορίας, καθώς μαρτυρούν πλήρη άγνοια για το τι είναι η Εκκλησία, ποια η υφή και ποιο το έργο της. Και βέβαια το ίδιο συμβαίνει στις περιπτώσεις νέων και ορμητικών ιερέων, που τοποθετούνται σε ενορίες όπου υπηρετούν σεβάσμιοι ιερείς, και για να δείξουν ότι από εκείνους ξεκινούν τα πάντα ξεθεμελιώνουν σε μια νύκτα ευσεβείς συνήθειες και πρακτικές, συχνά φωνασκώντας ότι θα επιβάλουν τη γνήσια εκκλησιαστική τάξη. Κι όμως, αυτή η διαχείριση των πραγμάτων μάλλον αταξία προκαλεί, καταλήγοντας σε ακραίες περιπτώσεις σε φατριασμό και διάλυση συγκροτημένων ποιμαντικών συνόλων και σχεδιασμών.

Χρειάζεται λοιπόν προσοχή, τόσο στο ποιον θεωρούμε ως «εκκλησιαζόμενο λαό», όσο και με ποιον τρόπο τον χειριζόμαστε και τον αντιμετωπίζουμε, ιδίως στην εποχή μας, που είναι πολλοί εκείνοι οι παράγοντες που δρουν διαλυτικά στην συνοχή του εκάστοτε ποιμνίου. Προσοχή που δεν προέρχεται από τα οφίκια, ούτε πηγάζει από το αν ο τάδε ή ο δείνα ιερέας είναι έγγαμος ή άγαμος, αλλά εδράζεται στην πείρα, στο έργο και στο κατά πόσον ένας ιερέας έχει δοκιμαστεί στη διακονία του λαού του Θεού. Κι εδώ βέβαια οφείλουν οι Επίσκοποί μας να είναι πιο προσεκτικοί στην απονομή των οφικίων, διότι θέλοντας κάποτε να επιβραβεύσουν την αφιέρωση στον Θεό – την οποία αδικαιολόγητα νομίζω ταυτίζουν σχεδόν αποκλειστικά με την επιλογή του άγαμου βίου από τον κληρικό – στην πράξη δημιουργούν όχι μόνο παραπικρασμούς και απογοητεύσεις, αλλά και δυσλειτουργίες συχνά μεγάλες στην ενοριακή ζωή.

Και βέβαια, δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι μπορεί τα πολυαρχιερατικά συλλείτουργα να είναι μεγαλοπρεπή και οι εκκοσμικευμένες λιτανείες μας εντυπωσιακές, αλλά το έργο της σωτηρίας οργανώνεται και τελείται στην ενορία, σε καθημερινό επίπεδο. Εκεί δηλαδή όπου εργάζεται κατά κανόνα αθόρυβα ο απλός κληρικός, μακριά από πολυτελείς ενδύσεις και περίτεχνες προσφωνήσεις, με φόβο Θεού, ταπείνωση και, το κυριότερο, διάκριση.

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Εορτάστηκε η μετακομιδή των Λειψάνων του Αγ. Λουκά του Ιατρού στην Ι.Μ. Δοβράς

Το διήμερο 28 και 29 Μαΐου, όπως κάθε χρόνο, πανηγύρισε ο υπό ανέγερση Ιερός Ναός του Αγίου Λουκά Αρχιεπ. Συμφερουπόλεως του Ιατρού στην Ιερά Μονή...
video

Για το εμβόλιο μιλάει ο Γέροντας Νεκτάριος Μουλατσιώτης

Για το εμβόλιο μιλάει ο Γέροντας Νεκτάριος. Τι είναι αυτό το εμβόλιο και ποιος είναι υπεύθυνος στο να γίνει υποχρεωτικό; Πότε θα είναι έτοιμο...

Ο Παλαιοχριστιανικός Ναός της Νάξου Παναγιά η Δροσιανή

Η Νάξος είναι κατάσπαρτη από Eκκλησίες, παλαιοχριστιανικές βασιλικές, Εκκλησίες με ανεικονικό διάκοσμο, τοιχογραφημένες βυζαντινές Εκκλησίες έχει επισημάνει η αρχαιολογική έρευνα περισσότερες από ό,τι σε...

Ἀνησυχίες γιὰ τὴν νέα ὀδυνηρὴ ἔκπληξη σχετικὰ μὲ τὴν Ναυτικὴ συνεργασία Ἀλβανίας – Τουρκίας

Ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανῆς καί Κονίτσης  κύριος ΑΝΔΡΕΑΣ, ἔκανε τίς ἀκόλουθεςδηλώσεις: «Ἐδοκίμασα ὀδυνηρή ἔκπληξη, διαβάζοντας σέ σοβαρή ἡμερήσια ἀθηναϊκή ἐφημερίδα, ὅτι “ἡ Ἀλβανία εἶναι σχεδόν...

Συναξάρι 30ῆς Μαῒου

Μητροπολίτου Φαναρίου Ἀγαθαγγέλου Γενικοῦ Διευθυντοῦ Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος † Μνήμη τῆς ὁσίας μητρός ἡμῶν Ἐμμελείας. Ἡ Ὁσία Ἐμμέλεια καταγόταν ἀπο εὐσεβῆ οἰκογένεια τῆς Καισάρειας τῆς...

Φθιώτιδος: «Μονάχα με την δύναμη και την Χάρη των Αγίων μας μπορούμε να προχωρήσουμε με ασφάλεια στη ζωή μας»

Στο όμορφο, ακριτικό και ιστορικό χωριό Ανάβρα Αλμυρού Ν. Μαγνησίας (Γούρα), το οποίο αποτελεί και το τελευταίο χωριό της Μητροπόλεως μας στα όρια με...

Πανήγυρις Ιερού Ησυχαστηρίου Αναλήψεως του Κυρίου Σκούρτων

Η Ανάληψη του Κυρίου εορτάστηκε την Πέμπτη 28 Μαΐου σε όλους τους Ναούς της Μητροπολιτικής μας επαρχίας. Ιδιαιτέρως δε στο Ιερό Ησυχαστήριο Αναλήψεως του...

Ἐμφανής καί ἐνορχηστρωμένος, ὁ πόλεμος κατά τῆς Ὀρθοδόξου Θείας Λατρείας – Mανιωδῶς κατεπολεμήθη ἡ Θεία Κοινωνία

ΙΕΡΑΤΙΚΗ ΣΥΝΑΞΙΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΚΥΘΗΡΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΥΘΗΡΩΝ ΨΗΦΙΣΜΑ Ἡμεῖς οἱ Κληρικοί τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κυθήρων καί Ἀντικυθήρων, συνελθόντες σήμερον τήν 29ην Μαΐου 2020 καί ὥραν 11ην π.μ.,...

Ο Δικηγόρος Ν. Καλλιούρης για την αγορά πολυτελούς διαμερίσματος από την Ι.Α. Αυστραλίας

Αξιότιμοι κύριοι, Αναφέρομαι στην επιχειρηθείσα από ανώνυμους κύκλους της Ελληνορθόδοξης Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αυστραλίας έμμεση, αλλά έντεχνη ανάμιξη του ονόματος του θείου μου μακαριστού Αρχιεπισκόπου Αυστραλίας...

Ο Μητροπολίτης Μαρωνείας εδέχθη την Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας

Τήν πρωίαν τῆς 29ης Μαΐου ε.ε., ἡ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας κ. Αἰκατερίνη Σακελλαροπούλου εἰς πλαίσια τῆς τριημέρου ἐπισκέψεώς της εἰς τήν Θράκην, ἐπεσκέφθη τόν Σεβασμιώτατον...

Αναγνώρισης Ι. Μονής Παναγίας Δομιανών

Μετά από προσπάθειες δύο και πλέον ετών, η Ιερά Μητρόπολη Καρπενησίου βρίσκεται στην ευχάριστη θέση να αναγγέλλει στο χριστεπώνυμο πλήρωμα της, πως με το ΦΕΚ...

Επιμνημόσυνη Δέηση για την Άλωση της Πόλης στην Ι.Μ. Μαρωνείας

Το πρωΐ τῆς Παρασκευῆς, 29ης Μαΐου 2020, ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Μαρωνείας καί Κομοτηνῆς κ. Παντελεήμων προέστη τῆς ἐπιμνημοσύνου δεήσεως τοῦ τελευταίου Βυζαντινοῦ Αὐτοκράτορος Κωνσταντίνου τοῦ...

Μνημόσυνο για τον τελευταίο Αυτοκράτορα του Βυζαντίου στην Ι.Μ. Γρεβενών

Τελέστηκε το πρωί της Παρασκευής, ημέρα μνήμης της αποφράδος ημέρας της 29ης Μαΐου του 1453, στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Γρεβενών υπό...

Ου φεισόμεθα της ζωής ημών…

Στη μνήμη του μαρτυρικού Αυτοκράτορα Κωνσταντίνου ΙΑ΄ του Παλαιολόγου και όλων εκείνων που έπεσαν υπερασπιζόμενοι την Πόλη το 1453, εψάλη Μνημόσυνο στον Ιερό Καθεδρικό...

Θεμελίωση Παρεκκλησίου στην Πάτρα

Στις 28 Μαΐου 2020, το απόγευμα της Αναλήψεως, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πατρών κ.κ. Χρυσόστομος θεμελίωσε το ιερό Παρεκκλήσιο της Υπαπαντής του Σωτήρος Χριστού της...