Kάθε Σάββατο «Ἄκου ἕνα βιβλίο» μέ τόν ἀρχιμανδρίτη Ἰάκωβο Κανάκη.

Ὁ προφήτης Σοφονίας

Ἡ διδασκαλία τῶν προφητῶν, ἐνῶ παραπέμπει στήν ἐποχή πρίν τήν ἔλευση τοῦ Χριστοῦ στή γῆ, γίνεται ὅλο καί περισσότερο ἐπίκαιρη στίς μέρες μας. Ἡ προσέγγιση τῆς προφητικῆς διδασκαλίας καί τῆς δράσης τοῦ προφήτη Σοφονία ἐπιβεβαιώνουν τήν ἄποψη αὐτή.

Ἀρχικά, ἄς δοῦμε μερικά στοιχεῖα γιά τό πρόσωπό του. Γνωρίζουμε ἀπό τό πρῶτο κεφάλαιο τοῦ βιβλίου του ὅτι ἦταν υἱός τοῦ Χουσί καί ἀπόγονος τῶν Γοδολία, Ἀμορία καί Ἐζεκία. Πιθανόν προέρχεται ἀπό ἄσημη οἰκογένεια καί ἐπίσης σχετίζεται μέ τήν πρωτεύουσα τοῦ βασιλείου τοῦ Ἰούδα Ἰερουσαλήμ.

Τό ἱστορικό πλαίσιο τῆς δράσης του προσδιορίζεται πρίν ἀπό τήν γνωστή καί σημαντική θρησκευτική μεταρρύθμιση τοῦ Ἰωσία στά 622/621 π.Χ. Αὐτό μπορεῖ ὁ ἐρευνητής νά τό συμπεράνει ἀπό τό γεγονός ὅτι ὁ Προφήτης ἐλέγχει τόν θρησκευτικό συγκριτισμό, τήν ἀλλοίωση δηλαδή τῆς γνήσιας θρησκείας τοῦ Θεοῦ, μέ εἰδωλολατρικές θεότητες, καί πιθανολογεῖται ὅτι χρονικά βρισκόμαστε πρίν τήν θρησκευτική αὐτή μεταρρύθμιση πού παραπάνω μνημονεύσαμε. Ὄντως, ἄν πλησιάσουμε τήν περίοδο τῆς Ἀσσυριακῆς κυριαρχίας, θά δοῦμε ὅτι οἱ βασιλεῖς τοῦ Ἰούδα ἀκολουθούσαν φιλλοασυρριακές πολιτικές, προκειμένου νά ἐξασφαλίζουν περιόδους εἰρήνης, ἀλλά αὐτό εἶχε σάν συνέπεια τήν εἴσοδο εἰδωλατρικῶν ἐθίμων καί ἀντίστοιχης λατρείας. Ὅταν συνῆπτε κάποιος λαός πολιτική συνθήκη προκαλούνταν ταυτόχρονα νόθευση τῆς λατρείας τοῦ Θεοῦ του. Πάντως ὅπως βλέπουμε στήν ἱστορική συνέχεια, ἡ προαναφερθεῖσα μεταρρύθμιση διόρθωσε κατά πολύ τίς θρησκευτικές αὐτές ἀλλοιώσεις.

Τό βιβλίο περιέχει μόνο τρία κεφάλαια τά ὁποῖα ἀποτελοῦν, θά λέγαμε, μία «ἐγκύκλια ἐπιστολή» τοῦ Προφήτη, ἀφοῦ δέν ἀφοροῦσε μόνο στούς Ἰουδαίους, ἀλλά σέ ὅλα τά ἔθνη.

Πιό συγκεκριμένα περιέχει προφητεία πρός τούς Ἰουδαίους, ἄλλη πρός τούς ὅμορους αὐτῶν λαούς καί τρίτη πρός τήν Ἰερουσαλήμ (κεφ.3) περί τῶν παραπτωμάτων τῶν κατοίκων της. Οἱ χαρακτηρισμοί του εἶναι ἔντονοι καί ὁ ἔλεγχός του δριμύτατος. Κατηγορεῖ τούς ἄρχοντες γιά ἀδικίες εἰς βάρος τοῦ λαοῦ, τούς δικαστές γιά τήν μή ἀπόδοση δικαιοσύνης καί τούς ἱερεῖς ὡς βέβηλους.

Ὅμως ἐκτός τῶν προφητειῶν αὐτῶν ἀπευθύνει καί μία ἀκόμα μέ ἐλπιδοφόρο χαρακτήρα. Εἶναι ἕνα μήνυμα χαρᾶς πού προσφέρει μέ τά λεγόμενά του, ἀφοῦ κάνει ἀναφορά στήν ἀποκατάσταση τῶν Ἰσραηλιτῶν, μέσω κάποιου εὐσεβοῦς ὑπολοίπου, ἀλλά καί στήν σωτηρία καί τῶν ἄλλων λαῶν, πού μέσω τῶν θλίψεων θά Τόν πιστέψουν.

Τά θεολογικά θέματα πού ἀναφέρονται στό βιβλίο ἀφοροῦν στήν «ἡμέρα τοῦ Κυρίου», στό εὐσεβές ὑπόλοιπο, στήν ἁμαρτία καί τήν αἰτία της καί στήν πίστη τῶν ἐθνῶν στόν Θεό μέσω παιδαγωγικῶν μέτρων.

Μέ τήν ἀναφορά αὐτή γίνεται ἀντιληπτό ὅτι πρόκειται γιά γνωστά θέματα, ἀλλά τό σημαντικό εἶναι ὅτι δίνονται μέ ἕναν δικό του προσωπικό ὕφος. Αὐτό τό βλέπουμε καί σέ ἄλλους συγγραφεῖς τῆς Βίβλου, ὅπου τήν μία κοινή ἀλήθεια περιγράφει ὁ καθένας ἀπό τήν δική του ὀπτική. Ἔτσι, ἡ ἀλήθεια παραμένει ἴδια, ἀλλά περιγράφεται μέσα ἀπό διαφορετικές ὀπτικές.

Ὡς πρός τό θέμα τῆς «ἡμέρας τοῦ Κυρίου» μᾶς πληροφορεῖ ὅτι πρόκειται γιά τήν ἔνδοξη παρουσία τοῦ Θεοῦ, πού θά ἀφορᾶ σέ ὅλους τούς ἀνθρώπους. Ὄχι μόνο οἱ Ἰουδαῖοι, ἀλλά καί «πάντα τά ἔθνη » θά κριθοῦν ἀπό τόν Δίκαιο Κριτή. Περισσότερο ἀπό τούς ἄλλους προφῆτες ὁ Σοφονίας περιγράφει γλαφυρά καί δραματικά τήν ἡμέρα ἐκείνη τήν φοβερά.

Ἡ ἰδέα περί τοῦ «ἱεροῦ ὑπολοίπου» εἶναι καί αὐτή γνωστή στήν προφητική διδασκαλία. Ὅσο καί ἄν ἡ ἁμαρτία θά κερδίζει ἔδαφος προϊόντος τοῦ χρόνου, θά ὑπάρχει πάντα ἕνας μικρός ἀριθμός ἀνθρώπων, πού θά ζοῦν μέ κέντρο τῆς ζωῆς τους τόν Θεό. Εἶναι εὐσεβεῖς καί ὄχι εὐσεβιστές. Εἶναι ἀληθινοί καί ζοῦν μακρυά ἀπό τό φαρισαϊκό πνεῦμα. Σ᾽αὐτήν τήν οἰκογένεια, σ᾽αὐτό τό περιβόλι θά καρποφορήσει ἡ Θεοτόκος. Αὐτοί οἱ λίγοι εὐσεβεῖς θά ὑπάρχουν πάντοτε μέχρι τήν συντέλεια τῶν αἰώνων.

Ὁ Σοφονίας ἀναφέρεται στήν ἁμαρτία καί πιό συγκεκριμένα στά αἴτιά της. Δύο ἀναφέρει: Ἡ πρώτη εἶναι ὅτι ὁ ἄνθρωπος φθάνει στήν ἁμαρτία ἀπό τήν ἔλλειψη ἐμπιστοσύνης στό Θεό καί ἡ δεύτερη ἀπό τήν ἐγωιστική συμπεριφορά του. Ἐπίσης γνωρίζει καί περιγράφει τίς φοβερές συνέπειες τῆς ἁμαρτίας πού εἶναι διαχρονικές.

Τό ζήτημα τῆς «θείας τιμωρίας», ὅσο καί νά ξενίζει τούς ἀναγνῶστες, εἶναι ὑπαρκτό. Καλύτερα θά λέγαμε στήν προσέγγισή μας ὅτι πρόκειται γιά αὐτοτιμωρία, ἀφοῦ τό κλαδί μακρυά ἀπό τό κορμό τοῦ δένδρου δέν ἔχει ζωή. Στούς Ἰσραηλίτες, ἀλλά καί σέ ὅλους τούς λαούς τῆς γῆς, ὁ Θεός δρᾶ παιδαγωγικά. Ἐπιτρέπει δυσκολίες γιά νά προκληθεῖ μέ ἐπίγνωση ἡ μεταστροφή τους. Δέν εἶναι ὁ σκοπός τοῦ Θεοῦ ἡ τιμωρία, ἀλλά ἕνας δρόμος γιά νά ὑπάρξει κοινωνία μαζί Του. Μέ τίς δυσκολίες ὁ ἄνθρωπος ταπεινώνεται καί ἔρχεται «εἰς ἐαυτόν».

Πέρα τῶν ἀνωτέρω, θά ἀναφέρουμε ὅτι ὁ Σοφονίας, ὡς γνήσιος προφήτης, μέσα ἀπό τό κείμενό του βυθίζει τό βλέμμα του στό μέλλον καί βλέπει τήν παρουσία τοῦ Μεσσία σέ δύο διαφορετικά ἔσχατα. Τά πρώτα ἀφοροῦν στήν πρώτη ἔλευσή Του, μέ τήν Ἐνανθρώπησή Του καί στήν δεύτερη μέ τήν ἔνδοξη Δευτέρα Του παρουσία.

Τέλος, ὡς πρός τήν χρήση τοῦ προφητικοῦ κειμένου μποροῦμε νά ἀναφέρουμε τό χωρίο Μτ. 13,41 σέ σχέση μέ τό Σοφ.1,3 καί τό Ἀποκ. 14,5 μέ τό Σοφ.3,13. Ὁ ἐνδιαφερόμενος γιά περαιτέρω ἔρευνα μπορεῖ νά ἀνατρέξει στούς Πατέρες καί Ἐκκλησιαστικούς Συγγραφεῖς: Θεόδωρο Μοψουεστίας (PG 66, 449-474), Κύριλλο Ἀλεξανδρείας (PG 71, 943-1022), Θεοδώρητο Κύρου (PG 81, 1837-1860) καί Ἡσύχιο Ἰεροσολύμων (PG 93, 1559-61).

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Εγκαίνια Παρεκκλησίου στο Ακόντιο Διποταμίας

Κοντά στα σύνορα με την Αλβανία, βρίσκεται το χωριό Ακόντιο, που ανήκει στην Αρχιερατική Περιφέρεια της Διποταμίας Καστοριάς. Το χωριό αυτό, δυστυχώς, έχει ερημώσει...

«Τί δώσει ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ;»

Ιεροδιακόνου Ιεράς Μητροπόλεως Ταμασού και Ορεινής, Ραφαήλ Μισιαούλη  «Τί δώσει ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ;» Στο σημερινό Ευαγγελικό ανάγνωσμα, Ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός τονίζει την αξία...

Εναρκτήρια δράση της Ι.Α. Αυστραλίας για την επέτειο των 200 χρόνων απο την Ελληνική Επανάσταση

Το Σάββατο, 19 Σεπτεμβρίου, πραγματοποιήθηκε στο Picton της Νέας Νοτίου Ουαλίας η εναρκτήρια δράση της Εθνικής Επιτροπής της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αυστραλίας για την επέτειο...

Αγιασμός για την έναρξη των μαθημάτων του Κοινωνικού Φροντιστηρίου της Ι.M. Καλαβρύτων

Η Ιερά Μητρόπολή μας, στο πλαίσιο του κοινωνικού της έργου, συνεχίζει και φέτος τη λειτουργία Κοινωνικού Φροντιστηρίου, το οποίο θα παρέχει δωρεάν ενισχυτικά μαθήματα...

Με λαμπρότητα εορτάστηκε η ανακομιδή των Λειψάνων του Οσίου Αμφιλοχίου του εν Πάτμω στη Βέροια

Με επίκεντρο τον Ιερό Ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης και Οσίου Νικοδήμου Βεροίας, εορτάστηκε το διήμερο 18 και 19 Σεπτεμβρίου, στην Ιερά Μητρόπολη Βεροίας,...

Θεία Εὐχαριστία καί σύγχρονες ἀμφισβητήσεις της

Ἡ Θεία Εὐχαριστία στό στόχαστρο νέων ἐπιθέσεων   Ἀφορμή νά ἀσχοληθοῦμε μέ τό θέμα τῆς Θείας Εὐχαριστίας δίνει τό γεγονός ὅτι, μεταξύ τῶν τραγικῶν καταστάσεων, πού...

Η γνώση μόνη της είναι επικίνδυνη

τοῦ ἀρχιμ.Ἰακώβου Κανάκη Η γνώση είναι δύναμη και η αγάπη σκοπός, όταν τα δύο αυτά συνοδοιπορούν, έχουμε ένα θαυμάσιο αποτέλεσμα. Κατά τον άγιο Μάξιμο...

Φθιώτιδος Συμεών: «Η καρδιά μου επιβάλλει να βρεθώ κοντά στο ποίμνιό μου»

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Φθιώτιδος, από την πρώτη στιγμή που ξέσπασε η θεομηνία, ενεργοποίησε όλο τον μηχανισμό στήριξης της Ιεράς Μητροπόλεως, προκειμένου να συμπαρασταθεί και...

Ο Μητροπολίτης Αμβρόσιος απαντά στον κ. Ανδριόπουλο: ΕΝΑΣ ΑΚΟΜΗ ΥΒΡΙΣΤΗΣ ΜΑΣ – Ο κ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΝΑΣ ΑΚΟΜΗ ΥΒΡΙΣΤΗΣ ΜΑΣ-Ο κ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΣ ΕΚΤΑΚΤΗ ΑΝΑΡΤΗΣΗ. ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΟΝ κ. ΠΑΝ. ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟ  *********** ΑΓΑΠΗΤΕ κ. ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΕ, Δεχθήτε, παρακαλώ, τις θερμές μου ευχαριστίες για το υβριστικό δημοσίευμά σας...

Ένοχος χωρίς κανένα ελαφρυντικό κρίθηκε ο Κτηνοτρόφος του Έβρου.. Στα «μαλακά» οι Τούρκοι! (μίλησε η δικαιοσύνη;)

Ένοχος κρίθηκε τελικά ο  κτηνοτρόφος που προσπάθησε να εμποδίσει Τούρκους να εισέλθουν παράνομα στη χώρα. Συγκεκριμένα του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 26 μηνών με αναστολή αλλά χωρίς κανένα...

Αυταπάρνηση και οικογένεια – Κυριακή μετά την Ύψωση

Τοῦ Μητροπολίτου Ἐλευθερουπόλεως ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ «...ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν  καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ...»  (Μάρκ.8,34) Τὰ λόγια αὐτὰ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἀγαπητοὶ Ἀδελφοί, περιλαμβάνουν τὴν ἀπαραίτητη προυπόθεση γιὰ...

Επίσκεψη της Υπουργού Πολιτισμού στον Μητροπολίτη Σύμης

Tήν Παρασκευή 18η Σεπτεμβρίου 2020, ὁ Σεβ. Μητροπολίτης μας κ. Χρυσόστομος μέ ἰδιαιτέρα χαρά ὑπεδέχθη στά Γραφεῖα τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Σύμης τήν Ὑπουργό Πολιτισμοῦ...

Αγιασμό στα γραφεία της Πρωτοβάθμιας τέλεσε ο Μητροπολίτης Λαρίσης

Αγιασμός τελέστηκε στα γραφεία της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Λάρισας χοροστατούντος του Μητροπολίτη Λαρίσης και Τυρνάβου κ.κ. Ιερωνύμου, στο πλαίσιο της έναρξης της νέας σχολικής...

«Ήρθα να σας γνωρίσω έναν έναν» -Ο Μητρ. Φθιώτιδος στα χωριά Βούζι, Αχλαδιά και Πετρωτό

Παρά την έντονη βροχόπτωση, πραγματοποιήθηκε κανονικά η προγραμματισμένη περιοδεία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου μας κ. Συμεών σε όμορφα και γραφικά χωριά της περιοχής του Δήμου...

Η εορτή της Αγίας Σοφίας στα Άσπρα Σπίτια

Την Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου 2020 ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας κ. Γεώργιος χοροστάτησε στον Εσπερινό στον Ιερό Ναό Αγίων Πάντων Άσπρων Σπιτιών, για την εορτή...